III FSK 1476/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej H. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2025 r. sygn. akt III SA/Wa 2374/24 w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonych postanowień obu instancji w sprawie ze skargi H. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2024 r. nr 1401-IOM-1404.136.2024.2.PK w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonych postanowień obu instancji.

Wyrokiem z 29 stycznia 2025 r., III SA/Wa 2374/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. J. (dalej: skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 8 sierpnia 2024 r., nr 1401-IOM-1404.136.2024.2.PK w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania podatkowego. Od ww. wyroku skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę kasacyjną, w której na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), wniosła o wstrzymanie wykonania ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 8 sierpnia 2024 r., nr 1401-IOM-1404.136.2024.2.PK w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania podatkowego i utrzymanego nim w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa [...] z 22 kwietnia 2024 r. wobec niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącej znacznej szkody majątkowej. W zakresie uzasadnienia wniosku wskazała, że może ponieść szkodę majątkową przez niesłuszne wyegzekwowanie od niej całości tych kosztów w sytuacji, gdy brak jest w obrocie prawnym ostatecznej decyzji wymiarowej i w związku z tym postępowanie podatkowe nie zostało zakończone. Jak wyjaśniono, tego rodzaju zarzut jest stawiany w oparciu o zaskarżony przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2265/24. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z 6 czerwca 2024 r., III FZ 234/24; z 26 listopada 2020 r., I GSK 1391/20; z 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 5 sierpnia 2025 r., III FSK 877/25). Na skarżącej ciąży więc obowiązek wykazania, że wystąpiła co najmniej jedna z przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., co wiąże się z przedstawieniem okoliczności uprawdopodobniających, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje dla skarżącej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Tymczasem w niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania postanowień obu instancji nie spełnia powyższych wymogów. Samo odwołanie się przez skarżącą do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 2265/24 zaskarżonego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie nie może przesądzać o konieczności wstrzymania wykonania zaskarżonych postanowień. Orzeczenie to nie jest prawomocne, a zatem nie przesądza o wyniku sprawy. Skarżąca nie wykazała, w jaki sposób wskazane orzeczenie miałoby wpływać na istnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. na wystąpienie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ewentualne negatywne konsekwencje finansowe wynikające z wykonania postanowień mają charakter odwracalny, co wyklucza uznanie, że spełniona jest przesłanka "trudnych do odwrócenia skutków". Uchylenie postanowień w wyniku kontroli sądowoadministracyjnej, które nastąpiłoby po wykonaniu lub częściowym wykonaniu tego postanowienia, rodzi obowiązek organu egzekucyjnego zwrotu na rzecz skarżącej wyegzekwowanych do tego czasu środków wraz z odsetkami. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.