III OSK 1637/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Fundacji [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Wa 2365/24 w sprawie ze skargi Fundacji [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 16 lipca 2024 r., znak: KOA/2807/Os/24 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony 1. prostuje oczywistą omyłkę w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2025 roku, sygn. akt IV Sa/Wa 2365/24 w ten sposób, że w komparycji wyroku w miejsce słowa "Siedlcach", wpisać słowo "Warszawie", 2. uchyla zaskarżony wyrok w całości i zaskarżone postanowienie, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz Fundacji [...] kwotę 1.137 (tysiąc sto trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez Fundację [...] jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2025 roku, sygn. akt IV SA/Wa 2365/24, którym oddalono skargę w/w Fundacji na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 16 lipca 2024 r. o odmowie dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu odwoławczym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Powyższy wyrok został wydany w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne: Wnioskiem z 4 października 2023 r. Fundacja [...] (dalej: "skarżąca" lub "Fundacja") zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej "organ") o dopuszczenie, na zasadzie art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r., poz. 1094, dalej "u.u.i.ś.o."), do udziału na prawach strony w postępowaniu odwoławczym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "budowie i prowadzeniu punktu tymczasowego magazynowania i przeładunku odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów w M. na działce nr [...]", na rzecz W. sp. z o.o. [...]. Skarżąca wskazała, że tocząca się sprawa jest ściśle związana z celami statutowymi organizacji. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2024 r., znak: KOA/2473/Oś/24 organ odmówił Fundacji dopuszczenia do udziału na prawach strony w wyżej opisanym postępowaniu wskazując, że nie zostały spełnione wymagane przesłanki, o których mowa w art. 44 § 4 u.u.i.ś.o. oraz w art. 31 § 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2021, poz. 735 ze zm., dalej "k.p.a."). Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że przepis art. 44 ust. 1 u.u.i.ś.o. nie wskazuje na konieczność wykazania interesu społecznego jako jednej z przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. We wniosku wskazano, że interes społeczny ustalany na gruncie art. 31 § 1 k.p.a. powinien być znany organowi z urzędu, tj. z postępowań środowiskowych prowadzonych dla działek sąsiednich. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 lipca 2024 r. KOA/2807/OŚ/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy orzeczenie uprzednio wydane, tj. w dniu 5 czerwca 2024 r. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że wniosek Fundacji należy załatwić odmownie, bowiem art. 44 ust. 1 u.u.i.o.ś. znajduje zastosowanie jedynie w postępowaniach, które wymagają udziału społeczeństwa. Postępowaniem takim nie jest postępowanie odwoławcze od decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia. Zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. organizacja społeczna winna wykazać spełnienie przez nią interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem jej do udziału w postępowaniu. Tymczasem w niniejszej sprawie organizacja próbuje przerzucić ciężar dowodzenia na organ, co jest niedopuszczalne. Z takim stanowiskiem nie zgodziła się Fundacja [...], zaskarżając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 16 lipca 2024 r. KOA/2807/Oś/24 w całości i zarzucając mu obrazę przepisów prawa procesowego, mającą istotny wpływ na wynik sprawy, a to: - art. 31 §§ 1 i 2 k.p.a. poprzez odmowę dopuszczenia skarżącej do udziału pomimo, że jest to uzasadnione celami statutowymi skarżącej i przemawia za tym interes społeczny; - art. 7 i 77 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a poprzez pominięcie okoliczności opisanych we wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy, wykazujących zgodność celów statutowych oraz istnienie interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem Fundacji od udziału w postępowaniu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także na zasadzie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a.") poprzedzającego go postanowienia z 9 czerwca 2022 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę uznając, że nie posiada ona usprawiedliwionych podstaw. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania art. 44 § 4 u.u.i.o.ś., gdyż w niniejszym postępowaniu nie jest wymagany udział społeczeństwa, a tym samym nie zostały spełnione warunki, od których uzależnione jest zastosowanie ww. normy prawnej. Sąd wojewódzki podzielił również stanowisko organu dotyczące zastosowania w sprawie art 31 § 1 k.p.a., podkreślając, że organizacja społeczna powinna zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu w sytuacjach racjonalnie uzasadnionych, kiedy rzeczywiście można mieć obawy co do zagrożenia wartości społecznie istotnych, a udowodnienie tych okoliczności spoczywa na organizacji społecznej. W ocenie Sądu wojewódzkiego w okolicznościach niniejszej sprawy powyższe warunki nie zostały spełnione przez wnioskodawcę. Fundacja oświadczyła, że wniosek uzasadniony jest celami statutowymi organizacji, do których zaliczają się m.in. inicjowanie, przeprowadzanie, a także wspieranie nowatorskich rozwiązań i działań informacyjnych w zakresie ekologii i ochrony środowiska, a szczególnie w zakresie dostępu do zdrowej wody pitnej oraz racjonalnego gospodarowania wodą. W akcie notarialnym z dnia 28 maja 2010 r. Rep. [...] o ustanowieniu Fundacji cele statutowe określono w § 9, a ich realizacje poprzez działania określone w §10. Sąd wojewódzki stwierdził, że lektura powołanych zapisów aktu notarialnego nie pozwoliła na znalezienie takich celów i działań skarżącej, które potwierdziłyby spełnienie przesłanek do przyznania jej statusu podmiotu na prawach strony i dopuszczenie do udziału w postępowaniu odwoławczym. Sąd wojewódzki podzielił ocenę organu, że wniosek sformułowany tak ogólnikowo jak to ma miejsce w kontrolowanym postępowaniu, nie może być uznany za spełniający wymóg wykazania przez organizację społeczną przesłanek z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., jak również nie może prowadzić do uznania, że Fundacja wykazała istnienie interesu społecznego uzasadniającego dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu wojewódzkiego określone w § 9 w/w aktu notarialnego cele fundacji sankcjonowałoby uczestnictwo organizacji społecznych w każdym postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. Organizacja społeczna ubiegająca się w trybie art. 31 k.p.a. o dopuszczenie do udziału w danym postępowaniu na prawach strony winna przywołać takie okoliczności, które będą świadczyły, że jej obecność w tym konkretnym postępowaniu jest konieczna bowiem zachodzą uzasadnione wątpliwości w zakresie prowadzonego postępowania i jej udział może zagwarantować ich prawidłowe wyjaśnienie. Przedstawiona przez skarżącą argumentacja - w ocenie Sądu wojewódzkiego - jest niewystarczająca do uznania, iż w przedmiotowej sprawie zaistniał interes społeczny, który przemawiałby za dopuszczeniem jej do udziału w omawianym postępowaniu. Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w pkt 2 skargi, Sąd wojewódzki wskazał, że nie dostrzegł wskazanych w nim naruszeń postępowania mogących wpłynąć na wynik sprawy. Skarżąca także nie uzasadniła tego zarzutu w sposób umożliwiający odniesienie się do niego. Reasumując, Sąd wojewódzki stwierdził, że nie podzielił zarzutów skargi, nie dopatrzył się również z urzędu naruszenia przepisów uzasadniających uchylenie zaskarżonego postanowienia. Fundacja [...] (dalej: "skarżąca kasacyjnie") wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości. Skarżąca kasacyjnie na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść wyroku, a to: a) art. 138 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 i art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez wskazanie w sentencji wyroku na decyzję odmienną od zaskarżonej (decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach), co świadczy o nieadekwatnym przedmiocie kontroli sądowoadministracyjnej w przedmiotowej sprawie, co w oczywisty sposób mogło mieć wpływ na treść wyroku; b) art. 141 § 4 p.p.s.a. – poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób lakoniczny – uniemożlwiający kontrolę instancyjną, bez odniesienia się do zarzutów skargi i gromadzonych materiałów w postępowaniu administracyjnym, co świadczy o braku rzetelnej oceny legalności postanowienia, co mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku. c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s..a w zw. z art. 31 § 1 k.p.a. poprzez nierzetelną ocenę zgodności celów statutowych skarżącej z przedmiotem sprawy oraz istnienia interesu społecznego w jej udziale w postępowaniu oraz błędną wykładnię art. 31 § 1 k.p.a., co doprowadziło do niesłusznego oddalenia skargi. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyznaczającym granice kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Na podmiocie wnoszącym skargę kasacyjną spoczywa obowiązek wyznaczenia jej granic poprzez prawidłowe sformułowanie podstaw zaskarżenia - zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zaskarżone skargą kasacyjną orzeczenie sądu pierwszej instancji przez pryzmat podniesionych w niej naruszeń prawa. Możliwość przeprowadzenia tej kontroli uzależniona jest od identyfikowalności tych naruszeń. Innymi słowy, Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę orzeczenia Sądu pierwszej instancji, jeżeli w skardze kasacyjnej powołano konkretne przepisy prawa, które w ocenie wnoszącego ten środek zaskarżenia zostały naruszone. Rozważenie podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów wymaga uprzedniego przedstawienia systemowych uwarunkowań kształtujących prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym organizacji społecznej. Środowisko jest wartością publiczną, którą władze publiczne zobowiązane są chronić stosownie do treści art. 5 Konstytucji RP. Zgodnie z paradygmatem praworządności proklamowanym postanowieniami art. 7 Konstytucji RP każde działanie władz publicznych skierowane na ochronę środowiska powinno opierać się na prawie i mieścić w jego granicach. Ochrona środowiska i troska o jego stan stanowią wartość wspólną będącą przedmiotem zainteresowania prawa Unii Europejskiej. Nie do przecenienia jest rola jednostek i organizacji ochrony środowiska w zapewnieniu przestrzegania przez organy publiczne obowiązków wynikających z regulacji środowiskowych. Prawo zaś jednostek do kwestionowania decyzji, działania lub zaniechania władz publicznych przed sądem lub innym podobnym organem jawi się jako gwarancja kontroli realizacji przez władze publiczne obowiązków wynikających z regulacji unijnego prawa ochrony środowiska. Odnotować również należy, że Rzeczypospolita Polska jest stroną Konwencji sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. 2003 r., nr 78, poz. 706). Na mocy powołanej art. 9 ww. Konwencji Rzeczpospolita Polska zobowiązała się do zapewnienia w ramach krajowego porządku prawnego, że "członkowie zainteresowanej społeczności: (a) mający wystarczający interes lub, alternatywnie, (b) powołujący się na naruszenie uprawnień, jeśli przepisy postępowania administracyjnego wymagają tego jako przesłanki, mają dostęp do procedury odwoławczej przed sądem lub innym niezależnym i bezstronnym organem powołanym z mocy ustawy, dla kwestionowania legalności z przyczyn merytorycznych lub formalnych każdej decyzji, działania lub zaniechania w sprawach regulowanych postanowieniami artykułu 6 oraz, jeśli przewiduje tak prawo krajowe i z zastrzeżeniem ustępu 3 poniżej, innych postanowień niniejszej konwencji. Określenie tego, co stanowi wystarczający interes oraz naruszenie uprawnień, następuje zgodnie z wymaganiami prawa krajowego i stosownie do celu, jakim jest przyznanie zainteresowanej społeczności szerokiego dostępu do wymiaru sprawiedliwości w zakresie określonym niniejszą konwencją. Dla osiągnięcia tego, interes organizacji pozarządowej spełniającej wymagania, o których mowa w artykule 2 ustęp 5, uważa się za wystarczający w rozumieniu litery (a). Taką organizację uważa się również za posiadającą uprawnienia mogące być przedmiotem naruszeń w rozumieniu litery (b). Postanowienia niniejszego ustępu 2 nie wykluczają możliwości istnienia procedury odwoławczej przed organem administracyjnym i nie mają wpływu na obowiązek wyczerpania administracyjnych procedur odwoławczych przed skorzystaniem z sądowej procedury odwoławczej, jeżeli taki obowiązek jest przewidziany w prawie krajowym." Zgodnie z treścią art. 9 ust. 3 ww. Konwencji dodatkowo i bez naruszania postanowień odnoszących się do procedur odwoławczych, o których mowa w ustępach 1 i 2, Rzeczpospolita Polska zobowiązała się do zapewnienia, że członkowie społeczeństwa spełniający wymagania, o ile takie istnieją, określone w prawie krajowym, będą mieli dostęp do administracyjnej lub sądowej procedury umożliwiającej kwestionowanie działań lub zaniechań osób prywatnych lub władz publicznych naruszających postanowienia jej prawa krajowego w dziedzinie środowiska. Powyższe odnosi się do postępowań związanych z gospodarowaniem odpadami (ustęp 5 załącznika I do ww. Konwencji). Państwa członkowskie nie mogą przesłanki z art. 9 ust. 3 Konwencji z Aarhus traktować jako swoistej "furtki" pozwalającej im tak kształtować przesłanki legitymacji procesowej, praktycznie uniemożliwiając (wszystkim lub większości) organizacjom działającym na rzecz środowiska kwestionowanie działań lub zaniechań naruszających krajowe przepisy ochrony środowiska. To nie jedyne ograniczenia swobody państw kształtowania przesłanek legitymacji, gdyż zgodnie z zasadą skuteczności państwa członkowskie nie mogą przyjmować kryteriów, które uniemożliwiają lub nadmiernie utrudniają osobom fizycznym lub prawnym korzystanie z praw przysługujących na mocy unijnych przepisów (zasada skuteczności). Zgodnie z treścią art. 31 § 1 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Rozważając zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w reżimie wyżej opisanych uwarunkowań normatywno-systemowych Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że zasługują ona na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie z podniesionych zarzutów kasacyjnych są zasadne. Przystępując do oceny zasadności wniesionej skargi kasacyjnej na wstępie należy odnotować, że z art. 31 § 1 k.p.a. wynika, że organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym przysługują dwa uprawnienia, tj. prawo żądania wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej innej osoby oraz prawo żądania dopuszczenia tej organizacji do udziału w postępowaniu dotyczącej innej osoby, jeżeli jest to uzasadnione jej celami statutowymi i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu - art. 31 § 2 k.p.a. Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony (§ 3 art. 31 k.p.a.). Z przepisu art. 31 § 1 k.p.a. in fine wynika, że żądania organizacji społecznej, o których mowa w pkt 1 i 2 tego przepisu, muszą być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji. Musi zatem istnieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania (przedmiotem działalności) organizacji społecznej. Z reguły przedmiot i cel działania organizacji społecznej są określone w jej statucie, chyba że przepisy prawa nie wymagają uchwalenia statutu (zob. w tej materii A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000, s. 283 i n.). Dla uzyskania statusu podmiotu na prawach strony obie te przesłanki muszą być jednakże spełnione łącznie. Nie jest dopuszczalna taka wykładnia art. 31 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej byłby niejako automatycznie zobligowany do uwzględnienia żądania organizacji społecznej z tych tylko powodów, że jest ona formalnie organizacją społeczną, której żądanie jest uzasadnione celami statutowymi, bez badania, czy przemawia za tym interes społeczny (zob. w tej materii m.in. H. Knysiak-Sudyka (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, WKP 2023/el, uwagi do art. 31). Podkreślić należy, że nawet wtedy, gdy udział organizacji społecznej w postępowaniu jest uzasadniony jej celami statutowymi, to organ administracji publicznej może uznać żądanie organizacji społecznej za niezasadne ze względu na interes społeczny. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest wyważenie w konkretnym wypadku wymagań interesu społecznego i wymagań realizacji konkretnych celów statutowych organizacji społecznej. Co istotne, pojęcie interesu społecznego jest pojęciem niedookreślonym, co powoduje, że interes społeczny należy interpretować każdorazowo na tle określonego stanu prawnego i przepisów mających zastosowanie w danym postępowaniu oraz stanu faktycznego ustalonego w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. w tej materii m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 3104/19), jak również w piśmiennictwie (zob. m.in.: Z. R. Kmiecik, Klauzula generalna interesu społecznego w postępowaniu administracyjnym, sądowoadministracyjnym oraz egzekucyjnym w administracji, Annales UMCS. Sectio G: Ius 2016, t. 63, z. 2, s. 220) wskazuje się, że za udziałem organizacji społecznej w konkretnym postępowaniu administracyjnym interes społeczny przemawia wtedy, gdy dysponuje ona wiedzą merytoryczną w kwestiach objętych celami statutowymi, a zarazem ma rozeznanie w sprawie, w której chce uczestniczyć, co gwarantuje, że kwestie istotne dla jej załatwienia, na które wskazuje w swoim żądaniu, zostaną prawidłowo wyjaśnione. Jest również oczywiste, że udział organizacji społecznej jako podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych, których wymiar wykracza poza interesy stron postępowania, dotyczy bowiem określonej społeczności, ma znaczenie ogólne, społeczne (zob. w tej materii wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 listopada 2023 r., sygn. akt II GSK 882/20 oraz z dnia 12 lutego 2025 r., sygn. akt II OSK 1409/22). Naczelny Sąd Administracyjny w wielu swoich orzeczeniach podnosił, że nie wystarczy ogólnikowe sformułowanie przez organizację społeczną, że działa w interesie społecznym, powoływanie się na ochronę środowiska, ochronę zdrowia czy życia ludzi, bo są to cele wskazane bardzo ogólnie i na tej zasadzie każda organizacja musiałaby być dopuszczona do udziału w każdym postępowaniu (zob. w tej materii wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 81/18 oraz z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 2181/21). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołując się więc na interes społeczny, który jest interesem ogólnym, organizacja nie może używać ogólnikowych stwierdzeń, lecz musi podać konkretne okoliczności faktyczne i prawne, które mogą świadczyć o tym, że powinna uczestniczyć w danym postępowaniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca kasacyjnie Fundacja składając wniosek o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu odwoławczym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie i prowadzeniu punktu tymczasowego magazynowania i przeładunku odpadów wskazała na okoliczności pozwalające przyjąć, że zostały przez nią spełnione obie wymagane przez art. 34 § 1 k.p.a. przesłanki uzasadniające jej udział w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska Sądu I instancji jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że przedmiot działalności Fundacji jest określony zbyt ogólnie i nie może on uzasadniać przyjęcia, że może ona skutecznie złożyć wniosek o wznowienie postępowania. Nie ulega wątpliwości, że Fundacja zajmuje się ochroną środowiska, w szczególności gospodarką wodną, która jest istotnym elementem oceny oddziaływania na środowisko także w przypadku gospodarowania odpadami. Szczególnie znaczenie w tym przypadku, wbrew stanowisku organu i Sądu i instancji ma cel statutowy określony jako inicjowanie, przeprowadzanie a także wspieranie nowatorskich rozwiązań i działań informacyjnych, w zakresie ekologii i ochrony środowiska, a w szczególności w zakresie dostępu do zdrowej wody pitnej oraz racjonalnego gospodarowania wodą. Zgodnie z art. 3 pkt 15 u.u.i.ś.o. pod pojęciem środowisko rozumie się środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 1112 ze zm.). Z kolei w art. 3 pkt 39 ustawy Prawo ochrony środowiska wskazano, że środowisko to ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnie ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat, oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływanie pomiędzy tymi elementami. Nie może zatem budzić jakiejkolwiek wątpliwości, że wskazany wyżej w § 9 cel statutowej działalności fundacji dotyczy jednego istotnych elementów środowiska jakim jest woda. Nie może również budzić wątpliwości, że między tym elementem środowiska a pozostałymi, w szczególności klimatem, powietrzem i krajobrazem mają miejsce wzajemne oddziaływania. Woda w środowisku, a w szczególności aktualnie w związku z nasilonymi zmianami klimatycznymi odgrywa szczególnie istotną rolę. Nie jest uprawniony pogląd, zgodnie z którym użycie w wyżej opisanym celu statutowym określonych w § 10 środków do jego realizacji świadczy o marginalnym znaczeniu wody jako elementu środowiska w działalności Fundacji. Wręcz przeciwnie świadczy to, że ten element środowiska stanowi szczególny przedmiot je działalności i znaczenia. Z uwagi natomiast na przedmiot decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia związanego z gospodarowaniem odpadami - budowie zakładu przetwarzania produktów spożywczych pochodzenia roślinnego i zwierzęcego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, wpływ tego przedsięwzięcia na wody, jego ustalenie i nałożenie w tym zakresie na inwestora określonych warunków jakie muszą być spełnione na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia ma szczególnie istotne znaczenie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na aprobatę stanowisko organu i Sądu I instancji, że Fundacja nie wykazała także istnienie interesu społecznego, tj. drugiej z przesłanek wymienionych w art. 31 § 1 k.p.a. Dokonując oceny tej przesłanki należy uwzględnić nie tylko, że w interesie społecznym jest aby planowane przedsięwzięcie na etapie realizacji jak i eksploatacji spełniało wszelkie niezbędne wymogi środowiskowe, a w szczególności związane z ochrona lokalnych zasobów wodnych, powietrza atmosferycznego oraz siedlisk fauny. Zarówno organ jak i Sąd i instancji pominęli bardzo istotną okoliczności związana z oceną niniejszej przesłanki, a podnoszona przez Fundacji, a dotycząca niniejszej przesłanki, że na powyższym terenie jest lub będzie realizowane jeszcze inne przedsięwzięcia związane z samą gospodarka odpadami i to w bliskim sąsiedztwie. Zatem nie chodzi w niniejszej sprawie tylko i wyłącznie o oddziaływanie na środowisko przedsięwzięcia objętego decyzją, ale także wzajemnego kumulatywnego oddziaływania przedsięwzięć na środowisko, w tym na lokalne wody. Fundacja nie tylko w przedmiotowej sprawie stara się aktywnie uczestniczyć w postępowaniu administracyjnym, ale także w pozostałych. Zatem należy uznać, że okoliczności mające miejsce w niniejszej sprawie uzasadniają przyjęcie, że została spełniona także druga z przesłanek określonych w art. 34 § 1 k.p.a. tj. interes społeczny. Za zasadny zatem należy uznać zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1 k.p.a. Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., II FSK 568/08). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, jak i niemożliwe jest także kwestionowanie w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z 22 maja 2014 r., II OSK 481/14). Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, zawiera wszystkie wymagane elementy, w tym: przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd pierwszej instancji odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i wskazał powody, dla których uznał, że skarga skarżącego nie zasługiwała w niniejszej sprawie na uwzględnienie. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego czyni go więc w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej. Przedstawiona przez Sąd pierwszej instancji argumentacja jest czytelna sprawiając, że wyrok poddaje się kontroli instancyjnej, a to wszystko czyni zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. bezskutecznym. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 138 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 i art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a., których naruszenia skarżąca upatruje w wskazaniu w sentencji wyroku na decyzję odmienną od zaskarżonej (na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach, a zaskarżona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie), co ma świadczyć o poddaniu kontroli innego orzeczenia niż zaskarżonego. Z stanowiskiem takim nie sposób się zgodzić. Analiza treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie budzi wątpliwości, że przedmiotem kontroli sądowej była decyzja SKO w Warszawie. Należy to uznać za oczywistą omyłkę, którą należy sprostować na podstawie art. 156 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. W myśl art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Sprawę należy przy tym uznać za dostatecznie wyjaśnioną, gdy jest ona wyjaśniona w stopniu, w jakim, uwzględniając charakter postępowania odwoławczego przed NSA, sąd ten może prawomocnie zweryfikować dokonaną przez wojewódzki sąd administracyjny kontrolę legalności zaskarżonego aktu. Taki stan wyjaśnienia sprawy ma miejsce w niniejszym przypadku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że stan prawny i faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony i nie pozostawia wątpliwości co do bezzasadnego uznania przez organy braku spełnienia przez Fundację żądającą dopuszczenia do udziału w postępowaniu przesłanek określonych w art. 34 § 1 k.p.a. W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 34 § 1 k.p.a. zaskarżone postanowienie należało uchylić (pkt 2 wyroku). Na podstawie art. 156 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 190 p.p.s.a. sprostowano oczywistą omyłkę w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w ten sposób, że w miejsce organu wydającego zaskarżone postanowienie, tj. "Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach", wpisano "Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie" – pkt 1 wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien uwzględnić oceny prawne sformułowane w części zważającej niniejszego uzasadnienia w zakresie udziału Fundacji w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie i prowadzeniu punktu tymczasowego magazynowania i przeładunku odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów w M. na działce nr [...] na rzecz W. sp. z o.o. [...]. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust 1 pkt c i ust. 2 b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023r., poz. 1964 ze zm.) – pkt 3 wyroku.