III SA/Po 782/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym skargi D. T. na decyzję Wojewody z dnia 6 lipca 2026 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia odrzucić skargę.

Pismem z dnia 7 lipca 2026 r. D. T. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody z dnia 6 lipca 2026 r. (znak: [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia skarżącemu na pobyt rezydenta długoterminowego UE. W odpowiedzi na skargę Wojewoda (dalej również: organ lub Wojewoda) wniósł o jej odrzucenie. Organ wskazał, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia, jakie służyły mu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Postępowanie w przedmiocie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE zakończone zostało decyzją umarzającą z dnia 6 lipca 2026 r., doręczoną skarżącemu w dniu 6 lipca 2026 r. Jednakże do dnia wniesienia skargi skarżący nie skorzystał z prawa wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Zdaniem Wojewody skarga jest z tego powodu niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Następnie pismem z dnia 31 lipca 2026 r. skarżący wniósł o cofnięcie skargi. Wskazał, że skarga została wniesiona w przekonaniu, że jest to właściwy środek zaskarżenia. Dopiero po zapoznaniu się z treścią odpowiedzi na skargę skarżący zrozumiał, że powinien był wnieść najpierw odwołanie. W związku z powyższym skarżący wniósł o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe, a więc określenie, od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w zakresie podmiotowym, tj. określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Z kolei warunkami formalnymi skutecznego wniesienia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu, wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z nich prowadzi do uznania niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy (por. postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 4 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Go 71/25; wszystkie przywołane orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń CBOSA, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Stosownie do art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Zatem wniesienie skargi do sądu administracyjnego na decyzję administracyjną dopuszczalne jest dopiero wówczas, gdy zostanie wyczerpany tryb przewidziany w art. 127 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r., poz. 1691 z późn. zm.), tj. gdy doszło do złożenia odwołania od decyzji wydanej w I instancji do właściwego organu administracji publicznej wyższego stopnia. Jak słusznie zauważył w niniejszej sprawie organ, skarżący nie wyczerpał trybu zaskarżenia, gdyż nie wniósł odwołania od decyzji Wojewody z dnia 6 lipca 2026 r. (znak: [...]) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia skarżącemu na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Zamiast tego wniósł na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego. Co istotne, skarżący został prawidłowo pouczony o przysługującym od decyzji Wojewody odwołaniu, a także o sposobie i terminie jego wniesienia (zob. pkt 1 pouczenia, str. 3 decyzji z dnia 6 lipca 2026 r.). Jednocześnie cofnięcie skargi przez skarżącego (pismo z dnia 31 lipca 2026 r.) nie mogło odnieść zamierzonego przez niego skutku, tj. Sąd nie mógł w tej sytuacji umorzyć postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 60 P.p.s.a. skarżący może skutecznie cofnąć skargę i oświadczenie to jest wiążące dla sądu. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Zastosowanie powyższego przepisu, prowadzące do merytorycznego rozpoznania wniosku o cofnięcie skargi i umorzenie postępowania sądowego (art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), może mieć miejsce tylko wówczas, gdy skarga wszczyna skutecznie postępowanie sądowoadministracyjne, które będzie prowadziło do merytorycznego rozpoznania skargi. Oświadczenie o cofnięciu skargi, złożone przez skarżącego, nie mogło odnieść zamierzonego skutku, gdyż wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca nadanie biegu przedmiotowej skardze, ponieważ skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna z powodu niewyczerpania trybu zaskarżenia. Oznacza to, że tylko w sytuacji dopuszczalności skargi i gdy jednocześnie nie jest ona dotknięta brakami, postępowanie sądowoadministracyjne jest skutecznie wszczęte i wtedy dopiero strona może skutecznie cofnąć skargę. Przesłanki niedopuszczalności skargi mają pierwszeństwo przed okolicznościami warunkującymi umorzenie postępowania (por. postanowienia NSA z dnia: 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 3150/13; 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2453/10; 27 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 923/08 i 3 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1829/07, CBOSA). Dlatego też Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 52 § 1 P.p.s.a., uznał że skargę należy odrzucić, jak orzekł w postanowieniu.