Sygnatura
III SA/Gl 19/26
Wyrok WSA w Gliwicach z 20 lipca 2026 r., III SA/Gl 19/26 – funkcjonariusze Policji
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
- Data orzeczenia
- 20 lipca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Nikola Bartosik, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2026 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 5 listopada 2025 r. nr F-ZWO-34/O/25/TS w przedmiocie odmowy zapłaty wyrównania niewypłaconego wynagrodzenia oraz świadczeń związanych z przejściem na emeryturę oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 5 listopada 2025r., nr F-ZWO-34/O/25/TS Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach (dale: KWP), po rozpatrzeniu odwołania S. K. (dalej: Strona, Skarżący) od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w S. nr [...] z 18 września 2025 roku w sprawie odmowy wypłaty wyrównania - zreformował pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. W podstawie prawnej powołano się na art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 roku, poz. 2666 ze zm.; dalej: ustawa okołobudżetowa) i wskazywanych poniżej przepisów ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 145 ze zm.; dalej: ustawa o Policji). Z akt wynika, że 25 sierpnia 2025r. Skarżący wystąpił do Komendanta Miejskiego Policji z pismem określonym jako wezwanie do zapłaty, żądając wypłaty wyrównania uposażenia za styczeń 2023 r. w kwocie 685,86 zł brutto, wyrównania odprawy emerytalnej w kwocie 4 115,16 zł brutto, wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w kwocie 1 273,74 zł brutto oraz wyrównania nagrody rocznej w kwocie 57,16 zł brutto, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. W uzasadnieniu zaakcentował, że Skarżący został zwolniony ze służby z dniem 16 stycznia 2023 r., a podstawą faktyczną zgłoszonego żądania było twierdzenie, że wszystkie wskazane świadczenia powinny zostać obliczone przy zastosowaniu kwoty bazowej przewidzianej w ustawie budżetowej na rok 2023, a nie przy zastosowaniu kwoty bazowej z roku 2022. Podniesiono, że przyjęcie dotychczasowej kwoty bazowej w wysokości 1614,69 zł, ustalonej w art. 9 ust. 1 pkt 2 lit. d ustawy budżetowej na rok 2022 z dnia 17 grudnia 2021 roku (Dz. U. z 2022 roku poz. 270), a nie wyższej, wynoszącej 1740,64 zł, tj. kwoty bazowej wynikającej z zapisów art. 9 ust. 1 pk 2 ppkt d ustawy budżetowej na rok 2023 z dnia 15 grudnia 2022 roku (Dz. U. z 2023 roku, poz. 256) - w ocenie strony - narusza zasadę równości wynikającą z art. 32 Konstytucji RP, jak również dorowadziło do dyskryminacji strony w procesie stosowania prawa. Wskazano na zarzut naruszenia zasady pewności prawa. Ponadto wskazano, iż "w świetle utrwalonej już linii orzeczniczej sądów administracyjnych (...) w niniejszej sprawie nie ma żadnych podstaw prawnych do wydania decyzji w myśl przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego", przywołując na potwierdzenie swojej argumentacji orzecznictwo sądowoadminstracyjne, tj. postanowienie NSA z 5 października 2022 roku, sygn. akt III OSK 1672/21. Organ I instancji potraktował wezwanie do zapłaty jako podanie wszczynające postępowanie administracyjne i decyzją odmówił wypłaty dochodzonych należności. Podkreślił, że w 2023 roku stronie wypłacono należności pieniężne obejmujące uposażenie za miesiąc styczeń 2023 roku składające się z uposażenia zasadniczego (uzależnionego od grupy zaszeregowania oraz posiadanej wysługi lat), dodatku za stopień i dodatku służbowego. Ponadto w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji strona otrzymała za 2023 rok ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, nagrodę roczną oraz odprawę. Wymienione należności zostały obliczone na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dniu zwolnienia strony ze służby. Natomiast z mocy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lutego 2023 roku zmieniającego rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. z 2023 roku, poz. 385) zmianie uległy (zostały zwiększone) stawki uposażenia zasadniczego wyrażone w postaci mnożników kwoty bazowej, określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia zmienianego. Przywołane wyżej rozporządzenie zmieniające z dnia 28 lutego 2023 roku wprowadziło od dnia 01 marca 2023 roku podwyżkę uposażeń zasadniczych policjantów. Podsumowując wskazano, że wprowadzone przez ustawodawcę rozwiązania prawne gwarantujące podwyżkę w roku 2023 uposażenia żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej objęły swoim zasięgiem tych funkcjona-riuszy, którzy pozostawali w służbie na dzień 1 marca 2023 roku. Przywołano orzecznictwo akcentując, że na podstawie przepisów zawartych w ustawie o Policji prawo do uposażenia jak i dodatków do niego dla policjanta za dany miesiąc powstaje i jest realizowane według stanu prawnego i faktycznego obowiązującego w chwili zaistnienia zdarzenia, z którym prawo to jest związane. Późniejsze zmiany przepisów płacowych, w tym podwyższenie kwoty bazowej lub mnożników uposażenia zasadniczego, co do zasady nie powodują obowiązku ponownego ustalenia wysokości świadczeń już należnych i wypłaconych byłemu funkcjonariuszowi, chyba że przepisy wprowadzające zmianę wyraźnie tak stanowią. Mechanizm tzw. waloryzacji świadczeń musi wynikać wprost z przepisu prawa, a w odniesieniu do jednorazowych świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby takiego mechanizmu brak. Prawo do tych świadczeń krystalizuje się w momencie zwolnienia ze służby i jest ustalane na podstawie stanu prawnego obowiązującego w chwili powstania obowiązku świadczenia (tj. w dniu zwolnienia ze służby), niezależnie od późniejszych zmian legislacyjnych. Strona kwestionując powyższe wniosła odwołanie i zarzuciła tej decyzji naruszenie przepisów: 1. postępowania administracyjnego, tj.: art. 1 kpa - poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pismo pełnomocnika strony z dnia 11 sierpnia 2025 roku, zatytułowane jako wezwanie do zapłaty, stanowi podstawę wszczęcia postępowania administracyjnego; art. 1 kpa w zw. z art. 104 § 1 kpa, w zw. z art. 6 kpa poprzez wszczęcie bez podstawy prawnej postępowania administracyjnego oraz merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy w drodze wydania decyzji administracyjnej; art. 105 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i niewydanie postanowienia o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość; 2. prawa materialnego, tj.: art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej poprzez zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy przepis ten utracił moc z dniem 31 grudnia 2023 roku, art. 99-104 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 636, ze zm.) poprzez ich błędne zastosowanie w przedmiocie rozstrzygania o wyrównaniu świadczeń na rzecz funkcjonariuszy Policji. Zaskarżoną decyzją z 5 listopada 2025r., rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym, KWP utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy w części dotyczącej świadczeń głównych; uchylił jednocześnie w części dotyczącej odsetek i umorzył postępowanie pierwszej instancji w tym zakresie z uwagi na brak podstawy prawnej do administracyjnego rozstrzygania o odsetkach. Potwierdził, że organ I instancji załatwiając sprawę poprzez wydanie decyzji administracyjnej, przyjął prawidłową formę jej rozstrzygnięcia. Zatem - zdaniem organu odwoławczego - zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie, jak też poprzez jej merytoryczne rozstrzygnięcie w trybie decyzji administracyjnej wydanej bez podstawy prawnej oraz odstąpienie od wydania postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego ze względu na jego bezprzedmiotowość - nie zasługują na uwzględnienie. Podobnie zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie w podstawie prawnej decyzji art. 99-102 i 104 ustawy Policji jest bezpodstawny. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż to właśnie te przepisy ustawy o Policji stanowią podstawę prawną do naliczenia i wypłaty funkcjonariuszowi Policji takich świadczeń jak uposażenie i dodatki do uposażenia, a skoro tak, to również do ewentualnej wypłaty ich wyrównania. Powołując się na zapisy norm rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 lutego 2023 r. wskazano, że zmianie uległy (zostały zwiększone) stawki uposażenia zasadniczego wyrażone w postaci mnożników kwoty bazowej, określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia zmienianego. Podkreślono, że wprowadzone przez ustawodawcę rozwiązania prawne gwarantujące podwyżkę w roku 2023 uposażenia żołnierzy zawodowych, funkcjonariuszy oraz funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej objęły swoim zasięgiem tych funkcjonariuszy, którzy pozostawali w służbie na dzień 1 marca 2023 roku. Zatem - zdaniem organu odwoławczego organ pierwszoinstancyjny w sposób prawidłowy dokonał analizy całokształtu stanu faktyczno-prawnego sprawy, jak też w sposób prawidłowy zastosował przywołane w uzasadnieniu niniejszej decyzji przepisy - w konsekwencji czego odmówił stronie prawa do wypłaty wyrównania uposażenia zasadniczego oraz dodatków do uposażenia za miesiąc styczeń 2023 roku. Za błędne uznano więc twierdzenie, że podstawę wypłaty dochodzonego przez stronę wyrównania stanowią przepisy kodeksu pracy w sytuacji, kiedy w systemie prawnym istnieje pragmatyka służbowa w postaci ustawy o Policji, regulująca kwestię wypłaty uposażenia i innych świadczeń należnych policjantom w związku z pełnieniem przez nich służby w Policji. Odnosząc się na koniec do kwestii związanych z żądaniem przez stronę naliczenia odsetek od wyrównania uposażenia i świadczeń wymienionych we wniosku KWP uznał, iż tzw. kwestia odsetkowa w przypadku tej sprawy nie może mieć charakteru sprawy administracyjnej, której rozpoznanie należy właściwości organów administracji. Rozpoznanie bowiem sprawy o odsetki, nawet w przypadku ich przyznania, nie może nastąpić poprzez wydanie decyzji administracyjnej, a jedynie ich dochodzenie jest możliwe na drodze cywilnoprawnej Kwestionując powyższą decyzję ostateczną strona wniosła skargę żądając uchylenia decyzji obu instancji oraz zasądzenia kosztów. Podobnie jak w odwołaniu zarzucono: 1. Naruszenie art. 1 k.p.a. oraz art 63 § 1 k.p.a. w zw. z art 20 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wezwanie do zapłaty stanowi de facto wniosek o przyznanie wyrównań żądanych świadczeń tj. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania ww. świadczeń, w sytuacji, gdy: przedmiotem żądania są roszczenia o wyrównanie świadczeń, a kwestia ta nie została uregulowana w pragmatyce służbowej - ustawie o Policji; sprawa jest ściśle powiązana z roszczeniem ze stosunku służbowego w rozumieniu Kodeksu Pracy; sprawa nie może zostać zakwalifikowana jako sprawa administracyjna ze względu na brak upoważnienia z mocy prawa lub na podstawie porozumień Organu do załatwiania spraw merytorycznie w przedmiocie wyrównań świadczeń emerytowanych funkcjonariuszy Policji oraz odsetek od tych świadczeń; brak jest podstaw prawnych do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, ze względu na brak jakiegokolwiek stosunku prawnego (służbowego) ze Skarżącym. 2. Naruszenie art. 1 k.p.a. w zw. z art 104 §1 k.p.a. w zw. z art 6 k.p.a. poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego wskutek skierowania przez Skarżącego wezwania do zapłaty oraz wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego sprawy w postaci decyzji administracyjnej, w sytuacji gdy nie istniały podstawy prawne do wszczęcia postępowania administracyjnego, a tym bardziej wydania decyzji w niniejszej sprawie, co jednocześnie stanowi naruszenie zasady praworządności poprzez działanie beż podstawy prawnej. 3. Naruszenie art. 105 §1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na braku wydania przez Organ I i II instancji postanowienia o umorzeniu postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. 4. Naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 41 ust 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. poz. 2666 ze zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy przepis prawa utracił moc z dniem 31 grudnia 2023 r., a więc nie może stanowić podstawy prawnej wydania decyzji. 5. Naruszenie przepisów prawa materialnego- art 99-101, art 110, art 114, art 115-115a ustawy o Policji poprzez ich błędne zastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy rzeczone przepisy prawa nie dotyczą i nie odnoszą się stricte do kwestii możliwości przyznania wyrównania świadczeń na rzecz funkcjonariuszy Policji. W uzasadnieniu przedstawiono argumentację niewłaściwej drogi postępowania, braku kompetencji organu do wydania decyzji, bezprzedmiotowości postępowania, błędnego zastosowania art. 41 ust. 1 i 2 ustawy okołobudżetowej oraz wadliwego odwołania się do przepisów ustawy o Policji jako podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i podtrzymano dotychczasową argumentację. W piśmie procesowym z 17 marca 2026r. strona skarżąca zawarła wnioski dowodowe powołując się na dowody złożone w procesie cywilnym oraz na sprawę z L. Na rozprawie sądowej pełnomocnik Skarżącego podtrzymała zarzuty. Na pytanie Sądu wyjaśniła, że spór prowadzony jest przed Zakładem Emerytalno-Rentowym MSWiA, a także sprawa zawisła przed Sądem Rejonowym w S. pod sygn. [...]; zatem postepowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przy rozstrzyganiu spraw Sąd nie kieruje się zasadami słuszności, sprawiedliwości społecznej, wyjątkowymi, w ocenie strony skarżącej, okolicznościami, które miałyby uzasadniać niezastosowania jakiegoś przepisu prawa, bądź interpretację sprzeczną z treścią przepisu. Na początku rozważań wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy Policji były właściwe do załatwienia wniosku byłego funkcjonariusza w drodze decyzji administracyjnej, czy prawidłowo ustaliły podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia oraz czy trafnie oceniły wpływ art. 41 ustawy z 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 na sytuację skarżącego. Na wstępie oceniając charakter sprawy i dopuszczalność drogi administracyjnej za niezasadne należy uznać zarzuty skargi wywodzone z art. 1 k.p.a., art. 63 § 1 k.p.a., art. 20 k.p.a., art. 104 § 1 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a., sprowadzające się do twierdzenia, że wezwanie do zapłaty nie mogło zostać potraktowane jako podanie wszczynające postępowanie administracyjne, a sama sprawa miała wyłącznie cywilnoprawny charakter. Zauważyć należy, że o kwalifikacji pisma strony nie rozstrzyga bowiem jego tytuł, lecz rzeczywista treść żądania i wynikająca z niej potrzeba władczego rozstrzygnięcia przez właściwy organ co do istnienia albo braku uprawnienia wynikającego ze stosunku służbowego. Z treści wezwania do zapłaty wynikało jednoznaczne żądanie wypłaty konkretnie oznaczonych świadczeń, których źródła skarżący upatrywał w statusie byłego funkcjonariusza Policji oraz w sposobie ustalenia należnych mu świadczeń pieniężnych związanych ze służbą i jej zakończeniem. W takim stanie rzeczy organ był zobowiązany ocenić treść pisma materialnie, a nie wyłącznie formalnie, co odpowiada utrwalonemu w orzecznictwie poglądowi, że mylne oznaczenie pisma nie może wywoływać dla strony skutków ujemnych, jeżeli z jego treści wynika rodzaj i cel żądania; tak przyjął m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 września 2019 r., II FZ 547/19, na który powołał się organ odwoławczy. Nie można podzielić stanowiska skarżącego, że po ustaniu stosunku służbowego wszelka właściwość organów Policji do rozstrzygania spraw mających źródło w tym stosunku definitywnie wygasa. Przeciwnie, z akt wynika, że organ odwoławczy zasadnie odwołał się do linii orzeczniczej ukształtowanej na tle spraw dotyczących wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop po wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie K 7/15 oraz do najnowszych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych odnoszących się już wprost do roszczeń byłych funkcjonariuszy Policji o wyrównanie uposażenia za okres od 1 stycznia do 28 lutego 2023 r. W szczególności WSA w Łodzi w wyroku z 13 maja 2025 r., III SA/Łd 166/25, oddalił skargę byłego policjanta domagającego się podwyżki uposażenia za styczeń 2023 r., co potwierdza, że sprawa tego rodzaju jest traktowana w praktyce orzeczniczej jako sprawa podlegająca kognicji sądownictwa administracyjnego po uprzednim rozstrzygnięciu jej przez organy Policji. Podobnie organ odwoławczy trafnie odwołał się do wyroku WSA w Warszawie z 14 maja 2025 r., VIII SA/Wa 285/25, który zapadł jako rozstrzygnięcie dotyczące tożsamego zagadnienia procesowego i materialnego. Skoro zatem w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto dopuszczalność wydawania decyzji w sprawach o wyrównanie świadczeń wynikających ze stosunku służbowego byłych funkcjonariuszy Policji, to zarzuty skargi dotyczące braku drogi administracyjnej i konieczności umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Nie prowadzi do odmiennego wniosku powołanie przez skarżącego uchwały Sądu Najwyższego z 21 października 2025 r., III PZP 2/25. Uchwała ta dotyczy roszczenia prokuratora będącego żołnierzem zawodowym przeciwko powszechnej jednostce organizacyjnej prokuratury o zapłatę wynagrodzenia i przesądza jedynie, że takie roszczenie podlega rozpoznaniu w postępowaniu właściwym dla spraw pracowniczych, a zatem zapadła na tle odmiennego stosunku służbowego, odmiennej regulacji ustawowej i innego układu podmiotowego niż ten występujący w niniejszej sprawie. Nie ma więc ona waloru prejudykatu wiążącego sąd administracyjny co do kwalifikacji sprawy wynikającej z ustawy o Policji. Zaakcentować zresztą należy, że przedmiotowy spór rozstrzygnął ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 15 lipca 2025r., w wyrokach o sygn. akt III OSK 2540/25, III OSK 2539/25, III OSK 585/26, III OSK 53/25, III OSK 643/26, III OSK 593/26, III OSK 2175/25, III OSK 434/26. Wskazał, że sprawy te dotyczyły odmowy wypłaty byłym funkcjonariuszkom i funkcjonariuszom Policji wyrównania uposażenia za miesiące od stycznia do lutego 2023 r. oraz odpowiedniego przeliczenia odprawy emerytalnej, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop i nagrody rocznej po wejściu w życie podwyżki uposażeń funkcjonariuszy, obowiązującej od 1 marca 2023 r. NSA w tym zakresie zaakcentował, że uposażenie policjanta oraz świadczenia związane ze zwolnieniem ze służby ustala się według przepisów obowiązujących w dniu zwolnienia ze służby. Skoro funkcjonariusza zakończyli służbę przed 1 marca 2023 r., nie mogli korzystać z podwyżki uposażeń obowiązującej od 1 marca 2023 r. Przepisy nie przewidywały mechanizmu ponownego przeliczenia wcześniej ustalonych i wypłaconych świadczeń. NSA uznał również, że roszczenia byłych funkcjonariuszy i funkcjonariuszek Policji o wyrównanie uposażenia oraz innych świadczeń pieniężnych wynikających ze stosunku służbowego podlegają rozpoznaniu w drodze postępowania administracyjnego. Źródłem tych roszczeń pozostaje administracyjnoprawny stosunek służbowy, a nie stosunek pracy ani stosunek cywilnoprawny. W konsekwencji, właściwą drogą dochodzenia takich należności jest postępowanie administracyjne zakończone decyzją podlegającą kontroli sądu administracyjnego, a nie postępowanie przed sądem powszechnym. NSA odwołał się w tym zakresie zarówno do utrwalonych poglądów doktryny, jak i orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz wcześniejszego orzecznictwa sądów administracyjnych. Odnosząc się do zarzutu niezgodności art. 41 ustawy okołobudżetowej z Konstytucją, NSA przypomniał, że sądy administracyjne mogą wyjątkowo odmówić zastosowania przepisu ustawy jedynie wtedy, gdy jego niezgodność z Konstytucją jest oczywista i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W rozpoznawanych sprawach taka sytuacja nie zachodziła. NSA nie podzielił twierdzenia, że przepisy wprowadzające podwyżki od 1 marca 2023 r. naruszają zasadę równości. Policjanci pozostający w służbie oraz policjanci, którzy zakończyli służbę przed wejściem w życie nowych regulacji, nie znajdują się w identycznej sytuacji prawnej. Kryterium pozostawania w służbie pozostaje racjonalnie związane z celem regulacji, którym było zachęcenie funkcjonariuszy do dalszego pełnienia służby. Sam mechanizm przewidziany w art. 41 ust. 3 ustawy okołobudżetowej nie stanowił prostego wyrównania za styczeń i luty 2023 r., lecz element motywacyjny, polegający na stopniowym zwiększaniu uposażenia funkcjonariuszy pozostających w służbie w kolejnych miesiącach 2023 r. Przepisy dotyczące kształtowania wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej nie gwarantują corocznej waloryzacji wynagrodzeń od początku roku kalendarzowego. Ustawodawca dysponuje znaczną swobodą w określaniu terminu oraz zasad wprowadzania podwyżek, a Konstytucja nie nakłada obowiązku ich wprowadzania od 1 stycznia danego roku. W konsekwencji, brak było podstaw do odmowy zastosowania art. 41 ustawy okołobudżetowej ani do przyznania byłym funkcjonariuszom wyrównania świadczeń obliczonych według nowych stawek. Wobec powyższego w konsekwencji nie zasługują więc na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 1 k.p.a., art. 63 § 1 k.p.a. w zw. z art. 20 k.p.a. oraz art. 1 k.p.a. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. i art. 6 k.p.a. Organ I instancji, otrzymawszy pismo zawierające skonkretyzowane żądanie wypłaty świadczeń wynikających z przebiegu służby i jej ustania, mógł potraktować je jako podanie wszczynające postępowanie, a następnie rozstrzygnąć negatywnie w drodze decyzji, skoro pozytywne załatwienie takiej sprawy następuje w drodze czynności materialno-technicznej, zaś odmowa wymaga aktu podlegającego kontroli instancyjnej i sądowej. Sąd nie podziela tezy, jakoby takie zakwalifikowanie sprawy stanowiło naruszenie prawa do sądu z art. 45 Konstytucji RP. Przeciwnie, wydanie decyzji administracyjnej otworzyło skarżącemu drogę do kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej, a więc nie pozbawiło go ochrony prawnej, lecz ją uruchomiło. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 104 k.p.a. - § 1 organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Norma z § 2 stanowi, że decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Zatem skoro zostało do organu skierowane żądanie dotyczące wypłaty spornego wyrównania i organ nie znalazł podstaw do załatwienia sprawy czynnością materialno-technicznej poprzez jego wypłatę to zobowiązany był do wydania decyzji odmownej – co słusznie uczynił. Dlatego też bez znaczenia pozostaje użyte przez skarżącego sformułowanie "wezwanie do polubownego załatwienia sprawy". Skoro bowiem organ nie znalazł podstaw prawnych do wypłaty spornego świadczenia zobowiązany był zakończyć sprawę z poszanowaniem naczelnych zasad procesowych – czego dokonał wydając decyzję odmowną. Dodatkowo wskazać także należy, że byli policjanci w tej materii dochodzili swych praw trójtorowo: 1. przed Dyrektorem Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrz-nych i Administracji i następnie składali odwołania od jego decyzji do Sądu Okręgowego Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych; 2. występowali z pozwami cywilnymi na drogę sądową przed sądami powszechnymi; 3. jako trzeci tryb - składali wnioski do organów Policji – jak w niniejszej sprawie. Natomiast NSA wielokrotnie m.in. w wyroku z dnia 24 czerwca 2024 r., o sygn. III OSK 3221/23 wskazał, że wszelkie roszczenia finansowe funkcjonariuszy Policji wynikające z ich stosunku służbowego, a do takich z całą pewnością należy wyrównanie uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku, mogą być dochodzone wyłącznie na drodze administracyjno-prawnej i sądowoadministracyjnej. Natomiast formą załatwienia sprawy administracyjnej jest stosowna decyzja. Tym samym bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. poprzez niewydanie postanowienia o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wtedy, gdy brak jest przedmiotu rozstrzygnięcia administracyjnego, tymczasem w sprawie istniało konkretne i indywidualne żądanie strony odnoszące się do świadczeń pieniężnych wynikających z ustawy o Policji oraz aktów wykonawczych regulujących wysokość uposażenia i świadczeń pochodnych, a zagadnienia te – jak wyżej wskazano – podlegają procedurze administracyjnej. Sama okoliczność, że skarżący oceniał swe roszczenie jako cywilnoprawne i formułował pismo jako wezwanie do zapłaty, nie prowadziła automatycznie do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy prawidłowo wyjaśnił, dlaczego w części dotyczącej należności głównych istniał przedmiot sprawy administracyjnej, a tylko w części dotyczącej odsetek brak było podstawy materialnoprawnej do rozstrzygnięcia decyzją. Nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty naruszenia art. 99-101, art. 110, art. 114 oraz art. 115-115a ustawy o Policji przez ich błędne zastosowanie. Przepisy te regulują odpowiednio powstanie prawa do uposażenia, jego składniki, zasady ustalania wysokości świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby oraz ekwiwalent za niewykorzystany urlop, a więc stanowią naturalną i konieczną podstawę normatywną dla oceny, czy doszło do prawidłowego ustalenia świadczeń należnych skarżącemu jako byłemu policjantowi. Fakt, że ustawa o Policji nie posługuje się wprost pojęciem "wyrównania" w odniesieniu do każdego z dochodzonych świadczeń, nie oznacza braku podstawy materialnoprawnej do oceny żądania. Jeżeli świadczenie główne wynika z pragmatyki służbowej, to ocena żądania jego dopłaty także wymaga zastosowania przepisów tej pragmatyki, a nie abstrahowania od niej. Nie jest trafny zarzut, że art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z 1 grudnia 2022 r. nie mógł stanowić podstawy rozstrzygnięcia tylko dlatego, że przepis ten utracił moc z dniem 31 grudnia 2023 r. Organ nie stosował tego przepisu do nowego stanu prawnego po jego wygaśnięciu, lecz oceniał na jego podstawie sposób obliczenia świadczeń należnych za okres styczeń 2023 r. oraz świadczeń pochodnych związanych ze zwolnieniem ze służby w styczniu 2023 r., czyli za okres, w którym przepis ten obowiązywał i wyznaczał właściwą kwotę bazową. Czasowy charakter ustawy okołobudżetowej nie eliminuje możliwości jej zastosowania do oceny skutków prawnych zdarzeń, które nastąpiły w okresie jej obowiązywania. Skarżący został zwolniony ze służby 16 stycznia 2023 r., a zatem jego uposażenie za styczeń 2023 r. oraz świadczenia ustalane według ostatniego uposażenia podlegały przepisom obowiązującym w tej dacie, w tym art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej, przewidującemu stosowanie kwot bazowych ustalonych w ustawie budżetowej na rok 2022 do obliczenia uposażeń należnych od 1 stycznia 2023 r. do 28 lutego 2023 r. Skarga w tym zakresie zmierza w istocie do podważenia konstytucyjności samego rozwiązania ustawowego, a nie wykazania, że organ błędnie ustalił treść obowiązującego prawa. Tymczasem organy administracji, związane zasadą legalizmu wyrażoną w art. 6 k.p.a., nie mogą odmówić zastosowania przepisu ustawowego tylko dlatego, że strona uważa go za sprzeczny z art. 2 lub art. 32 Konstytucji RP, dopóki przepis pozostaje w obrocie prawnym i korzysta z domniemania konstytucyjności. Stanowisko to koresponduje z aktualną linią orzeczniczą NSA i wojewódzkich sądów administracyjnych, w których przyjęto, że były policjant domagający się wyrównania uposażenia za styczeń 2023 r. nie może skutecznie kwestionować zastosowania art. 41 ustawy okołobudżetowej przez organ. Norma z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z 1 grudnia 2022 r. nie ma charakteru dyskryminującego w rozumieniu przyjętym przez skarżącego, a organ administracji nie jest uprawniony do niestosowania obowiązującej ustawy z powołaniem się na zarzut jej niekonstytucyjności. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela tę argumentację. Zróżnicowanie sytuacji funkcjonariuszy, którzy pozostawali w służbie po 1 marca 2023 r., i tych, którzy zostali zwolnieni wcześniej, wynikało z wyraźnej decyzji ustawodawcy co do zakresu czasowego podwyżki i nie mogło zostać skorygowane przez organ administracji w drodze indywidualnej decyzji. Ocena konstytucyjności takiego rozwiązania może być przedmiotem kontroli właściwych organów konstytucyjnych, lecz nie prowadzi sama przez się do uznania decyzji organu za wydaną bez podstawy prawnej. W odniesieniu do odsetek organ odwoławczy zasadnie przyjął odmienną ocenę niż w odniesieniu do należności głównych. Z akt sprawy wynika, że decyzja organu II instancji uchyliła decyzję pierwszoinstancyjną w części odmawiającej wypłaty odsetek i umorzyła postępowanie pierwszej instancji w tym zakresie, uznając, że ustawa o Policji nie przyznaje organom kompetencji do rozstrzygania o odsetkach w drodze decyzji administracyjnej. Ocena ta jest prawidłowa i pozostaje zgodna z powołanym przez organ odwoławczy orzecznictwem, zgodnie z którym roszczenie odsetkowe od niewypłaconego w terminie uposażenia lub innych należności pieniężnych funkcjonariusza ma co do zasady charakter cywilnoprawny, jeżeli pragmatyka służbowa nie przewiduje wyraźnej administracyjnej podstawy do jego dochodzenia. W konsekwencji nawet gdyby skarżący kwestionował to rozstrzygnięcie, to właśnie decyzja organu II instancji usunęła wadę polegającą na bezpodstawnym administracyjnym rozpoznaniu części odsetkowej. Podsumowując, organy Policji prawidłowo przyjęły, że żądanie wypłaty wyrównania świadczeń wynikających ze stosunku służbowego byłego policjanta mogło zostać rozpoznane w drodze decyzji administracyjnej w zakresie należności głównych, a zastosowanie jako podstawy materialnoprawnej przepisów ustawy o Policji oraz art. 41 ust. 2 ustawy okołobudżetowej było zgodne z prawem. Nie doszło zatem do naruszenia art. 1, art. 6, art. 20, art. 63 § 1, art. 104 § 1 ani art. 105 § 1 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani do błędnego zastosowania przepisów materialnych wskazanych w skardze. Z tych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 7 stycznia 2026
- Symbol z opisem
- 6192 Funkcjonariusze Policji
- Hasła tematyczne
- Policja
- Skarżony organ
- Komendant Policji
- Sędziowie
- Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
art. 2, art. 32 · Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
art. 1, art. 6, art. 20, art. 63 § 1, art. 104 § 1, art. 105 § 1 · Dz.U. 2024 poz. 572
- Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
art. 99-102, art. 104 · Dz.U. 2021 poz. 1882
- Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
art. 41 · Dz.U. 2022 poz. 2666
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Gl 63/26 · 20 lipca 2026
Wyrok WSA w Gliwicach z 20 lipca 2026 r., III SA/Gl 63/26 – funkcjonariusze Policji
Sygnatura: III OSK 1682/23 · 17 lipca 2026
Wyrok NSA z 17 lipca 2026 r., III OSK 1682/23 – funkcjonariusze Policji
Sygnatura: III OSK 1616/23 · 17 lipca 2026
Wyrok NSA z 17 lipca 2026 r., III OSK 1616/23 – funkcjonariusze Policji
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny