III FSK 1241/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Woźniak, , po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 288/25 w sprawie ze skargi S.Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 20 lutego 2025 r., nr 1401-IEE2.7192.13.2025.3.TR w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z 29 maja 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 288/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi S. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 20 lutego 2025 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych, uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Powyższy wyrok dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl (dalej: CBOSA). Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez: 1.1) brak merytorycznego rozpoznania zarzutów zawartych w skardze, a szczególnie zarzutów naruszenia wskazanych w skardze (pkt II) przepisów 3-ch ustaw, w tym: ustawy kodeks postępowania administracyjnego, ustawy o obowiązkowych ubezpieczeniach i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, 1.2) brak rozpoznania w skardze podniesionych wszystkich zarzutów mających istotny wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie przepisów prawa tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku i brak jakiegokolwiek merytorycznego odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do każdego z zarzutów zawartych w skardze. Brak merytorycznego rozpoznania wszystkich zarzutów skarżących miał istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał prawidłowo sprawy w wymaganym zakresie. Skutkowało to naruszeniem wyżej wskazanych przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie dokonania zwrotu pełnej kwoty środków finansowych z odsetkami, które zabrane zostały z konta bankowego osoby nie mającej obowiązku, poprzez dowolne zastosowanie nieuzasadnionego przymusu administracyjnego; 3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nieskontrolowanie zaskarżonego postanowienia poza granice zakreślone w skardze. Naruszenie powyższych przepisów postępowania przez sąd miało istotne wpływ na wynik sprawy, albowiem sąd nie powinien zawężająco wyrokować z "innych przyczyn" niż wskazane w skardze. Zdaniem skarżącego obok stwierdzenia "innych przyczyn" sąd pierwszej instancji powinien rozpatrzyć zarzut prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec osoby nie mającej obowiązku. Należy podkreślić, że wobec skarżącego przepisy u.p.e.a. nie miały zastosowania, szczególnie po dniu 26 listopada 2024 r., bo w tym dniu 26 listopada 2024 r. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG) wystawił ponownie ten sam tytuł wykonawczy na osobę inną, niż skarżący, bo na sp. z o.o. T., w której skarżący posiada 100% udziałów. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania w całości, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Ponadto skarżący zrzekł się rozpoznania sprawy na rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zarządzeniem z 26 lutego 2026 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej, na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., skierował sprawę na posiedzenie niejawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Skarżący skoncentrował zarzuty skargi kasacyjnej wokół naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. Artykuł 133 § 1 p.p.s.a. reguluje powinność sądu administracyjnego orzekania na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał znajdujący się w aktach sprawy, wydał wyrok mimo niekompletnych akt sprawy, pominął istotną część tych akt lub też oparł orzeczenie na własnych ustaleniach, nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (zob. wyrok NSA z 12 września 2024 r., II GSK 1300/21). Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Sąd pierwszej instancji dokonał kontroli zaskarżonego postanowienia opierając się na materiałach zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa powodującym konieczność jego wyeliminowania z obrotu prawnego. Należy zauważyć, że zaskarżonym postanowieniem DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z 6 grudnia 2024 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 4 pkt 3 lit. a w zw. z art. 17 § 1 u.p.e.a., to jest wskutek uznania przez wierzyciela zarzutu egzekucyjnego. Wniesioną przez skarżącego skargę DIAS potraktował jako zażalenie, mając na względzie wskazany przez skarżącego cel wniesienia pisma. Słusznie sąd pierwszej instancji zauważył, że potraktowanie pisma strony jako zażalenia jest możliwe jeśli zażalenie stronie postępowania przysługuje. Postanowienie organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wydane na podstawie art. 34 § 4 pkt 3 lit. a u.p.e.a. jest niezaskarżalne. Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji pouczył, że na postanowienie z 6 grudnia 2024 r. nie przysługuje zażalenie. Za spełniony należy uznać wymóg art. 134 § 1 p.p.s.a. co do rozstrzygania przez sąd w granicach danej sprawy oraz braku związania zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną. W tych ramach zakreślonych ustawą sąd pierwszej instancji dokonał oceny legalności zaskarżonego aktu po dokonaniu koniecznych rozważań bez związania zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną (por. wyrok NSA z 29 maja 2012 r., II OSK 436/11). Innymi słowy rozpoznał sprawę w jej całokształcie z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, zarzuty naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za chybione. Nie można też uznać, że sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Zauważyć należy, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymaganiom stawianym przez art. 141 § 4 p.p.s.a. Przede wszystkim nie jest w żaden sposób sprzeczne z jego sentencją i w sposób wystarczający odnosi się zarówno do podstawy faktycznej, jak i prawnej rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia i co istotne, wyrok poddaje się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. W związku z brakiem podstawy prawnej nie orzeczono o przyznaniu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu. Zgodnie z treścią art. 204 pkt 1 p.p.s.a., strona wnosząca skargę kasacyjną jest zobowiązana zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ jedynie w przypadku, gdy zaskarżyła skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, gdyż przedmiotem zaskarżenia był wyrok sądu pierwszej instancji uchylający zaskarżone postanowienie. sędzia NSA Tomasz Kolanowski sędzia NSA Wojciech Stachurski sędzia NSA Bogusław Woźniak