II SA/Wr 607/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Władysław Kulon (spr.), Sędziowie asesor WSA Dominik Dymitruk, sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Daria Laskowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - Nadleśnictwo J. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2025 r. nr GK-ONG.7221.21.2025.AZ w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji informacji zawartych w bazie ewidencji gruntów i budynków uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo J., (dalej: Nadleśnictwo J., strona) oprotestowała skargą wywiedzioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, (dalej: DWINGiK, organ II instancji), z dnia 10 lipca 2025 r., nr GK-ONG.7221.21.2025.AZ w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji informacji zawartych w bazie ewidencji gruntów i budynków. Z przedłożonych przez organ łącznie ze skargą akt administracyjnych wynika, że postępowanie w niniejszej sprawie prowadzono w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Starosta Ś. w związku ze złożeniem operatu technicznego [...] sporządzonego w ramach pracy geodezyjnej nr [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Postępowanie to zostało sfinalizowane decyzją tego organu z dnia 30 maja 2025 r., nr GKIII.4026.5.2025, którą przyjmując w podstawie prawnej art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: k.p.a.), umorzono postępowanie w sprawie aktualizacji informacji zawartych w bazie ewidencji gruntów i budynków w zakresie użytków gruntowych na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] w obrębie J.(1) ([...]) oraz działce nr [...] w obrębie P. ([...]) na podstawie operatu technicznego ID nr [...]. Uzasadniając przyjęty kierunek zakończenia sprawy organ wskazał na treść art. 24 ust. 2a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm., dalej Pgik lub ustawa), podając przesłanki aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków zarówno w postępowaniu prowadzonym z urzędu jak i na wniosek. Zaznaczono przy tym, że w myśl przepisów art. 20 ust. 3a ustawy ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach (aktualnie Dz. U . z 2025 r., poz. 567 j.t.. alej: u.o.l.). Z kolei uszczegółowienie przepisów ustawy zawiera rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2024 r., poz. 219 ze zm.). Odnosząc się do objętych postępowaniem nieruchomości organ I instancji odnotował, że według danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków przedmiotowe działki stanowią własność Skarbu Państwa, a zarząd nad nieruchomościami sprawuje Państwowe Gospodarstwo Leśne, Lasy Państwowe - Nadleśnictwo J. Skarb Państwa zakupił przedmiotowe działki w 2022 r. w celu prowadzenia gospodarki leśnej (akt notarialny Rep. [...] nr [...] z dnia 21 września 2022 r. i Rep. [...] nr [...] z dnia 27 października 2022 r.) Działka nr [...] w obrębie J.(1) zajmuje powierzchnię [...] ha i obejmuje użytki gruntowe oznaczone jako: PsVI o pow. [...] ha i Ls o pow. [...] ha; działka nr [...] w obr. J.(1) ma pow. [...] ha i obejmuje użytki gruntowe: PsV o pow. [...] ha, PsVl o pow. [...] ha i LsV o pow. [...] ha; działka nr [...] w obr. P. ma pow. [...] ha i w całości obejmuje użytek LV. W myśl przepisów u.o.l. Lasy Państwowe w ramach sprawowanego zarządu prowadzą gospodarkę leśną, gospodarują gruntami i innymi nieruchomościami oraz ruchomościami związanymi z gospodarką leśną. Podstawowym dokumentem gospodarki leśnej opracowanym dla określonego obiektu, zawierającym opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej jest plan urządzenia lasu. Wskazując na korespondencję ze stroną organ podał, że przedmiotowe działki ewidencyjne zostały nabyte przez Nadleśnictwo J. w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem do zalesienia w 2022 r., po dacie wejścia w życie planu urządzenia lasu Panie Urządzenia Lasu zatwierdzonego przez Ministra Środowiska pismem [...] z dnia 25 kwietnia 2019 r., nie są więc ujawnione w Planie Urządzenia Lasu sporządzonym na dzień 1 stycznia 2018 r. W tym stanie rzeczy Starosta Ś., odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego przyjął, iż jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, nie jest władny dokonywać samodzielnych ustaleń w zakresie powierzchni i granic lasu. Brak planu urządzenia lasu sporządzonego dla lasu wyklucza możliwość dokonania wpisu w ewidencji gruntów i budynków. Wynikająca z planu urządzenia lasu jego powierzchnia i granice są wiążące dla organów ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że dopóki w planie urządzenia lasu nie zostanie dokonana zmiana, o której mowa w art. 23 ust. 1 u.o.l., dopóty organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do dokonywania w prowadzonej przez siebie ewidencji zmian powierzchni i granic lasu, które nie odpowiadałyby ustaleniom planu urządzenia lasu. Wobec czego orzekł o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. W instancyjnym środku zaskarżenia zarzucono decyzji: 1. Naruszenie art. 105 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki uznania postępowania za bezprzedmiotowe. 2. Naruszenie art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez niewystarczające zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny oraz cel zalesienia działki. 3. Błędną wykładnię art. 22 ust. 2 ustawy Pgik i w konsekwencji wydanie decyzji odmawiającej ujawnienie zmiany w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany użytku rolnego na las, pomimo spełnienia przez Nadleśnictwo wszelkich formalnych i materialnych przesłanek oraz faktycznego zalesienia grunt u zgłoszonego do zmiany. 4. Naruszenie art. 20 ust. 2 u.o.l., poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji brak uznania, że w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzania lasu i uproszczonych planów urządzania lasu w zakresie granic i powierzchni lasu. 5. Naruszenie art. 20 ust. 3a Pgik poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wydanie błędnej decyzji, mimo ustawowego nakazu uwzględnienia w ewidencji gruntów i budynków ustawy o lasach. 6. Naruszenia przepisów, poprzez błędne przyjęcie żądania zmiany kwalifikacji gruntu podczas gdy Nadleśnictwo żąda aktualizacji do stanu rzeczywistego, § 45 ust. 1 i § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 10 lipca 20254 r., nr GK-ONG.7221.21.2025.AZ DWINGiK utrzymał mocy zaskarżoną decyzję. Po przedstawieniu treści rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego oraz zarzutów odwołania szczegółowo przedstawiono analizę prawną znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów oraz opisano zgromadzoną dokumentację dotyczącą przedmiotowych nieruchomości. W ramach własnych rozważań Organ II instancji zaznaczył, że przedmiotowe działki nie zostały ujęte w obowiązującym Planie Urządzenia Lasu na lata 2018-2027. Przytoczono treść art. 20 ust. 3a Pgik, który stanowi, iż ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Jednocześnie art. 20 ust. 2 u.o.l. stanowi, że w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu. Dalszą argumentację poparto orzecznictwem, z którego wyprowadzono, że na gruncie przepisów art. 20 ust. 3a Pgik, w związku z art. 20 ust. 2 u.o.l., ukształtował się pogląd, iż ten ostatni przepis stanowi regulację szczególną w stosunku do ogólnych zasad dotyczących sposobu uwzględniania i wprowadzania zmian w powszechnej ewidencji gruntów i budynków. Podkreślono, że obowiązek stosowania przepisów u.o.l. wynika wprost z art. 20 ust. 3a ustawy Pgik, co w konsekwencji oznacza, że obowiązek aktualizowania danych ewidencyjnych, podlega ograniczeniu w stosunku do zmian dotyczących ustalania granic i powierzchni lasów. Kolejne, obszernie przytoczone w uzasadnieniu decyzji orzeczenia, posłużyły organowi II Instancji do postawienia tezy, że w tej sprawie, w celu dokonania aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków polegającej na aktualizacji, a w szczególności na powiększeniu zasięgu użytku grantowego oznaczonego jako "las", niezbędne są odpowiednie ustalenia w planie urządzania lasu. Także z orzeczenia sądu administracyjnego zaczerpnięto pogląd, że w przypadku stwierdzenia w postępowaniu, prowadzonym z urzędu, braku podstaw do wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym, organ powinien takie postępowanie umorzyć decyzją, a nie odmówić uwzględnienia żądania. Stąd w ocenie organu odwoławczego Starosta Ś. zasadnie umorzył postępowanie prowadzone z urzędu, w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, gdyż brak było podstaw do aktualizacji w oparciu o dokumentację geodezyjną z uwagi na to, iż działki te nie spełniają kryteriów określonych w art. 20 ust. 3a ustawy Pgik. W końcowej części uzasadnienia decyzji nie podzielono zarzutów zamieszczonych w odwołaniu. W szczególności co do naruszenia art. 105 k.p.a. zauważono, że organ I instancji zebrał materiał dowodowy, w szczególności dokumentację sporządzaną w oparciu o przepisy u.o.l., a po analizie zebranego materiału organ zasadnie uznał, iż nie ma podstaw do aktualizacji użytków gruntowych. Nie zgodzono się z zarzutem naruszenia art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a poprzez niewystarczające zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny oraz cel zalesienia działki. Z akt DWINGiK wyprowadził, że organ podjął czynności w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, w tym w szczególności dokumentację sporządzoną w oparciu przepisy u.o.l., która mając na uwadze obowiązujące przepisy, w tym zapisy art. 20 ust. 3a Pgik oraz art. 20 ust. 2 u.o.l., jest w tej sprawie najbardziej istotna. Nie zaakceptowano zarzutu błędnej wykładni art. 22 ust. 2 ustawy Pgik i w konsekwencji wydanie decyzji odmawiającej ujawnienie zmiany w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany użytku rolnego na las, pomimo spełnienia wszelkich formalnych i materialnych przesłanek oraz faktycznego zalesienia gruntu zgłoszonego do zmiany. Zdaniem organu Starosta Ś. nie mógł dokonać aktualizacji użytku na podstawie dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwagi na zapisy art. 20 ust. 3a ustawy Pgik i art. 20 ust. 2 u.o.l. Omawiając zarzut naruszenia art. 20 ust. 2 u.o.l., poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji brak uznania, że w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzania lasu i uproszczonych planów urządzania lasu w zakresie granic i powierzchni lasu, podano, że treść tego przepisu nie zawiera zapisów dotyczących wyjątków od stosowania tego przepisu w sposób wskazany przez odwołującego. Podobnie względem naruszenia art. 20 ust. 3a Pgik poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wydanie błędnej decyzji, mimo ustawowego nakazu uwzględnienia w ewidencji gruntów i budynków ustawy o lasach przypomniano, że starosta prowadzący ewidencję gruntów i budynków ma obowiązek stosowania przepisów ustawy o lasach co wynika wprost z art. 20 ust. 3a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a w konsekwencji oznacza, że obowiązek aktualizowania danych ewidencyjnych, podlega ograniczeniu w stosunku do zmian dotyczących ustalania granic o powierzchni lasów. I tak dane te winny wynikać z obowiązującego Planu Urządzania Lasu, co w rozpatrywane sprawie nie miało miejsca. Wreszcie nie godząc się z trafnością zarzut naruszenia przepisów, poprzez błędne przyjęcie żądania zmiany kwalifikacji gruntu podczas gdy Nadleśnictwo żąda aktualizacji do stanu rzeczywistego, § 45 ust. 1 i § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków wyjaśniono, że obecnie szczegółowe kwestie dotyczące ewidencji gruntów i budynków reguluje rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Przywołane przepisy § 45 ust. 1 i § 46 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. obowiązywały do dnia 31 lipca 2021 r. Obecnie kwestie uregulowane w § 45 ust. 1 zostały określone w § 29a ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Finalnie organ II instancji przyjął, że organ I instancji nie mógł dokonać aktualizacji użytku zgodnie z dokumentacją przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwagi na zapisy art. 20 ust. 3a ustawy Pgik. Dopóki w planie urządzenia lasu nie zostanie dokonana zmiana, o jakiej mowa w art. 23 ust. 1 u.o.I., dopóty organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do dokonywania w prowadzonej przez siebie ewidencji zmian powierzchni i granic lasu, które nie odpowiadałyby ustaleniom planu urządzenia lasu. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zwrócenie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia w przedmiocie dokonania aktualizacji informacji zawartych w bazie ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany użytków gruntowych na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] w obrębie J.(1) ([...]) oraz działce nr [...] w obrębie P. ([...]) na podstawie operatu technicznego ID nr [...]". Żądania skargi oparto na zarzutach: 1. Błędnej wykładni art. 22 ust. 2 ustawy Pgik i w konsekwencji wydanie decyzji odmawiającej ujawnienie zmian w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany użytku rolnego na las, pomimo spełnienia przez Nadleśnictwo wszelkich formalnych i materialnych przesłanek, oraz faktycznego zalesienia gruntu zgłoszonego do zmiany. 2. Naruszenia art. 20 ust. 2 u.o.l., poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji brak uznania, że w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu w zakresie granic i powierzchni lasu. 3. Naruszenia art. 20 ust. 3a Pgik poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji wydanie błędnej decyzji, mimo ustawowego nakazu uwzględnienia w ewidencji gruntów i budynków przepisów u.o.l. 4. Naruszenia przepisów, poprzez błędne przyjęcie żądania zmiany kwalifikacji gruntu podczas gdy Nadleśnictwo żąda aktualizacji do stanu rzeczywistego, § 45 ust. 1 i § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. 5. Naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewystraczające zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny oraz cel zalesienia działki. 6. Naruszenie art. 105 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania i uznanie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, podczas gdy sprawa wymagała merytorycznego rozstrzygnięcia. Motywując żądania i zarzuty skargi strona przedstawiono stosowną argumentację popierającą zajęte stanowisko. W udzielonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując pismo procesowe zbieżnie z twierdzeniami zamieszczonymi w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja DWINGiK utrzymująca w mocy decyzję Starosty Ś. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji informacji zawartych w bazie ewidencji gruntów i budynków. Celem wyjaśnienia okoliczności uznanych przez Sąd jako podstawa do eliminacji z obrotu prawnego wskazanych aktów administracyjnych niezbędne jest odniesienie się do materialnoprawnych aspektów niniejszej sprawy. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy cytowanej już wcześniej ustawy Pgik. Z ustawy tej wynika, że obowiązkiem organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Podkreślić zatem należy, że ewidencja gruntów i budynków jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, budynkach. Wypis z ewidencji ma zatem charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających w ewidencji. Techniczny charakter ewidencji powoduje, że to nie ewidencja kształtuje określony stan prawny, lecz dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie znajduje swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja pełni zatem jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1718/13; wyrok NSA z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 157/10 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie mogą więc tworzyć stanu prawnego lecz jedynie odzwierciedlają w prowadzonych ewidencjach stan prawny. Co istotne z formalnego punktu widzenia w myśl art. 24 ust. 2b Pgik aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c)prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Z kolei odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (ust. 2c art. 24 Pgik). W niniejszej sprawie organ I instancji wydał decyzję o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, co spotkało się z akceptacją organu II instancji w zaskarżonej decyzji. Z punktu widzenia przepisów prawa materialnego sposób działania organów, w sensie samej formy, w jakiej objawia się ich interwencja w sprawie, został jednoznacznie ukształtowany, gdyż działanie w postaci czynności materialnotechnicznej zostało przypisane do konkretnych sytuacji. Z kolei jako właściwy przejaw władczej ingerencji organu decyzję przewidziano dla sytuacji wyczerpujących przypadki ujęte w art. 24 ust. 2 ustawy Pgik. Samą formę odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków ustawodawca sprecyzował w art. 24 ust. 2c wskazując wprost decyzję administracyjną. Wynikający z akt administracyjnych stan sprawy wedle organów nie daje podstaw do dokonania zmian w ewidencji bowiem prezentują one stanowisko, że działki, o których mowa w postępowaniu nie zostały objęte planem urządzenia lasu. Jest to tego rodzaju przeszkoda, że jak podaje to organ I instancji ,,Brak PUL sporządzonego dla lasu wyklucza możliwość dokonania wpisu w ewidencji gruntów i budynków. Wynikająca z planu urządzenia lasu jego powierzchnia i granice są wiążące dla organów ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że dopóki w planie urządzenia lasu nie zostanie dokonana zmiana, o której mowa w art. 23 ust. 1 ustawy o lasach, dopóty organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do dokonywania w prowadzonej przez siebie ewidencji zmian powierzchni i granic lasu, które nie odpowiadałyby ustaleniom planu urządzenia lasu". Z kolei DWINGiK w swojej decyzji wskazał, że ,,Po analizie zebranego materiału organ zasadnie uznał, iż nie ma podstaw do aktualizacji użytków gruntowych na ww. działkach co zaskutkowało umorzeniem postępowania. W ocenie organu drugiej instancji takie rozstrzygnięcie było zasadne". W tym stanie rzeczy przyjdzie ocenić charakter rozstrzygnięcia sprawy decyzją o umorzeniu postępowaniu w kontekście okoliczności czy też przesłanek jakimi organy taki sposób zakończenia postępowania argumentują. Otóż jeżeli mowa o bezprzedmiotowości postępowania jako warunku zakończenia danej sprawy poprzez umorzenia postępowania, na tle bogatego orzecznictwa należy przyjąć, że wątpliwości interpretacyjnych być nie może. Przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 września 2025 r., (sygn. akt III OSK 2576/22), podał, że ,,Umorzenie postępowania nie niesie żadnych skutków materialnoprawnych dla strony, lecz wywiera inny skutek prawny tj. skutek procesowy - rozstrzygnięcie to kończy postępowanie administracyjne bez rozstrzygnięcia sprawy co do istoty sprawy. Następuje tak, ponieważ organ ustala, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania i na tym etapie kończy się zawisłość sprawy w danej instancji. Tym samym uznaje się, że ze względu na określone przeszkody, niepozwalające na ukształtowanie stosunku materialnoprawnego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe - brak bowiem materialnoprawnych podstaw do dokonania władczego rozstrzygnięcia". - LEX nr 3940759. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 listopada 2024 r., (sygn. akt II SA/Wa 409/24), przyjął, że ,,Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z wystąpienia przesłanki podmiotowej bądź przesłanki przedmiotowej. Przesłankę podmiotową stanowi brak legitymacji strony postępowania administracyjnego. Natomiast przesłanką przedmiotową jest brak - w znaczeniu prawnym - przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Innymi słowy, brak przedmiotu postępowania ma miejsce wówczas, gdy stan faktyczny nie podlega uregulowaniu przepisami administracyjnymi, które dawałyby organowi administracyjnemu kompetencję do merytorycznego rozpatrzenia sprawy". LEX nr 3839190. W niniejszej sprawie organy obu instancji wychodząc z regulacji prawnomaterialnych uznały, że nie ma możliwości dokonania zmian w ewidencji ze względu na brak planu urządzenia lasu, jednakże nie wydają decyzji odmawiającej wprowadzenia tych zmian lecz dochodzą do przekonania o bezprzedmiotowości postępowania. Inaczej rzecz ujmując prowadzone w sprawie jest postępowanie, w ramach którego analizowane i oceniane są przesłanki prawnomaterialne do dokonania zmian w rejestrach, jednak organy nie formułują stanowiska merytorycznego lecz decydują się na formalne jego zakończenie umarzając to postępowanie jako bezprzedmiotowe. Dla składu orzekającego Sądu oczywiste pozostaje, że nie można żadną miarą przyjmować jakoby w każdym przypadku, gdzie organy badają problematykę ewidencji gruntów niemożliwe było umorzenie postępowania. Trzeba jednak zdecydowanie zaznaczyć, że takie postępowanie musi faktycznie być bezprzedmiotowe w znaczeniu braku podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia. Stąd też nie można nie dostrzegać wydawanych tego rodzaju rozstrzygnięć, czy poglądów prezentowanych w orzecznictwie, jak chociażby orzeczenia podawane w uzasadnieniu decyzji DWINGiK. Nie może być jednak mowy o automatyzmie czy ugruntowanym i jednoznacznym orzecznictwie w tej materii. Każdorazowo trzeba bowiem brać pod uwagę konkretną sprawę i okoliczności jakie organ uznaje za podstawy do umorzenia postępowania, w tym też czy samo umorzenie postępowania ma miejsce w przypadku, gdy w istocie organ merytorycznie uzasadnia brak możliwości aktualizacji w bazie ewidencji gruntów i budynków. W objętej skargą sprawie przeszkodą do dokonania aktualizacji jest brak planu urządzenia lasu. Bez względu na to czy w istocie okoliczność ta może czy też nie może być przeszkodą do dokonania takiej aktualizacji, gdyż procesowy sposób rozstrzygnięcia jako przedwczesną czyni ocenę materialnoprawą sprawy na poziome kontroli sądowej, trudno zgodzić się ze stanowiskiem organów, że należało postępowanie umorzyć jako bezprzedmiotowe. Analiza uzasadnień obu decyzji prowadzi do uznania, że organy dopatrzyły się bezprzedmiotowości postępowania ze względu na przesłankę podmiotową, czyli w istocie brak przedmiotu postępowania. Jak wiadomo przedmiotem postępowania jest konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Innymi słowy, brak przedmiotu postępowania ma miejsce wówczas, gdy stan faktyczny nie podlega uregulowaniu przepisami administracyjnymi, które dawałyby organowi administracyjnemu kompetencję do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Trzeba jednak mieć na uwadze to, że złożenie dokumentacji organowi nie zwalniało go z konieczności dokonania oceny możliwości aktualizacji danych w ewidencji, stąd też o ile uznano, że brak jest podstaw do dokonania tego rodzaju czynności trudno mówić o bezprzedmiotowości postępowania lecz ewentualnie o innego rodzaju sytuacji rozumianej jako brak podstaw do dokonania aktualizacji. Należało zatem wydać akt administracyjny o charakterze merytorycznym. Sądowi znane są orzeczenia i komentarze wskazujące na umorzenie postępowania jako właściwy sposób zakończenia postępowania w przypadku braku podstaw do dokonania aktualizacji informacji zawartych w rejestrach. Niewątpliwie jednak w niniejszej sprawie treść uzasadnień decyzji organów obu instancji sprowadza się do przyjęcia, że organy odmawiają dokonania aktualizacji informacji danych ewidencyjnych. Brak planu urządzenia lasu nie jest poczytywany jako okoliczność warunkująca uznanie postępowania za bezprzedmiotowe lecz brak podstaw do aktualizacji danych ewidencyjnych. Zatem można mówić o sprzeczności aktów w części rozstrzygnięcia i uzasadnienia. Z urzędu znane są też Sądowi przypadki orzekania przez Starostę Ś. i DWINGiK w sprawach o analogicznych stanach faktycznych i prawnych, gdzie postępowania zakończono decyzją o odmowie aktualizacji informacji zawartych w bazie ewidencji gruntów i budynków. Zmiana stanowisk organów musi zostać zakwalifikowana jako naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Zmienność poglądów wyrażanych w decyzjach organów administracji w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany stanowi naruszenie art. 8 k.p.a. Może bowiem spowodować uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów państwa oraz wpłynąć ujemnie na świadomość i kulturę prawną obywateli. Rozpoznając sprawę rolą organu będzie ponowna analiza i weryfikacja przesłanek umorzenia postępowania względnie rozważenie wydania merytorycznego rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami prawa materialnego. Z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i przez to naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy Sąd uchylił zaskarżona decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 P.p.s.a.