Sygnatura
VII SA/Wa 614/25
Wyrok WSA w Warszawie z 28 maja 2025 r., VII SA/Wa 614/25 – sprawy kandydatów na studia i studentów
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
- Data orzeczenia
- 28 maja 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, asesor WSA Michał Podsiadło, , Protokolant: referent Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2025 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium ministra za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2019/2020 oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej: "Minister", "organ") decyzją z [...] czerwca 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. 359 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 85, dalej jako "p.s.w.n.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256, dalej: "k.p.a."), po ponownym rozpatrzeniu sprawy – utrzymał w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2019 r., nr [...], o odmowie przyznania J. S., studentowi II roku studiów drugiego stopnia Uniwersytetu W na kierunku fizyka (dalej: "Student", "Skarżący"), stypendium Ministra za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2019/2020. Do wydania decyzji Ministra doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez ten organ. W dniu [...] października 2019 r. Rektor Uniwersytetu W złożył wniosek o przyznanie J. S. stypendium Ministra za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2019/2020. Wniosek wskazywał na osiągnięcia naukowe Studenta; został mu nadany nr [...]. Decyzją z [...] grudnia 2019 r., nr [...], Minister odmówił przyznania Studentowi wnioskowanego stypendium. Organ wyjaśnił, że zgodnie z przyjętą metodologią przyznał stypendia tylko tym studentom, których wniosek uzyskał co najmniej 9 punktów. Wniosek Studenta uzyskał jedynie 5 punktów. Na podstawie protokołu oceny wniosku o przyznanie stypendium stwierdzono, że spośród przedstawionych 6 osiągnięć Studenta Zespół doradczy uwzględnił 2 – za udział w dwóch projektach (3a, 3b). Zespół doradczy nie uwzględnił za to: udziału w 1 projekcie (3c) - z uwagi na brak badawczego charakteru projektu; udziału w 1 konferencji (4a) - z uwagi na brak 100% autorstwa referatu; udziału w 2 konkursach (5a, 5b) - z uwagi na uzyskane w konkursie wyróżnienie, a nie nagrodę i dalsze, niż 10. miejsce. Pismem z [...] stycznia 2020 r. Student złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że jest jedynym (100%) autorem referatu wygłoszonego na konferencji (projekt 4a) i dołączył do odwołania dwa oświadczenia dotyczące tej kwestii. W ocenie Skarżącego powinny być mu przyznane punkty za to osiągnięcie. W odniesieniu do projektów 3a oraz 3b Student stwierdził, że przyznano mu zbyt niską liczbę punktów i że powinny być zakwalifikowane jako projekty o zasięgu międzynarodowym, wysokim prestiżu i wysokich efektach. Zawnioskował tym samym o ponowną ocenę tych osiągnięć i podwyższenie liczby przyznanych punktów. Student zawnioskował również o przyznanie punktów za udział w konkursie, w którym zajął 1. miejsce, podnosząc, że za zwycięstwo została mu przyznana nagroda, a nie wyróżnienie, co - w jego ocenie - potwierdza dyplom otrzymany od organizatorów. Ponownie rozpatrując sprawę Minister w pierwszej kolejności przywołał treść art. 359 ust. 1 p.s.w.n., zgodnie z którym, stypendium ministra może otrzymać student wykazujący się znaczącymi osiągnięciami naukowymi lub artystycznymi związanymi ze studiami, lub znaczącymi osiągnięciami sportowymi. Stypendium przyznaje minister z własnej inicjatywy lub na wniosek rektora. Stypendium jest przyznawane na rok akademicki. Dalej organ wyjaśnił, że stosownie do § 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] listopada 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (Dz. U. z 2019 r., poz. 2297), w niniejszej sprawie w postępowaniu administracyjnym stosowane były przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (Dz.U. z 2019 r., poz. 658, dalej jako "rozporządzenie"). Minister podkreślił, że zgodnie z § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia, stypendium dla studenta uczelni nadzorowanej przez ministra na dany rok akademicki może zostać przyznane studentowi, który: 1) w poprzednim roku akademickim zaliczył rok studiów oraz 2) uzyskał wpis na kolejny rok studiów w danym roku akademickim. Zgodnie z ust. 2 omawianego przepisu, wymogi te nie stosuje się do studenta, który w roku złożenia wniosku o przyznanie stypendium został przyjęty na studia drugiego stopnia. Minister wskazał, że w dniu [...] listopada 2019 r. Zespół doradczy do oceny wniosków o przyznanie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (powołany zarządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] sierpnia 2019 r.; dalej jako "Zespół doradczy") podjął uchwałę nr [...] w sprawie wytycznych dotyczących sposobu oceny wniosków. Wnioski były oceniane metodą punktową, w ramach poszczególnych dziedzin reprezentowanych przez ekspertów. Przy ocenie danego osiągnięcia członkowie Zespołu doradczego kierowali się kryteriami określonymi w § 10 ust. 2 rozporządzenia, a także szczegółowymi wytycznymi dotyczącymi sposobu oceny wniosków, wykorzystując przy tym swoją ekspercką wiedzę w określonych dziedzinach. Maksymalna punktacja wniosku wynosiła 50 punktów. Minister nadmienił, że metoda punktowa zapewniła sprawiedliwy rozkład punktów, niezależny od potencjalnie odmiennego charakteru i typów osiągnięć w zakresie różnych dziedzin. Kryteria oceny ustalone dla znaczących osiągnięć polegających na znaczącym udziale w projekcie badawczym o wysokim poziomie innowacyjności, realizowanym przez uczelnię, w której student odbywa lub odbywał kształcenie dotyczyły: pełnionej roli w projekcie, prestiżu (znaczenia) projektu, okresu uczestnictwa oraz efektów projektu (liczbę referatów naukowych, monografii naukowych itp.). W przypadku tej kategorii ocenie nie podlegał m.in. udział w projektach o niskim prestiżu innowacyjności, pełnienie mało znaczącej roli w projekcie lub roli o charakterze nienaukowym, udział w projektach nieprowadzonych przez uczelnię, w której student odbywa lub odbywał kształcenie. Przy ponownej ocenie Zespół doradczy dokładnie przeanalizował każde z przedstawionych przez Studenta osiągnięć, bazując na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym oraz korzystając z ogólnodostępnych źródeł zewnętrznych. Ocena wniosku opierała się także na wiedzy wynikającej z obecności w Zespole doradczym ekspertów w różnych dziedzinach nauki, posiadających rozeznanie w treści publikacji i aktualnych zdobyczach naukowych. W celu zapewnienia obiektywizmu oceny ponowna ocena wniosku została dokonana przez innego eksperta niż w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Minister wyjaśnił, że zgodnie z protokołem ponownej oceny wniosku o przyznanie Studentowi stypendium, spośród przedstawionych 6 osiągnięć Zespół doradczy uwzględnił 2, za które przyznał 7,50 pkt, w tym: - 7,50 pkt - za udział w 2 projektach (3a, 3b), zaś nie uwzględnił: - udziału w 1 projekcie (3c) - z uwagi na brak badawczego charakteru projektu, - udziału w 1 konferencji (4a) - z uwagi na brak 100% autorstwa referatu, - udziału w 2 konkursach (5a, 5b) - z uwagi na uzyskanie dalszego niż 10 miejsce w konkursie. Organ zaznaczył, że w protokole oceny wniosku ekspert wskazał, iż projekty 3a i 3b zostały poprawnie zakwalifikowane jako projekty o prestiżu międzynarodowym, co potwierdza współpraca z bardzo dobrymi zagranicznymi grupami badawczymi. Co prawda student wskazał we wniosku odwoławczym przykładowe publikacje i wystąpienia na konferencjach związane z realizacją ww. projektów oraz że są finalizowane badania, które będą opublikowane w bliższej przyszłości, jednak nie zostały wskazane efekty udziału studenta w projektach (student podał we wniosku 1 referat zaprezentowany na konferencji). Efekty realizacji projektów określono więc na poziomie "występujące", ale nie "duże". Natomiast jeśli chodzi o udział w programie "Najlepsi z najlepszych" (projekt 3c) stwierdzono, że nie jest to projekt badawczy prowadzony przez uczelnię. Jest to projekt (program) Ministra, którego celem jest wsparcie wybitnie uzdolnionych studentów w rozwoju ich aktywności, ze środków Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego. Dzięki zdobytym środkom beneficjenci projektu uczestniczą w konkursach, zawodach i konferencjach na arenie międzynarodowej. Jako projekt nie ma on jednak charakteru naukowego. Odnosząc się do zarzutów Studenta podnoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister zaznaczył, że również w postepowaniu odwoławczym nie przyznano Studentowi punktów za referat 4a, ponieważ w książce abstraktów są wymienieni współautorzy, a w postępowaniu o przyznanie stypendium ministra wymagany jest 100% wkład autora. Jeżeli autorzy rzeczywiście nie brali udziału w procesie przygotowywania referatu, nie powinni być również współautorami publikacji, tj. nie powinni być wymienieni w niej jako autorzy. W przypadku gdyby udział współautorów był znikomy i nie wymagał umieszczenia ich w spisie autorów, wówczas powinni być wymienieni w części "podziękowania" (acknowledgement). Organ wskazał, że nie przyznane zostały także punkty za zajęcie 12 miejsca zespołowo w konkursie 5b (zgodnie z wytycznymi, punktowano wyłącznie zajęcie pierwszych 10 lokat w rankingu). Po analizie indywidualnego rankingu zawodników tego turnieju (https://connect.iptnet.info/IPT2019/participants) stwierdzono, że student zajął 46 miejsce w klasyfikacji generalnej wśród uczestników indywidualnych, uzyskawszy 14,80 pkt, a w kategorii cząstkowej "Review", składającej się na ranking zawodników indywidualnych, zajął 6 miejsce ex equo (7,40 pkt). Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi sposobu oceny wniosków, nie mogły być przyznane punkty za uzyskanie dyplomu "Best Review". W kategorii dot. nagród Zespół konsekwentnie uwzględniał jedynie uzyskane miejsce w klasyfikacji generalnej, a nie cząstkowej, na którą składa się klasyfikacja generalna. Gdyby student w indywidualnej klasyfikacji generalnej konkursu zajął miejsce od 1 do 10, wówczas byłoby możliwe przyznanie punktów za takie osiągnięcie. Tymczasem zajął on dopiero 46 miejsce w konkursie, które nie mogło być punktowane. Ponadto Minister podkreślił, że ocena wniosków przez Zespół doradczy była oceną porównawczą. To, że dane osiągnięcie nie uzyskało maksymalnej liczby punktów, oznaczało, że we wnioskach innych studentów znajdowały się dokonania o wyższym prestiżu lub o wyższym poziomie innowacyjności, które - w porównaniu z wnioskiem danego studenta - zasługiwały na większą liczbę punktów. Ocena danego osiągnięcia pod kątem prestiżu lub poziomu innowacyjności pozwalała na dokładniejsze jego pozycjonowanie względem osiągnięć innych studentów i prawidłowe umiejscowienie wniosku w rankingu. Po proporcjonalnym przeliczeniu liczby uzyskanych przez studenta punktów do 50 pkt względem średniej arytmetycznej z pięciu wniosków z najwyższą liczbą punktów w obszarze nauk ścisłych i przyrodniczych (tj. 63,60 pkt) oraz po zaokrągleniu w dół do pełnej jedności wniosek uzyskał ostatecznie 5 pkt. Minister zgodził się z punktacją wniosku oraz opinią Zespołu doradczego wyrażoną w protokole ponownej oceny wniosku o przyznanie Studentowi stypendium ministra. Liczba uzyskanych punktów, w stosunku do oceny wniosku w pierwszej instancji, nie uległa zmianie. W roku akademickim 2019/2020 stypendium ministra otrzymali studenci, których wniosek uzyskał co najmniej 9 pkt. Minister nie miał zatem podstaw do zmiany decyzji z dnia [...] grudnia 2019 r. W konsekwencji powyższego, wspomnianą na wstępie decyzją z [...] czerwca 2020 r., nr [...], Minister utrzymał w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2019 r., nr [...]. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się Student, który wniósł skargę do tutejszego Sądu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego w postaci oświadczeń zarówno opiekuna naukowego, jak i Skarżącego dotyczącego faktu, że Skarżący jest jedynym autorem referatu prezentowanego na konferencji, zatem przysługują mu punkty do listy rankingowej do stypendium Ministra za to osiągnięcie. Skarżący podniósł, że otrzymanie punktów za to osiągnięcie było w tym przypadku warunkiem wystarczającym do otrzymania stypendium. Skarżący zaznaczył, że we wniesionym odwołaniu wyjaśnił wyczerpująco kwestię autorstwa referatu i przedstawił oryginalne oświadczenie o 100% autorstwie referatu na konferencji oraz oświadczenie kierownika badań, a zarazem jego opiekuna naukowego, który wyjaśniał wątpliwości sygnalizowane w decyzji z [...] grudnia 2019. Zespół doradczy odnotował fakt załączenia dwóch oświadczeń dotyczących autorstwa referatu (jedno oświadczenie własne, drugie oświadczenie kierownika projektu naukowego i zarazem opiekuna naukowego Studenta), jednak decyzją Zespołu było utrzymanie punktacji osiągnięć i nie przyznanie stypendium. Zdaniem Skarżącego, decyzja Zespołu doradczego nie odniosła się w żaden sposób do złożonych oświadczeń ani do treści wyjaśnień złożonych w odwołaniu od decyzji. Skarżący załączył kopie oświadczeń złożonych do odwołania. Zespół doradczy odniósł się do załączonej publikacji pokonferencyjnej stwierdzając, że znajdujące się w publikacji nazwiska współautorów projektu oznaczają, że są oni także współautorami samego referatu. Nie rozpatrzono więc załączonych oświadczeń i nie odpowiedziano na argumentację przedstawioną w odwołaniu. Werdykt zespołu doradczego jest tym bardziej niezrozumiały dla Skarżącego, że w analogicznym przypadku dla studenta w identycznej sytuacji odwołanie zostało uznane przez Zespół doradczy. W przypadku tegoż studenta w drodze odwołania uznane zostały u niego punkty za autorstwo referatu na konferencji punkt (4a jego wniosku). Według Skarżącego, wydane decyzje są więc między sobą sprzeczne, a według otrzymanego w jego przypadku uzasadnienia punkty nie powinny być uznane także w jego przypadku. Zgodnie z treścią oświadczeń oraz przedstawioną argumentacją w odwołaniu punkty za osiągnięcie naukowe jakim jest prezentacja referatu na zagranicznej konferencji powinny były być uznane w przypadku zarówno innego studenta, jak i Skarżącego. Przy piśmie z [...] listopada 2020 r. Skarżący przedłożył oświadczenia pozostałych osób wymienionych w referacie wygłoszonym przez Skarżącego na konferencji międzynarodowego, w których osoby te wskazały, że według ich najlepszej wiedzy Skarżący był jedynym autorem referatu pt.: "[...] [...]". W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1855/20 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] grudnia 2019 r. Sąd stwierdził m.in. że doszło do naruszeń proceduralnych dotyczących rozpatrywania wniosków o stypendium, a treść zarządzenia organu dotyczącego powołania Zespołu doradczego wykroczyła poza granice upoważnienia ustawowego zawartego w art. 341 p.s.w.n. Na skutek wniesionej przez Ministra skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 6800/21 uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. NSA nie podzielił oceny prawnej zaprezentowanej przez WSA w Warszawie i wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji powinien merytorycznie ocenić zarzuty skargi wniesionej przez Studenta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja lub postanowienie są zgodne z prawem, uchylenie ich przez sąd jest niedopuszczalne. Jednocześnie należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja nie narusza prawa w sposób wskazany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z [...] czerwca 2020 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję tego organu z [...] grudnia 2019 r., nr [...], o odmowie przyznania J S, studentowi II roku studiów drugiego stopnia Uniwersytetu W na kierunku fizyka, stypendium Ministra za znaczące osiągnięcia na rok akademicki [...]. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 359 ust. 1 p.s.w.n. (w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania przez organ), zgodnie z którym, stypendium ministra może otrzymać student wykazujący się znaczącymi osiągnięciami naukowymi lub artystycznymi związanymi ze studiami, lub znaczącymi osiągnięciami sportowymi. Stypendium przyznaje minister z własnej inicjatywy lub na wniosek rektora. Stypendium jest przyznawane na rok akademicki. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że z wnioskiem o przyznanie Skarżącemu stypendium na rok akademicki [...]wystąpił Rektor Uniwersytetu W., którego Skarżący pozostawał studentem. Przed przystąpieniem do merytorycznych rozważań w niniejszej sprawie Sąd uznał za niezbędne przypomnienie, że przepis art. 363 ust. 1 p.s.w.n. przyznaje Ministrowi kompetencje do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania oraz sposobu wypłacania tych świadczeń (stypendiów). W wykonaniu tego ustawowego upoważnienia Minister wydał rozporządzenie z dnia 1 kwietnia 2019 r. w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców stanowiąc m.in., że rozporządzenie określa m.in: szczegółowe kryteria i tryb przyznawania oraz sposób wypłacania stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, studentom wykazującym się znaczącymi osiągnięciami naukowymi lub artystycznymi związanymi ze studiami, lub znaczącymi osiągnięciami sportowymi. Nie sposób zatem odmówić Ministrowi możliwości uszczegóławiania kryteriów oceny dokonań studentów i promowania określonej formy i doniosłości dokonań naukowych. Nie wszystkie też osiągnięcia naukowe, a jedynie znaczące, podlegają uwzględnieniu w procesie przyznawana stypendium. Ważne jest natomiast, aby przyjęte kryteria oceny były jednakowe dla wszystkich weryfikowanych wniosków. W ocenie Sądu w składzie tu orzekającym organ wypełnił obowiązek dokonania oceny wniosków wedle jednakowych, możliwie maksymalnie zobiektywizowanych i wiadomych dla stron postępowania kryteriów, bowiem do ich oceny, zarządzeniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. w sprawie powołania zespołu doradczego do oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców (Dz. Urz. MNiSW poz. 59), powołał zespół ekspercki. Podstawę ku temu stanowił art. 341 p.s.w.n. W dniu [...] listopada 2019 r. Tak powołany Zespół doradczy uchwalił szczegółowe wytyczne dotyczące sposobu oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra. Uchwała ta zawierała wskazówki dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne, mające na celu zagwarantowanie, aby oceny przygotowane przez poszczególnych członków Zespołu były dokonane według jednolitych zasad i wytyczne te ukazały się na stronie internetowej urzędu Ministra. W orzecznictwie przyjmuje się, iż uchwała Zespołu eksperckiego nie wprowadza żadnych zmian w określonych przepisami prawa powszechnie obowiązującego przesłankach warunkujących przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, a jedynie przypisuje im jednakowe wagi, co jest niezbędne dla ujednolicenia wewnętrznego trybu postępowania Zespołu w celu zapewnienia możliwości ustalenia rankingu wniosków uszeregowanego według największej liczby punktów, który będzie oparty na jednolitej punktacji poszczególnych rodzajów osiągnięć naukowych, a zatem będzie porównywalny. Nie można wobec tego uznać przepisów tej uchwały jako współtworzących podstawę prawną decyzji administracyjnych w sprawach przyznania stypendium ministra za wybitne osiągnięcia (zob. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 565/14, dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: "CBOSA"). Prawidłowość procedury przyjętej w przedmiotowej sprawie przez Ministra przy rozpoznawaniu wniosków o przyznanie stypendium potwierdził również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 6800/21, którym uchylił wyrok WSA w Warszawie z 21 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1855/20 i wskazał na potrzebę merytorycznej oceny przez tutejszy Sąd zarzutów skargi wniesionej przez Studenta. Sąd Naczelny nie podzielił bowiem zastrzeżeń co do prawidłowości wydania przez Ministra zarządzenia z dnia 26 sierpnia 2019 r. w sprawie powołania Zespołu doradczego do oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra, jak i przyjętego sposobu procedowania przez ten Zespół przy ocenie wniosku Skarżącego. Należy podkreślić, że zgodnie z dyspozycją art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Stosując się zatem do wskazań zawartych w ww. wyroku NSA, tutejszy Sąd zobowiązany jest dokonać oceny sprawy w tak wyznaczonych ramach. Należy jednakże podkreślić, że jak zgodnie przyjmuje się w judykaturze, w sprawach takich jak rozpoznawana poza kompetencjami Sądu pozostaje merytoryczna weryfikacja ocen poszczególnych osiągnięć naukowych studenta przedstawionych we wniosku o przyznanie stypendium za osiągnięcia naukowe. Innymi słowy - Sąd nie jest władny odnieść się np. do zarzutu wskazującego na to, że zdaniem Studenta dana ocena jest np. za niska w stosunku do okoliczności stanowiących podstawę jej wystawienia (osiągnięć naukowych ocenianego), jeżeli ocena została wystawiona zgodnie z obowiązującą w tym zakresie procedurą oceniania. Badanie zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem nakazuje więc Sądowi przeprowadzenie kontroli oceny wniosku o przyznanie stypendium, stanowiącej podstawę podjęcia decyzji w sprawie stypendium, z czysto formalnego punktu widzenia, tj. w zakresie tego, czy ocena ta dokonana została z uwzględnieniem reguł i warunków wyrażonych m.in. w rozporządzeniu w sprawie stypendiów ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki dla studentów i wybitnych młodych naukowców. Mając to na uwadze trzeba od razu zaznaczyć, że Sąd nie jest władny do podważenia dokonanej przez Zespół doradczy oceny merytorycznej projektów Studenta zgłoszonych w pkt 3a i 3b wniosku, za udział w których ostatecznie przyznano Skarżącemu 7,50 pkt. Wymaga odnotowania, że Zespół doradczy powołany przez Ministra dwukrotnie analizował przedstawione we wniosku o przyznanie stypendium osiągnięcia Studenta, bazując na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Zapewniono, aby ponowna ocena wniosku została dokonana przez innego eksperta niż w uprzednim postępowaniu. Wniosek o przyznanie stypendium był oceniany przez Zespół doradczy metodą punktową w ramach poszczególnych dziedzin reprezentowanych przez ekspertów z danej dziedziny. Jak wyjaśnił Minister, przy ocenie danego osiągnięcia członkowie Zespołu doradczego kierowali się kryteriami określonymi w § 10 ust. 2 rozporządzenia a ocena wszystkich wniosków miała charakter porównawczy. Zespół doradczy oceniał zatem dany wniosek na tle wniosków innych studentów w ramach danej dziedziny. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ rzeczowo odniósł się do przedmiotowej kwestii wyjaśniając, że w protokole oceny wniosku ekspert wskazał, iż projekty 3a i 3b zostały poprawnie zakwalifikowane jako projekty o prestiżu międzynarodowym, co potwierdza współpraca z bardzo dobrymi zagranicznymi grupami badawczymi. Minister zauważył przy tym, że z uwagi na wykazane efekty udziału studenta w projektach, zostały one określone na poziomie "występujące", ale nie "duże", gdyż takowych nie wykazano. Organ wyjaśnił również powody, dla których nie uwzględniono w punktacji udziału Studenta w programie "Najlepsi z najlepszych" (projekt 3c). Stwierdzono, że nie jest to projekt badawczy prowadzony przez uczelnię, lecz jest to projekt (program) Ministra, którego celem jest wsparcie wybitnie uzdolnionych studentów w rozwoju ich aktywności, ze środków Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego. Dzięki zdobytym środkom beneficjenci projektu uczestniczą w konkursach, zawodach i konferencjach na arenie międzynarodowej. Jako projekt nie ma on jednak charakteru naukowego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł zatem podstaw do zakwestionowana tak uzasadnionej oceny osiągnieć Skarżącego w omówionym zakresie, a takowych nie dostarcza również treść skargi. Sporna między organem a Studentem jest więc w zasadzie wyłącznie okoliczność nieuwzględnienia przez Zespól doradczy osiągnięć Skarżącego wskazywanych jako udział w 1 konferencji i autorstwo referatu (projekt 4a) oraz udział w 2 konkursach (5a, 5b). Odnosząc się do pierwszego z powołanych zagadnień należy podkreślić, że zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ i mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie), za znaczące osiągnięcia naukowe studenta uważa się autorstwo i wygłoszenie referatu naukowego dotyczącego badań naukowych o wysokim poziomie innowacyjności na ogólnopolskiej lub międzynarodowej konferencji naukowej o wysokim prestiżu zorganizowanej przez podmiot, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, zagraniczną uczelnię lub zagraniczną instytucję naukową. Jak słusznie przyjął Minister, z treści przywołanego przepisu wynika, że za znaczące osiągnięcie naukowe studenta, które mogą być uwzględnione przy ocenie wniosku o przyznanie stypendium ministra, mogą być brane pod uwagę tylko te referaty, których autorem jest wyłącznie student ubiegający się o to stypendium. Inaczej mówiąc, w tej kategorii uznane przez Zespół doradczy i organ oceniający mogły być jedynie te referaty, które Student wygłosił samodzielnie i których jest jedynym autorem. Trafność takiego rozumienia ww. przepisu potwierdza brzmienie pkt 1 i 2 powołanego § 2 rozporządzenia, w świetle których, w przypadku monografii naukowej lub artykułu naukowego uwzględnieniu podlegało także ich współautorstwo. Takiego osiągnięcia - w postaci samego tylko współautorstwa - nie przewidziano natomiast w przypadku referatu naukowego wymienionego w § 2 pkt 4 rozporządzenia. W tym miejscu wypada zauważyć, że dopiero nowelizacja ww. rozporządzenia dokonana w dniu [...] sierpnia 2021 r. (Dz.U. z 2021 r., poz. 1637) pozwoliła na uwzględnienie w punktacji stypendialnej samodzielnego wygłoszenia referatu naukowego dotyczącego badań naukowych o wysokim poziomie innowacyjności, którego student jest autorem lub współautorem. Niemniej z uwagi na datę wejścia w życie tej nowelizacji oczywistym jest, że nie mogła ona mieć zastosowania w niniejszej sprawie, a przyznanie rzeczonych stypendiów Ministra na rok 2019/2020 musiało odbywać się z poszanowaniem obowiązującej wówczas treści wskazanego § 2 pkt 4 rozporządzenia. Z tego względu, zdaniem Sądu, Minister prawidłowo stwierdził, że tylko samodzielne wygłoszenie i autorstwo referatu wskazanego w § 2 pkt 4 rozporządzenia uprawniało Zespół doradczy do przyznania z tego tytułu punktów Studentowi. Tymczasem, rację ma Minister wskazując, że przedstawiona przy wniosku dokumentacja oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalały uznać, że Skarżący, który niewątpliwie samodzielnie wygłosił zgłoszony we wniosku referat na konferencji międzynarodowej, był jego wyłącznym autorem. Trzeba podkreślić, że w aktach sprawy znajduje się kopia referatu pt.: "[...]", który jak wynika z wniosku, i co nie jest kwestionowane w sprawie, został samodzielnie wygłoszony przez Skarżącego na konferencji pn.: "[...]", która odbyła się w dniach [...]sierpnia 2019 r. w S. Z. (zob. k. 61-64 - akt administracyjnych). Jak słusznie zauważył organ, z treści powyższego opracowania jednoznacznie wynika jednak, że jako jego autorzy wskazani zostali: J. S., S. K., W. Z., R. C., M. L., R. Ł.. Co więcej, nie uszło uwadze Sądu, że w treści przedmiotowego referatu posłużono się wielokrotnie zaimkiem osobowym "My" (j. angielski - "We"), co wyraźnie wskazuje na większą niż jeden liczbę autorów tego opracowania. Z żadnego fragmentu wspomnianego referatu nie wynika natomiast, że to Skarżący był jego wyłącznym autorem, zaś pozostałe wymienione w nim osoby są – jak obecnie usiłuje dowieść Skarżący – jedynie współautorami badań, które posłużyły do jego opracowania. Zasadnie wywodzi w tym względzie organ, że gdyby tak rzeczywiście było, to powszechnie przyjętą, dobrą praktyką w nauce jest, że osoby takie, biorące jedynie udział w samych badaniach, a już nie w procesie przygotowania referatu opracowanego na ich podstawie, wymieniane są bądź to w przypisach bądź w części referatu dotyczącej podziękowań. Wskazanie zaś w finalnej wersji referatu jako jego autorów kilku osób powoduje, że praca ta nie może być później formalnie przypisana w oficjalnym obiegu tylko jednej z nich. W takiej sytuacji każda z tych osób może w równym stopniu przypisywać sobie jego autorstwo, co wyklucza uznanie przez organ nauki, że jedynie jedna ze wskazanych w nim osób może posługiwać się tym dorobkiem naukowym jako indywidualnym osiągnięciem. Istotne znaczenie w sprawie ma ponadto przywoływany przez Ministra fakt, że również w oficjalnej dokumentacji sporządzonej po ww. konferencji naukowej w R., tj. w tzw. księdze abstraktów jednoznacznie wskazano jako autorów przedmiotowego referatu: J. S., S. K., W. Z., R. C., M. L., R. Ł. (zob. k. 15 – akt administracyjnych). Minister zasadnie uznał więc, że dopóki w oficjalnej dokumentacji pokonferencyjnej oraz w przedłożonej do oceny wersji wygłoszonego tam referatu wskazana jest większa liczba jego autorów, niż tylko Skarżący, to organ nie może w oficjalnym obiegu prawnym uwzględnić nawet tego rodzaju dowodów, jak późniejsze oświadczenia innych osób w nim wskazanych, w których wyjaśniają Oni, że Skarżący miał sam opracować sporny referat. Podzielając to zapatrywanie, Sąd podzielił argumentację Ministra zaprezentowaną w odpowiedzi na skargę, że wskazując organizatorowi konferencji inne osoby jako współautorów referatu, Skarżący powinien liczyć się z tym, że traci w ten sposób możliwość późniejszego wskazywania siebie jako jedynego autora referatu. Minister słusznie nadmienił przy tym, że spełnienie warunku 100% autorstwa referatu organ ustala na podstawie dowodów zgromadzonych w aktach sprawy, dokonując ich analizy i oceny. W tym zakresie - w ocenie Ministra programy konferencji przygotowane przez ich organizatorów i dołączone do wniosku o przyznanie stypendium wraz z abstraktami referatów stanowią wiarygodne źródło informacji (dowód) na temat autorstwa referatów. Wnioskodawca nie przedstawił natomiast dowodów na to, by oficjalna dokumentacja pokonferencyjna, wskazująca na tak istotny dorobek naukowy na niej zaprezentowany, została następnie zweryfikowana i by dane w niej ujawnione, co do autorstwa poszczególnych opracowań, ulegały sprostowaniu lub zmianie. Oznacza to, że w dalszym ciągu pozostałych pięciu współautorów przedmiotowego referatu może wskazywać tę publikację pokonferencyjną w swoim dorobku naukowym. Z całą pewnością zaś, nie jest zadaniem Ministra w postępowaniu o przyznanie stypendium weryfikacja autorstwa publikacji, w szczególności podważanie autorstwa części osób wskazanych w oficjalnych dokumentach z konferencji naukowej jako współautorów referatu. W tym kontekście Minister nie bez racji zauważył, że na podstawie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych autorstwo utworu (dzieła) wiąże się z określonymi uprawnieniami (osobistymi i majątkowymi) i podlega ochronie, zaś wprowadzenie w błąd co do autorstwa dzieła może wiązać się z odpowiedzialnością kamą. W tym miejscu odniesienia Sądu wymaga zarzut skargi, w którym podnoszona jest argumentacja, że w przypadku wniosku innego studenta ubiegającego się o stypendium ministra, w identycznej sytuacji uwzględniono wyłączne autorstwo referatu wygłoszonego przez tę osobę. Biorąc pod uwagę dokumentację znajdującą się w aktach sprawy Sąd podzielił jednak argumentację Ministra w tym zakresie. Organ zasadnie wyjaśnił bowiem, że oba rozpatrywane przypadki - wbrew twierdzeniom Skarżącego - były zgoła odmienne. Z wniosku studenta A. M. wynikało bowiem jednoznacznie, że referat wygłoszony przez niego na konferencji "[...]" został opracowany samodzielnie przez tę osobę. Niezbity dowód tego stanowi wyciąg z oficjalnej księgi abstraktów sporządzonej po tej konferencji, a znajdujący się w aktach sprawy (zob. k. 107). Z dokumentacji tej wynika, że A. M. został wskazany jako wyłączny autor rzeczonego referatu pt.: "[...])". Trafnie podnosi również Minister wskazując, że skoro w materiałach informacyjnych przed ogłoszeniem naboru wniosków o przedmiotowe stypendium wskazywano na konieczność weryfikacji osiągnięć przez uczelnie, to Rektor Uniwersytetu W. występując w tego rodzaju wnioskiem w odniesieniu do Skarżącego nie powinien był zgłaszać referatów, co do których wskazano wielu autorów. Prawidłowość przyjętego stanowiska znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 maja 2021 r. (sygn. akt II SA/Wa 2008/20, CBOSA). W orzeczeniu tym wyrażono pogląd, który tutejszy Sąd w pełni podziela i uznaje za własny, że gdy z oficjalnych programów konferencji naukowych wynika, że studentka, mimo złożonego oświadczenia o 100% autorstwie, nie była jedynym autorem wygłoszonych referatów, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dostarczenia dowodów na podanie przez organizatorów konferencji błędnych danych. Sąd podkreślił, że programy konferencji, przygotowane przez ich organizatorów i dołączone do wniosku o przyznanie stypendium wraz z abstraktami referatów, stanowią wiarygodne źródło informacji (dowód) na temat autorstwa referatów. Ze wszystkich przedstawionych powodów Sąd doszedł do wniosku, że i w niniejszej sprawie organ postąpił prawidłowo nie uwzględniając jako osiągnięcia naukowego referatu zgłoszonego we wniosku dotyczącego Skarżącego, skoro oficjalna dokumentacja w postaci rzeczonego referatu oraz materiały pokonferencyjne, gdzie został on wygłoszony, nie pozwalają na przyjęcie, iż stanowił on samodzielną pracę Studenta. W ocenie Sądu, Minister prawidłowo ocenił także projekty zgłoszone we wniosku Skarżącego, a dotyczące jego udziału w 2 konkursach i zdobytych tam nagród (5a, 5b). W tym zakresie Minister wiarygodnie ustalił, że Skarżący biorąc udział zarówno w zawodach drużynowych, jak i indywidualnych wskazanego konkursu międzynarodowego, zajął tam odpowiednio 12 i 46 miejsce, podczas gdy zgodnie z przyjętą metodologią oceny wniosków (patrz: uchwała nr 3 Zespołu doradczego w sprawie wytycznych dotyczących sposobu oceny wniosków), punktowano wyłącznie zajęcie pierwszych 10 lokat w rankingu. Organ ponownie oceniając wniosek Skarżącego przeprowadził w tym względzie postępowanie wyjaśniające, w toku którego potwierdzono, że podczas wskazywanego przez Skarżącego konkursu pn.: "[...]" Student otrzymał wyróżnienie w kategorii indywidualnej "[...]". Jak jednak ustalił Minister, samo słowo "[...]" nie oznacza w tym przypadku zajęcia 1 miejsca (czego uczelnia nie zweryfikowała). Jak bowiem wynikało z tabeli wyników, Student zajął 6 miejsce ex equo (7,40 pkt) w tej kategorii. Przede wszystkim zaś, nie była to kategoria główna konkursu indywidualnego, a kategoria cząstkowa (składająca się na klasyfikację generalną w tymże konkursie indywidualnym). Po analizie indywidualnego rankingu zawodników tego turnieju na oficjalnej stronie internetowej organizatora: https:// [...] stwierdzono, że student zajął ostatecznie dopiero 46 miejsce w klasyfikacji generalnej wśród uczestników indywidualnych, uzyskawszy 14,80 pkt. W zaskarżonej decyzji słusznie wyjaśniono, że w kategorii dotyczącej nagród Zespół doradczy konsekwentnie uwzględniał jedynie uzyskane miejsce w klasyfikacji generalnej, a nie cząstkowej, na którą składa się klasyfikacja generalna. Gdyby student w indywidualnej klasyfikacji generalnej ww. konkursu zajął miejsce od 1 do 10, wówczas przyznanie punktów byłoby możliwe. Tymczasem student zajął dopiero 46 miejsce. Zgodnie z przyjętymi wytycznymi dotyczącymi sposobu oceny wniosków, Minister słusznie zatem uznał, że Zespół doradczy nie mógł przyznać punktów za otrzymanie wskazywanego przez Skarżącego dyplomu "[...]", skoro dokument ten nie potwierdza osiągnięcia w generalnej klasyfikacji indywidualnej ww. konkursu i gdy punktowano wyłącznie zajęcie pierwszych 10 lokat w rankingu. Z tych samych powodów nie zostały przyznane Skarżącemu punkty za zajęcie 12 miejsca w konkursie drużynowym. Należy raz jeszcze zaznaczyć, że zgodnie z § 13 rozporządzenia, wnioski o przyznanie stypendiów podlegały ocenie merytorycznej, za pomocą metody punktowej. Liczba punktów przyznawanych za dane osiągnięcie zależała od stopnia wypełnienia kryteriów jego oceny. Ocena osiągnięć została zatem prawidłowo (zgodnie z rozporządzeniem) wyrażona za pomocą punktów, a nie w sposób opisowy. Wymaga wyjaśnienia, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie nie może być natomiast weryfikacja badanej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności. Poza tym należy podkreślić, że w sprawach, w których decyzje wydawane są w ramach uznania administracyjnego Sąd uprawniony jest do kontrolowania prawidłowości zastosowanych procedur, a także do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, organ nie naruszył prawa procesowego w stopniu dającym podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, zaś zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 18 marca 2025
- Symbol z opisem
- 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
- Hasła tematyczne
- Szkolnictwo wyższe
- Skarżony organ
- Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
- Sędziowie
- Grzegorz Rudnicki Michał Podsiadło. Mirosław Montowski /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,
art. 359 ust. 1 · Dz.U. 2020 poz. 85
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Lu 192/25 · 28 maja 2025
Postanowienie WSA w Lublinie z 28 maja 2025 r., III SA/Lu 192/25 – sprawy kandydatów na studia i studentów
Sygnatura: III OZ 241/25 · 27 maja 2025
Postanowienie NSA z 27 maja 2025 r., III OZ 241/25 – sprawy kandydatów na studia i studentów
Sygnatura: III OZ 240/25 · 27 maja 2025
Postanowienie NSA z 27 maja 2025 r., III OZ 240/25 – sprawy kandydatów na studia i studentów
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny