III OSK 2311/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant asystent sędziego Dominika Daśko po rozpoznaniu w dniu 24 października 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 czerwca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 118/22 w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 6 grudnia 2021 r. nr 10/2021/2022/R w przedmiocie skreślenia z listy studentów oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z 28 czerwca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 118/22, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a.") oddalił w całości skargę R. G. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] nr 10/2021/2022/R z 6 grudnia 2021 r. w przedmiocie skreślenia z listy studentów. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, że skarżącego skreślono z listy studentów Wydziału [...], kierunek [...], rok 3, semestr 6, studia jednolite magisterskie stacjonarne, z powodu braku postępów w nauce. Student po raz pierwszy powtarzał pierwszy rok studiów w roku akademickim 2016/2017, a po raz drugi powtarzał pierwszy rok studiów w roku akademickim 2017/2018. Następnie student kontynuował drugi rok studiów w roku akademickim 2018/2019 oraz warunkowo trzeci rok studiów w roku akademickim 2019/2020, nie zaliczając trzech przedmiotów: P., P. oraz I. . Student dwukrotnie wykorzystał możliwość powtarzania roku studiów i zgodnie z § 45 ust. 2 Regulaminu studiów stanowiącego załącznik do uchwały nr 2152 Senatu Uniwersytetu [...] z 29 kwietnia 2020 r., nie ma już możliwości kolejnego powtarzania roku studiów. Oceniając zaskarżoną decyzję, w pierwszej kolejności Sąd I instancji odniósł się do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej jako "k.p.a."). W ocenie Sądu decyzja nie została wydana z naruszeniem kompetencji organów. Organem uprawnionym do wydawania decyzji w przedmiocie skreślenia z listy studentów jest Rektor, zgodnie z ustanowionym przez ustawodawcę domniemaniem kompetencji. Regulamin studiów, jako wewnętrzne źródło prawa nie może tej kompetencji Rektorowi odebrać. Rektor uczelni może również upoważnić inne osoby do podpisywania określonych rodzajów dokumentów. W niniejszej sprawie Rektor udzielił pełnomocnictwa do wydawania decyzji osobie prodziekana ds. kształcenia na kierunku [...]. Wydając decyzję w przedmiocie skreślenia z listy studentów, prodziekan ds. kształcenia na kierunku [...] działał z upoważnienia Rektora, a nie w ramach kompetencji własnej. Sąd wskazał następnie, że decyzja w przedmiocie skreślenia z listy studentów, z uwagi na brak postępów w nauce, ma charakter decyzji uznaniowej, podejmowanej w ramach k.p.a. Obowiązkiem studenta wynikającym z ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r., poz. 478 ze zm., dalej jako "p.s.w.n.") jest m.in. uczestnictwo w zajęciach zgodnie z regulaminem studiów. Zdaniem Sądu I instancji organy w sprawie nie działały dowolnie, Sąd nie stwierdził także braków w zakresie postępowania dowodowego czy uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć. Organy wykazały u skarżącego brak postępów w nauce, upoważniający je do skreślenia skarżącego z listy studentów. Wbrew stanowisku skarżącego, zasadniczego powodu skreślenia z listy studentów nie stanowiła jego nieobecność w trakcie prezentacji grupowej z przedmiotu I., przeprowadzonej w formie telekonferencji przez Internet. Jak wskazał organ, wprawdzie skarżący w żaden sposób nie udowodnił ani nawet nie uprawdopodobnił swojej obecności na zajęciach z przedmiotu I., jednakże dano mu szansę na uzyskanie zaliczenia z tego przedmiotu. Istniejące wątpliwości co do obecności skarżącego w trakcie prezentacji zostały rozstrzygnięte na korzyść studenta, któremu zezwolono na komisyjne zaliczenie tego przedmiotu. Wynik komisyjnego zaliczenia zajęć z tego przedmiotu okazał się negatywny, ponieważ student otrzymał ocenę niedostateczną. Sąd dodał, że jeszcze przed organizacją dla skarżącego zaliczenia komisyjnego z ww. przedmiotu organy zwracały uwagę na negatywną całościową ocenę pracy studenta w trakcie kursu, m.in. brak obecności na ćwiczeniach i seminarium, niezaliczenie seminarium, niepojawienie się na umówionym spotkaniu w celu zaliczenia. Pomimo niespełnienia warunków zaliczenia kursu I., umożliwiono skarżącemu przystąpienie do zaliczenia komisyjnego zajęć, które jednak zakończyło się oceną niedostateczną. Niezależnie od powyższego, skarżący z przedmiotu P. uzyskał ocenę niedostateczną z ćwiczeń kierunkowych [...] oraz nie zaliczył wykładu. Z P. uzyskał ocenę niedostateczną z ćwiczeń [...] oraz nie zaliczył wykładu. Ostatecznie skarżący na trzecim roku studiów nie uzyskał zaliczenia z trzech przedmiotów: P., P. i I.. Sąd zwrócił uwagę, że skarżący już dwukrotnie powtarzał pierwszy rok studiów, po drugim roku uzyskał wpis warunkowy na 5 semestr studiów. Końcowo Sąd I instancji podkreślił, że p.s.w.n. nie zawiera definicji pojęcia "braku postępów w nauce", niemniej brak ten może nastąpić, jeżeli studentowi nie przysługuje już prawo do zaliczania danego przedmiotu w innym terminie. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, ponieważ po uzyskaniu oceny niedostatecznej z zaliczenia komisyjnego skarżący, zgodnie z § 34 ust. 3, ust. 4 i ust. 6 Regulaminu studiów, nie mógł już przystąpić do zaliczenia w kolejnym terminie, a w konsekwencji podejść do egzaminu z przedmiotu I.. Skoro student powtarzał już dwukrotnie pierwszy rok studiów, to zgodnie z § 45 ust. 2 Regulaminu studiów nie był on uprawniony do powtarzania trzeciego roku studiów. Skargę kasacyjną wniósł skarżący, zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzucił: 1. "naruszenie prawa w postaci uznania przez organ, że skarżący wypełnił normę § 60 ust. 3 pkt 2 w zw. z § 45 ust. 2 Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...] z 29 kwietnia 2020 r. poprzez uznanie, że R. G. nie zaliczył 4 przedmiotów tj. P., P., F. oraz I., w sytuacji gdy skarżący nie zaliczył dwóch z tych czterech przedmiotów, ponieważ zaliczył f. na ocenę 3 (dostateczną)", 2. naruszenie prawa procesowego tj. art. 7, 77, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. przez brak wyczerpującego rozważenia sytuacji skarżącego jak i rażące błędy tj. brak wiedzy na temat tego jakie student przedmioty ma zaliczone, a których nie ma zaliczonych, 3. "obrazę prawa materialnego tj. art. 108 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce, ponieważ zarzucany skarżącemu brak postępów w nauce nie jest obligatoryjną przesłanką skreślenia z listy studentów, a fakultatywną", 4. naruszenie art. 157 § 1 i § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. przez brak wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr 4/2021/2022 z 27 października 2021 r., w sytuacji, gdy z analizy materiału dowodowego w sprawie wynika, iż decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości ustalonej zgodnie z art. 108 ust. 2 pkt. 2 p.s.w.n. oraz § 60 ust. 3 pkt. 2 Regulaminu studiów, 5. naruszenie art. 7, art. 77, art. 80, oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy skarżący był obecny podczas wykonania prezentacji z przedmiotu "I. " z grupą skarżącego i brał w niej czynny udział, mimo to że ten fakt ma istotne znaczenie, "ponieważ jak było przyjęte przez prowadzącą ćwiczenia/zaliczenie samo uczestnictwo w ćwiczeniach z przedmiotu "I. " i zaliczenie prezentacji jest równoznacznie z zaliczeniem tych zajęć oraz dopuszczeniem do egzaminu", 6. naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dowodów, na które powoływał się skarżący, co w konsekwencji doprowadziło do uznania okoliczności obecności skarżącego podczas wykonania prezentacji z przedmiotu "I. " z grupą skarżącego za nieudowodnioną, mimo to że zostało jednoznacznie potwierdzone, że skarżący był obecny i brał udział w prezentacji, co m. in. potwierdzili jego koledzy, biorący udział w prezentacji i dopuszczeni do egzaminu, 7. "naruszenie prawa w postaci uznania przez organ administracyjny podstawy dla skreślenia z listy studentów skarżącego przewidzianej w normie art. 108 ust. 2 pkt. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - dalej "PSWIN" oraz § 60 ust. 3 pkt. 2 Regulaminu studiów", 8. naruszenie § 30 ust. 3 § 34 ust. 2, § 35 ust. 2, § 41 Regulaminu studiów, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż skarżącemu można zarządzić zaliczenie przedmiotu komisyjne. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu Sądowi oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej od organu, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto wniósł o dopuszczenie dowodów wskazanych w skardze jak i dowodów załączonych w skardze do WSA we Wrocławiu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonej podstawy kasacyjnej. Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające z regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować (zob. wyrok NSA z 8 grudnia 2015 r., II OSK 909/14). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek oparto (zob. wyrok NSA z 25 listopada 2014 r., II GSK 1253/13). Nie ma on kompetencji do konkretyzowania czy uzupełniania zarzutów kasacyjnych, bądź ich uzasadnienia, a brak konkretnego i popartego stosowną argumentacją zakwestionowania stanowiska wyrażonego w danej kwestii przez wojewódzki sąd administracyjny powoduje związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem sądu pierwszej instancji w danym zakresie i niemożność zbadania jego zasadności (zob. wyrok NSA z 21 stycznia 2015 r., II FSK 3171/12; por. też wyrok NSA z 6 grudnia 2012 r., II OSK 1426/11). Zatem, Naczelny Sąd Administracyjny upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2012 r., II OSK 2724/12). W orzecznictwie wielokrotnie powtarzano w związku z powyższym, że związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego kasacyjnie – uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności (zob. wyrok NSA z 29 kwietnia 2016 r., I OSK 2490/14; wyrok NSA z 14 stycznia 2015 r., I OSK 2096/13; wyrok NSA z 16 listopada 2012 r., I OSK 892/12). Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być przy tym precyzyjne (zob. wyrok NSA z 7 marca 2013 r., II GSK 2321/11). Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać merytorycznie zarzutów skargi, które zostały wadliwie skonstruowane (zob. wyrok NSA z 5 sierpnia 2014 r., II FSK 2021/12). Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest przyporządkowanie poszczególnych zarzutów do konkretnego punktu art. 174 p.p.s.a. Brak ten wystąpił w odniesieniu do części zarzutów, nie uzasadniając wprawdzie stwierdzenia, iż skarga kasacyjna nie spełnia ustawowych wymogów określonych w art. 176 u.p.p.s.a. i podlega odrzuceniu, jednakże świadczy o niestaranności w konstruowaniu wnoszonego środka odwoławczego (por. wyrok NSA z 11 maja 2006 r., II FSK 684/05, LEX nr 273665). Niezależnie od powyższego, pełnomocnik skarżącego kasacyjnie zaniechał oddzielenia podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienia, przedstawiając te części łącznie, co znacznie zmniejsza czytelność wniesionego środka odwoławczego. Należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest treścią zarzutów, lecz nie ich uzasadnieniem, stąd przedstawienie zarzutów w formie wieloakapitowej polemiki ze stanowiskiem WSA może budzić wątpliwości co do zakresu związania Sądu kasacyjnego zarzutami. Ponadto niektóre z powołanych podstaw kasacyjnych dotyczą przepisów dzielących się na dalsze jednostki redakcyjne (art. 77 k.p.a., § 41 Regulaminu studiów), bez sprecyzowania tych jednostek, zaś niektóre nie zarzucają w ogóle naruszenia przepisów prawa powszechnego, a wyłącznie postanowień Regulaminu uczelni, a więc aktu prawa wewnętrznego. Tymczasem w sytuacji, w której strona zarzuca Sądowi I instancji naruszenie przepisu prawa wewnętrznego, np. przyjętych przez uczelnię zasad rekrutacji, zarzut ten powinien zostać powiązany z przepisem ustawy stanowiącym podstawę dopuszczenia uregulowania tejże kwestii w drodze aktu wewnętrznego uczelni (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 marca 2025 r., III OSK 1950/24). Przedstawione wyżej uchybienia pełnomocnika skarżącego co prawda nie uniemożliwiają rozpoznania skargi kasacyjnej, ale znacznie ograniczają możliwość odniesienia się do tak sformułowanych zarzutów. W skardze kasacyjnej sformułowano zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. W takim stanie rzeczy w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Najdalej idący jest zarzut podnosi nieważność decyzji wydanej w I instancji. Jest to zarzut nr 4 dotyczący naruszenia art. 157 § 1 i § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. "przez brak wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nr 4/2021/2022 z 27 października 2021 r." Jest on nietrafny. Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu, po pierwsze, w postępowaniu odwoławczym (tu: z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) organ z urzędu bierze pod uwagę wszelkie uchybienia mające miejsce w I instancji, zaś stwierdzenie wady nieważności decyzji organu I instancji obliguje organ odwoławczy do uchylenia tejże decyzji. Tym samym bezprzedmiotowe byłoby wywodzenie obowiązku organu do wszczęcia z urzędu odrębnego postępowania w sprawie nieważności decyzji, zaś z pewnością brak wszczęcia takiego postępowania nie może być traktowany jako naruszenie prawa uzasadniające uchylenie decyzji podlegającej kontroli sądowoadministracyjnej. Po drugie, Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji, iż z art. 23 ust. 1 p.s.w.n. wynika domniemanie kompetencji rektora do wydawania decyzji w sprawach dotyczących uczelni, a domniemanie to nie zostało w niniejszej sprawie obalone. Oznacza to, że decyzja pierwszoinstancyjna została wydana w ramach kompetencji rektora, a zatem bez naruszenia przepisów o właściwości w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Skarżący nietrafnie podnosi, że stosownie do § 60 ust. 3 pkt 2 Regulaminu studiów kompetencję do wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów posiada dziekan. Co prawda w § 60 Regulaminu studiów w istocie posłużono się pojęciem "decyzji dziekana", niemniej w tym samym paragrafie wskazano, iż od decyzji dziekana przysługuje do rektora wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (§ 60 ust. 4 Regulaminu studiów). W takiej sytuacji należy dać prymat wykładni celowościowej nad wykładnią językową i przyjąć, iż zamierzeniem uchwałodawcy było powierzenie kompetencji do skreślenia z listy studentów rektorowi, o czym świadczy odwołanie do instytucji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (zob. analogicznie stanowisko doktryny: "Można przypuszczać, że ze względów pragmatycznych na wielu uczelniach proces decyzyjny w zakresie skreśleń zostanie przeniesiony na niższy szczebel zarządzania, w efekcie czego rola rektora ograniczy się do rozpoznawania tylko wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pamiętać jednak trzeba, że w takim przypadku decyzje wydane w I instancji formalnie nadal będą decyzjami rektora, dlatego wydające je osoby powinny legitymować się imiennym upoważnieniem, o jakim mowa w art. 268a k.p.a.", P. Dańczak [w:] A. Jakubowski (red.), Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Komentarz, wyd. 1, 2023, art. 108, Nb 2). Jest to działanie uprawnione w świetle art. 268a k.p.a., wedle którego to przepisu "Organ administracji publicznej może upoważniać, na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej, pracowników obsługujących ten organ do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień, zaświadczeń, a także do poświadczania za zgodność odpisów dokumentów przedstawionych przez stronę na potrzeby prowadzonych postępowań z oryginałem." Ponieważ w niniejszej sprawie Rektor uczelni udzielił pełnomocnictwa do wydawania decyzji oraz innych rozstrzygnięć, w tym do skreślenia z listy studentów nr AO-0130-42/21, dla prof. dr hab. I. K., to nietrafnie w skardze kasacyjnej zarzuca się nieważność decyzji wydanej w I instancji. W dalszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny dokonał łącznej oceny zarzutów nr 2, 5 i 6 naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 77, 80, 107 § 1 i § 3 k.p.a. dotyczących obowiązku zebrania i dokonania oceny materiału dowodowego. Skarżący kasacyjnie zdaje się nie zauważać wywodów Sądu I instancji, który wprost wskazuje, że powodem skreślenia z listy studentów nie była nieobecność skarżącego w trakcie prezentacji grupowej z przedmiotu I., a nieuzyskanie zaliczenia łącznie z trzech przedmiotów: P., P. i I.. Skarżący kasacyjnie nie podnosi naruszenia prawa w związku z nieuzyskaniem zaliczenia z przedmiotów P. oraz P., ograniczając polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji do prawidłowości zaliczenia z przedmiotu I.. Zatem z niezakwestionowanego w pozostałej części stanu faktycznego wynika, że skarżący nie uzyskał zaliczenia z co najmniej dwóch przedmiotów, która to okoliczność ma istotne znaczenie dla sprawy. Odnośnie do zaliczenia z I., skarżący zarzuca niewyjaśnienie, czy był on obecny podczas wykonania prezentacji z przedmiotu "I. " z grupą skarżącego i brał w niej czynny udział, mimo to że ten fakt ma w jego ocenie istotne znaczenie, ponieważ "samo uczestnictwo w ćwiczeniach z przedmiotu "I. " i zaliczenie prezentacji jest równoznacznie z zaliczeniem tych zajęć oraz dopuszczeniem do egzaminu". Skarżący zdaje się jednak negować fakt, że ustalenia w zakresie obecności skarżącego podczas wykonania prezentacji z ww. przedmiotu nie stały się ostatecznie podstawą niezaliczenia przedmiotu, a w konsekwencji skreślenia z listy studentów. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, wątpliwości co do obecności studenta zostały ostatecznie rozstrzygnięte na jego korzyść, tj. przyjęto obecność skarżącego na przedmiotowych zajęciach. W decyzji Rektora Uniwersytetu [...] nr 10/2021/2022/R z 6 grudnia 2021 r. wprost przyjęto, że "istniejące wątpliwości zostały rozstrzygnięte na korzyść Studenta, któremu zezwolono na komisyjne zaliczenie przedmiotu". Takie samo ustalenie ostatecznie przyjął Sąd I instancji (s. 9 uzasadnienia wyroku), zaś zarzucane przez skarżącego rzekome ustalenie, iż sąd ten przyjął niezaliczenie przez skarżącego 4 przedmiotów, odnosi się do stanu faktycznego opisanego jeszcze w decyzji z 30 listopada 2020 r., a nie w decyzji będącej przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu (tak na s. 1 uzasadnienia wyroku). Fakt ten przesądza o nietrafności pierwszego zarzutu naruszenia prawa "w postaci uznania przez organ, że skarżący nie zaliczył 4 przedmiotów tj. P., P., F. oraz I.". Powracając do zarzutów związanych z zaliczeniem przedmiotu I. należy zauważyć, że wyznaczenie dla skarżącego zaliczenia komisyjnego nastąpiło na skutek pisma kierownika Katedry i Zakładu I. z 16 lutego 2021 r., wystosowanego niedługo po przywróceniu skarżącego do studiowania decyzją Rektora z 5 lutego 2021 r. nr 29/2020/2021. Sytuacja ta miała miejsce wiele miesięcy po zakończeniu roku akademickiego 2019/2020, kiedy to skarżący nie uzyskał zaliczenia z przedmiotu I.. Sam brak zaliczenia tego przedmiotu nie był skutkiem pojedynczego incydentu, ale całościowej oceny pracy studenta w czasie kursu ww. przedmiotu, tj. braku obecności na ćwiczeniach i seminarium, niepojawienia się na umówionym spotkaniu, niezaliczenia kolokwium, nieusprawiedliwionej nieobecności na kolokwium. Okoliczności te mogły poddać w wątpliwość posiadanie przez studenta wymaganej wiedzy z I., co doprowadziło do wykorzystania przez organy uczelni trybu zaliczenia komisyjnego. W świetle Regulaminu studiów uprawnienie do złożenia wniosku o przeprowadzenie zaliczenia komisyjnego przysługuje nie tylko studentowi, lecz także osobie odpowiedzialnej za prowadzony przedmiot (§ 41 ust. 1 Regulaminu studiów). Skorzystanie z tego uprawnienia przez kierownika Katedry i Zakładu I. nie może zostać odebrane jako naruszenie prawa, szczególnie biorąc pod uwagę całościową ocenę pracy studenta. Nie sposób uznać, aby student dysponował prawem podmiotowym do zaliczenia przedmiotu na podstawie samych tylko obecności, zaś § 41 ust. 1 Regulaminu studiów może być odczytywany jako przejaw troski o jakość procesu kształcenia ze strony uczelni. Nie można tracić z pola widzenia tego, że podstawowym obowiązkiem studenta wynikającym z Regulaminu studiów jest zdobywanie wiedzy (§ 9 Regulaminu studiów). Obecność studenta na zajęciach nie potwierdza posiadania tej wiedzy, a wyłącznie świadczy o możliwości jej nabycia. Dlatego też zarówno student, jak i organ uczelni, posiadają uprawnienie do żądania weryfikacji wiedzy studenta w trybie zaliczenia komisyjnego, a więc w formie mającej zagwarantować obiektywną ocenę posiadania przez studenta wiedzy z danego przedmiotu. Mając powyższe na uwadze, prawidłowo wyznaczono skarżącemu komisyjne zaliczenie przedmiotu I., a w sprawie nie doszło do zarzucanego w pkt 8 skargi kasacyjnej naruszenia przepisów § 30 ust. 3 § 34 ust. 2, § 35 ust. 2, § 41 Regulaminu studiów. Ponieważ wynik zaliczenia komisyjnego ma charakter ostateczny, skarżący nie był uprawniony do żądania ponownej weryfikacji wiedzy z przedmiotu "I. ". Ostatecznie znaczenie prawne należy przypisać wyłącznie wynikowi komisyjnego zaliczenia przedmiotu (który nie jest egzaminem komisyjnym, jak zdaje się wskazywać skarżący kasacyjnie), a nie kwestii obecności na zajęciach podczas wykonania prezentacji z przedmiotu "I.". Celem zaliczenia komisyjnego jest weryfikacja posiadania przez studenta wiedzy w stopniu wystarczającym do podejścia do egzaminu. W trakcie zaliczenia komisyjnego dochodzi do oceny merytorycznej wiedzy studenta, do podważenia której to oceny sąd administracyjny nie jest uprawniony z uwagi na autonomię uczelni (por. wyrok NSA z 7 czerwca 2023 r., III OSK 2353/21). Ocena ta jest dokonywana przez uczelnię jako podmiot fachowy. Kompletnie chybiona jest zatem argumentacja autora skargi kasacyjnej, że brak postępów w nauce jest przesłanką subiektywną i ocenną, która może zostać odmiennie oceniona choćby przez pełnomocnika skarżącego kasacyjnie. Jednocześnie zaliczenie komisyjne przedmiotu nie jest alternatywą wobec egzaminu, a formą weryfikacji wiedzy z danego przedmiotu. Zgodnie z § 41 ust. 5 Regulaminu studiów w razie przeprowadzenia zaliczenia komisyjnego jego wynik decyduje o zaliczeniu albo niezaliczeniu przedmiotu i ma charakter ostateczny. Tym samym to nie brak obecności, a brak wiedzy skarżącego udokumentowany protokołem z zaliczenia komisyjnego z 23 lutego 2021 r. (k. 169 akt administracyjnych) stanowił podstawę stwierdzenia braku postępów w nauce. Na marginesie rozważań, podkreślenia wymaga iż zarzuty kwestionujące nieuzyskanie zaliczenia z przedmiotu I. tym bardziej nie mogły okazać się skuteczne, iż skarżący nie podważył w żaden sposób prawidłowości oceny z przedmiotów P. oraz P. Tymczasem ocena braku postępów w nauce musi być dokonana łącznie, zaś na skutek niezaliczenia łącznie trzech przedmiotów nie można uznać za dowolnej i pozbawionej podstaw faktycznych oceny organu, iż w sprawie zostały spełnione przesłanki uzasadniające skreślenie skarżącego z listy studentów. Dlatego też nietrafne okazały się zarzuty nr 2, 5 i 6 naruszenia przepisów postępowania. W ramach zarzutu nr 2 skarżący podnosi także brak wyczerpującego rozważenia sytuacji skarżącego jak i rażące błędy, tj. brak wiedzy na temat tego jakie student przedmioty ma zaliczone, a których nie ma zaliczonych. Zarzut ten należy uznać za oczywiście bezzasadny, gdyż z zaskarżonej decyzji oraz wyroku Sądu I instancji jasno wynika, że skarżący nie uzyskał zaliczenia łącznie z trzech przedmiotów: P., P. i I.. Z tych samych względów nietrafny jest zarzut nr 1. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jasno uznał, że "Na trzecim roku studiów nie uzyskał zaliczenia z trzech przedmiotów: P., P. i I.." (s. 9 uzasadnienia wyroku). Bezskuteczne są z kolei zarzuty naruszenia prawa materialnego tj. art. 108 ust. 2 ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce, "ponieważ zarzucany skarżącemu brak postępów w nauce nie jest obligatoryjną przesłanką skreślenia z listy studentów, a fakultatywną" (zarzut nr 3). W ramach tego zarzutu skarżący wskazuje, że "Tym bardziej obecna sytuacja pandemii oraz katastrofy ekologicznej i brak w kadrach lekarzy w Polsce jak i raczkujący system zdalnego nauczania powinny przejawiać się w tym, że każdy przypadek skreślenia z listy studentów medycyny winien być wszechstronnie rozważony (...). Nie można zgodzić się z Sądem I instancji, że uczelnia wykazała brak postępów w nauce R. G. skoro nie został on dopuszczony w trybie prawidłowym do egzaminu". Wbrew temu zarzutowi Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie przyjął, że wydana decyzja ma charakter związany. Niezależnie od tego, skarżący nie podnosi naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a za pośrednictwem zarzutu naruszenia prawa materialnego zmierza do podważenia oceny materiału dowodowego. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Jeżeli strona skarżąca kasacyjnie uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny, zaś zarzut naruszenia prawa przez błędną jego wykładnię - niezasadny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (wyrok NSA z 18 lutego 2025 r., III OSK 1984/22). Ustalenie to przesądza o bezskuteczności zarzutu nr 3 oraz 7. Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. oddalił wniosek o dopuszczenie dowodów wskazanych w skardze kasacyjnej oraz załączonych w skardze do WSA. Wnioski dotyczyły w większości dokumentów już zgromadzonych w aktach administracyjnych, których treść sąd bierze pod uwagę z urzędu (art. 133 § 1 p.p.s.a.). W odniesieniu do dokumentów potwierdzających obecność skarżącego w trakcie prezentacji z przedmiotu I. NSA oddalił wnioski dowodowe, albowiem wobec powyższych ustaleń dopuszczenie wskazanych dowodów nie było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie.