Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III OSK 2965/24

III OSK 2965/24 - Wyrok NSA z 2026-04-22

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
22 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 sierpnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Wr 140/24 w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2024 r., nr 43/2024 w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia potrąconego za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. M. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z 13 sierpnia 2024 r. sygn. akt IV SA/Wr 140/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi S. M. (skarżący) na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu z dnia 11 stycznia 2024 r., nr 43/2024 w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia potrąconego za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim, oddalił skargę. Wyrok ten zapadł w następującym stanie faktycznym sprawy. Raportem z dnia 18 maja 2022 r. skarżący zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w Lubinie z prośbą o skierowanie go na komisję lekarską w celu orzeczenia czy choroba, w związku z którą przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie od 18 marca 2022 r. do 16 maja 2022 r., ma związek ze szczególnymi właściwościami służby. W dniu 23 maja 2022 r. skarżący został skierowany do Rejonowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych we Wrocławiu celem ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszowi za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby. Orzeczeniem nr RKL Wr-2119-2022/LZ/POL z dnia 16 listopada 2022 r. Dolnośląska Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych we Wrocławiu na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm., dalej także "ustawa o komisjach") oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2019 r. w sprawie ustalenia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Ochrony Państwa (Dz. U., z 2019 r., poz. 921, dalej także "rozporządzenie"), orzekła: w Części B (dotyczącej związku choroby ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby oraz uszczerbku na zdrowiu), w pkt 4 – "Czasowa niezdolność do służby będącej skutkiem choroby od 18.03.2022 r. do 16.05.2022 r. nie pozostaje w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby". W części F (szczególne uzasadnienie) Komisja lekarska stwierdziła, że "Komisja Lekarska orzeka iż niezdolność do służby z powodu choroby w okresie od 18.03.2022 r. do 16.05.2022 r. nie miała związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby gdyż jak wynika z aktualnie dostarczonej dokumentacji schorzenie ma charakter utrwalony a nie nawracający". Strona złożyła odwołanie od przedmiotowego orzeczenia do Składu Orzekającego Centralnej Komisji Lekarskiej w Łodzi. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych Składu Orzekającego w Łodzi ostatecznym orzeczeniem CKLLo-179-2023/LZ/POL z dnia 21 kwietnia 2023 r. utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie z dnia 16 listopada 2022 r. Centralna Komisja Lekarska stwierdziła, że "W rozpatrywanej sprawie RKL Wr ustaliła, że schorzeniem będącym podstawą zwolnienia od zajęć służbowych były zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane ([...]). Zaburzenia depresyjno - lękowe mieszane są wprawdzie wymienione w poz. 3 pkt 4 wykazu do ww. Rozporządzenia, jednak u Orzekanego nie spełniają kryteriów zawartych w rozporządzeniu. W rozporządzeniu wpisano bowiem "zaburzenia mieszane depresyjno - lękowe nawracające", zaś u Orzekanego mają charakter utrwalony. Szczegółowa analiza dokumentacji medycznej dołączonej do akt sprawy wskazuje, że Orzekany pozostaje w opiece psychiatrycznej od 14.01.2021 r. ([...]), co potwierdza ustalenia RKL Wr, iż schorzenie ma charakter utrwalony a nie nawracający. Tym samym brak jest podstaw prawnych do ustalenia istnienia związku schorzenia będącego powodem absencji chorobowej ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Przywołane w odwołaniu twierdzenia dotyczące nieprawidłowego zastosowania przez RKL Wr przepisów określających zasady przyznawania świadczeń odszkodowawczych czy prawo do 100% uposażenia nie znajdują potwierdzenia w obowiązujących przepisach, a tym samym CKL nie może podzielić tych rozważań. Przede wszystkim nie można zapominać, iż celem skierowania było ustalenie związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami łub warunkami służby. Nie jest zatem tak jak oczekuje Orzekany - iż każde schorzenie z uwagi na specyfikę służby funkcjonariusza Policji powinno dawać podstawę do wypłaty jednorazowego odszkodowania czy 100% uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego. Gdyby bowiem tak było, ustawodawca nie nakazywałby kierowania osób orzekanych do komisji lekarskich. Ponadto przedmiotem oceny w ramach niniejszego postępowania orzeczniczego było zwolnienie od zajęć służbowych dokonane z uwagi na schorzenie - zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane (F. 41.2), zaś rolą komisji lekarskiej - ustalenie związku schorzenia ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszowi za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby (vide art. 1 ust. 1 pkt 2a) ustawy o komisjach lekarskich). W niniejszej sprawie przedmiotowy związek nie występuje.". W dniu 24 października 2023 r. skarżący złożył wniosek o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie zachowania prawa do 100% uposażenia za czas pozostawania na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby i wypłatę świadczenia poprzez wyrównanie wynagrodzenia zgodnie z art. 121 b ust. 5 pkt 2 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2024 r., poz. 145; dalej "u.p.") oraz wyliczenie i wskazanie kwoty potrąconego w wymiarze 20% uposażenia za okres pozostawania na zwolnieniu lekarskim. Pismem z dnia 27 października 2023 r. Komendant Powiatowy Policji w Lubinie zwrócił się do Naczelnika Wydziału Finansów KWP we Wrocławiu z prośbą o wskazanie kwoty potrąconego skarżącemu uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim od dnia 18 marca 2022 r. do dnia 16 maja 2022 r. W odpowiedzi wskazano kwotę w wysokości 3 461,04 zł, która potrącona została z uposażenia za maj 2022 r. Komendant Powiatowy Policji w Lubinie decyzją z dnia 21 listopada 2023 r. odmówił skarżącemu wypłaty potrąconego 20% uposażenia za czas przebywania na zwolnieniu lekarskim. Wydając przedmiotową decyzję Komendant Powiatowy Policji w Lubinie uwzględnił, że prawomocnym orzeczeniem Centralna Komisja Lekarska orzekła, że schorzenia będące powodem czasowej niezdolności do służby skarżącego od 18 marca 2022 r. do 16 maja 2022 r. nie pozostają w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Tym samym Komendant Powiatowy Policji uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki z art. 121 b ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji warunkujące zachowanie 100% uposażenia, a zatem nie ma podstaw do wypłaty potrąconych 20% uposażenia za czas przebywania na zwolnieniu lekarskim. Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z dnia 11 stycznia 2024 r. Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu utrzymał w mocy decyzję z dnia 21 listopada 2024 r. W ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji we Wrocławiu zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są ustalenia Komisji Lekarskiej podległej Ministrowi Właściwemu do spraw Wewnętrznych. Podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie kwestia zasadności odmowy wypłaty 20% uposażenia. Zatem w tym postępowaniu organ nie może podważać orzeczeń komisji lekarskich, które zostały wydane w odrębnym trybie. Skoro zaś z orzeczeń tych nie wynika, aby była spełniona przesłanka określona w art. 121 b ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji, to organ nie może czynić własnych ustaleń w tym zakresie, podważając tym samym prawidłowość wydanych orzeczeń lekarskich. Przesłanka wynikająca z art. 121 b ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji, tj. choroba powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, musi być stwierdzona przez komisję lekarską zgodnie z ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm.). Ponadto wskazał, że uzyskanie 100% uposażenia ma miejsce m.in. w przypadku przebywania na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. Pojęcie takiej choroby definiuje art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostającej w związku ze służbą (Dz.U. z 2022 r., poz. 1032) jako chorobę spowodowaną działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku służby albo choroby, która została wymieniona w wykazie chorób pozostających w związku z pełnieniem służby, tj. w załączniku Nr 1 do cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ustalenia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Ochrony Państwa. Podkreślił, że podstawą wydania decyzji jest rozstrzygnięcie zawarte w ostatecznym orzeczeniu z dnia 21 kwietnia 2023 r. Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych Składu Orzekającego w Łodzi. Końcowo nie uznał za zasadne twierdzeń skarżącego, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Komendant Powiatowy Policji w Lubinie nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Podkreślił, że organy Policji nie są władne do ustalania związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszowi za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby. W tym przypadku wiążącym dla organu Policji jest ostateczne orzeczenie komisji lekarskiej. Reasumując stwierdził, że brak jest podstaw do wypłaty 20% uposażenia potrąconego za okres przebywania skarżącego na zwolnieniu lekarskim od dnia 18 marca 2022 r. do dnia 16 maja 2022 r., tj. kwoty 3.461,04 zł, gdyż związek choroby ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby nie został potwierdzony przez orzeczenie komisji lekarskiej. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył skarżący. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzkiej Policji wniósł o oddalenie skargi. Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że z orzeczeń komisji lekarskich wydanych w niniejszej sprawie jednoznacznie wynika brak związku schorzenia będącego podstawą zwolnienia lekarskiego skarżącego z warunkami lub właściwościami służby. Fakt, iż odpowiedź Centralnej Komisji Lekarskiej zawierała odmienne stwierdzenia, aniżeli oczekiwał tego skarżący, nie świadczy o nieprawidłowej ocenie materiału dowodowego przez organ i błędnych ustaleniach faktycznych, a tym samym nie stanowi o zarzucanym w skardze naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez brak dokładnego, wyczerpującego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy będącego podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Skoro bowiem Centralna Komisja Lekarska stwierdziła jednoznacznie, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji, to organ nie mógł czynić własnych ustaleń w tym zakresie, podważając tym samym prawidłowość wydanego orzeczenia lekarskiego. Rozpoznanie chorobowe ustalone przez komisję lekarską nie podlega ocenie Sądu i organów. Organ, jako że nie posiada specjalistycznej wiedzy medycznej, nie może ingerować w ustalenia zawarte w orzeczeniu właściwej komisji lekarskiej, ani tym bardziej samodzielnie dokonywać ustaleń w tym zakresie. Również sąd administracyjny nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 1418/19; wyroki WSA w Warszawie: z 1 kwietnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1687/18, z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Bk 130/20, publ. CBOSA). Tym samym Sąd nie jest uprawniony do kwestionowania, czy też zmiany dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania, czego w istocie oczekuje skarżący. W ocenie Sądu pierwszej instancji stwierdzić należy, że organ dostatecznie wyjaśnił stan faktyczny sprawy i dokonał prawidłowej wykładni przepisów ustawy o Policji zasadnie stwierdzając, że skarżącemu nie przysługuje prawo do 100% uposażenia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej p.p.s.a.) zaskarżając go w całości i wnosząc, na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowy Administracyjnemu we Wrocławiu. Ponadto: 1) na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, 2) na podstawie art. 203 p.p.s.a. o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie: 1) art. 121 b ust. 1 z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie tego przepisu, kiedy spełnione zostały przesłanki zastosowania normy zawartej w tej jednostce redakcyjnej, tj. przebywanie przez skarżącego na zwolnieniu od zajęć służbowych z powodu choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, a także 2. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art 1 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego w skardze przez skarżącego zarzutu, a to naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej k.p.a.) poprzez brak dokładnego, wyczerpującego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy będącego podstawą wydania zaskarżonej decyzji, zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy, zaniechanie podjęcia wszelkich możliwych czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dokonanie ustaleń faktycznych z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów bez należytego rozważenia całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności ustalenie, czy istnieje taka jednostka chorobowa w rozumieniu ICD-10 jak: "zaburzenia mieszane depresyjno-lękowe nawracające" i co ona oznacza, czy jednostka chorobowa określona jako "utrwalona" w sensie logicznym i zarazem medycznym jest jednostką ostrzejszą niż "nawracająca" i jakie są różnice wynikające z tych pojęć oraz wyjaśnienie, czy schorzenia odwołującego się spowodowane zostały działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku służby przy uwzględnieniu wcześniejszych orzeczeń tej samej Komisji, karty stanowiskowej pracy, dokumentacji medycznej z leczenia psychiatrycznego i psychologicznego oraz czy opinie obu Komisji (RKL i CLK) jako quasi opinie dla potrzeb wydania decyzji przez właściwy organ, wydane mogły zostać w oparciu o przepisy Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2019 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Ochrony Państwa, a którego przepisy nie stanowią podstawy dla Komisji do ustalania związku choroby ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby dla ustalenia wypłaty 20% uposażenia potrąconego za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim i niewyjaśnienie tych kwestii w uzasadnieniu podstawy faktycznej i prawnej zaskarżonej decyzji, a także nieustosunkowanie się przez Wojewódzki Sad Administracyjny we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku do tych zarzutów; 2) art. 1 p.p.s.a. i art. 151 w zw. z art. 134 § 1 i 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 i art. 107 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu drugiej instancji, pomimo że decyzja ta wydana została bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało niewskazaniem w uzasadnieniu decyzji, na jakich dowodach oparł organ ustalenia faktyczne sprawy, w szczególności nieuzupełnienie opinii na etapie postępowania administracyjnego o wyjaśnianie, czy istnieje taka jednostka chorobowa w rozumieniu ICD-10 jak: "zaburzenia mieszane depresyjno-lękowe nawracające" i co ona oznacza, czy jednostka chorobowa określona jako "utrwalona" w sensie logicznymi zarazem medycznym jest jednostką ostrzejszą niż "nawracająca" i jakie są różnice wynikające z tych pojęć oraz wyjaśnienie, czy schorzenia odwołującego się spowodowane zostały działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku służby przy uwzględnieniu wcześniejszych orzeczeń tej samej Komisji, karty stanowiskowej pracy, dokumentacji medycznej z leczenia psychiatrycznego i psychologicznego oraz czy opinie obu Komisji (RKL i CLK) jako quasi opinie dla potrzeb wydania decyzji przez właściwy organ, wydane mogły zostać w oparciu o przepisy Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2019 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Ochrony Państwa, a którego przepisy nie stanowią podstawy dla Komisji do ustalania związku choroby ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby dla ustalenia wypłaty 20% uposażenia potrąconego za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim. 3) art. 141 § 4 w zw. z art 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez ogólne, wybiórcze przedstawienie stanu sprawy, nieodniesienie się do wszystkich treści stawianych zarzutów w skardze oraz uchylenie się od dokonania oceny i uzasadnienia decyzji, tj. czy istnieje taka jednostka chorobowa w rozumieniu ICD-10 jak: "zaburzenia mieszane depresyjno-lękowe nawracające" i co ona oznacza, czy jednostka chorobowa określona jako "utrwalona" w sensie logicznym i zarazem medycznym jest jednostką ostrzejszą niż "nawracająca" i jakie są różnice wynikające z tych pojęć, oraz wyjaśnienie, czy schorzenia odwołującego się spowodowane zostały działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku służby przy uwzględnieniu wcześniejszych orzeczeń tej samej Komisji, karty stanowiskowej pracy, dokumentacji medycznej z leczenia psychiatrycznego i psychologicznego oraz czy opinie obu Komisji (RKL i CLK) jako quasi opinie dla potrzeb wydania decyzji przez właściwy organ, wydane mogły zostać w oparciu o przepisy Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2019 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Ochrony Państwa, a którego przepisy nie stanowią podstawy dla Komisji do ustalania związku choroby ze szczególnymi właściwościami i warunkami służby dla ustalenia wypłaty 20% uposażenia potrąconego za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Wojewódzki Policji we Wrocławiu wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz od skarżącego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., ani żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Skarga kasacyjna została oparta na obu powyższych podstawach, tj. naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jako pierwsze rozpoznane zostaną zarzuty naruszenia prawa procesowego, gdyż ich istota sprowadza się do zakwestionowania poprawności ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyroku. Zarzuty te zostaną rozpoznane łącznie. W swej istocie zmierzają one do zakwestionowania przyjętych ustaleń faktycznych w zakresie braku związku schorzenia policjanta ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby. Podniesione zarzuty nie są usprawiedliwione. Zasady ustalania wysokości uposażenia przysługującego policjantowi, w tym wysokości uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim, określają przepisy rozdziału 9 ustawy o Policji. Zgodnie z art. 121b ust. 1 w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim policjant otrzymuje 80% uposażenia. Policjant zachowuje jednak prawo do 100% uposażania, jeżeli zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym policjant jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu, m.in. choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby (art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji). Ustalenie związku chorób ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszom Policji za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby należy do wyłącznej właściwości komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 pkt 2a ustawy o komisjach, komisje lekarskie orzekają w sprawach ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszom służb wskazanych w pkt 1 za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby. Z art. 30 ust. 1 ustawy z 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostającej w związku ze służbą (Dz.U. 2023.2015) wynika, że w razie ujawnienia u funkcjonariusza choroby, co do której zachodzi podejrzenie, że powstała w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, kierownik jednostki organizacyjnej kieruje funkcjonariusza do właściwej komisji lekarskiej z urzędu lub na wniosek funkcjonariusza. Wykładnia tych przepisów prowadzi do następujących wniosków. Po pierwsze, podstawę do wyrównania uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim stanowi wyłącznie orzeczenie komisji lekarskiej ustalające związek choroby ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Dodać należy, że jest ono wydane na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2019 r. w sprawie ustalenia uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Ochrony Państwa. Po drugie, organ nie dysponuje prawem do samodzielnego ustalania tej okoliczności w drodze innych czynności dowodowych niż przeprowadzenie dowodu z orzeczenia komisji lekarskiej. Jest nim związany i nie może przyjąć innych ustaleń faktycznych niż te, które wynikają z jego treści. Nie może również prowadzić postępowania dowodowego celem podważenia jego treści i przyjęcia innych wniosków. W rozpoznawanej sprawie Dolnośląska Rejonowa Komisja Lekarska MSW we Wrocławiu w orzeczeniu z dnia 16.11.2022 r. stwierdziła, iż nie istnieje związek pomiędzy schorzeniami skarżącego a szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, co wprost wynika z treści tego orzeczenia. Orzeczeniem z dnia 21.4.2023 r. Centralna Komisja Lekarska utrzymała w mocy ww. orzeczenie. Skoro zaś z orzeczenia Komisji Lekarskiej nie wynika, aby była spełniona przesłanka określona w art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji do wypłaty funkcjonariuszowi pełnego uposażenia z tytułu przebywania na zwolnieniu lekarskim, to nie można czynić innych ustaleń w tym zakresie. Kwestionowanie bowiem poprawności orzeczenia mogło odbywać się na etapie postępowania przed wskazanymi wyżej komisjami lekarskimi. Prawomocne orzeczenie lekarskie w postępowaniu mającym za przedmiot kontrolę decyzji o odmowie wypłaty uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim nie podlega kontroli i nie może jako prawomocne być wzruszone przez przeprowadzenie dodatkowych czynności postępowania dowodowego. Organ jest związany jego treścią w toku postępowania o wypłatę uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy, że materiał dowodowy okazał się wystarczający, a rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło z dostatecznym wyjaśnieniem i po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego. Przy czym, co wymaga zaakcentowania, obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych i prowadzenia postępowania w nieskończoność. Zakres postępowania wyjaśniającego jest zdeterminowany przepisami prawa materialnego, które przesądzają o zakresie potrzebnych w sprawie ustaleń. Tylko z tego powodu, że zapadłe rozstrzygnięcie nie jest po myśli skarżącego kasacyjnie, nie można stwierdzić naruszenia wskazanych przepisów. W ocenie organów i Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania orzeczenia, co Sąd drugiej instancji w pełni podziela. Organ dokonał ustaleń co do istnienia choroby związanej ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby w oparciu o ustalenia Komisji Lekarskich. Jak wynika z powyższego, organ nie miał prawnych możliwości zwrotu skarżącemu części uposażenia na zasadach art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji, albowiem dysponował wystarczającym materiałem dowodowym, mianowicie, właściwym orzeczeniem komisji lekarskiej. W konsekwencji, ewentualne wątpliwości skarżącego związane z jednostkami chorobowymi mogły być kwestionowane i podnoszone przed komisją lekarską II instancji. Czyni to zarzuty 1-3 nieuprawnione w zakresie naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. Z treści skargi kasacyjnej nie wynika w jaki sposób miałoby dojść do naruszenia art. 107 k.p.a. Bezskuteczność tego zarzutu wynika również z tej przyczyny, że jest on wewnętrznie rozbudowany, a obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest precyzyjne wskazanie przepisu, który został naruszony. Z tej przyczyny nie sposób uznać również za uzasadniony zarzut naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. Zastosowanie art. 151 p.p.s.a. było więc poprawne. Każdy z zarzutów procesowych 1 i 3 zbudowany został w oparciu o naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzut naruszenia tego przepisu jest nieusprawiedliwiony. Artykuł 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, pisemne motywy powinny ponadto obejmować wskazania co do dalszego postępowania. Przepis ten określa zatem niezbędne elementy uzasadnienia, których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania sądu, który doprowadził do takiego właśnie rozstrzygnięcia. Wskazuje on w swej treści na trzy elementy, które muszą się znaleźć w uzasadnieniu wyroku: a) opis historyczny sprawy, zawierający prezentację jej okoliczności faktycznych, przebiegu i stanowisk stron do momentu podjęcia ostatecznego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia bądź innej czynności administracyjnej) zaskarżonego do sądu administracyjnego, b) prezentacje stanowisk stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmującą w pierwszym rzędzie zarzuty skargi oraz argumenty strony przeciwnej zawarte w odpowiedzi na nią, uzupełnione ewentualnie o stanowiska innych uczestników postępowania oraz c) stanowisko sądu obejmujące wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wymienionych w jego treści warunków. Wyrok sądu pierwszej instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., II OSK 986/09; z dnia 12 marca 2015 r., I OSK 2338/13, publik. CBOSA). Ze względu na zawartość normatywną przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. i jego w gruncie rzeczy techniczny charakter odnoszący się do etapu po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego i po wydaniu wyroku za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Względy chronologiczne wskazują bowiem, że czynności te miały miejsce przed wydaniem wyroku, zaś naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. nastąpić może już po wydaniu wyroku, tj. na etapie sporządzania jego pisemnego uzasadnienia. W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, iż autor skargi kasacyjnej w każdym z zarzutów podniósł naruszenie tego przepisu w tym właśnie celu. Dodatkowo wskazać należy, iż uzasadnienie spełnia ustawowe wymogi. Tym samym zarzuty w zakresie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należało uznać za niezasadne. Nie jest uprawniony zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., podniesiony w punkcie 2.2. I w tym przypadku autor skargi kasacyjnej próbuje poprzez zarzut naruszenia ww. przepisu zwalczać prawidłowość przyjętego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego. Natomiast w świetle jednolitego stanowiska orzecznictwa sądowoadministracyjnego kwestionowanie wyniku sądowej kontroli ustaleń faktycznych sformułowanych przez organy nie jest dopuszczalne w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. (por. m. in. wyrok NSA z 20 lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 135/07). Ponadto, przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. nie może stanowić generalnej podstawy zwalczania dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. m. in. wyrok NSA z 25 marca 2011 r., sygn. akt I FSK 1862/09; wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06). Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a. "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Przepis ten określa zatem granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy. Przepisy art. 1 i 3 § 1 p.p.s.a. mają charakter ustrojowy. Nawiązują one m.in. do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U z 2024 poz. 1267 ze zm., dalej także "p.u.s.a."), które również normują zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Przepisy te jako takie co do zasady nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Każdy z nich może być skutecznie wskazany jako naruszenie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej w powiązaniu z konkretnie oznaczonymi przepisami p.p.s.a. odnoszącymi się do przebiegu czynności procesowych przed sądem (wyrok NSA z dnia 11 maja 2012 r., I OSK 70/12; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2009 r., II FSK 1660/07, wyrok NSA z dnia 11 marca 2009r., II FSK 103/08, wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., I GSK 445/10; wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., II GSK 1185/11; wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2008 r., FSK 576/07). Przepis art. 1 § 2 p.u.s.a., czy jego odpowiednik na gruncie p.p.s.a. - art. 3 § 1 p.p.s.a. wskazuje podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Przepisy te mogłyby stanowić samodzielną i skuteczną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdyby sąd przyjął inne, niż legalność, kryterium kontroli. Zarzucając naruszenie tego przepisu strona powinna zatem bądź to wskazać konkretny przepis prawa, który powinien uwzględnić, a czego nie zrobił Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności działania organów administracji, bądź ewentualnie przepis wskazujący inne kryterium kontroli (wykraczające poza zgodność z prawem). Wykazując naruszenie tego przepisu strona może wywodzić, że Sąd niezasadnie wyszedł poza kryterium kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem (tzn. wskazać, że nie zaistniał przypadek, w którym "ustawy stanowią inaczej"). W każdym innym wypadku należy wskazać w podstawie skargi kasacyjnej naruszony, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, przepis prawa procesowego, przy czym powinien to być przepis stanowiący samodzielną podstawę skargi kasacyjnej (por. m.in. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2012 r., I OSK 1421/11; wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r., II FSK 143/11; wyrok NSA z dnia 27 marca 2008r., I OSK 471/07; wyrok NSA z dnia 19 września 2013r., II OSK 533/12). Sąd pierwszej instancji mógłby zatem naruszyć zarzucone przepisy odmawiając rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, bądź rozpoznając ją, ale stosując przy kontroli inne kryterium niż kryterium zgodności z prawem (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2013 r., II GSK 2307/11; wyrok NSA z dnia 27 marca 2013 r., I GSK 1790/11). Ponadto naruszenie przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a. może polegać na wykroczeniu poza właściwość sądu albo zastosowaniu środka nieznanego ustawie, przy czym żaden z powołanych przepisów nie może być naruszony poprzez wadliwe dokonanie kontroli, jak zarzucił w rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2013 r., II GSK 2147/11). Żadna z wyżej wskazanych okoliczności nie miała miejsca w niniejszej sprawie. To, czy ocena legalności zachowania organu była prawidłowa czy też błędna, nie może być utożsamiane z naruszeniem przepisu art. 1 i art. 3 § 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 27 marca 2013 r., I GSK 1790/11; wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., I FSK 753/12). Zarzut naruszenia prawa materialnego jest nieuzasadniony. Zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem nie jest dopuszczalne w świetle brzmienia art. 174 p.p.s.a. formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenie przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie" (por. wyrok NSA z 1 czerwca 2004 r., OSK 284/04, niepubl., wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., I OSK 1807/07; wyrok NSA z dnia 14 maja 2007 r., I OSK 1247/06; wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., I OSK 31/07; postanowienie NSA z dnia 2 marca 2012r., I OSK 294/12; wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r., II OSK 329/12; wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., I OSK 2255/12; wyrok NSA z dnia 8 września 2017 r., I OSK 3080/15, www.cbosa). Zarzut taki mógłby okazać się skuteczny jedynie wówczas, gdyby autor skargi kasacyjnej zarzucając niezastosowanie określonego przepisu jednocześnie wskazał przepis, który w jego przekonaniu został wadliwie zastosowany zamiast przepisu przez niego wskazywanego - wraz z podaniem uzasadnienia tego stanowiska. Wymogu tego skarga kasacyjna nie spełnia. Dodać przy tym należy, iż autor skargi kasacyjnej pozostaje w błędzie twierdząc, że przepis wskazany w zarzucie nie został zastosowany. Został on zastosowany, lecz organ nie stwierdził wystąpienia pozytywnych przesłanek materialnych i wydał decyzję negatywną. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
19 grudnia 2024
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Sędziowie
Hanna Knysiak - Sudyka Mirosław Wincenciak Rafał Stasikowski /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny