II SA/Wr 86/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi Stowarzyszenia zwykłego M. z siedzibą w M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2023 r. nr SKO 4213.32.2023 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 100,00 zł (sto złotych).

Pismem z dnia 21 grudnia 2023 r. Stowarzyszenie zwykłe M. z siedzibą w M. (dalej: strona skarżąca, Stowarzyszenie) wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2023 r. nr SKO 4213.33.2023 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie centrum logistycznego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 29 stycznia 2024 r. wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł oraz do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 2 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych bądź uwierzytelnionych fotokopii dokumentu lub uwierzytelnionych wydruków poczty elektronicznej, a ponadto złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej, tj. regulaminu działalności oraz zaświadczenia o wpisaniu Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na powyższe wezwania strona skarżąca przedłożyła potwierdzenie uiszczenia wpisu sądowego od skargi, 2 podpisane egzemplarze skargi, odpis regulaminu stowarzyszenia M., wydruk z rejestru GUS wskazujący na fakt zrejestrowania stowarzyszenia oraz wydruk z Ewidencji Stowarzyszeń Zwykłych – Powiatu T. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargę należało odrzucić. Stosownie do art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm., dalej: p.p.s.a.), skarga wniesiona do wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Z kolei art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ten przepis należy odczytywać w kontekście regulacji art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sąd zobligowany jest odrzucić skargę w sytuacji, gdy jej braki formalne nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie. W świetle art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Zgodnie z art. 29 p.p.s.a., przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Skarżące Stowarzyszenie ma status stowarzyszenia zwykłego. Zgodnie z art. 40a ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2261, dalej: pr.st.), stowarzyszenie zwykłe powstaje i może rozpocząć działalność z chwilą wpisu do ewidencji. W świetle tego przepisu, wpis do ewidencji prowadzonej przez starostę, jako organ nadzorujący (art. 8 ust. 5 pkt 2 pr.st.), jest potwierdzeniem podmiotowości prawnej stowarzyszenia zwykłego. W związku z tym osoba reprezentująca stowarzyszenie zwykłe, wykonując obowiązek wykazania umocowania do działania w imieniu stowarzyszenia musi przedstawić nie tylko regulamin stowarzyszenia, ale również zaświadczenie o wpisie stowarzyszenia do ewidencji, prowadzonej przez organ nadzorujący. Z uwagi na powyższe, zarządzeniem z dnia 29 stycznia 2024 r., Stowarzyszenie zostało wezwane m.in. do złożenia dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej (regulaminu działalności oraz zaświadczenia o wpisaniu Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych), w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie strona skarżąca, przy jednoczesnym uzupełnieniu pozostałych braków, przedłożyła wydruk ewidencji stowarzyszeń zwykłych Powiatu T., znajdującej się na stronie internetowej BIP Powiatu T. Nie przedłożyła zaś zaświadczenia o wpisaniu Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. Wydruk ewidencji stowarzyszeń zwykłych zaś nie stanowi zaświadczenia o wpisaniu Stowarzyszenia do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, o który strona skarżąca została wezwana. Jawność ewidencji stowarzyszeń zwykłych nie zwalnia bowiem strony postępowania sądowoadministracyjnego od obowiązku uzupełnienia braków formalnych skargi. Zwolnienie strony z dokonywania czynności, a zwłaszcza z uzupełnienia braku formalnego polegającego na niedołączeniu zaświadczenia o wpisie do ewidencji stowarzyszeń zwykłych i obciążenie tą czynnością Sądu, np. w celu usprawnienia postępowania, nie może być domyślne, ale musi mieć oparcie ustawowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OZ 142/24, uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, dostępne w CBOSA). Brak jest zaś w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi takiego oparcia, co oznacza, że nie ma podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych i przerzucania ciężaru czynienia ustaleń, czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie, na Przewodniczącego Wydziału na etapie kontroli warunków formalnych skargi bądź na Sąd na etapie oceny, czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia Przewodniczącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 2022 r., sygn. akt III OZ 382/22, dostępne w CBOSA). Reasumując Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie braki formalne skargi nie zostały uzupełnione. Należy przy tym zaznaczyć, że strona skarżąca została pouczona o rygorze odrzucenia skargi w przypadku niewykonania zarządzenia. W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia. Orzeczenie zwrotu w pkt II wydane zostało na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.