III OSK 1295/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 1465/24 w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2024 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz S. R. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Wa 1465/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. R. (dalej wnioskodawca lub skarżąca) na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej Prezes ZUS lub organ) z dnia [...] lipca 2024 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1), a także zasądził od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej S. R. kwotę 480 złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2). W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1051) zwanej dalej u.r.ś.u., świadczenie może być przyznane matce po osiągnięciu wieku 60 lat albo ojcu po osiągnięciu wieku 65 lat, w przypadku, gdy nie posiada dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania. Jak przewidziano w art. 4 ust. 6 pkt 5 i ust. 8 u.r.ś.u., dochód z gospodarstwa rolnego wnioskodawcy można ustalić na podstawie jego oświadczenia - złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Oceniając przebieg postępowania Sąd uznał, że w konsekwencji - skoro wnioskodawca, we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosił, że nie osiąga dochodów z gospodarstwa rolnego - organ nieprawidłowo zastosował - w drodze analogii – przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901 z późn. zm.) nie odnosząc się w ogóle do tej kwestii. Ponieważ w ustawie o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym wprost przewidziano możliwość określenia dochodu na podstawie oświadczenia, stosowanie innych metod - np. szacowania - może być dopuszczalne, gdy w okolicznościach danej sprawy, dochodu nie ustalono inaczej. W tym miejscu nadmienić trzeba, że jeżeli organ poweźmie wątpliwości co do wiarygodności oświadczenia - złożonego przez wnioskodawcę pod rygorem odpowiedzialności karnej - może od niego zażądać przedłożenia innych, wyraźnie określonych środków dowodowych bądź - dopiero w takim przypadku - samodzielnie ustalić jego dochód z gospodarstwa rolnego. Podsumowując, zdaniem Sądu organ w sposób nieuprawniony - przedwcześnie - posłużył się analogią stosując przepisy z zakresu pomocy społecznej. Wobec wadliwej wykładni przepisów ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym – przez przyjęcie jakoby zasadą musiało być szacowanie dochodu z gospodarstwa rolnego, naruszył tym samym także przepisy prawa procesowego, nie podejmując wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy - o czym stanowi art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) zwanej dalej K.p.a. W rezultacie przedwcześnie określił dochód wnioskodawcy z gospodarstwa rolnego. Naruszył tym art. 3 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 1 i ust. 4 u.r.ś.u. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Prezes ZUS, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. na przesłance z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a.: a) art. 2 pkt 2 lit. c w związku z art. 4 ust. 5 pkt 9 i pkt 10 i ust. 6 pkt 4 i 5 u.r.ś.u., art. 8 ust. 4 pkt 6 ustawy o pomocy społecznej, rozporządzenia Rady Ministrów z 15 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1296 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, iż stosowanie w niniejszej sprawie w drodze analogii przepisów ww. rozporządzenia dla wyliczenia dochodu z gospodarstwa rolnego nie znajduje umocowania prawnego oraz poprzez pominięcie przez Sąd pierwszej instancji, że w art. 5 u.r.ś.u. stwierdzono, że w oświadczeniu wnioskodawca potwierdza uzyskiwanie lub nieuzyskiwanie dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej, a nie z gospodarstwa rolnego nieprowadzącego działów specjalnych produkcji rolnej, a także poprzez pominięcie przez Sąd pierwszej instancji art. 4 ust. 6 pkt 4 u.r.ś.u., iż okoliczności brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku mogą być potwierdzane zaświadczeniami z urzędu gminy, które potwierdzają rodzaj oraz wielkość posiadanego gospodarstwa rolnego tj. to wymóg nawet bardziej rygorystycznie uchwalony niż w art. 107 ust. 5b pkt 11 ustawy o pomocy społecznej, który dopuszcza możliwość złożenia również oświadczenia w tym zakresie; b) art. 4 ust. 6 pkt 5 u.r.ś.u. zamiast art. 4 ust. 6 pkt 4 tej ustawy podczas gdy organ prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie wyłącznie art. 4 ust. 6 pkt 4 u.r.ś.u. wobec tego, że poszczególne przepisy art. 4 ust. 6 tej ustawy można stosować tylko w precyzyjnie określonych zakresach w art. 4 ust. 5 u.r.ś.u. i brak jest podstaw do samodzielnego stosowania poszczególnych przepisów art. 4 ust. 6 tej ustawy bez związku z poszczególnymi przepisami art. 4 ust. 5 u.r.ś.u. oraz organ prawidłowo w tej sytuacji na podstawie wykładni celowościowej (funkcjonalnej), wykładni systemowej, analogii iuris i analogii legis prawidłowo odwołał się do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1358), gdyż było to niezbędne do właściwego rozpoznania sprawy; 2) na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że organ w sposób niewyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, z którego miałoby wynikać, że skarżąca nie prowadząc działów specjalnych produkcji rolnej, błędnie miała ustalony przez organ dochód z gospodarstwa rolnego, podczas, gdy organ prawidłowo ustalił dochód skarżącej z gospodarstwa rolnego, gdyż art. 4 ust. 5 pkt 9 i pkt 10 u.r.ś.u. w zakresie uzyskiwania lub nieuzyskiwania dochodów odnosi się wyłącznie do działów specjalnych produkcji rolnej, a w zakresie gospodarstwa rolnego nieprowadzącego działów specjalnych należy wyłącznie ograniczyć się do oświadczenia w zakresie posiadania lub nieposiadania gospodarstwa rolnego, a w przypadku posiadania gospodarstwa rolnego należy zgodnie z art. 4 ust. 6 pkt 4 u.r.ś.u., przedłożyć z urzędu gminy zaświadczenia, które potwierdzają rodzaj oraz wielkość posiadanego gospodarstwa rolnego. W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie w całości skargi lub ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. R. wniósł o jej oddalenie w całości, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała. Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna jest niezasadna. W sytuacji, gdy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z 27 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 819/11; wyrok NSA z 26 marca 2010 r. sygn. akt II FSK 1842/08; wyrok NSA z 4 czerwca 2014 r. sygn. akt II GSK 402/13; wyrok NSA z 17 lutego 2023 r. sygn. akt II GSK 1458/19; wyrok NSA z 1 marca 2023 r. sygn. akt I FSK 375/20). Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący kasacyjnie wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia (por. wyrok NSA z 27 września 2024 r. sygn. akt III OSK 2890/22; wyrok NSA z 26 lutego 2014 r. sygn. akt II GSK 1868/12; wyrok NSA z 29 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 931/22). Tym niemniej okoliczności danej sprawy mogą przemawiać za koniecznością rozpoznania w pierwszej kolejności zarzutu naruszenia prawa materialnego. Powyższe może mieć miejsce szczególnie wówczas, gdy prawidłowa wykładnia przepisów prawa materialnego determinuje zakres postępowania dowodowego, jakie winno zostać przeprowadzone przez organ administracji albo gdy interpretacja ta w inny sposób rzutuje na wywiązanie się przez organ z obowiązków o charakterze procesowym (wyrok NSA z 12 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 597/11. Sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie. Nie budzi wątpliwości, że systemowym celem rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego jest zapewnienie niezbędnych środków utrzymania osobom, które zrezygnowały z zatrudnienia lub innej działalności zarobkowej albo ich nie podjęły ze względu na wychowywanie dzieci. Wynika to wprost z art. 1 ust. 2 u.r.ś.u. Istotną okolicznością uzasadniającą przyznanie rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego jest m.in. niedostatek będący następstwem wychowywania dzieci. Wynika to wprost z treści art. 3 ust. 3 u.r.ś.u. wskazując, że jednym z warunków uzyskania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego jest brak posiadania dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.r.ś.u. to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności faktycznych mających wpływ na przyznanie świadczenia. Zgodnie z treścią art. 4 ust. 4 pkt 4 w związku z ust. 5 pkt 7-11 u.r.ś.u. w celu ustalenia sytuacji majątkowej i materialnej wnioskodawcy załącza on do wniosku oświadczenie - między innymi - o posiadaniu lub nieposiadaniu ustalonego prawa do emerytury lub renty oraz o pobieraniu lub o niepobieraniu emerytury lub renty; o uzyskiwaniu lub nieuzyskiwaniu dochodu z tytułu zatrudnienia lub prowadzenia innej działalności zarobkowej; o posiadaniu lub nieposiadaniu gospodarstwa rolnego, a w przypadku posiadania gospodarstwa rolnego o powierzchni tego gospodarstwa; o uzyskiwaniu lub nieuzyskiwaniu dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej; o uzyskiwaniu lub nieuzyskiwaniu innych dochodów. Zawarte w zaskarżonym wyroku stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku możliwości ustalania dochodu osiąganego przez wnioskodawczynię z gospodarstwa rolnego poprzez zastosowanie w drodze analogii przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz przepisów wydanego na jej podstawie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej jest poprawne. Dopuszczalne jest stosowanie analogii legis i analogii iuris, jednak granicą stosowania analogii legis wobec norm materialnoprawnych stanowią sytuacje, w których w wyniku jej zastosowania jednostka zostałby obarczona obowiązkiem lub doznała ograniczenia swych praw (zob. J. P. Tarno, Naczelny Sąd Administracyjny a wykładnia prawa administracyjnego, Warszawa 1999, s. 53; Z. Duniewska, Luki i analogia w prawie administracyjnym, [w:] Prawo administracyjne Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, red. M. Stahl, wyd. 6, Warszawa 2016, s. 262-271 i powołany tam wyrok NSA z 5 października 2006 r. sygn. akt I OSK 540/06 oraz uchwała NSA z 2 października 1995 r. sygn. VI SA 14/95, ONSA 1995, nr 156). Stosowanie analogii legis dopuszczalne jest tylko w przypadku wystąpienia luki normatywnej w systemie prawnym. Dotyczy to takiego przypadku, w których ustawodawca dla pewnych normatywnie wskazanych układów faktycznych nie przewidział prawnie określonych skutków. W tej sprawie taka luka nie zachodzi, ponieważ ustawodawca w przepisach ustawy o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym jednoznacznie wskazał, w jaki sposób ustaleniu podlega dochód osiągany przez wnioskodawcę z gospodarstwa rolnego. Odbywa się to na podstawie złożonego przez taką osobę oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Jeżeli organ będzie miał wątpliwości co do wiarygodności takiego oświadczenia, może zażądać od wnioskodawczyni przedłożenia innych, jednoznacznie przez organ wskazanych środków dowodowych, co wprost wynika z treści art. 6 ust. 1 u.r.ś.u. Organ może także samodzielnie ustalić dochód osiągany przez wnioskodawczynię z gospodarstwa rolnego, jeżeli posiada takie możliwości (art. 6 ust. 4 u.r.ś.u.). Jednakże takich ustaleń organ nie może dokonać poprzez stosowanie w drodze analogii przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz wydanego na jej podstawie ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 lipca 2021 r. Samodzielne ustalenie dochodu osiąganego przez wnioskodawczynię z gospodarstwa rolnego polega na wykorzystaniu środków dowodowych pozostających w dyspozycji organu, a nie na poszukiwaniu alternatywnych podstaw prawnych swojego działania. Ustawodawca w art. 3 ust. 3 u.r.ś.u. posłużył się zwrotem "nie posiada dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania", co oznacza konieczność badania w omawianym przypadku dochodu o charakterze faktycznym (czyli rzeczywiście uzyskiwanego), a nie hipotetycznym (por. wyrok NSA z 29 października 2024 r. sygn. akt III OSK 2268/24; wyrok NSA z 3 września 2024 r. sygn. akt III OSK 11267/24; wyrok NSA z 30 września 2022 r. sygn. akt III OSK 2824/21). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że nie jest zasadny zarzut dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. 2 pkt 2 lit. c w związku z art. 4 ust. 5 pkt 9 i pkt 10 oraz art. 4 ust. 6 pkt 4 i 5 u.r.ś.u. Art. 2 pkt 2 lit. c ww. ustawy dzieli się na wewnętrzne jednostki oznaczone jako tiret, które zawierają odrębne normy prawne. Brak doprecyzowania w tym zakresie zarzutu kasacyjnego uniemożliwia w oparciu o niego kontrolę zaskarżonego wyroku. Art. 4 ust. 5 pkt 9 u.r.ś.u. określa jedynie, że w oświadczeniu zawartym we wniosku o rodzinne świadczenie uzupełniające należy wskazać posiadanie lub nieposiadanie gospodarstwa rolnego, a w przypadku posiadania gospodarstwa rolnego również powierzchnię tego gospodarstwa. Fakt podania posiadania gospodarstwa rolnego nie oznacza, że przynosi ono realny dochód. Art. 4 ust. 5 pkt 10 ww. ustawy wskazuje, aby w składanym oświadczeniu podać uzyskiwanie lub nieuzyskiwanie dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej. W tej sprawie nie miała miejsca okoliczność uzyskiwania lub nieuzyskiwania dochodów z działów specjalnych produkcji rolnej. Zgodnie natomiast z treścią art. 4 ust. 6 pkt 5 i 6 u.r.ś.u. okoliczności brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku mogą być potwierdzane oświadczeniami wnioskodawcy o wysokości dochodu z gospodarstwa rolnego oraz innymi dokumentami, które potwierdzają sytuację osobistą, rodzinną, majątkową i materialną wnioskodawcy. Jak wynika z akt tej sprawy wnioskodawczyni oświadczyła o nieuzyskiwaniu dochodów z gospodarstwa rolnego, a strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała, aby z innych dokumentów wynikała wielkość uzyskiwanego dochodu z tego gospodarstwa rolnego. Dokonana w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art. 4 ust. 6 pkt 4 i 5 u.r.ś.u. nie narusza prawa. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c. P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wadliwe uznanie, że materiał dowodowy nie został w sposób wyczerpujący zebrany w tej sprawie. Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy zinterpretował mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego i w rezultacie trafnie uznał, że stan faktyczny ustalono wadliwie, a więc z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona, ponieważ nie zbadano rzeczywiście uzyskiwanego przez wnioskodawczynię dochodu (tzn. rzeczywistej kwoty dochodu skarżącej). Pogląd wyrażony w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowi potwierdzenie linii orzeczniczej wyrażonej m.in. w wyroku NSA z 15 kwietnia 2025 r. sygn. akt III OSK 2923/24 oraz wyroku NSA z 29 października 2024 r. sygn. akt III OSK 2268/24. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 P.p.s.a., orzekł w punkcie pierwszym o jej oddaleniu. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła tę skargę obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez stronę skarżącą, jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę. W związku z tym w tej sprawie należało od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zasądzić na rzecz S. R. kwotę 240 złotych stanowiącą zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Kwota ta obejmuje wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika obliczone w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz.1935 z późn. zm.).