III FSK 875/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Protokolant asystent sędziego Konrad Halota, po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 637/22 w sprawie ze skargi E. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 11 sierpnia 2022 r., nr 1801-IEE.711.74.2022 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od E. P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 14 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 637/22 oddalił skargę E. P. (dalej: Skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: organ) z 11 sierpnia 2022 r., w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Skargę kasacyjną w imieniu Skarżącej wniósł jej pełnomocnik, zaskarżając ww. orzeczenie w całości, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść orzeczenia, a to: naruszenie przepisu art. 54 § 1 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.; dalej: u.p.e.a.) w zw. z art. 145 § 1 ust.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, z późn.zm., dalej p.p.s.a.) poprzez uznanie, że zastosowany środek nie był zbyt uciążliwy w sytuacji, kiedy Skarżąca w chwili obecnej nie może dysponować swoim majątkiem, oraz w sytuacji, kiedy straciła ona obecnie ostatni posiadany majątek. Mając powyższe na uwadze, wniesiono o przeprowadzenie rozprawy w tej sprawie i niewydawanie wyroku na posiedzeniu niejawnym, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, od organu na rzecz Skarżącej na podstawie art. 200 P.p.s.a. Ponadto wniesiono o zwolnienie skarżącej od obowiązku ponoszenia wpisu od skargi kasacyjnej w całości Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył pełnomocnik organu, wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej, na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. o zasądzenie od E. P. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W jej petitum zarzucono naruszenie art. 54 § 1 i 4 u.p.e.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przy czym zakwalifikowano te przepisy do przepisów prawa materialnego, wskazując na "uznanie, że zastosowany środek nie był zbyt uciążliwy w sytuacji, kiedy Skarżąca w chwili obecnej nie może dysponować swoim majątkiem oraz w sytuacji, kiedy straciła ona obecnie ostatni posiadany majątek". Tymczasem określający podstawy kasacyjne art. 174 P.p.s.a. przewiduje inne przesłanki naruszenia przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, zaś art. 176 tej ustawy nakłada na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek przypisania zarzutu do właściwej podstawy kasacyjnej. Zarzut naruszenia prawa materialnego powinien być wniesiony na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. ze wskazaniem, czy zarzucane naruszenie polega na błędnej wykładni przepisu, czy też na jego niewłaściwym zastosowaniu. Przy zarzucie naruszenia prawa procesowego należy wykazać wpływ naruszenia na wynik sprawy. Równie ważne jak prawidłowe wskazanie podstaw kasacyjnej jest należyte uzasadnienie postawionych zarzutów. Zarzucając naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, wnoszący skargę kasacyjną zobowiązany jest do wyjaśnienia, dlaczego przepis (hipoteza wyprowadzonej z tego przepisu normy prawnej), który sąd pierwszej instancji przyjął za mający zastosowanie w sprawie, "nie przystaje" do stanu faktycznego ustalonego w sprawie i jaki przepis powinien mieć zastosowanie. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego wymaga wykazania i wyjaśnienia, jak dany przepis prawa powinien być stosowany ze względu na stan faktyczny sprawy albo dlaczego ze względu na ten stan faktyczny nie powinien być on stosowany, a w przypadku zarzutu niezastosowania tego przepisu, dlaczego powinien być on w sprawie zastosowany. Z kolei dla skuteczności zarzutu naruszenia przepisów postępowania konieczne jest wykazanie wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Podkreślić należy, że dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Prawidłowe wskazanie podstaw kasacyjnych oraz należyte uzasadnienie skargi kasacyjnej ma kluczowe znaczenie dla skuteczności skargi kasacyjnej, a to przez wzgląd na wynikające z art. 183 § 1 p.p.s.a. związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego zakresem skargi kasacyjnej. Zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 oraz art. 176 p.p.s.a. wynika, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. Zaznaczyć należy, że Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia. Sformułowane lakonicznie uzasadnienie w żaden sposób nie pozwala zrozumieć postawionego przez Skarżącą zarzutu w petitum skargi kasacyjnej. Podkreślić należy, że dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Prawidłowe wskazanie podstaw kasacyjnych oraz należyte uzasadnienie skargi kasacyjnej ma kluczowe znaczenie dla skuteczności skargi kasacyjnej, a to przez wzgląd na wynikające z art. 183 § 1 P.p.s.a. związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego zakresem skargi kasacyjnej. Zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 oraz art. 176 P.p.s.a. wynika, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. Zaznaczyć należy, że Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia wymogów określonych omówionymi powyżej przepisami. Po pierwsze, powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a, który stanowi o naruszeniu prawa materialnego, mający wpływ na wynik sprawy, Skarżąca nie wskazała konkretnej normy prawnej prawa materialnego, która została naruszona. Po drugie, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w ogóle o przepisach zawartych w zarzutach skargi kasacyjnej nie wspomniano, zatem nie wyjaśniono w jaki sposób zdaniem strony skarżącej zostały one naruszone. W tej sytuacji nie ma podstaw, by stwierdzić wadliwość zaskarżonego wyroku. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy. SNSA Jolanta Sokołowska SNSA Jacek Brolik SNSA Dominik Gajewski