Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 1900/23

Wyrok NSA z 16 stycznia 2026 r., III OSK 1900/23 – radni

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
16 stycznia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant: asystent sędziego Aleksandra Kraus po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 6 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 71/23 w sprawie ze skargi Nadleśnictwa G. w G. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w sprawie nie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z Radnym Rady Gminy S. oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Bk 71/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Nadleśnictwa G. w G. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w sprawie nie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z Radnym Rady Gminy S., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały (pkt 1), a także zasądził od Rady Gminy S. na rzecz strony skarżącej Nadleśnictwa G. w G. kwotę 497 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt 2). Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu [...] grudnia 2022 r. do Rady Gminy S. wpłynął wniosek Nadleśnictwa G. (dalej: "pracodawca", "skarżący", "Nadleśnictwo") w sprawie podjęcia przez Radę Gminy w S. uchwały w przedmiocie wyrażenia zgody na rozwiązanie umowy o pracę z radnym G. Z. z zachowaniem 3-miesięcznego okresu wypowiedzenia. We wniosku do Rady Gminy, Nadleśnictwo wskazywało, że podstawą wypowiedzenia umowy o pracę nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę zostały wskazane następująco: 1. Niespełnianie oczekiwań pracodawcy odnośnie do świadczonej przez radnego pracy, polegające na nieprawidłowym wykonywaniu obowiązków pracowniczych w szczególności poprzez: 1) Niedopełnienie obowiązków służbowych w dniu 26.11.2021 r. w zakresie reagowania na przejawy szkodnictwa leśnego i w konsekwencji ukaraniem radnego karą upomnienia nie uchyloną przez sąd. 2) Naruszenie obowiązku zachowania w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę oraz pracowników na szkodę poprzez przekazanie bez zgody i wiedzy pracodawcy Stowarzyszeniu Polski Instytut Partnerstwa Leśnego, informacji dotyczących podejrzenia nieprzestrzegania zasad bioasekuracji przez pracowników Służby Leśnej oraz podważanie legalności pozyskania dzika. Niewłaściwe zachowanie radnego potwierdzone zostało w uzasadnieniu Sądu Okręgowego w S.. 3) Naruszenie zakresu obowiązków służbowych tj. właściwego odnoszenia się do przełożonych poprzez próbę zastraszenia Nadleśniczego w dniu 21.12.2022 r. 4) Nieumiejętność wykonania podstawowych obowiązków służbowych poprzez niezrealizowanie polecenia Nadleśniczego przekazanego w dniach 12-13.09.2022 r. polegającego na oprowadzeniu po terenie leśnym nadzorowanych przez siebie leśnictw, pracowników z Biura Nasiennictwa Leśnego przeprowadzających kontrole. Radny nie przygotował się do przebiegu kontroli i nie był w stanie wskazać elementów podlegających kontroli w trakcie objazdu terenowego. 5) Brak merytorycznego i fachowego wsparcia dla leśniczych i podleśniczych podczas prowadzonych kontroli terenowych ze względu na niewiedzę z zakresu podstaw gospodarki leśnej na stanowisku inżyniera nadzoru co jest niedopuszczalne. 6) Nieprzestrzeganie ustalonej organizacji pracy i porządku w procesie pracy, polegające na nie dopełnieniu obowiązków służbowych w okresie od 09.05.2022 r. do 31.10.2022 r. w zakresie bieżącej kontroli jakości i prawidłowości wykonania prac zleconych w Leśnictwie [...], polegających na braku reakcji wobec naruszeń zasad i przepisów bhp przez wykonawców usług leśnych mimo przeprowadzonej kilkukrotnej kontroli pozyskanego drewna. 7) Naruszenie zakresu obowiązków służbowych tj. kontroli zleceń, specyfikacji manipulacyjnych - 100% dokumentów w kontrolowanym leśnictwie. 8) Naruszenie zakresu obowiązków służbowych tj. kontroli kwitów wywozowych, asygnat pod kątem formalnym w szeregu kontrolowanych leśnictw. 9) Naruszenie zakresu obowiązków służbowych tj. kontroli pozyskanego drewna obejmującą prawidłowość pozyskania, rzetelnego pomiaru i ewidencji, pozyskania, składowania, manipulacji surowca i jego odbioru w kontrolowanych leśnictwach. 10) Negatywny wpływ na atmosferę w zakładzie pracy w związku z postawą, przejawiającą się wyniosłym, egoistycznym, konfliktowym oraz roszczeniowym nastawieniem do przełożonych i współpracowników. 11) Działania zmierzające do naruszenia dobrego imienia Nadleśnictwa G. oraz jego pracowników poprzez: a) przekazanie Stowarzyszeniu Polski Instytut Partnerstwa Leśnego bez zgody i wiedzy Nadleśniczego, niepotwierdzonych informacji uzyskanych w ramach pełnienia obowiązków służbowych. b) złożenie w dniu 16.12.2020 r. w Prokuraturze Rejonowej w O. niepotwierdzonego zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez byłego Nadleśniczego, skutkującego odmową wszczęcia śledztwa, c) złożenie zawiadomienia o mającym mieć miejsce 15.09.2014 r. zaborze w celu przywłaszczenia nieustalonej ilości drewna w Leśnictwie [...], skutkujące odmową wszczęcia śledztwa, d) zawiadomienie o rzekomej kradzieży drewna w Leśnictwie [...] i [...] w roku 2022, skutkujące umorzeniem dochodzenia. 12) Długotrwałe, nieprzewidziane i często powtarzające się nieobecności pracownika w pracy z przyczyn zdrowotnych, dezorganizujące pracę Nadleśnictwa G. i uniemożliwiające jego prawidłowe funkcjonowanie. 2. Utrata zaufania do radnego jako pracownika spowodowana wskazanymi powyżej nieprawidłowościami a także: 1) Przekazaniem Krajowej Sekcji pracowników Leśnictwa NSZZ "Solidarność" nieprawdziwych informacji o działaniach Nadleśniczego, polegających na uniemożliwieniu wyjazdu na ogólnopolską pielgrzymkę leśników. 2) Powoływaniem się na rzekomą rozmowę z Nadleśniczym oraz udzieloną podczas niej zgodę Nadleśniczego na wspólne patrole radnego ze strażą leśną, co nie miało miejsca. Wyżej wymienione okoliczności w ocenie Nadleśnictwa powodują, że skarżący nie gwarantuje swoją osobą prawidłowego i wymaganego przez pracodawcę poziomu i jakości wykonywanych obowiązków pracowniczych, co powoduje konieczność rozwiązania stosunku pracy. Rada Gminy S. uchwałą z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...], na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1561 z późn. zm., zwana dalej: "u.s.g."), nie wyraziła zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym Rady Gminy S. G. Z., zatrudnionym w Nadleśnictwie G.. Na powyższą uchwałę Nadleśnictwo G. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy S. wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w powołanym wyżej wyroku uznał, że skarga była zasadna i zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd I instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie z wniosku skarżącego Nadleśnictwa o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z G. Z. nie wynika, by przyczyną tej czynności miały być jakiekolwiek zdarzenia, czy działania radnego mające związek z wykonywaniem przez niego mandatu radnego. Także zaskarżona uchwała nie wskazuje na takie okoliczności, podkreślając jedynie, że rada nie znajduje podstaw do wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym. Uzasadnienie rozwiązania stosunku pracy z ww. radnym przez stronę skarżącą może być natomiast w tych okolicznościach zbadane z punktu widzenia zgodności z prawem pracy w postępowaniu przed sądem powszechnym – sądem pracy na zasadach ogólnych jeśli pracownik wystąpi ze stosownym powództwem. Ani organy, ani sąd administracyjny nie może zastępować sądu pracy w tym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, że zaskarżona zatem uchwała nie wskazuje w żadnej mierze argumentów związanych z mandatem radnego, które miałyby lec u podstaw rozwiązania z nim stosunku pracy. Rada podkreśliła w odpowiedzi na skargę odmienną, uznawaną przez siebie za właściwą, wykładnię art. 25 ust. 2 u.s.g., której rozpoznający sprawę Sąd I instancji nie podzielił, a zgodnie z którą nie jest obligatoryjne dla zastosowania szczególnej ochrony radnego opartej na art. 25 ust. 2 u.s.g. wykazanie związku przyczynowego między wykonywaniem przez niego mandatu i rozwiązaniem stosunku pracy. Działalność publiczna G. Z. jako radnego ani w świetle wniosku, ani uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie jawi się jako czynnik wpływający na zamiar skarżącego Nadleśnictwa, by rozwiązać z nim stosunek pracy. Tym samym taki sposób uzasadnienia zaskarżonej do Sądu uchwały nie pozwala na jakąkolwiek ocenę, czym kierowała się Rada Gminy oceniając wniosek o wyrażenie zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy. W szczególności brakuje jakiegokolwiek uzasadnienia związku między uzasadnieniem wniosku o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, a stanowiskiem samej Rady odmawiającym wyrażenia takiej zgody. Sąd uznał, że wadliwość, jaką dotknięta jest zaskarżona uchwała, przesądza o konieczności wyeliminowania jej z porządku prawnego, jako naruszającej w sposób istotny prawo oraz powoduje konieczność uwzględnienia skargi w całości i stwierdzenia nieważności uchwały. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Rada Gminy S. uwzględni dokonaną w niniejszym wyroku wykładnię art. 25 ust. 2 u.s.g., w szczególności dokona prawidłowego, merytorycznego uzasadnienia podjętej uchwały, w kontekście przesłanki wskazanej w tym przepisie. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł uczestnik postępowania G. Z., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 oraz pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, zwana dalej: "p.p.s.a."): 1. naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię przepisu art. 25 ust. 2 u.s.g., wskutek uznania, że: a) uchwała o wyrażeniu zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym nie podlega swobodzie uznaniowej Rady Gminy, która decyduje, czy zgody takiej udzielić czy też nie, b) Rada Gminy nie ma kompetencji/uprawnień do dokonywania analizy przyczyny wypowiedzenia, w sytuacji, gdy z literalnego zapisu art. 25 ust. 2 nie wynikają ww. zakazy. Natomiast dominująca ostatnio, w wyrokach sądów administracyjnych, wykładnia tego przepisu, w ocenie skarżącego, jest contra legem, albowiem sprowadza pozycję Rady Gminy/Powiatu, do bycia "notariuszem" woli wnioskodawcy, w sytuacji, gdy stwierdza, że w przedstawionych okolicznościach sprawy, nie występuje przesłanka wskazana w zdaniu 2-gim art. 25 ust. 2 ww. ustawy. Z takim rozumieniem roli Rady Gminy, skarżący nie zgadza się. 2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 133 § 1, art. 134 § 1 i 135, polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, że uzasadnienie skarżonej uchwały Rady Gminy S., odnosi się do wszystkich okoliczności wskazanych we wniosku Nadleśnictwa G., z jednoczesnym uwzględnieniem stanowiska skarżącego/radnego, zawartego w jego piśmie, będącym odpowiedzią na przedmiotowy wniosek, jak również, że podstawowym celem regulacji art. 25 ust. 2 u.s.g. jest ochrona mandatu radnego oraz zapewnienie swobody jego wykonywania. A ta swoboda została zagrożona w następstwie sięgnięcia, przez pracodawcę (Nadleśnictwo G.) po możliwość rozwiązania stosunku pracy z radnym ze względów politycznych i w związku z wykonywaniem mandatu radnego. O czym mowa będzie w uzasadnieniu skargi. Okoliczności te przedstawił radny - osobiście - występując na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2023 r. Rada Gminy, nie mogła pominąć/zignorować tych okoliczności. W konsekwencji, skarżony wyrok Sądu dotknięty jest wadą w postaci, braku rozpoznania istoty sprawy. Mając powyższe na uwadze skarżący kasacyjnie uczestnik postępowania wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku, zasądzenie kosztów postępowania sądowego za obie instancje lub pozostawiając rozstrzygnięcie w tym zakresie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 PLN - według stawek przewidzianych obowiązującymi przepisami, a także rozpoznanie skargi na rozprawie. Powyższe zarzuty rozwinięto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania w wypadkach określonych w § 2, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie, dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Przede wszystkim jako oczywiście bezzasadne ocenić należy zarzut naruszenia "art. 133 § 1, art. 134 § 1 i 135, polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, że uzasadnienie skarżonej uchwały Rady Gminy S., odnosi się do wszystkich okoliczności wskazanych we wniosku Nadleśnictwa G., o wyrażenie zgody na zmianę warunków płacy i pracy skarżącego/radnego, z jednoczesnym uwzględnieniem stanowiska skarżącego/radnego, zawartego w jego piśmie będącym odpowiedzią na przedmiotowy wniosek". Po pierwsze autor skargi kasacyjnej nie wskazał w tym zarzucie o naruszenie przepisów jakiego aktu prawnego mu chodzi. Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który akt prawny skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, przepisy którego aktu prawnego zostały naruszone i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony. Po drugie, autor skargi kasacyjnej w żaden sposób nie odniósł się w jej uzasadnieniu do tego zarzutu, nie zawarł żadnej argumentacji z nim związanej, ani nawet nie powtórzył treści zarzutu w sposób pozwalający na jednoznaczne przyjęcie o przepisy jakiego aktu prawnego mu chodzi. Po trzecie nawet, gdyby domyślać się, w ramach daleko posuniętej rekonstrukcji tego zarzutu, że chodziło o naruszenie art. 133 § 1, art. 134 § 1 i 135 p.p.s.a., to i tak zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Otóż autor skargi kasacyjnej nie wskazał postaci tego naruszenia tj. czy nastąpiło to przez błędną wykładnię tych przepisów, czy niewłaściwe ich zastosowanie. Mowa jest tylko o "niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, że uzasadnienie skarżonej uchwały Rady Gminy S., odnosi się do wszystkich okoliczności wskazanych we wniosku Nadleśnictwa G. (...)". Tymczasem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednoznacznie wskazuje się, że przepisy te nie mogą służyć kwestionowaniu ustaleń i przyjętego w sprawie stanu faktycznego, ani skutecznie kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów. Fakt, że Sąd I instancji uwzględnił skargę (zamiast ją oddalić jak żąda tego skarżący kasacyjnie) nie oznacza, że uchybił tym przepisom. Co więcej art. 135 p.p.s.a w ogóle nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię przepisu art. 25 ust. 2 u.s.g. Szczególna ochrona przysługująca radnemu na podstawie przepisów uzależniających rozwiązanie z nim stosunku pracy od zgody rady dotyczy jedynie sytuacji, w których rozwiązanie z nim stosunku pracy związane jest z wykonywaniem przez niego mandatu. W przypadku zaś, gdy taki związek nie istnieje, rada nie może odmówić zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy (zob. mi. in. wyroki NSA: z 3 grudnia 2021 r., akt III OSK 4443/21; z 31 maja 2021 r., akt III OSK 3615/21, z 20 grudnia 2022 r., akt III OSK 1450/21 i III OSK 1449/21, z 21 marca 2023 r., akt III OSK 2007/21. Taka wykładnia wskazuje na to, że radny, jak każdy inny pracownik może przed sądem pracy wykazywać, że powody rozwiązania z nim stosunku pracy, niezwiązane z wykonywanym mandatem radnego, są niezgodne z prawem i nieuzasadnione. Tym samym, nie ma żadnych powodów, aby rada gminy wkraczała w kompetencje sądu pracy i oceniała zasadność przyczyn rozwiązania stosunku pracy z radnym, z wyłączeniem jedynie sytuacji, gdy ma to związek z oceną, czy rzeczywista przyczyna rozwiązania stosunku pracy nie jest jednak związana z wykonywaniem mandatu radnego (zob. wyrok NSA z 24 października 2018 r.; akt II OSK 2532/17). Tym samym art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym powinien być wykładany w ten sposób, że rada gminy nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy (na wypowiedzenie wynikających z umowy o pracę warunków pracy i płacy) z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu oraz że w związku z tym rada gminy jest uprawniona do oceny zasadności podstaw rozwiązania z radnym stosunku pracy tylko w takim zakresie, jaki jest konieczny do wykazania, że podane przez pracodawcę przyczyny są pozorne, zaś rzeczywistymi przyczynami są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Jeżeli podstawą odmowy wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu, rada gminy ma obowiązek wykazać przyczyny usprawiedliwiające odmowę i nie może ograniczać się do oceny, czy podane przez pracodawcę powody uzasadniają rozwiązanie stosunku pracy z radnym (zob. wyroki NSA z 27 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 1445/17, z 13 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 211/16, z 5 czerwca 2014 r., sygn. II OSK 3133/13). W ocenie NSA rozpoznającego sprawę, art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, w którym stanowi się, że po pierwsze, rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy, której radny jest członkiem, a po drugie, że rada gminy odmówi zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu, nie należy odczytywać w ten sposób, że w sytuacji opisanej w zdaniu drugim tego przepisu rada ma obowiązek odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy, zaś w innych przypadkach jest to pozostawione jej dyskrecjonalności. W ocenie NSA rozpoznającego sprawę, prowadziłoby to do nieuzasadnionego uprzywilejowania radnych kosztem ich pracodawców, gdyż rada gminy mogłaby odmówić zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy, gdy nie ma ono żadnego związku z wykonywaniem przez pracownika mandatu radnego. Uprzywilejowanie radnych w zakresie możliwości rozwiązania z nimi stosunku pracy jest uzasadnione jedynie wtedy, gdy to rozwiązanie ma związek ze sprawowaniem mandatu radnego. W związku z tym drugie zdanie art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym należy odczytywać jako wskazanie okoliczności uzasadniających odmowę wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym. Taka wykładnia uwzględnia też to, że radny, jak każdy inny pracownik, będzie mógł przed sądem pracy wykazywać, że powody rozwiązania z nim stosunku pracy, niezwiązane z wykonywanym mandatem radnego, są niezgodne z prawem i nieuzasadnione. Tym samym nie ma żadnych powodów, aby rada gminy wkraczała w kompetencje sądu pracy i oceniała zasadność przyczyn rozwiązania stosunku pracy z radnym, z wyłączeniem jedynie sytuacji, gdy ma to związek z oceną, czy rzeczywista przyczyna rozwiązania stosunku pracy nie jest jednak związana z wykonywaniem mandatu radnego (zob. także wyroki NSA z 26 listopada 2021 r. sygn. III OSK 4632/21, z 26 września 2018 r., sygn. II OSK 2196/17, z 7 czerwca 2018 r., sygn. II OSK 923/18, z 13 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 211/16). Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, że "regulacja art. 25 ust. 2 u.s.g. została wprowadzona dla zagwarantowania możliwości sprawowania przez radnego mandatu, celem tej regulacji nie jest natomiast udzielenie bezwarunkowej ochrony w sferze uprawnień radnego w płaszczyźnie regulowanej przepisami prawa pracy, pozbawiając pracodawcę możliwości rozwijania stosunku pracy z radnym. Należy zauważyć, iż w każdym przypadku niewyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy powinno być wykazane, że wykonywanie przez pracownika mandatu radnego, choćby w najmniejszym stopniu determinuje decyzję pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę. Szczególna ochrona stosunku pracy radnego ujęta w art. 25 ust. 2 u.s.g. ma na celu zapewnienie swobodnego i skutecznego sprawowania funkcji radnego. Nie jest to jednak tożsame z zabezpieczeniem radnego, chroniącym go bezwzględnie przez utratą pracy. Rada gminy podejmując uchwałę nie może ingerować w uprawnienia pracodawcy do zakończenia stosunku pracy z radnym. Ochrona stosunku pracy jest uzasadniona wyłącznie w sytuacji gdy zostanie udowodnione, że do rozwiązania stosunku pracy nie doszłoby gdyby pracownik nie posiadał mandatu radnego. (...) Ochrona trwałości stosunku pracy radnego charakteru bezwzględnego. Oznacza to, że jeżeli podstawą odmowy nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu, rada gminy ma obowiązek wykazać przyczyny usprawiedliwiające odmowę wyrażenia zgody z uwagi na status radnego i nie może się ograniczyć do oceny, czy podane przez pracodawcę przyczyny uzasadniają rozwiązanie stosunku pracy z radnym (por. wyroki NSA z dnia 13 maja 2016 r., sygn. II OSK 211/16, z 6 lipca 2016 r., sygn. II OSK 847/16)" - wyrok WSA w Białymstoku z 17 maja 2022 r., sygn. II SA/Bk 244/22. W konsekwencji rada gminy ma kompetencję/uprawnienie do dokonywania analizy przyczyny wypowiedzenia, zawartej w skierowanym do niej wniosku pracodawcy. W żadnym wypadku nie jest jedynie "notariuszem" woli wnioskodawcy, ale odmawiając zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym musi wykazać, że podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Uwzględniając wskazane okoliczności NSA, na mocy art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

Informacje o sprawie

Data wpływu
3 sierpnia 2023
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Gminy
Sędziowie
Mariusz Kotulski /sprawozdawca/ Sławomir Wojciechowski Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny