III OZ 189/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 212/23 o odrzuceniu wniosku A.M. o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 listopada 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 212/23 w sprawie ze skargi A.M. na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 1 marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 listopada 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 212/23 oddalił skargę A.M. na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 1 marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Odpis sentencji w/w wyroku doręczono skarżącemu z urzędu w dniu 5 grudnia 2023 r. (karta nr 109 akt sądowych). W dniu 4 lutego 2024 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącego zatytułowane "Wniosek o uzupełnienie wykładni wyroku". Zarządzeniem z dnia 6 lutego 2024 r. wezwano skarżącego do sprecyzowania w/w pisma, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania, czy pismo to stanowi wniosek o sprostowanie wyroku na podstawie art. 156 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej w skrócie "p.p.s.a."), wniosek o uzupełnienie wyroku na podstawie art. 157 p.p.s.a., czy wniosek o wykładnię wyroku na podstawie art. 158 p.p.s.a. Pismem z dnia 8 lutego 2024 r. skarżący sprecyzował, że "pismo z dnia 4 lutego 2024 r. stanowi wniosek o uzupełnienie wykładni wyroku na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a., ponieważ Sąd nie orzekł o całości skargi. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie odniósł się do zarzutów stawianych przez skarżącego z dnia 14 października 2023 r. w uzupełnieniu skargi i nie wyjaśnił szczegółowo podstawy prawnej". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 marca 2024 r. sygn. akt II SAB/Wa 212/23 odrzucił wniosek o uzupełnienie wyroku. W uzasadnieniu postanowienia podał, że zgodnie z art. 157 § 1 p.p.s.a., strona może w ciągu 14 dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy orzeczenia nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego uzasadnienia, które według ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Stosownie do treści art. 157 § 1a p.p.s.a., wniosek o uzupełnienie wyroku zgłoszony po upływie terminu podlega odrzuceniu. W świetle art. 141 § 1 p.p.s.a., w sprawach, w których skargę uwzględniono, uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Natomiast w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 zd. pierwsze p.p.s.a.). Sąd pierwszej instancji podkreślił, że art. 157 § 1 p.p.s.a. przewiduje dwa momenty otwarcia czternastodniowego terminu do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku. Pierwszym z nich jest doręczenie wyroku z urzędu, zaś drugim – moment ogłoszenia wyroku, w przypadku, gdy wyroku nie doręcza się stronie. Uchybienie terminu do zgłoszenia wniosku o uzupełnienie wyroku (art. 157 § 1a p.p.s.a.) będzie miało miejsce zarówno wtedy, gdy strona zwróci się o uzupełnienie wyroku z przekroczeniem czternastodniowego terminu, jak i wtedy, gdy złoży wniosek przedwcześnie (por. postanowienia NSA z dnia: 9 sierpnia 2018 r., sygn. akt II GZ 270/18 i 2 września 2016 r., sygn. akt I OZ 906/16). W niniejszej sprawie odpis sentencji wyroku doręczono skarżącemu z urzędu w dniu 5 grudnia 2023 r. Skarżący wniósł natomiast o uzupełnienie wyroku w dniu 4 lutego 2024 r. Wniosek o uzupełnienie wyroku został zatem złożony po terminie, bowiem czternastodniowy termin do złożenia tego wniosku upłynął w dniu 19 grudnia 2023 r. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia A.M. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wniósł o jego uchylenie oraz o uzupełnienie wyroku na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a. Powołując się na treść uzasadnienia postanowienia NSA z dnia 2 września 2016 r. sygn. akt I OZ 906/16 skarżący wskazał, że w niniejszej sprawie uzasadnienie wyroku zostało mu doręczone przez Sąd w dniu 1 lutego 2024 r. W konsekwencji przyjąć należy, iż wniosek o uzupełnienie wyroku został złożony w terminie określonym w art. 157 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 157 § 1 p.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. W świetle art. 157 § 1a p.p.s.a., wniosek o uzupełnienie wyroku zgłoszony po upływie terminu, podlega odrzuceniu, a sąd może wydać postanowienie na posiedzeniu niejawnym. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 listopada 2023 r. oddalił skargę A.M. na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 1 marca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, stąd czternastodniowy termin do zgłoszenia wniosku o uzupełnienie tego wyroku należy liczyć od dnia doręczenia skarżącemu z urzędu sentencji tego wyroku, tj. od dnia 5 grudnia 2023 r. Tym samym uznać należy, iż wniesiony dopiero w dniu 4 lutego 2024 r. wniosek skarżącego o uzupełnienie przedmiotowego wyroku – jako spóźniony – podlegał odrzuceniu na podstawie art. 157 § 1a p.p.s.a. Wbrew argumentacji skarżącego, powołane przez niego w zażaleniu postanowienie NSA z dnia 2 września 2016 r. sygn. akt I OZ 906/16 dotyczyło sytuacji, w której Sąd pierwszej instancji na rozprawie oddalił skargę w części, zaś w pozostałym zakresie skargę odrzucił, a więc uzasadnienie wyroku w w/w sprawie zostało sporządzone z urzędu i doręczone stronie (również z urzędu) razem z sentencją tego wyroku. Tymczasem w niniejszej sprawie skarga została przez WSA w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym oddalona w całości, a zatem z urzędu doręczono skarżącemu wyłącznie sentencję wyroku z dnia 17 listopada 2023 r., zaś uzasadnienie tego wyroku zostało sporządzone później – na wniosek skarżącego. Termin do uzupełnienia wyroku rozpoczął w konsekwencji swój bieg w momencie doręczenia skarżącemu samej sentencji wyroku, tj. w dniu 5 grudnia 2023 r. Niezależnie od powyższego, należy ubocznie wyjaśnić skarżącemu, iż nie można żądać uzupełnienia uzasadnienia wyroku, poprzez zamieszczenie w nim określonych kwestii, ponieważ w istocie takie działanie zmierza nie do uzupełnienia, lecz do zmiany uzasadnienia, poprzez zamieszczenie w nim wskazanych przez stronę stwierdzeń. W doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w oparciu o art. 157 § 1 p.p.s.a. uzupełnić można jedynie wyrok, a nie jego uzasadnienie. Wniosek złożony na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a. może dotyczyć wyłącznie samego rozstrzygnięcia, a więc sentencji orzeczenia, a nie jego uzasadnienia (por. B. Dauter (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009 r., s. 421 oraz powołane tam orzecznictwo, jak również postanowienia NSA z dnia: 9 lipca 2019 r. sygn. akt I OZ 489/19; 27 maja 2011 r. sygn. akt II FSK 2067/09; 6 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 1664/06; 12 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 80/07; 22 października 2008 r. sygn. akt II OSK 27/08; 20 lipca 2005 r. sygn. akt II OZ 608/05 i 28 października 2010 r. sygn. akt II FSK 735/09). Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.