Sygnatura
III SA/Kr 634/26
Wyrok WSA w Krakowie z 21 lipca 2026 r., III SA/Kr 634/26 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
- Data orzeczenia
- 21 lipca 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędzia WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Fundacji [...] w S. na czynność Prezydenta Miasta Nowego Sącza w przedmiocie odmowy wypłaty dotacji oświatowej skargę oddala.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 27 marca 2026 r. Fundacja C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą odmowy wypłaty dotacji oświatowej. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia: 1. art. 26 ust. 5 oraz art. 31a ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych poprzez błędne przyjęcie, że dotacja za efekt nie przysługuje w sytuacji zdania egzaminu zawodowego przez absolwenta szkoły; 2. art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych poprzez pominięcie, że prawo do dotacji aktualizuje się po spełnieniu warunku formalnego w postaci złożenia dokumentów w terminie 12 miesięcy; oraz 3. błędną wykładnię art. 50a ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy (...) polegającą na przyjęciu, że przepis ten wyłącza prawo do dotacji za efekt również w sytuacji, gdy wypłata dotacji następuje po 31 grudnia 2025 r. W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności, uznanie uprawnienia strony skarżącej do przyznania, ustalenia wysokości i wypłaty dotacji w prawidłowej wysokości wraz z odsetkami oraz zobowiązanie organu do dokonania czynności polegającej na przyznaniu i wypłacie należnej dotacji oświatowej za efekt kształcenia, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w polskim systemie oświaty "dotacja za efekt" tradycyjnie odnosi się do dodatkowego elementu dotacji oświatowej przyznawanego za uzyskanie określonego wyniku kształcenia. Ustawa nie uzależnia prawa do "dotacji za efekt" od posiadania statusu ucznia w dniu egzaminu, ani od wykazywania osoby w systemie informacji oświatowej w roku, w którym egzamin się odbywa. Decydujące znaczenie ma fakt, że egzamin został zdany przez absolwenta szkoły, w zakresie kwalifikacji, w której szkoła prowadziła kształcenie. W odniesieniu do absolwentów będących obywatelami Ukrainy wskazano, że art. 50a ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy (...) wyłącza dotacje wyłącznie wobec uczniów, o których mowa w art. 50 ust. 6 i 6a tej ustawy, a wyłączenie to dotyczy tylko okresu do dnia 31 grudnia 2025 r. W przepisie wprost użyto sformułowania, że prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne niepubliczne szkoły podstawowe dla dorosłych, niepubliczne licea ogólnokształcące dla dorosłych, niepubliczne branżowe szkoły II stopnia oraz niepubliczne szkoły policealne nie otrzymują dotacji, o których mowa w art. 26 ust. 2 i 4-5a oraz art. 31 a ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych do dnia 31 grudnia 2025 r. Wskazano, że słowo "otrzymać" w sensie prawnym oznacza wejście w posiadanie, wiąże się z faktycznym objęciem przedmiotu we władanie. Z kolei użyte w art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych słowo "przekazywane" oznacza powierzenie komuś czegoś, oddanie komuś czegoś, czyli znowu, tak jak w przypadku słowa "otrzymywać" wiązane jest to z określonym stanem faktycznym. Zatem skoro organ prowadzący ma 12 miesięcy na złożenie wniosku o dotację za efekt, a organ dotujący przekazuje dotację dopiero po złożeniu kompletnego wniosku wraz z wymaganymi dokumentami, a art. 50a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wyłączał otrzymanie dotacji do 31 grudnia 2025 r., to oznacza, że składając wniosek o dotację za efekt w styczniu 2026 r. w stosunku do słuchaczy posiadających status UKR, którzy zdali egzamin zawodowy w styczniu 2025 r. lub w czerwcu 2025 r., nie ma ograniczeń wynikających z brzmienia przepisu art. 50a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy i organ prowadzący może otrzymać dotację za efekt, a organ dotujący ma obowiązek dotację przekazać w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku. W niniejszej sprawie wniosek o wypłatę dotacji z wymaganymi załącznikami został złożony w terminie. Dalej strona skarżąca podniosła, że w uzasadnieniu projektu ustawy wraz z uzasadnieniem zawartym w druku sejmowym nr 342 wskazano, że zaproponowana zmiana w art. 50a ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy polega na ustaleniu terminu (tj. dnia 30 września 2025 r.), do którego będą stosowane dotychczasowe przepisy art. 50a. Oznacza to, że od dnia 1 października 2025 r. prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz przez osoby fizyczne niepubliczne szkoły podstawowe dla dorosłych, niepubliczne licea ogólnokształcące dla dorosłych, niepubliczne branżowe szkoły II stopnia oraz niepubliczne szkoły policealne będą otrzymywać dotacje, o których mowa w art. 26 ust. 2 i 4-5a oraz art. 31 a ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, na słuchaczy - obywateli Ukrainy objętych ustawą o pomocy. Projektodawca wprost wskazał, że wprowadzenie daty granicznej obowiązywania przepisu ma na celu zagwarantowanie wypłaty dotacji za kształcenie uchodźców od 1 października 2025 r. Ostatecznie zmiany dokonano od 1 stycznia 2026 r. co spowodowało kolejne oszczędności JST i kolejne kłopoty szkół policealnych w związku z nieprzewidywalnością działań ustawodawcy. Odnosząc się do ewentualnej wątpliwości, czy jednostki samorządu terytorialnego dysponują środkami na ten cel w ramach potrzeb oświatowych na rok 2026, wskazano, że kalkulacja potrzeb oświatowych na rok 2026 była dokonywana na podstawie danych z czerwca 2025 r., kiedy liczba uchodźców z Ukrainy w szkołach policealnych była wysoka. Jednocześnie od 1 września 2025 r. wprowadzono wymóg posiadania certyfikatu potwierdzającego znajomość języka polskiego na poziomie co najmniej BI, co doprowadziło do znaczącego spadku liczby cudzoziemców w szkołach policealnych już od września 2025 r. i trend ten uległ dalszemu pogłębieniu. Według danych publikowanych w serwisie dane.gov.pl liczba uchodźców z Ukrainy w szkołach policealnych spadła z 10 814 na dzień 31 grudnia 2024 r. do 6 473 na dzień 31 grudnia 2025 r., a całkowita liczba cudzoziemców w szkołach policealnych wynosiła 58 512 na dzień 30 września 2024 r. Oznacza to, że w okresie od 1 września 2025 r. jednostki samorządu terytorialnego osiągały wymierne oszczędności na niewypłaconych dotacjach miesięcznych oraz na dotacjach za efekty kształcenia, które będą rosły z każdym miesiącem roku 2026, co dodatkowo potwierdza, że realizacja wypłat dotacji za efekt w roku 2026, przy zachowaniu terminu 12 miesięcy od dnia ukończenia szkoty, nie powinna być postrzegana jako nieprzewidziane obciążenie finansowe. Jednocześnie wskazano, że przy wykładni przepisów dotyczących dotowania szkół organ administracji publicznej jest związany zasadą legalizmu, tj. działania na podstawie i w granicach prawa, a także zasadą zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadą pewności prawa. W konsekwencji wyjątki od reguły finansowania zadań oświatowych nie powinny być interpretowane rozszerzająco, w szczególności w sposób prowadzący do ograniczenia uprawnień podmiotów prowadzących szkoły mimo braku jednoznacznej podstawy ustawowej. W skali Polski również w innych miastach dotacje ze efekt w analogicznym stanie faktycznym zostały wypłacone. W tym kontekście podkreślono, że niedopuszczalne jest różnicowanie sytuacji prawnej podmiotów znajdujących się w identycznym stanie faktycznym i prawnym wyłącznie ze względu na właściwość miejscową organu. Taka praktyka narusza zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP), podważa zasadę zaufania do państwa i jednolitości stosowania prawa. W konsekwencji sąd rozpoznając skargę i dokonując wykładni przepisów, powinien uwzględnić zarówno stanowisko Ministra Edukacji, jak i utrwaloną praktykę innych jednostek samorządu terytorialnego. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Nowego Sącza wniósł o jej odrzucenie w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi, albo oddalenie w całości. Ponadto organ wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentacji: - znak: [...] prowadzonej przez organ dotujący wobec Niepublicznej [...] Szkoły Policealnej C. w N. oraz znak: [...] prowadzonej przez organ dotujący wobec Niepublicznej Szkoły Policealnej C. w N., obejmujących dokumentację dotyczącą: składania wniosków o udzielenie dotacji, przekazywania informacji do systemu informacji oświatowej, przekazywania informacji o planowanej liczbie uczniów, składania dokumentów potwierdzających uzyskanie efektu kształcenia przez uczniów będących obywatelami Ukrainy, korespondencji prowadzonej pomiędzy organem a skarżącą, stanowisk organu dotyczących stosowania art. 50a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zaskarżonego pisma z dnia 19 lutego 2026 r. oraz pozostałej dokumentacji związanej z przedmiotem sprawy - celem wykazania przebiegu i chronologii postępowania prowadzonego przez organ, zakresu i treści czynności podejmowanych przez stronę skarżącą, dat uzyskania przez uczniów efektów kształcenia, statusu uczniów objętych regulacją art. 50a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, obowiązywania art. 50a w dacie ziszczenia się przesłanek materialnoprawnych, braku podstaw materialnoprawnych do przyznania dotacji, charakteru i treści stanowiska organu będącego przedmiotem skargi. Organ przedstawił przebieg postępowania, wskazując, że pismem z 23 stycznia 2026 r. Fundacja C. jako organ prowadzący Niepubliczną Szkołę Policealną "C." w N. zwróciła się do organu z wnioskiem o wypłatę dotacji na 14 słuchaczy, którzy w styczniu 2025 i czerwcu 2025 r. otrzymali dyplomy potwierdzające kwalifikacje w zawodzie. Następnie, po zawiadomieniu mailowym z dnia 2 lutego 2026 r. o brakach formalnych, przedłożono w dniu 04 lutego 2026r. korektę informacji o liczbie uczniów, którzy uzyskali odpowiednio świadectwo dojrzałości, certyfikat kwalifikacji zawodowej, lub dyplom zawodowy oraz załączono kopie świadectw tych uczniów i zaświadczenia z Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Krakowie (dalej: OKE) jedno z dnia 17.06.2025r., w którym potwierdzono uzyskanie dyplomów w następujących zawodach: technik bezpieczeństwa i higieny (1 osoba), opiekunka dziecięca (8 osób), technik usług kosmetycznych (3 osoby). Natomiast drugie zaświadczenie z OKE z dnia 12 listopada 2025 r. obejmowało 81 słuchaczy z Niepublicznej Szkoły Policealnej "C." w N., w którym potwierdzono uzyskanie dyplomów w następujących zawodach: technik bezpieczeństwa i higiena pracy (1 osoba), opiekunka dziecięca (17 osób), technik administracji ( 14 osób), florysta (30 osób) i technik usług kosmetycznych (19 osób). W piśmie z 19 lutego 2026 r. znak: [...] Prezydent Miasta Nowego Sącza odmówił wypłaty wnioskowanej dotacji na 13 słuchaczy Niepublicznej Szkoły Policealnej "C." w N. Organ wskazał, że złożona w dniu 23 stycznia 2026 r. Informacja o liczbie uczniów, którzy uzyskali odpowiednio świadectwo dojrzałości, certyfikat kwalifikacji zawodowej, lub dyplom zawodowy dla jednostki dotowanej pn.: Szkoła Policealna C. w N., nie uprawnia do otrzymania dotacji podmiotowej, o której mowa w art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2025 r. poz. 439 z późn. zm. – dalej: u.f.z.o.), ponieważ decydujące znaczenie dla prawa do dotacji z art. 26 ust. 5 u.f.z.o. ma moment uzyskania przez ucznia efektu kształcenia. Jeżeli uczeń - obywatel Ukrainy posiadający status Uchodźcy - uzyskał dyplom w okresie obowiązywania art. 50a specustawy, to prawo do dotacji nie powstało. Wygaśnięcie z dniem 31 grudnia 2025r. art. 50a ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 337 ze zm.) nie skutkuje nabyciem prawa do dotacji za okres wcześniejszy. Termin 12 miesięcy ma zastosowanie wyłącznie do sytuacji, w których w dacie ukończenia kształcenia uczeń spełniał wszystkie warunki ustawowe, a prawo do dotacji istniało na gruncie obowiązujących wówczas przepisów. To oznacza, że sam 12-miesięczny termin wypłaty dotacji nie ma charakteru retroaktywnego i nie stanowi podstawy do wypłaty dotacji, które wcześniej nie były należne. Organ wyjaśnił, że tylko po łącznym spełnieniu wymogów określonych w art. 33 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, możliwe jest uzyskanie przez szkołę dodatkowego wsparcia, o którym mowa w art. 26 ust. 5. Poza tym tryb udzielania i rozliczania dotacji, m.in. o których mowa w art. 26 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (w tym "dotacja za efekt"), organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala w drodze uchwały. Udzielenie "dotacji za efekt" uzależnione jest więc również od spełnienia wymagań wynikających z prawa miejscowego, tj. w niniejszej sprawie uchwały Rady Miasta Nowego Sącza nr L/522/2017 Rady Miasta Nowego Sącza z dnia 28 grudnia 2017 r. Zatem, aby można było uzyskać "dotację za efekt" powinny być spełnione wszystkie przepisy łącznie (nie tylko art. 33 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, ale i § 3 oraz § 4 ust. 1 uchwały Rady Miasta Nowego Sącza, wydanej na podstawie art. 38 ust. 1 u.f.z.o.). Powyższe potwierdza Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 13 października 2022 r. sygn. akt VIII SA/Wa 533/22. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że uczniowie obywatele Ukrainy (UKR) w okresie obowiązywania art. 50a ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy, tj. od stycznia 2025 r. do czerwca 2025 r. złożyli egzaminy zawodowe i otrzymali świadectwa ukończenia szkoły. Przez cały rok budżetowy 2025 Skarżąca Fundacja nie otrzymywała dotacji podmiotowej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, na słuchaczy posiadających status (UKR). Ten przepis wyłączał możliwość przyznania i wypłaty dotacji podmiotowej i "dotacji za efekt" w odniesieniu do słuchaczy będących obywatelami Ukrainy o statusie UKR. Organ wskazał, że status cudzoziemcy oznaczany jako "UKR" wynika z przepisów ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Zgodnie z tą ustawą szczególne rozwiązania stosuje się do: obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bezpośrednio z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi oraz określonych członków ich rodzin, co wynika z art. 1 ust. 1 tej ustawy. Jednocześnie ustawa przewiduje szczególny reżim legalizacji pobytu tych osób (art. 2 ustawy), a także możliwość nadania im numeru PESEL ze specjalnym oznaczeniem ("UKR), które w praktyce administracyjnej identyfikuje osoby objęte zakresem tej regulacji. Komentowany przepis art. 50a, dodany nowelizacją specustawy z 8.04.2022 r. był kilkakrotnie nowelizowany i pozbawiał szkoły podstawowe dla dorosłych, licea ogólnokształcące dla dorosłych, branżowe szkoły II stopnia oraz szkoły policealne, prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne, prawa do dotacji na uczniów będących beneficjentami ustawy, które szkołom tym (a właściwie ich organom prowadzącym) przysługiwałoby na podstawie art. 26 ust, 2 i 4-5a, oraz art. 31a ustawy z 27.10.2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 754, 1562 i 1572). Ustawodawca założył zatem, że zapewnienie realizacji zadań oświatowych wobec beneficjentów specustawy następuje w ramach szkolnictwa publicznego. Wiąże się to z chęcią ograniczenia kosztów realizacji tego zadania. Strona skarżąca błędnie interpretuje art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, utożsamiając regulację art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych z momentem powstania prawa do dotacji. Tymczasem przepis ten dotyczy wyłącznie warunków przekazania dotacji, a nie przesłanek jej nabycia. Termin 12 miesięcy ma charakter proceduralny i dotyczy przekazania dokumentów potwierdzających uzyskanie efektu kształcenia. Nie stanowi on podstawy przekazania dokumentów powstania prawa do dotacji ani nie może prowadzić do jego "reaktywacji" w sytuacji, gdy prawo to nie powstało w chwili spełnienia przesłanek materialnoprawnych. Dotacja, o której mowa w art. 26 ust. 5 ustawy ma charakter dodatkowego świadczenia, powiązanego z systemem finansowania kształcenia. Jej przyznanie uzależnione jest od spełnienia wszystkich warunków ustawowych wymogów wynikających z przepisów prawa miejscowego regulujących tryb udzielania i rozliczania dotacji. Skoro w dacie uzyskania efektu kształcenia nie istniała podstawa prawna do przyznania dotacji, brak jest możliwości przyjęcia, że prawo to powstało później. W konsekwencji prawo do dotacji za efekt kształcenia nie powstało. Wygaśnięcie art. 50a z dniem 31 grudnia 2025 r. nie skutkowało powstaniem prawa do dotacji za okres wcześniejszy. W analizowanej regulacji brak jest jakichkolwiek przepisów przejściowych, które przyznawałyby dotację za okres objęty ustawowym wyłączeniem. Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do niedopuszczalnego nadania przepisom charakteru retroaktywnego, sprzecznego z zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Organ podkreślił, że wbrew zarzutowi w pkt 1 skargi, organ nie przyjął, iż "dotacja za efekt nie przysługuje w sytuacji zdania egzaminu zawodowego przez absolwenta szkoły." Jest to nadinterpretacja strony skarżącej prowadząca do mylnych wniosków i wynikająca z niezrozumienia istoty nabycia prawa do dotacji z art. 26 ust. 5 oraz art. 31a ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Przepis art. 26 ust. 5 u.f.z.o. winien być tłumaczony systemowo, na tle wszystkich ww. przepisów omawianej ustawy, a nie w oderwaniu od systemu udzielania dotacji. Organ odmawiając wypłaty "dotacji za efekt" kształcenia jasno wyjaśnił, że "dotacja za efekt" jest konsekwencją otrzymywania dotacji wynikającej z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. Jest to dodatkowa, jednorazowa wypłata na rzecz szkoły z tytułu efektywnego kształcenia (słuchaczy, uczniów). Żeby jednak efekt został osiągnięty uczniowie muszą uczęszczać do szkoły celem pobierania nauki, co pozwoli im w konsekwencji uzyskać dyplom w wybranym zawodzie. Efekt kształcenia jest więc zależny od pobierania nauki. To oznacza, że dotacja z art. 26 ust. 5 u.f.z.o. jest odroczona w czasie, uwarunkowana pozytywnym wynikiem egzaminu, będącego zwieńczeniem procesu nauczania w danej szkole. Skarżąca domaga się w skardze przyznania i wypłaty dotacji oświatowej za efekt kształcenia w odniesieniu do słuchaczy - obywateli Ukrainy (status UKR), którzy zdali egzamin zawodowy w sesji styczeń 2025 r. Natomiast oba wnioski z 23 stycznia 2026r. obejmują słuchaczy, który zdali egzaminy w styczniu 2025 i czerwcu 2025r. Wobec tej niespójności, organ z ostrożności procesowej podniósł, że kwestionuje prawo zarówno do podstawy nabycia dotacji za efekt kształcenia dla słuchaczy, którzy złożyli egzaminy zawodowe zarówno w styczniu 2025 jak i w czerwcu 2025. Bezsporną okolicznością w niniejszej sprawie jest to, że słuchacze wskazani w informacji z dnia 23 stycznia 2026 r. Fundacji C. z Niepublicznej Szkoły Policealnej "C." w N. w liczbie 14 osób, oraz z Niepublicznej [...] Szkoły Policealnej C. w liczbie 6 osób, nie byli wykazywani przez stronę skarżącą w comiesięcznej informacji o faktycznej liczbie uczniów w całym 2025 r. Zatem przyjąć należy, że te osoby były finansowane ze środków własnych szkoły, bądź czesnego tych słuchaczy. Prowadzenie szkół (również niepublicznych) nie jest działalnością gospodarczą, to jednak większość takich szkół jest w części finansowana przez uczniów, którzy ponoszą ustalone czesne. Z art. 70 ust. 3 Konstytucji RP nie wynika prawo podmiotowe szkół niepublicznych do uzyskania środków na całość ich działalności, a w założeniu szkoły niepubliczne mają być finansowane w mniejszym stopniu ze środków budżetu państwa niż szkoły publiczne ponieważ podstawowa odpowiedzialność za ich gospodarkę finansową spoczywa na ich założycielach (tak uznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt I GSK 1368/24 z dnia 15 października 2025 r.). W ocenie organu argumentacja strony skarżącej odnosząca się do praktyki innych jednostek samorządu terytorialnego, stanowisk Ministerstwa Edukacji Narodowej, interpretacji Biura Prawnego Urzędu Miasta Szczecin, a także okoliczności związanych z planowaniem potrzeb oświatowych i sytuacją finansową jednostek samorządu terytorialnego, pozostaje prawnie irrelewantna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest bowiem wyłącznie ocena zgodności z prawem zaskarżonej czynności organu, dokonana na podstawie obowiązujących przepisów prawa materialnego. Bez znaczenia prawnego pozostają natomiast praktyki stosowane przez inne jednostki samorządu terytorialnego, poglądy prezentowane w korespondencji urzędowej, czy też argumenty odnoszące się do przewidywanych skutków finansowych lub celowości określonych rozwiązań ustawowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialną podstawą zaskarżonej czynności stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 października 2017 r.mo finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. 2025.439) oraz ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U.2025.337), dalej jako ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że strona skarżąca uprawniona była do wniesienia skargi na czynność organu w postaci odmowy przekazania dotacji oświatowej na podstawie art. 26 ust. 5 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, ponieważ w myśl art. 47 ww. powołanej ustawy czynności podejmowane przez organ dotujący, o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143). Do dnia 31 grudnia 2025 r. prowadzone przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne niepubliczne szkoły podstawowe dla dorosłych, niepubliczne licea ogólnokształcące dla dorosłych, niepubliczne branżowe szkoły II stopnia oraz niepubliczne szkoły policealne nie otrzymują dotacji, o których mowa w art. 26 ust. 2 i 4-5a oraz art. 31a ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 754, 1562 i 1572), na uczniów będących obywatelami Ukrainy, o których mowa w art. 50 ust. 6 i 6a. Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy niepublicznej szkole policealnej przysługuje prawo do dotacji za efekt kształcenia przewidzianej w art. 26 ust. 5 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych w odniesieniu do słuchaczy będących obywatelami Ukrainy objętymi zakresem zastosowania art. 50a ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy, którzy uzyskali efekt kształcenia w czasie obowiązywania tego przepisu, natomiast wniosek wraz z dokumentami, o których mowa w art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, został złożony już po jego uchyleniu. Stan faktyczny nie jest sporny. Słuchacze, których dotyczy żądanie strony skarżącej, uzyskali efekt kształcenia poprzez zdanie egzaminów zawodowych odpowiednio w sesji styczniowej oraz czerwcowej 2025 r., a więc w okresie obowiązywania art. 50a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Bezsporne pozostaje również, że wniosek o wypłatę dotacji wraz z wymaganymi dokumentami został złożony w styczniu 2026 r., a więc już po utracie mocy obowiązującej przez art. 50a tej ustawy. W ocenie Sądu okoliczność ta nie prowadzi jednak do powstania prawa do dochodzonej dotacji. Przede wszystkim nie można podzielić stanowiska strony skarżącej, że o istnieniu prawa do dotacji decyduje chwila złożenia dokumentów określonych w art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Moment realizacji prawa i moment jego powstania, są to dwie odrębne instytucje prawa administracyjnego. Powstanie prawa następuje z chwilą ziszczenia się materialnoprawnych przesłanek przewidzianych ustawą, natomiast jego realizacja wymaga spełnienia wymogów proceduralnych, w tym złożenia dokumentów określonych w art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Spełnienie wymogów proceduralnych nie może jednak prowadzić do powstania prawa, które nie zostało nabyte na gruncie prawa materialnego. Przepis ten nie reguluje bowiem materialnoprawnych przesłanek nabycia prawa do dotacji, lecz określa wyłącznie warunki formalne i termin, w jakim podmiot prowadzący szkołę powinien udokumentować spełnienie ustawowych przesłanek uzasadniających przekazanie środków finansowych. Termin dwunastomiesięczny, o którym mowa w tym przepisie, nie kreuje prawa do dotacji ani nie prowadzi do jego powstania według stanu prawnego obowiązującego w dniu złożenia dokumentów. Zakłada on jedynie, że prawo to powstało wcześniej wskutek spełnienia przesłanek określonych w przepisach prawa materialnego. O tym, czy prawo do dotacji powstało, decyduje zatem stan prawny obowiązujący w chwili ziszczenia się przesłanek materialnoprawnych uzasadniających przyznanie dotacji za efekt kształcenia. W niniejszej sprawie przesłanki te zostały spełnione w 2025 r., kiedy słuchacze uzyskali efekt kształcenia w postaci zdania egzaminów zawodowych. W tym czasie obowiązywał jednak art. 50a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który wyłączał możliwość otrzymywania przez szkoły niepubliczne dotacji przewidzianych m.in. w art. 26 ust. 5 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych na słuchaczy będących obywatelami Ukrainy objętymi zakresem tego przepisu. Oznacza to, że w chwili, w której należało oceniać istnienie prawa materialnego do dotacji, ustawodawca wyłączył możliwość jego nabycia wobec tej kategorii słuchaczy. Nie można zatem podzielić stanowiska strony skarżącej, że uchylenie art. 50a z dniem 1 stycznia 2026 r. spowodowało powstanie prawa do dotacji. Utrata mocy obowiązującej przepisu wyłączającego możliwość finansowania określonej kategorii słuchaczy nie wywołuje skutku w postaci nabycia z mocą następczą prawa, które nie powstało pod rządami wcześniejszej regulacji. Skutek taki musiałby wynikać z wyraźnego przepisu przejściowego. Ustawodawca żadnego takiego rozwiązania nie wprowadził. Za odmienną oceną nie przemawia również argumentacja oparta na art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Fakt, że ustawodawca pozostawił podmiotom prowadzącym szkoły dwunastomiesięczny termin na złożenie dokumentów, nie oznacza, iż zamierzał dopuścić możliwość nabycia prawa do dotacji według stanu prawnego obowiązującego w chwili ich złożenia. Termin ten ma charakter jednolity dla wszystkich szkół objętych regulacją ustawy i służy wyłącznie realizacji prawa już istniejącego. Nie może natomiast stanowić samodzielnej podstawy do przyjęcia, że późniejsza zmiana stanu prawnego prowadzi do powstania prawa, które wcześniej nie zostało nabyte. Przyjęcie wykładni prezentowanej przez stronę skarżącą prowadziłoby do niedających się zaakceptować konsekwencji. O istnieniu prawa do dotacji decydowałby bowiem nie moment spełnienia materialnoprawnych przesłanek jej uzyskania, lecz wyłącznie data złożenia dokumentów przez podmiot prowadzący szkołę. W rezultacie identyczne stany faktyczne mogłyby być oceniane odmiennie jedynie z uwagi na różny termin wykonania obowiązku proceduralnego. Taka wykładnia pozostawałaby w sprzeczności z zasadą pewności prawa oraz z zasadą równego traktowania podmiotów znajdujących się w tej samej sytuacji prawnej. W konsekwencji Sąd uznał, że organ prawidłowo przyjął, iż wobec niespełnienia materialnoprawnych przesłanek nabycia prawa do dotacji za efekt kształcenia nie było podstaw do jej przyznania, a późniejsze złożenie dokumentów, po utracie mocy obowiązującej art. 50a ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, nie mogło prowadzić do powstania prawa do dochodzonego świadczenia. Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ organ prawidłowo zbadał wszystkie przesłanki przyznania skarżącej wnioskowanej dotacji oraz dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 26 ust. 5 u.f.z.o. w związku z art. 33 ust. 1 pkt 1-3 u.f.z.o. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 11 maja 2026
- Symbol z opisem
- 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
- Skarżony organ
- Prezydent Miasta
- Sędziowie
- Ewa Michna /przewodniczący/ Maria Zawadzka /sprawozdawca/ Marta Kisielowska
Powołane przepisy
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I SA/Łd 183/26 · 21 lipca 2026
Wyrok WSA w Łodzi z 21 lipca 2026 r., I SA/Łd 183/26 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Sygnatura: III SA/Gl 576/24 · 21 lipca 2026
Postanowienie WSA w Gliwicach z 21 lipca 2026 r., III SA/Gl 576/24 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Sygnatura: III SA/Gl 293/24 · 20 lipca 2026
Wyrok WSA w Gliwicach z 20 lipca 2026 r., III SA/Gl 293/24 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny