III SA/Lu 712/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Strzelec po rozpoznaniu w dniu 9 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na uchwałę Rady Gminy Trzebieszów z dnia 22 czerwca 2026 r., nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w D. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić K. K. kwotę 300 zł (trzysta złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na uchwałę Rady Gminy Trzebieszów nr [...] z dnia 22 czerwca 2026 r. w sprawie rozpatrzenia skargi na Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w D. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego. Organ wyjaśnił, że będąca przedmiotem skargi uchwała została wydana w oparciu o przepisy Działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm., dalej jako "k.p.a."), a w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został w przepisie art. 3 § 2 p.p.s.a. i obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W myśl art. 3 § 2a p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Według zaś art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że sądy administracyjne są właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach w nich ściśle określonych. Zakres właściwości rzeczowej (kognicji) sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, sprzeciwów od decyzji i postanowień wymienionych w art. 3 § 2a p.p.s.a., a także skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w wymienionych wyżej sprawach, a ponadto w sprawach, w których właściwość sądów administracyjnych przewidują ustawy szczególne. Z tego względu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest zbadać w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała nr [...] Rady Gminy Trzebieszów z dnia 22 czerwca 2026 r. w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w D. została podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 i art. 18b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153) w związku z art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Zaskarżoną uchwałą Rada Gminy Trzebieszów uznała w części za zasadną skargę na działanie Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w D. , przedstawiając w uzasadnieniu uchwały motywy podjęcia takiego stanowiska. Z akt sprawy wynika także, że skarga stanowiła przedmiot analizy Komisji Skarg, Wniosków i Petycji. Powyższe wskazuje, że zaskarżona uchwała została podjęta w ramach przewidzianego w Dziale VIII k.p.a. postępowania w sprawie skarg i wniosków. Należy wyjaśnić, że zawarte w tym dziale kodeksu postępowania administracyjnego regulacje służą społecznej kontroli działalności administracji publicznej i nie są związane z bezpośrednim kształtowaniem sytuacji prawnej wnoszącego skargę podmiotu. Zgodnie z art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi wnoszonej w tym trybie może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skargę składa się do organów właściwych do ich rozpoznania, które zostały wymienione w art. 229 pkt 1-9 k.p.a. Stosownie do tych przepisów skargi dotyczące zadań i działalności wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej, rozpoznaje rada gminy. O sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego (art. 237 § 3 k.p.a.). Ponadto stosownie do art. 18b ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym rada gminy rozpatruje skargi na działania wójta i gminnych jednostek organizacyjnych; wnioski oraz petycje składane przez obywateli; w tym celu powołuje komisję skarg, wniosków i petycji. Zgodnie z utrwalonym w tym zakresie poglądem, skarga wniesiona w trybie art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem obrony i ochrony różnych interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Skargi te są załatwiane w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną, polegającą na zawiadomieniu zainteresowanego o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi. W postępowaniu tym nie rozstrzyga się jednak konkretnej sprawy administracyjnej, bowiem nie jest wydawany ani akt administracyjny, ani też nie jest dokonywana czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z tego względu zainteresowanemu podmiotowi nie przysługuje prawo do zaskarżenia niesatysfakcjonującej go odpowiedzi. Wymaga podkreślenia, że działanie administracji publicznej w trybie postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII k.p.a. nie podlega kontroli sądów administracyjnych, gdyż nie mieści się w katalogu spraw określonych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Możliwość zaskarżenia działań podjętych w ramach takiego postępowania nie została także przewidziana w żadnej ustawie szczególnej. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. i sposób załatwienia skargi wniesionej w tym trybie nie podlega kontroli sądów administracyjnych. W konsekwencji, w zakresie właściwości sądów administracyjnych nie pozostaje również sposób załatwienia skargi powszechnej przez uprawniony organ, niezależnie od formy jaka zostanie temu nadana, a więc także wówczas, gdy nastąpi to w formie uchwały, która jest w takim wypadku – jak już wyżej wskazano – jedynie zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 237 § 3 k.p.a. Uchwała stanowi bowiem właściwą formę działania organu kolegialnego, jakim jest rada gminy. Z uwagi na powyższe stwierdzić należało, że skarga na uchwałę Rady Gminy Trzebieszów z dnia 22 czerwca 2026 r. nr [...] jest niedopuszczalna, gdyż nie należy do kategorii spraw, które podlegają kontroli sądów administracyjnych. Z tych przyczyn skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. O zwrocie wisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.