III FZ 258/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Dalkowska po rozpoznaniu 22 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia F. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Łd 131/25 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 grudnia 2024 r. nr SKO.4140.340.2024 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. postanawia oddalić zażalenie.

1.1. Postanowieniem z 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 131/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 30 grudnia 2024 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. 1.2. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jako jego podstawę prawną wniosku wskazano 61 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: "p.p.s.a.", odnosząc się jednak częściowo w uzasadnieniu wniosku do literatury związanej z przesłanką znacznej szkody na kanwie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. W treści pisma z 26 marca 2025 r., stanowiącego odpowiedź strony skarżącej na odpowiedź na skargę organu. Spółka oświadczyła, że "podtrzymuje w całości swoje stanowisko w sprawie, w tym również wniosek o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji na zasadzie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a.". Wskazała, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków "wydaje się oczywiste w obliczu skierowania postępowania egzekucyjnego w stosunku do nieruchomości skarżącej". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania wykonania decyzji, uzasadniając, że uznać, że skarżąca nie wykazała, iż w niniejszej sprawie występują przesłanki do uwzględnienia jego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. 1.3. Skarżąca spółka wywiodła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o zmianę bądź uchylenie zaskarżonego postanowienia. 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 2.2. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. 2.3. W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej. W sytuacji, gdy chodzi o akt administracyjny rodzący obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem wnioskodawcy, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na jego trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Orzecznictwo sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywało na to, że obowiązki te spoczywają po stronie wnioskodawcy oraz że sąd administracyjny nie wzywa w takiej sytuacji o przedstawienie dokumentacji, a tym bardziej sam takiej dokumentacji nie sprawdza. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd musi dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, przy czym jak już wyjaśniono, powinny one wykazywać występowanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 2.4. W rozpoznawanej sprawie WSA stwierdził, że skarżąca spółka nie przedstawiła argumentacji, konkretnych okoliczności i dokumentów, wyczerpująco opisujących jej aktualną, rzeczywistą sytuację finansową i majątkową, pozwalających sądowi zasadnie przyjąć, że zaistniały przesłanki wymienione w 61 § 3 p.p.s.a. Brak uzasadnienia i udokumentowania wniosku w tym zakresie wyklucza zastosowanie szczególnej instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, dokonana przez sąd pierwszej instancji ocena jest prawidłowa. Sąd trafnie stwierdził, że wobec nieprzedstawienia przez skarżącą dowodów zaświadczających o jej sytuacji majątkowej i zdolnościach finansowych, nie jest możliwe ustalenie, czy ewentualna szkoda spowodowana wykonaniem decyzji byłaby znaczna oraz czy po jej wykonaniu istniałoby zagrożenie powstania trudnych do odwrócenia skutków. Należy mieć na uwadze, że w zasadzie każda decyzja podatkowa zobowiązująca do uiszczenia określonej należności pieniężnej pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określone skutki w sferze finansowej zobowiązanego do ich uregulowania, toteż należy uznać te skutki za oczywiste i zawsze prowadzące do ujemnych następstw prowadzących do zmniejszenia majątku zobowiązanego. Strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd pierwszej instancji mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane i argumenty, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie będą trudne do odwrócenia. 2.5. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 i art. 198 p.p.s.a.