IV SA/Wa 1632/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. Z., M. Z. – wspólników spółki cywilnej [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2021 r., znak: [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie solidarnie na rzecz skarżących: R. Z., M. Z.– wspólników spółki cywilnej [...] kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Pismem z 11 października 2021 r. skarżący R. Z. i M. Z. – wspólnicy spółki cywilnej "[...]" reprezentowani przez adwokata wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na opisaną w komparycji decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2021 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2021 r. wezwano pełnomocnika skarżących - który podpisał w ich imieniu skargę - do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez nadesłanie oryginałów bądź poświadczonych za zgodność z oryginałem kserokopii pełnomocnictw procesowych uprawniających do działania w imieniu skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 30 listopada 2021 r. W piśmie z dnia 7 grudnia 2021 r. pełnomocnik oświadczył, że zgodnie z umową spółki [...] każdy ze wspólników jest uprawniony do reprezentowania spółki, stąd też przedłożone uprzednio upoważnienie jest oczywiście w pełnej mocy i uprawnia do działania w imieniu spółki R. Z., który umocował go do działania. Pełnomocnik załączył ponownie takie samo pełnomocnictwo, które było dołączone wraz ze skargą. Jednocześnie pełnomocnik powołał się na art. 866 k.c. i wskazał, że brak jest przesłanek do przedkładania kolejnego pełnomocnictwa podpisanego przez skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm.) – dalej P.p.s.a., strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. W myśl art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jednym z warunków formalnych pisma procesowego, w tym skargi (art. 57 § 1 P.p.s.a.) jest obowiązek dołączenia pełnomocnictwa lub jego wierzytelnego odpisu, jeżeli pismo to składa pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tego dokumentu przed sądem (art. 46 § 3 P.p.s.a.). Powyższy obowiązek wynika z art. 37 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub jego wierzytelny odpis. Stosownie zaś do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie z art. 58 § 3 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddana została decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2021 r. w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Dokonując oceny skargi pod kątem spełnienia wymogów formalnych na wstępie wyjaśnić trzeba, że spółka cywilna jest stosunkiem prawnym powstałym na podstawie umowy, przez którą jej strony, czyli wspólnicy, zobowiązują się do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego. Nie jest ona podmiotem prawa. Konsekwencje braku podmiotowości prawnej spółki cywilnej wyrażają się między innymi w tym, że: 1) stroną zawieranych umów są wszyscy wspólnicy, a nie spółka; 2) podmiotami praw i obowiązków są wszyscy wspólnicy, a nie spółka; 3) stroną postępowania sądowego czy administracyjnego są wszyscy wspólnicy, a nie spółka; 4) majątek spółki jest majątkiem wspólnym wspólników; 5) odpowiedzialność za zobowiązania ponoszą wspólnicy, a nie spółka (por. Kidyba Andrzej (red.), Gawlik Zdzisław, Janiak Andrzej, Kopaczyńska-Pieczniak Katarzyna, Kozieł Grzegorz, Niezbecka Elżbieta, Sokołowski Tomasz - Komentarz do art. 860 Kodeksu cywilnego [w:]. Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część szczególna - Lex komentarz nr 462967). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że spółka cywilna nie ma zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 29 listopada 2005 r., I OSK 106/06; wyrok NSA z dnia 28 marca 2008 r., II GSK 5/08; wyrok NSA z dnia 15 maja 2008 r. II GSK 115/08, wyrok NSA z dnia 10 października 2008 r., II GSK 366/08). Jako strona postępowania sądowoadministracyjnego występować mogą jedynie wspólnicy spółki cywilnej związani umową spółki cywilnej. Zgodnie z art. 865 § 2 Kodeksu cywilnego, każdy wspólnik może bez uprzedniej uchwały wspólników prowadzić sprawy, które nie przekraczają zwykłych czynności spółki. A contrario, jeżeli sprawa przekracza zwykły zarząd - a zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie złożenie do Sądu skargi, która dotyczy działalności gospodarczej wspólników jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd - dla prawidłowego umocowania do złożenia skargi konieczna jest zgoda wszystkich wspólników (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2016 r., II GSK 3416/15 - baza orzeczeń NSA). W niniejszej sprawie – mimo skutecznie doręczonego wezwania – pełnomocnik skarżących nie załączył pełnomocnictwa uprawniającego go do działania w imieniu skarżących – wszystkich wspólników spółki cywilnej, tj. R. Z. i M. Z.. Takim dokumentem nie jest załączone wraz ze skargą i przy piśmie z dnia 7 grudnia 2021 r. pełnomocnictwo udzielone wyłącznie przez R. Z.. W ocenie Sądu pełnomocnictwo to jest nieprawidłowe z dwóch powodów: po pierwsze dotyczy tylko wspólnika R. Z., a po drugie z treści pełnomocnictwa nie wynika, że pełnomocnik został ustanowiony do prowadzenia sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a tylko do "sprawy prowadzonej przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska i we wszystkich instancjach". Ponadto, wbrew twierdzeniom pełnomocnika, z umowy spółki cywilnej nie wynika aby każdy ze wspólników był uprawniony do reprezentowania (spółki) wspólników przed sądami administracyjnymi. Zauważyć należy, że stosownie do § 5 umowy spółki cywilnej każdy ze wspólników jest uprawniony do reprezentowania spółki przed organami administracji rządowej i samorządowej, urzędami skarbowymi, bankami oraz sądami powszechnymi. Brak jest w tym katalogu uprawnienia do reprezentowania przed sądami administracyjnymi. Natomiast w myśl § 3 tej umowy każdy ze wspólników jest uprawniony i zobowiązany do prowadzenia spraw spółki w ramach zwykłego zarządu, a w sprawach przekraczających zwykły zarząd wymagana jest zgoda wszystkich wspólników wyrażona w formie pisemnej. Wobec tego, że złożenie skargi do Sądu – jak już wskazano wcześniej – stanowi czynność przekraczającą zwykły zarząd tak więc do skutecznego reprezentowania w niniejszym postepowaniu wymagana jest zgoda wszystkich wspólników spółki cywilnej. Tymczasem takiej zgody wspólników Sąd nie dostrzegł, przeciwnie bowiem w dniu 26 listopada 2021 r. – a więc jeszcze przed otrzymaniem wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi – przesłano do organu oświadczenie wspólnika R. Z. o wypowiedzeniu umowy spółki cywilnej. Wobec tego, że złożenie skargi do sądu administracyjnego jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd i stroną postępowania sądowego są wyłącznie wspólnicy spółki cywilnej oraz mając na względzie treść umowy spółki w szczególności jej §5, zdaniem Sądu aby prawidłowo wykonać zarządzenie Sądu z dnia 3 listopada 2021 r. w niniejszej sprawie konieczne było przedstawienie jednego pełnomocnictwa udzielonego (podpisanego) przez wszystkich wspólników spółki cywilnej bądź pełnomocnictw udzielonych osobno przez każdego ze wspólników spółki cywilnej. Z uwagi na to, że w niniejszej sprawuje braki formalne skargi nie zostały prawidłowo uzupełnione skargę należało odrzucić. Odnośnie wniosków o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, to przypomnieć należy, że rozpatrzenie wniosków tego rodzaju uwarunkowane jest skutecznym wniesieniem skargi. Tym samym w związku z niemożnością nadania sprawie dalszego biegu - z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi - brak było podstaw do rozpoznania tych wniosków, ponieważ odrzucenie skargi jest równoznaczne z odmową merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu Sad postanowił zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.