III OW 10/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędzia NSA Sławomir Wojciechowski Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Radomszczańskiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Radomszczańskim a Marszałkiem Województwa Łódzkiego w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów postanawia: oddalić wniosek.

Starosta Radomszczański wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego, jaki zaistniał pomiędzy tym organem a Marszałkiem Województwa Łódzkiego w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów udzielonego D. sp.k. decyzją Starosty Radomszczańskiego z 3 lipca 2017 r., znak PŚ.III.6233.1.18.2017. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że Marszałek wystąpił do Starosty o podjęcie stosownych czynności wskazanych w art. 162 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej "k.p.a.") w stosunku do ww. decyzji, bowiem spółka wystąpiła do Marszałka z wnioskiem o jej zmianę na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1592 ze zm.), lecz wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania. W związku z tym przedmiotowe zezwolenie na zbieranie odpadów wygasło z mocy prawa na podstawie art. 14 ust. 4 ww. ustawy nowelizującej. Zdaniem Starosty w sprawie nie jest konieczne wydanie decyzji stwierdzające wygaśnięcia tego zezwolenia, a gdyby przyjąć inaczej, to organem właściwym do jej wydania jest Marszałek, bowiem to ten organ jest właściwy do zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego zezwolenia. W odpowiedzi na wniosek Marszałek wniósł o wskazanie Starosty jako organu właściwego w sprawie. Wskazał, że niniejszy spór dotyczy określenia, który z organów jest właściwy do zajęcia się przedmiotową sprawą i przeprowadzenia oceny, czy konieczne jest wydanie decyzji o wygaśnięciu zezwolenia. Jednocześnie dodał, że wobec pozostawienia wniosku spółki o zmianę zezwolenia na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej zezwolenie to wygasło z mocy prawa, a właściwym do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie jest organ I instancji, czyli Starosta. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Przez spór należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny), przy czym żaden z organów pozostając w sporze nie podejmuje stosownego rozstrzygnięcia oczekując na zajęcie stanowiska przez ten właściwy. W niniejszej sprawie Starosta wniósł o wskazanie organu właściwego w sprawie wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z 3 lipca 2017 r. Zgodnie z art. 14 ust. 6 ustawy z 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 1592 ze zm.), jeżeli posiadacz odpadów nie złoży wniosku spełniającego wymagania, o których mowa w art. 14 ust. 1 i 2, w terminie, o którym mowa w art. 14 ust. 1, zezwolenie na zbieranie odpadów, zezwolenie na przetwarzanie odpadów, zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów albo pozwolenie na wytwarzanie odpadów, w zakresie określenia wymagań dotyczących zbierania lub przetwarzania odpadów, wygasa. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę wygaśnięcie decyzji następuje w takim przypadku z mocy prawa i nie jest wydawana w tym przedmiocie żadna decyzja (por. postanowienia NSA: z 14 czerwca 2022 r., III OW 197/21; z 13 grudnia 2023 r., III OW 126/23; inaczej postanowienia NSA z 4 października 2022 r., III OW 8/22 i III OW 9/22 – publik. CBOSA). Powyższe oznacza, że spór w tej sprawie de facto nie zaistniał, ponieważ decyzja wygasła z mocy prawa, a więc brak jest podstaw do wskazania organu właściwego do stwierdzenia jej wygaśnięcia, czy też prowadzenia czynności wyjaśniających czy wydanie takiej decyzji jest konieczne. Jedynie ubocznie zauważyć należy, że zgodnie z art. 47 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1587) w związku z art. 47 ust. 3 i ust. 5 tej ustawy wynika, że wygaśnięcie zezwolenia na zbieranie odpadów powoduje zakończenie działalności objętej tym zezwoleniem, a posiadacz odpadów, którego zezwolenie wygasło, jest zobowiązany do usunięcia odpadów i negatywnych skutków w środowisku lub szkód w środowisku w rozumieniu ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, w ramach prowadzonej działalności objętej tym zezwoleniem, na własny koszt. Jak już wskazano, wygaśnięcie decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów nastąpiło w tej sprawie z mocy prawa. Tym samym brak jest terminu, w którym posiadacz odpadów jest zobowiązany wykonać obowiązki, o których stanowi art. 47 ust. 5 ustawy o odpadach. Stąd też doprowadzenie do wykonania tych obowiązków może nastąpić w drodze egzekucji administracyjnej wszczętej przez właściwy organ. Zgodnie z art. 5. § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479) dla obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa, organem uprawnionym jest organ bezpośrednio zainteresowany w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku. Właściwość organu w tym zakresie powinna zostać ustalona z uwzględnieniem obecnie obowiązującego stanu prawnego, co oznacza, że organem tym będzie właściwy miejscowo marszałek województwa (art. 47 ust. 5 w związku z art. 47 ust. 8 oraz w związku z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. d) ustawy o odpadach), ale tylko w przypadku, gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg. W pierwszej kolejności organy powinny poczynić stosowne ustalenia w zakresie ilości magazynowanych odpadów. Z tych względów i na podstawie art. 151 w związku z art. 64 § 3 oraz w związku z art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.