III SA/Kr 241/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Karcz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 24 października 2025 r. nr SKO-NP-4115-83/25 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia oddala skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy,) decyzją z dnia 24 października 2025 r. nr SKO-NP.-4115-83/25 po rozpatrzeniu odwołania J. W. (dalej: skarżący) utrzymało w mocy wydaną przez Burmistrza Miasta Limanowa (dalej: organ I instancji,) decyzję z dnia 13 sierpnia 2025 r. nr 5200/000345/SP/08/2025 o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej Kontrolowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Jak wynika z akt które organ II instancji przesłał do tutejszego sądu wraz ze skargą w dniu 20 października 2023 r. wpłynął do organu I instancji wniosek skarżącego o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organ I instancji decyzją z 28 listopada 2023 r. odmówił skarżącemu prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego a organ odwoławczy utrzymał w mocy tę decyzję. Obie te decyzje zostały jednak uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 października 2024 r. sygn. akt. III SA/Kr 1087/24, który stwierdził, że organ odwoławczy nie dokonał wszechstronnej oceny materiału sprawy, czym naruszył art. 80 k.p.a., a stan faktyczny ustalono z uchybieniem art. 7, art. 77 § 1, art. 15 i art. 107 k.p.a. Jednocześnie Sąd zakwestionował przyjętą przez organ wykładnię art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd wskazał że w ponownym postępowaniu organy powinny ustalić rzeczywisty zakres, charakter i czas sprawowania przez skarżącego opieki nad matką, stopień jej samodzielności oraz istnienie związku przyczynowego między tą opieką a rezygnacją z zatrudnienia bądź niepodejmowaniem pracy. Ustalenia te w ocenie sądu powinny zostać poczynione przy wykorzystaniu dostępnych środków dowodowych, w tym w razie potrzeby zeznań członków rodziny i osób trzecich, oraz obejmować także udział innych osób w zapewnieniu opieki. Dopiero tak uzupełniony materiał dowodowy zdaniem Sądu pozwoli ocenić, czy zakres czynności wykonywanych przez skarżącego rzeczywiście wyklucza aktywność zawodową, czy też sprowadza się zasadniczo do typowej pomocy dnia codziennego, możliwej do pogodzenia z pracą przy właściwej organizacji opieki. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji: 1) wezwał skarżącego do dostarczenia dokumentacji niezbędnej do ponownego rozpatrzenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego na matkę, 2) wezwał pracodawcę skarżącego do złożenia oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, dotyczące: zawartej umowy zlecenia ze skarżącym ze wskazaniem miejsca wykonywanej pracy, charakteru wykonywanej przez niego, pracy oraz czasu wykonywanej pracy (ile godzin na dobę), 3) wezwał siostry skarżącego celem uzyskania informacji niezbędnych do prawidłowego rozpatrzenia wniosku złożonego przez skarżącego, 4) zwrócił się do Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Limanowej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, 5) wystąpił do Urzędu Miasta o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców oraz rejestru PESEL, celem ustalenia adresu zamieszkania S. S. (siostry skarżącego wskazanej, jako osoba zobowiązana do alimentacji względem matki). Po przeprowadzeniu tych czynności organ I instancji zawiadomił o skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym a następnie opisaną na wstępie decyzją z dnia 13 sierpnia 2025 r. orzekł w ten sposób, że odmówił skarżącemu świadczenia w formie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na matkę. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm. dalej "k.p.a."); w związku z art. 3 pkt. 11, art. 17, art. 20, art. 24, art. 25 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 323 z późn. zm. dalej "u.ś.r.") oraz przepisy Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 lipca 2023 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1340), Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 sierpnia 2024 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz. U. z 2024 r., poz. 1238) Uzasadniając decyzję organ I instancji podniósł, że choć matka skarżącego posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności to jednak samo posiadanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nie jest wystarczające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, bo jest to tylko jeden z warunków. Poza faktem posiadania określonego stopnia niepełnosprawności, niezbędne jest wykazanie, że istnieje "konieczność" sprawowania stałej lub długoterminowej opieki nad osobą niepełnosprawną, i że ta "konieczność" wywołuje inną "konieczność" - to jest rezygnację z zatrudnienia lub z podjęcia zatrudnienia przez osobę bliską, a więc że istnieje związek pomiędzy sprawowaniem stałej opieki a rezygnacją z zatrudnienia lub rezygnacją z podjęcia zatrudnienia. W ocenie organu I instancji w sprawie niniejszej nie zachodzi taki związek przyczynowo–skutkowy pomiędzy koniecznością sprawowania stałej, długoterminowej, bezpośredniej opieki a koniecznością rezygnacji z zatrudnienia lub rezygnacją z podjęcia zatrudnienia. Chociaż bowiem skarżący złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na matkę w dniu 20 października 2023 r. deklarując rezygnację z zatrudnienia z dniem 17 października 2023 r. Jednakże w toku postępowania ustalono, iż w okresie od 18 września 2023 r. do 17 października 2023 r. wykonał jedynie 2 godziny pracy, stąd nie ma rzeczywistego charakteru rezygnacji z zatrudnienia lub zatrudnienie było symboliczne, a więc i opieka nad matką nie była sprawowana w sposób ciągły i bezpośredni. Ponadto skarżący zdecydował się na podjęcie pracy w okresie, kiedy jego matka posiadała już orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności orzeczone od dnia 02 lutego 2023 r., zgodnie z orzeczeniem z dnia 27 kwietnia 2023 r. a więc nie zrezygnował z podjęcia zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania nad nią opieki, lecz stał się aktywny zawodowo pomimo istnienia tej potrzeby. Dodatkowo złożone przez siostry skarżącego pisemne oświadczenia wskazują, iż brały czynny udział w sprawowaniu opieki nad matką, co podważa deklarację o wyłącznym i osobistym sprawowaniu opieki przez skarżącego. Ponadto skarżący nie udokumentował, że w okresie od 17 października 2023 r. (rezygnacji z zatrudnienia) do 20 października 2023 r. (dnia złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego) nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia matki, na którą wnioskuje o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący odwołał się od tej decyzji podnosząc, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie uzależnia otrzymania przedmiotowego świadczenia od obowiązku sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę oraz, że sprawuje opiekę nad matką, która to opieka wiąże się z rezygnacją przez niego z zatrudnienia. Organ II instancji nie uwzględnił odwołania i opisaną na wstępie decyzją z dnia 24 października 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej decyzji organ II instancji powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 572 ze zm.), art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 390 ze zm.) w związku z art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023r., poz. 1429) oraz art. 2, art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2018r., poz. 570) Uzasadniając decyzję organ odwoławczy podkreślił, że jest związany oceną prawną oraz wskazaniami Sądu co do dalszego postępowania. Następnie wskazał, że biorąc pod uwagę ustalony przez organ I instancji stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie oraz definicję legalną zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej zawartą w art. 3 pkt 22 u.ś.r. obowiązującym do 31 grudnia 2023r., przyjąć należy, że w przedmiotowej sprawie nie istniała konieczność rezygnacji przez skarżącego z zatrudnienia jak i w/w nie wykazał, iż w okresie od zakończenia zatrudnienia do dnia złożenia przedmiotowego wniosku nastąpiło znaczne pogorszenie stanu zdrowia matki skarżącego wiążące się z koniecznością objęcia jej wzmożoną opieką. W tych okolicznościach zdaniem organu odwoławczego trudno uznać, iż w niniejszej sprawie występuje związek przyczynowo-skutkowy między rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej czy też jej niepodejmowaniem a koniecznością sprawowania przez odwołującego opieki nad niepełnosprawną matką. W ocenie organu odwoławczego rezygnacja z zatrudnienia przez skarżącego miała charakter pozorny, albowiem w okresie od 18 września 2023r. do 17 października 2023r. przepracował on jedynie dwie godziny. Ponadto przy ówczesnym stanie zdrowia matka skarżącego, była sprawna ruchowo, poruszała się przy pomocy balkonika, mogła pozostać sama, oraz przy pomocy córek i w związku z tym nie było konieczności z rezygnacji przez skarżącego z zatrudnienia lub jego niepodejmowania w celu sprawowania opieki nad matką. Konieczność ta nie powstała również w okresie od zakończenia przez skarżącego zatrudnienia do dnia złożenia wniosku. Skarżący nie udokumentował tego. Z załączonych do akt sprawy kart informacyjnych z leczenia szpitalnego wynika, ze matka skarżącego przebywała w leczeniu szpitalnym w następujących okresach: od 26 kwietnia 2023 r. do 4 maja 2023 r., 11 października 2023 r., 23 listopada 2023 r. do 24 listopada 2023 r., 26 listopada 2023 r. do 5 grudnia 2023 r. Sygnalizowane przez skarżącego problemy z pamięcią u niepełnosprawnej matki również nie znajdują potwierdzenia w orzeczeniu lekarskim PCPR ani w załączonych kartach informacyjnych z leczenia szpitalnego czy z przedstawionego zaświadczenia lekarskiego. Kończąc organ odwoławczy podkreślił, że decyzja w sprawie ustalenia prawa świadczenia pielęgnacyjnego należy do tzw. decyzji związanych w związku z czym organ administracji nie ma możliwości wyboru spośród kilku równoprawnych rozwiązań. Jeżeli strona spełnia przesłanki ustawowe, musi świadczenie przyznać, a jeżeli nie spełnia, jest zobligowany do wydania decyzji negatywnej. Przy ustalonym stanie faktycznym przyznanie wnioskowanego przez stronę świadczenia byłoby niezgodne obowiązującymi przepisami prawa, bo w przypadku skarżącego niespełniona została podstawowa przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 1 u.ś.r. a zatem organ I instancji postąpił prawidłowo odmawiając przyznania świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowa skarżący zarzucił naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W oparciu o tak sformułowany zarzut wniósł o uchylenie zaskarżanej decyzji oraz poprzedzającą ją decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie sformułowanego zarzutu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Sprawę niniejszą rozpoznano w trybie uproszczonym albowiem w myśl art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2026.143 dalej: p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli 1) decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania; 2) strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy; 3) przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania; 5) decyzja została wydana w postępowaniu uproszczonym, o którym mowa w dziale II w rozdziale 14 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej zaistniała podstawa o której mowa w punkcie 2 przywołanego przepisu bo zarówno skarżący w skardze jak i organ w odpowiedzi na skargę zgłosili wnioski o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. W dalszej kolejności wskazać trzeba, że Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy to uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części (art. 145 §1 p.p.s.a.). Z kolei jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach to uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 §2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Na obecnym etapie postępowania znaczenie ma także przepis art. 153 p.p.s.a. stosownie do którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Mając na uwadze powyższe pamiętać równocześnie trzeba, że Sąd rozpoznający sprawę niniejszą jest na mocy art. 153 p.p.s.a. związany prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 1250/24 a jak przyjęto w wyroku NSA z 5 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 1589/15 (Lex nr 2436541) – "Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Następstwem prawomocnego wyroku sądu administracyjnego uwzględniającego skargę jest powrót sprawy do właściwego organu administracyjnego, który obowiązany jest rozpoznać sprawę ponownie, stosując się do wyrażonej w tym wyroku oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania. W orzecznictwie podkreśla się, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach (por. wyroki NSA: z dnia 6 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2617/11 oraz z dnia 1 września 2010 r. sygn. akt I OSK 920/10). Sąd administracyjny po to wyraża swoją ocenę, aby przy ponownym rozpoznawaniu sprawy zakres tej oceny nie był już przedmiotem rozpoznania (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2007 r. sygn. akt II FSK 274/06)". Przechodząc do sedna sprawy. Podstawę materialnoprawną prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Świadczenie pielęgnacyjne, przewidziane w art. 17 ust. 1 u.ś.r. przysługuje zatem osobie, która sprawuje opiekę nad osobą tego wymagającą, która spełnia jedną z przesłanek wskazanych w tym przepisie. W sprawie niniejszej kwestią sporną było występowanie związku przyczynowo skutkowego pomiędzy brakiem aktywności zawodowej skarżącego, a sprawowaną przez nią opieką nad matką, jako jednej z przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazując na powyższe przypomnieć należy, że celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest częściowe zrekompensowanie opiekunowi strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Opieka ta musi odpowiadać potrzebom osoby niepełnosprawnej, określonym w orzeczeniu o niepełnosprawności. Treść orzeczenia o niepełnosprawności jest dla organów orzekających w sprawie wiążąca, gdyż determinuje charakter i zakres opieki, jakiej wymaga dana osoba legitymująca się takim orzeczeniem. Natomiast do organów administracyjnych należy ustalenie, czy w okolicznościach danej sprawy osoba ubiegająca się oświadczenie pielęgnacyjne znajduje się w kręgu podmiotów legitymowanych do przyznania świadczenia i czy faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę odpowiadającą warunkom określonym w odpowiednim orzeczeniu o niepełnosprawności. Dla ustalenia, czy w danym przypadku sprawowana opieka nad osobą niepełnosprawną spełnia wymogi z art. 17 ust. 1 tej ustawy, zasadnicze znaczenie ma jej faktyczne sprawowanie w zestawieniu z treścią orzeczenia o niepełnosprawności osoby, której dotyczy opieka. Ustawa o świadczeniach rodzinnych w słowniku wyrażeń ustawowych w art. 3 pkt 22 zawiera legalną definicję zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przez którą rozumie się wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Jednocześnie ustawa nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Z analizowanego przepisu wynika, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się oświadczenie pielęgnacyjne, należąca do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Podkreślić należy, iż świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawną osobą, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Nie budzi wątpliwości, że przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły. Jednocześnie świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r., I OSK 2454/11). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się jednocześnie, że czynności, takie jak przygotowanie posiłków i ich podawanie, sprzątanie, umawianie wizyt lekarskich, czyli szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego są czynnościami, które nie mogą być uznane za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności osoby opiekującej się niepełnosprawnym członkiem rodziny, gdyż są to typowe czynności dnia codziennego, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu. Innymi słowy opieka, o której mowa w przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. związana musi być wyłącznie z osobą chorego, a nie polegać na prowadzeniu gospodarstwa domowego, to znaczy przygotowywaniu posiłków, sprzątaniu, czy gotowaniu, bowiem prowadzenie gospodarstwa domowego nie wyklucza podjęcia zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze (por. wyroki WSA: w Olsztynie z 31 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 493/21; w Krakowie z 24 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 326/21; w Gdańsku z 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 48/21; we Wrocławiu z 18 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wr 39/21). Odnosząc te wszystkie uwagi do realiów niniejszej sprawy przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z wiążącymi organy wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrażonymi w wyroku z dnia 23 października 2024 r. sygn. akt. III SA/Kr 1087/24 organy w toku ponownie prowadzonego postępowania miały ustalić rzeczywisty charakter, zakres i czas sprawowania opieki skarżącego nad matką, stopień jej samodzielności oraz istnienie związku przyczynowego między koniecznością opieki a rezygnacją przez skarżącego z zatrudnienia albo powstrzymywaniem się od jego podjęcia. Jednocześnie Sąd w uzasadnieniu tego wyroku wskazał na potrzebę wykorzystania dostępnych środków dowodowych, w szczególności zeznań świadków, w tym rodzeństwa skarżącego, ewentualnie także osób spoza rodziny. Ustalenia organów miały obejmować aktualny stan zdrowia matki skarżącego, zakres wymaganej przez nią pomocy, faktyczny sposób sprawowania opieki w spornym okresie oraz udział innych członków rodziny w tej opiece. Sąd zaakcentował przy tym, że czynności polegające na prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz typowej pomocy dnia codziennego nie muszą same przez się oznaczać konieczności stałej opieki, zwłaszcza gdy osoba wymagająca wsparcia nie jest całkowicie niesamodzielna, a część czynności wykonuje samodzielnie lub z pomocą innych osób. W ocenie Sądu organy po ponownym rozpoznaniu sprawy zastosowały się do wskazań zawartym przez Sąd w wyroku z dnia 23 października 2024 r. Organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy przez wezwanie skarżącego do przedłożenia dokumentów, zwrócenie się do jego pracodawcy o informacje dotyczące charakteru i wymiaru wykonywanej pracy, uzyskanie oświadczeń sióstr skarżącego, przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz podjęcie czynności zmierzających do ustalenia rzeczywistego układu rodzinnego i możliwości opiekuńczych innych osób bliskich. Na podstawie tak uzupełnionego materiału dowodowego organy ustaliły, że skarżący w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku wykonywał pracę w wymiarze jedynie 2 godzin, co podważa twierdzenie o rzeczywistej rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Trafnie przy tym przyjęto, że przesłanka rezygnacji z zatrudnienia nie może być rozumiana wyłącznie formalnie, lecz musi odnosić się do realnej aktywności zarobkowej, z której opiekun rezygnuje z uwagi na zakres opieki. Jeżeli aktywność ta ma wymiar śladowy, organ jest uprawniony do zbadania, czy deklarowana "rezygnacja" nie ma jedynie symbolicznego charakteru. Prawidłowo również zwrócono uwagę na to, że matka skarżącego legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności już w okresie, gdy skarżący podejmował aktywność zawodową. Okoliczność ta sama w sobie nie zamykała skarżącemu drogi do uzyskania świadczenia, wymagała jedna wykazania, że później nastąpiła taka zmiana w stanie zdrowia matki skarżącego albo w sposobie organizacji opieki nad nią, która spowodowała realną konieczność rezygnacji z pracy przez skarżącego. Tymczasem organy zasadnie wskazały, że skarżący nie wykazał, by pomiędzy datą zakończenia zatrudnienia a datą złożenia wniosku doszło do tak istotnego pogorszenia stanu zdrowia matki, które uzasadniałoby wniosek o powstaniu nowej, jakościowo odmiennej potrzeby opiekuńczej. Nie sposób również pominąć, że z materiału sprawy wynika jednak udział sióstr skarżącego w opiece nad matką. Sąd podziela pogląd, że sama pomoc innych członków rodziny nie eliminuje automatycznie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie zmienia to jednak faktu, iż jest to okoliczność relewantna dla ustalenia, czy zakres osobistej, codziennej i wyłącznej opieki sprawowanej przez skarżącego był na tyle intensywny, by obiektywnie uniemożliwiał mu wykonywanie pracy zarobkowej. W konsekwencji wbrew stanowisku skargi nie sposób było przyjąć, że organy poprzestały na powtórzeniu uprzedniej argumentacji bez wykonania zaleceń sądu. Przeciwnie, zdaniem Sądu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały oparte na szczegółowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozwolił na wyczerpujące ustalenie istotnych okoliczności sprawy, to jest zakresu i rozmiaru sprawowanej przez skarżącego opieki nad matką oraz przyczyn niepodejmowania przezeń zatrudnienia. Ustalenia poczynione w tym zakresie, znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, które zawierają wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia. Innymi słowy w ocenie Sądu organy zastosowały się do zaleceń Sądu zawartych w wiążącym w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia z dnia 23 października 2024 r. sygn. akt. III SA/Kr 1087/24. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy czyni zasadnym stwierdzenie, co do niewykazania istnienia przesłanki bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy brakiem aktywności zawodowej Skarżącego, a koniecznością sprawowania przez niego opieki nad matką. Zdaniem sądu w rozpatrywanej sprawie organy w toku ponownie prowadzonego postępowania spełniły wymogi wynikające i z art. 153 p.p.s.a. i z przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a. Nie naruszyły obowiązku zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i dopełniły obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu koniecznym do rozstrzygnięcia i ustalenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności z punktu widzenia podstawy materialnoprawnej decyzji, a mianowicie spełnienia określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. przesłanek, od których łącznego spełnienia uzależnione jest przyznanie wnioskowanego przez stronę świadczenia. W ocenie sądu ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ wyprowadził merytorycznie uzasadnione i logiczne wnioski, będące wynikiem swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), co znalazło swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał że skarga jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw i w związku z tym na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.