Sygnatura
III OSK 2297/24
III OSK 2297/24 - Wyrok NSA z 2025-12-10
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 10 grudnia 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie: Sędzia NSA Artur Kuś Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Fundacji [...] z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 471/23 w sprawie ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w C. na decyzję Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na założenie Publicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych oddala skargę kasacyjną.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 stycznia 2024 r. sygn. akt III SA/Gl 471/23 oddalił skargę Fundacji [...] z siedzibą w C. (dalej skarżąca lub Fundacja) na decyzję Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach (dalej organ) z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na założenie Publicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że w przedmiotowej sprawie strony są zgodne co do tego, że skarżąca spełnia warunki określone w § 4 ust. 1 pkt 1-5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie przez osobę prawną lub osobę fizyczną szkoły lub placówki publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1591) zwanego dalej rozporządzeniem oraz, że uzyskała pozytywną opinię kuratora oświaty. Przy czym, jak wyjaśnił organ odwoławczy, opinia ta obejmuje jedynie kwestie objęte nadzorem pedagogicznym i dotyczy tylko zgodności z prawem przyjętych rozwiązań organizacyjnych, lokalowych, kwalifikacji kadry itp. i w żaden sposób nie obejmuje oceny co do celowości powołania szkoły czy też tego, czy planowana placówka uzupełni korzystnie sieć szkół czy też nie. Uzyskanie wspomnianej opinii kuratora oświaty stanowi jedynie element postępowania w sprawie dotyczącej założenia szkoły publicznej i wynika ze sprawowanego przez ten organ nadzoru pedagogicznego. Dokonywanie przez ten organ wiążącej oceny innych aspektów (zmierzających do całościowej oceny dopuszczalności wydania zezwolenia na założenie szkoły), wykraczałoby poza nadzór pedagogiczny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż na terenie Katowic zarejestrowanych jest 8 liceów ogólnokształcących dla dorosłych, dla których organem prowadzącym jest osoba prawna lub fizyczna, a publiczne [...] Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w Katowicach, wchodzące w skład Zespołu Szkół Ogólnokształcących dla Dorosłych w Katowicach jest w stanie przyjąć nawet do 1000 słuchaczy, gdzie szkoła jako jedyna prowadzi zajęcia zarówno w trybie zaocznym jak i stacjonarnym. Z raportu z SIO: "Wykaz szkół i placówek, które zakończyły działalność" wynika, że w latach 2020-2023 wykreślono z ewidencji niepublicznych szkół i placówek oświatowych 7 liceów ogólnokształcących dla dorosłych, a wpisano tylko dwie szkoły tego typu, gdzie dwie w roku szkolnym 2022/2023 nie rozpoczęły działalności z powodu braku chętnych. Dalej z raportów z SIO: "Wykaz szkół i placówek prowadzonych/dotowanych przez JST/opracowano w MEN wg stanu na 2023-01-16 wynika, że liczba słuchaczy stale spada i wynosiła odpowiednio w latach szkolnych; 2020/2021 - 1618, 2021/2022 - 1466, 2022/2023 - 1152. Powyższe oznacza, iż maleje zainteresowanie słuchaczy kształceniem w liceum ogólnokształcącym, które w porównaniu do oferty strony skarżącej jest kształceniem bezpłatnym. Nadto spadek zainteresowania kształcenia w liceum potwierdzają informacje przekazane przez dyrektorów publicznych liceów ogólnokształcących dla dorosłych z Rudy Śląskiej, Chorzowa, Zabrza, Gliwic i Bytomia. Nadto w funkcjonujących publicznych liceach ogólnokształcących dla dorosłych w ww. miastach na przestrzeni trzech ostatnich lat nie odmówiono przyjęcia żadnemu kandydatowi, który spełniał warunki przyjęcia, określone w art. 141 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082 z późn. zm.) z uwagi na brak miejsc w szkole. W konsekwencji w ocenie Sądu, zebrany przez organy administracji publicznej materiał dowodowy nie wykazał, by założenie publicznego liceum ogólnokształcącego dla dorosłych w Katowicach mogłoby korzystnie uzupełnić sieć szkół publicznych w tej miejscowości. Nadto w sytuacji zainteresowania w tym zakresie, to osoby zainteresowane mogą się kształcić nieodpłatnie w publicznym [...] Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych w Katowicach, wchodzącym w skład Zespołu Szkół Ogólnokształcących dla Dorosłych w Katowicach. W ocenie Sądu za nie bez znaczenia należy uznać także okoliczność, że kształcenie w szkołach publicznych jest nieodpłatne dla słuchacza, zatem koszty funkcjonowania takiej placówki finansowane są ze środków publicznych. Szkoły publiczne otrzymują bowiem na każdego ucznia dotacje z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w szkołach tego samego typu i rodzaju prowadzonych przez tę jednostkę samorządu terytorialnego, nie niższej jednak niż kwota przewidziana na jednego ucznia szkoły danego typu i rodzaju w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Zatem jednostka samorządu terytorialnego, wyrażająca zgodę na funkcjonowanie szkoły publicznej musi brać pod uwagę, że uruchomienie szkoły spowoduje zwiększenie wydatków publicznych i ma prawo rozważać wyrażenie zgody na jej utworzenie także przez pryzmat celowości wydatkowania środków publicznych na ten cel. Zgodnie bowiem z art. 44 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1270) zwanej dalej ustawą o finansach publicznych wydatki publiczne powinny być dokonywane: 1) w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad: a) uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, b) optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. Zdaniem Sądu, inaczej należy ocenić sytuację, kiedy szkoły prowadzone przez jednostkę samorządu terytorialnego i inne publiczne już funkcjonujące na danym terenie nie pokrywają zapotrzebowania na kształcenie w określonym zakresie. Jednak w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie jest tak, że bez wydatkowania środków publicznych na uruchomienie szkoły przez skarżącą kształcenie w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych nie będzie dla zainteresowanych mieszkańców Katowic w ogóle dostępne. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Fundacja, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. i niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez Śląskiego Kuratora Oświaty art. 7, art. 77 § 1, art. 80 polegającego na braku wyjaśnienia w sposób wyczerpujący i wszechstronny przedmiotowej sprawy i nie ustalenie stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy materialnej na podstawie wszechstronnie zebranego i ocenionego materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenie przez organ odwoławczy okoliczności sprawy, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegające na przyjęciu, iż utworzenie Publicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych [...] w Katowicach nie jest korzystnym uzupełnieniem sieci szkół publicznych w odpowiednio tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie, a także, iż utworzenie szkoły w miejscowości wskazanej przez wnioskodawcę nie będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia; 2. art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. przez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli postępowania administracji publicznej oraz legalności wydanej decyzji. II. A nadto naruszenie norm prawa materialnego: 1. art. 88 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego w związku z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia poprzez błędną interpretację przesłanki "korzystnego uzupełnienia sieci szkół publicznych" oraz "poprawy warunków kształcenia"; 2. art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż stanowić może podstawę do odmowy udzielenia zgody na założenie szkoły publicznej. W oparciu o powyższe zarzuty w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do merytorycznego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jednocześnie oświadczono o zrzeczeniu się rozpoznania niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. oraz przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi bądź umorzenie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, stosownie do treści art. 189 P.p.s.a. Żadna z powyższych przesłanek w tej sprawie nie zaistniała. Sprawa podlega na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a. rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu odpisu skargi kasacyjnej nie zażądała jej przeprowadzenia. Rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez stronę skarżącą kasacyjnie zarzuty naruszenia prawa (tak NSA w uchwale pełnego składu z 26 października 2009 r. I OPS 10/09, opubl. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1). Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do oceny legalności zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości zastosowania przez organy administracyjne § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia. Zgodnie z jego treścią zezwolenie na założenie szkoły lub placówki publicznej jest udzielane, jeżeli utworzenie szkoły w miejscowości wskazanej przez założyciela będzie sprzyjać poprawie warunków kształcenia, a także korzystnie uzupełniać sieć szkół publicznych w odpowiednio tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie. Jest to także jeden z zarzutów skargi kasacyjnej, stosownie do którego Sąd pierwszej instancji naruszył prawo materialne w zakresie obejmującym § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia poprzez błędną interpretację przesłanki "korzystnego uzupełnienia sieci szkół publicznych" oraz "poprawy warunków kształcenia". Trafnie zostało w zaskarżonym wyroku wskazane, że takie pojęcie jak "korzystne uzupełnianie sieci szkół publicznych" stanowi pojęcie niedookreślone. Pojęcie to, zwane także pojęciem nieostrym, ocennym, wartościującym lub szacunkowym, odsyła do ocen porównawczych. Pojęcia nieostre są częścią porządku prawnego i pozwalają na luz interpretacyjny. Ustawodawca wprowadza pojęcia nieostre zasadniczo wtedy, gdy nie jest możliwe kazuistyczne określenie przypadków stosowania lub niestosowania danej normy prawnej (por. wyrok NSA z 14 lutego 2023 r. sygn. akt II FSK 972/22; wyrok NSA z 7 maja 2025 r. sygn. akt III OSK 2547/24). Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poprawnie wskazał, że na treść ww. pojęcia nieostrego (niedookreślonego) składa się wiele okoliczności faktycznych, których spełnienie daje się ustalić dopiero w konkretnych sprawach. Przesłanka "korzystnego uzupełniania sieci szkół", stanowiąca jedną z podstaw udzielenia zezwolenia na podstawie § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia odnosi się do tworzenia nowych szkół lub placówek edukacyjnych, które spełniają potrzeby edukacyjne lokalnej społeczności i są efektywne w realizacji swojej misji co oznacza, że jest zarówno zapotrzebowanie na kształcenie, które ma prowadzić nowo tworzona szkoła, jak i istniejąca sieć szkół jest w tym zakresie niewystarczająca. Strona skarżąca kasacyjnie podnosi, że założenie nowej szkoły pod nazwą "Publiczne Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "[...]" w Katowicach" spełnia przesłankę "korzystanego uzupełnienia sieci szkół" w odpowiednio tej miejscowości, gminie, powiecie, województwie lub regionie. Argumentacja mająca przemawiać za takim stanowiskiem jest niezasadna. Sąd pierwszej instancji kontrolując zaskarżoną decyzję trafnie wskazał, że w pełni zasadne są argumenty organów przemawiające za brakiem jej spełnienia. Jak wynika z akt sprawy, w Katowicach jest 9 liceów ogólnokształcących dla dorosłych, z tym 8 takich liceów było prowadzonych przez osoby prawne nie będące jednostkami samorządu terytorialnego i osoby fizyczne a jedno liceum ([...] Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych w Katowicach) przez Miasto Katowice (jednostkę samorządu terytorialnego). W roku szkolnym 2022/2023 w dwóch takich liceach nie było chętnych do nauki. W roku szkolnym 2022/2023 łącznie w takich szkołach (tj. liceach ogólnokształcących dla dorosłych) naukę na terenie Miasta Katowice pobierało 1152 uczniów, przy czym liczba uczniów w takich szkołach od kilku lat malała. Ponadto z akt sprawy wynika, na co także wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji, że wprawdzie w roku szkolnym 2022/2023 w [...] Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych w Katowicach naukę pobierało niewiele ponad 100 uczniów w 9 oddziałach, mimo że szkoła ta mogła przyjąć nawet 1000 uczniów, co w przeszłości (np. w roku szkolnym 2005/2006) miało miejsce. Ponadto wskazano, że nie zdarzały się przypadki odmowy przyjęcia jakiegokolwiek ucznia do liceum ogólnokształcącego dla dorosłych z powodu braku miejsc, a dyrektorzy istniejących takich szkół deklarowali wolne miejsca. Na terenie województwa śląskiego istnieje 46 publicznych liceów ogólnokształcących dla dorosłych, przy czym w 20 z nich nie jest realizowane nauczanie w tym zakresie z powodu braku chętnych. Powyższe wskazuje, że w istniejącej na terenie Miasta Katowice sieci liceów ogólnokształcących dla dorosłych istnieje duży niedobór uczniów, skoro z zakładanej liczby uczniów już tylko w jednym publicznym liceum ogólnokształcącym dla dorosłych zapełnienie liczby uczniów sięgało niewiele ponad 10 % możliwych miejsc. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, potrzeby wspólnoty samorządowej w zakresie wykonywania zadań oświatowych w segmencie szkół ogólnokształcących dla dorosłych są w pełni zapewnione i zaspokojone na terenie Miasta Katowice. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i nie została spełniona przesłanka, zgodnie z którą założenie nowej szkoły pod nazwą "Publiczne Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "[...]" w Katowicach" stanowiłoby korzystne uzupełnienie sieci szkół w Mieście Katowice. Identyczny pogląd zawarł NSA w wyroku z 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 147/14 stwierdzając, że nie ma więc sensu tworzenia nowego liceum, jeżeli w dotychczas istniejących jest taka ilość miejsc, że jest ona wystarczająca dla wszystkich chętnych (podobnie NSA w wyroku z 25 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1837/14). Strona skarżąca kasacyjnie podnosi, że organy w tej sprawie nie wykazały, aby zasadnym było twierdzenie, że w publicznym liceum ogólnokształcącym dla dorosłych można było przyjąć ponad 1000 uczniów. Jak wynika z akt sprawy w roku szkolnym 2005/2006 w tym Liceum naukę pobierało aż 1113 uczniów w 34 oddziałach w trybie zaocznym i stacjonarnym. Jest to liczba zbliżona do wszystkich uczniów liceów ogólnokształcących dla dorosłych pobierających naukę na terenie Miasta Katowice. Ponadto organy wyjaśniły, że zwiększenie liczby oddziałów w tym Liceum byłoby możliwe także z tego powodu, że część nauczycieli pracuje na niepełnych etatach, a zwiększenie naboru pozwoliłoby na uzupełnienie tych etatów. Ponadto przesłanką odmowy udzielenia zezwolenia w tej sprawie nie było to, czy wszyscy chętni będą mieli zapewnione kształcenie w publicznych liceach ogólnokształcących dla dorosłych ale to, czy istniejąca w dacie wydania decyzji odwoławczej sieć takich szkół na terenie Miasta Katowice jest wystarczająca, czy też wymaga uzupełnienia. Skoro organy w tej sprawie prawidłowo wykazały, że sieć tych szkół nie tylko w pełni pokrywa zapotrzebowane na takie kształcenie, ale też w znacznym zakresie nie jest wykorzystywana, to utworzenie nowej szkoły pod nazwą "Publiczne Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "[...]" w Katowicach" nie spełniałoby przesłanki korzystnego uzupełniania sieci takich szkół w tym Mieście. Kwestia zapewnienia uczniom możliwości wyboru liceum ogólnokształcącego dla dorosłych prowadzonego przez organy samorządu oraz przez inne podmioty nie stanowi kryterium udzielania zezwolenia. Jak wynika przy tym ze zgromadzonego materiału dowodowego, w Mieście Katowice istnieje możliwość wyboru między liceami ogólnokształcącymi dla dorosłych prowadzonymi przez różne podmioty. Tym samym okoliczność, że wnioskowana do założenia szkoła nie spełni przesłanki korzystnego uzupełniania sieci szkół oznacza, że decyzja odmowna jest zasadna. Powołany § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wymienia dwie odrębne przesłanki, które muszą być łącznie spełnione, aby mogło być wydane pozwolenie. Także druga przesłanka wynikająca z § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia, zgodnie z którą warunkiem udzielenia zezwolenia jest sprzyjanie poprawie warunków kształcenia, stanowi pojęcie nieostre (niedookreślone). W tej sprawie organy administracji wskazały, że już istnieje niepubliczne Zaoczne Liceum Ogólnokształcące "[...]" w Katowicach prowadzone przez ten sam podmiot, który starał się w tej sprawie o uzyskanie zezwolenia (Fundacja [...]). Organ odwoławczy porównał wyniki egzaminów maturalnych w tym liceum (Zaocznym Liceum Ogólnokształcącym "[...]" w Katowicach) z wynikami matur uzyskanymi przez uczniów publicznego [...] Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych w Katowicach na przestrzeni lat 2019-2022. Z tego porównania wynika, że w trzech z czterech przedmiotów maturalnych znacząco lepsze wyniki osiągali abiturienci liceum publicznego, przy czym różnice te były znaczące (np. 88,9 % osób zdających maturę z publicznego liceum wobec 52,5 % w liceum zaocznym). Nie potwierdza to istnienia lepszych warunków kształcenia, skoro efekty tego kształcenia wskazywały na dużo gorsze wyniki. Ponadto sama strona skarżąca kasacyjnie nie wykazywała, w jaki sposób udzielenie zgody na założenie przez nią liceum ogólnokształcącego dla dorosłych sprzyjałoby poprawie warunków kształcenia. Dopiero w skardze i skardze kasacyjnej podnosi się, że w tej szkole oferowane byłyby platformy edukacyjne i zajęcia nadobowiązkowe przygotowujące z niektórych przedmiotów do matury. Tak podnoszona argumentacja nie może spowodować uchylenia zaskarżonego wyroku z kilku zasadniczych powodów. Po pierwsze sama wnioskująca Fundacja [...] nie wskazywała, w jaki sposób funkcjonowanie planowanej szkoły sprzyjałoby poprawie warunków kształcenia. To nie organy mają uzasadniać spełnienie przesłanek pozwalających na udzielenie zezwolenia, ale na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazywania, że wnosząc o udzielenie zezwolenia na założenie szkoły jest spełniona przesłanka w postaci "sprzyjania poprawie warunków kształcenia". Po drugie, organy wskazały, że korzystanie z platform edukacyjnych i innych form pomocy uczniom ma miejsce także w istniejących liceach, w tym w publicznym ogólnokształcącym liceum dla dorosłych. Po trzecie wykazany już brak spełnienia przesłanki w postaci "korzystnego uzupełnienia sieci szkół" na terenie Miasta Katowice uzasadniał odmowę udzielenia zezwolenia i to niezależnie od tego, czy spełniona byłaby przesłanka "sprzyjania poprawie warunków kształcenia" w nowo zakładanej szkole. Jak wynika wprost z treści skargi kasacyjnej, istotną wagę przywiązuje strona skarżąca kasacyjnie do finansowania zadań oświatowych wykonywanych przez inne podmioty niż jednostki samorządu terytorialnego. Przy czym w tym zakresie argumentacja ta jest niespójna. Z jednej strony podnosi się, że zmiany w zakresie finansowania takich szkół spowodują realne zmniejszenie wysokości dotacji z budżetów jednostek samorządu terytorialnego, co ma skutkować podniesieniem opłat w istniejących już liceach ogólnokształcących dla dorosłych prowadzonych przez inne podmioty niż jednostki samorządu terytorialnego, a skutkiem tego ograniczyć możliwości edukacyjne mieszkańców Katowic. Z drugiej zaś strony wskazuje strona skarżąca kasacyjnie, że właśnie w takiej hipotetycznej sytuacji założenie szkoły przez nią umożliwiłoby bezpłatną naukę w liceum ogólnokształcącym dla dorosłych. Niespójność tej argumentacji wynika stąd, że tak jak wnioskująca Fundacja, tak i inne podmioty niepubliczne otrzymywałyby dotacje na wykonywanie zadań oświatowych na podstawie takich samych kryteriów, tym samym także i ta Fundacja starałaby się o otrzymywanie dotacji z budżetu Miasta Katowice oraz poszukiwałaby środków na co najmniej pokrycie kosztów funkcjonowania szkoły w taki sam lub bardzo podobny sposób, jak inne podmioty niepubliczne. Ponadto nawet w przypadku zmniejszenia dostępności dla uczniów takich szkół z uwagi na np. wprowadzenie wyższych opłat w liceach ogólnokształcących dla dorosłych prowadzonych przez podmioty niepubliczne, na terenie Miasta Katowice istniało w dacie wydania decyzji odwoławczej 9 liceów ogólnokształcących dla dorosłych ze znaczną liczbą miejsc wolnych, z których tylko w części z nich prowadzone były zajęcia lekcyjne. Ponadto kolejne licea ogólnokształcące dla dorosłych znajdują się w miastach bezpośrednio sąsiadujących z Katowicami (np. w Zabrzu, Rudzie Śląskiej, Bytomiu, itd.), co niewątpliwie jeszcze zwiększa ofertę tej edukacji dla osób dorosłych. Mając powyższe należy stwierdzić, że nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie obejmującym niezasadne oddalenie na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargi w tej sprawie i brak stwierdzenia, że wydając zaskarżoną decyzję Śląski Kurator Oświaty naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w sposób wyczerpujący i wszechstronny przedmiotowej sprawy i nieustalenia stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy materialnej na podstawie wszechstronnie zebranego i ocenionego materiału dowodowego. W tej sprawie, jak wynika to z uzasadnienia wyroku, Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa oddalając skargę i poprawnie stwierdził, że materiał dowodowy został zebrany w sposób pozwalający na ustalenie rzeczywistego stanu sprawy. Prawidłowo Sąd pierwszej instancji nie uznał, aby zostały naruszone ww. przepisy postępowania administracyjnego. Nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. przez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli postępowania administracji publicznej oraz legalności wydanej decyzji. Wskazane przepisy mają charakter kompetencyjny i stanowią, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Norma ta określa zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, tj. zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Art. 3 P.p.s.a. wskazuje cele działania sądów administracyjnych oraz zakres ich kognicji i żadna z jednostek redakcyjnych wskazanego przepisu nie odnosi się, przynajmniej wprost, do obowiązku sądu administracyjnego w zakresie sposobu procedowania przed tym sądem (por. wyrok NSA z 4 września 2008 r. sygn. akt I OSK 268/08). Naruszenie art. 3 § 1 i art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, a okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, jak to ma miejsce w realiach niniejszej sprawy, nie oznacza naruszenia tego przepisu (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 635/16; wyrok NSA z 5 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1636/11). Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 88 ust. 4 pkt 1 Prawa oświatowego nie jest uzasadniony. Zgodnie z tym przepisem założenie szkoły lub placówki publicznej przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną wymaga uzyskania zezwolenia właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego, której zadaniem jest prowadzenie szkół lub placówek publicznych odpowiednio danego typu lub rodzaju, wydanego po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. Skoro organy obu instancji odmówiły udzielenia zezwolenia na założenie szkoły przez stronę skarżącą kasacyjnie po uzyskaniu opinii kuratora oświaty, to taka odmowa nie stanowiła naruszenia ww. przepisu kompetencyjnego. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż stanowić może podstawę do odmowy udzielenia zgody na założenie szkoły publicznej. W tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach trafnie podniósł, że wprawdzie kształcenie w szkołach publicznych prowadzonych przez inne podmioty niż jednostki samorządu terytorialnego jest dla słuchaczy nieodpłatne, to jednak koszty finansowania takich szkół pokrywane są ze środków publicznych. Takim szkołom przekazywane są na każdego ucznia dotacje z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości równej wydatkom bieżącym przewidzianym na jednego ucznia w szkole prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego. Tym samym wydatkując takie środki organy samorządu terytorialnego także muszą kierować się m.in. zasadami oszczędności i celowości, co z kolei wynika z art. 44 ust. 3 ustawy o finansach publicznych. Tym samym skoro na danym terenie nie ma zapotrzebowania na tworzenie kolejnej szkoły o uprawnieniach szkoły publicznej przez podmiot nie będący jednostką samorządu terytorialnego, to zgoda na jej utworzenie mogłaby być postrzegana jako naruszenie tych zasad. Nie można traktować zakładania szkół przede wszystkim przez pryzmat uzyskiwania tą drogą środków publicznych. Takie stanowisko wyrażono także w orzecznictwie sądowym podkreślając, że łożenie na takie szkoły pieniędzy publicznych, czy też ujmując to ściśle pieniędzy podatnika, ma sens jedynie wtedy, kiedy istniejąca na danym terenie sieć szkół państwowych i będących własnością jednostek samorządu terytorialnego nie jest w stanie zaspokoić określonego rodzaju potrzeb edukacyjnych miejscowej wspólnoty samorządowej (tak NSA w wyroku z 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 147/14; NSA w wyroku z 25 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1837/14). Tym samym tylko spełnienie wszystkich przesłanek warunkujących wydanie zezwolenia na założenie szkoły określonych w § 4 rozporządzenia, a w tym także w § 4 ust. 1 pkt 6 tego aktu uzasadnia późniejsze przekazywanie dotacji na wykonywanie zadań oświatowych. Skoro w tej sprawie trafnie Sąd pierwszej instancji ustalił, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo wyjaśniono brak spełnienia przesłanki w postaci korzystnego uzupełnienia sieci szkół wynikającej z powołanego § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia w zakresie udzielenia zezwolenia na założenie Publicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "[...]" w Katowicach, to zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Także zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty nie zakwestionowały zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 5 września 2024
- Symbol z opisem
- 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
- Hasła tematyczne
- Oświata
- Skarżony organ
- Kurator Oświaty
- Sędziowie
- Artur Kuś Kazimierz Bandarzewski /sprawozdawca/ Mirosław Wincenciak /przewodniczący/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 151, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 1 · Dz.U. 2023 poz. 1634
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
art. 88 ust. 4 pkt 1 · Dz.U. 2021 poz. 1082
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - t.j.
art. 44 ust. 3 · Dz.U. 2022 poz. 1634
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny