III FZ 383/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Kolanowski po rozpoznaniu w dniu 9 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. K. na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 2026 r., sygn. akt I SA/Rz 262/26 w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 31 marca 2026 r., nr SKO.4140.6.2026 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2024 r. postanawia uchylić zaskarżone zarządzenie.

Zarządzeniem z 8 czerwca 2026 r., I SA/Rz 262/26, Zastępca Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wezwał J. K. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 31 marca 2026 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2024 r. w kwocie 100 zł. Podstawę zarządzenia stanowił art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r., poz. 535, dalej: "rozporządzenie"). Skarżący wniósł zażalenie na powyższe zarządzenie, wskazując że w skardze zawarł wniosek o udzielenie pomocy prawnej "pełnej" (zwolnienie od opłat oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu). Wniosek ten skarżący powtórzył w treści zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest zasadne. Stosownie do treści art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym pobiera się wpis. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2). Natomiast zgodnie z art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznano prawo pomocy w tym zakresie. Wezwanie wystosowane do skarżącego wzywające go do uiszczenia wpisu sądowego od skargi było przedwczesne, ponieważ w treści skargi skarżący zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek ten powinien być rozpoznany w pierwszej kolejności, a wezwanie w przedmiocie wpisu mogło być skierowane dopiero po negatywnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, że niniejsze postępowanie zażaleniowe ogranicza się do kontroli prawidłowości zaskarżonego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Oznacza to, że podnoszone w zażaleniu okoliczności odnoszące się do sytuacji majątkowej skarżącego zostaną wzięte pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy, co powinno nastąpić po zwrocie akt do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Mając powyższe na uwadze, stosownie do treści art. 185 § 1 w zw. z 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.