III OZ 222/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 stycznia 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1632/21 o odrzuceniu skargi R.Z. i M.Z. – wspólników spółki cywilnej [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2021 r. znak [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 4 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę R.Z. i M.Z. – wspólników spółki cywilnej [...] (dalej: skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2021 r., w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 listopada 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżących, który podpisał w ich imieniu skargę, do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie oryginałów bądź poświadczonych za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictw procesowych uprawniających do działania w imieniu skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących 30 listopada 2021 r. W piśmie z 7 grudnia 2021 r. pełnomocnik skarżących oświadczył, że zgodnie z umową spółki każdy ze wspólników jest uprawniony do reprezentowania spółki, stąd też przedłożone uprzednio upoważnienie jest w mocy. Pełnomocnik załączył ponownie pełnomocnictwo, które zostało przedłożone wraz ze skargą. Odrzucając skargę Sąd I instancji wskazał, że jako strona postępowania sądowoadministracyjnego występować mogą jedynie wspólnicy spółki cywilnej związani umową spółki cywilnej. W tej sprawie pełnomocnik skarżących nie załączył pełnomocnictwa uprawniającego do działania w imieniu wszystkich wspólników spółki cywilnej. Takim dokumentem nie jest załączone wraz ze skargą i przy piśmie z 7 grudnia 2021 r. pełnomocnictwo udzielone wyłącznie przez R.Z.. Pełnomocnictwo to dotyczy tylko jednego wspólnika (R.Z.), a ponadto z treści pełnomocnictwa nie wynika, że pełnomocnik został ustanowiony do prowadzenia sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a tylko do "sprawy prowadzonej przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i we wszystkich instancjach". Ponadto, z § 5 umowy spółki cywilnej wynika, że każdy ze wspólników jest uprawniony do reprezentowania spółki przed organami administracji rządowej i samorządowej, urzędami skarbowymi, bankami oraz sądami powszechnymi. Brak jest natomiast uprawnienia do reprezentowania spółki przed sądami administracyjnymi. Ponadto, w sprawach przekraczających zwykły zarząd wymagana jest zgoda wszystkich wspólników wyrażona w formie pisemnej. Złożenie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd. Sąd I instancji wyjaśnił, że do akt sprawy złożono ponadto oświadczenie wspólnika R.Z. o wypowiedzeniu umowy spółki cywilnej. W związku z tym w tej sprawie konieczne było przedstawienie jednego pełnomocnictwa udzielonego (podpisanego) przez wszystkich wspólników spółki cywilnej bądź pełnomocnictw udzielonych osobno przez każdego ze wspólników spółki cywilnej. Brak ten nie został uzupełniony, a więc skarga podlegała odrzuceniu. Zażalenie na postanowienie z 4 stycznia 2022 r. wniósł skarżący R.Z. zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 z ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) oraz art. 49 § 1 p.p.s.a. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 34 p.p.s.a., strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Natomiast stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jednym z warunków formalnych pisma procesowego, w tym skargi (art. 57 § 1 p.p.s.a.) jest obowiązek dołączenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu, jeżeli pismo to składa pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tego dokumentu przed sądem (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Wynika to z art. 37 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub jego wierzytelny odpis. Ponadto, stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji. Nie ulega wątpliwości, że w przypadku wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego przez wspólników spółki cywilnej, każdy z tych wspólników, a nie spółka, jest stroną tego postępowania. W związku z tym konieczne jest złożenie odrębnego pełnomocnictwa przez każdego ze wspólników do występowania w ich imieniu, ewentualnie jednego pełnomocnictwa udzielonego przez wszystkich wspólników spółki cywilnej. Odrębnych regulacji w tym zakresie nie przewidywała przedłożona umowa spółki cywilnej. Bez znaczenia w tej sprawie jest ponadto wypowiedzenie umowy spółki cywilnej, ponieważ w tej sytuacji również konieczne było złożenie stosownych, odrębnych pełnomocnictw przez byłych wspólników spółki cywilnej. Nie ulega wątpliwości, że razem ze skargę oraz pismem z 7 grudnia 2021 r. pełnomocnik skarżących złożył pełnomocnictwo udzielone mu wyłącznie przez jednego ze wspólników, pomimo, że skarga została podpisana przez pełnomocnika w imieniu obu wspólników spółki cywilnej. Już ta okoliczność uzasadniała odrzucenie skargi drugiego ze wspólników spółki cywilnej M.Z.. Natomiast skarga R.Z. podlegała odrzuceniu, ponieważ przedmiotowe pełnomocnictwo obejmowało wyłącznie "sprawy prowadzonej przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i we wszystkich instancjach". Natomiast postępowanie sądowoadministracyjne jest postępowaniem odrębnym i nie jest postępowaniem prowadzonym przez organ w żadnej instancji. W związku z tym występowanie w tym postępowaniu wymaga odrębnego pełnomocnictwa obejmującego umocowanie do reprezentacji danej strony przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Jedynie ubocznie zauważyć należy, że złożone w tej sprawie pełnomocnictwo nie zawiera nawet zastrzeżenia, że w przypadku wątpliwości co do jego zakresu, należy umocowanie traktować w sposób rozszerzający. W tej sytuacji, Sąd I instancji prawidłowo wezwał pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi i wobec braku prawidłowego wykonania tego zobowiązania, odrzucił skargę. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.