Sygnatura
I CSK 1138/25
postanowienie SN I CSK 1138/25
- Izba
- Izba Cywilna
- Data orzeczenia
- 4 września 2026
Treść rozstrzygnięcia
<!DOCTYPE html> I CSK 1138/25 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska 4 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 4 września 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa M.L. przeciwko Skarbowi Państwa - Szefowi Zarządu w B. o ochronę naturalnego środowiska człowieka, na skutek skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Szefa Zarządu w B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 7 listopada 2024 r., I ACa 1059/23, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) oddala wniosek powódki o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z 9 lutego 2023 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu zasądził od pozwanego Skarbu Państwa - Zarządu w B. na rzecz powódki M.L. kwotę 148.286,93 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwot cząstkowych wskazanych w sentencji, oddalił powództwo o odsetki ustawowe za opóźnienie w pozostałej części i orzekł o kosztach postępowania. Apelacja pozwanego została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 7 listopada 2024 r. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, opierając wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania na art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c. I CSK 1138/25 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym ochronie interesu publicznego, zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i nauki prawa oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. Skarżący podniósł, że w sprawie powstała potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym, tj. art. 136 ust. 3 w art. 129 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz.647, dalej „p.o.ś”) w zw. z art. 129 ust. 2 p.o.ś. w zakresie wykładni, czy na podstawie tych przepisów, właścicielowi nieruchomości położonej w OOU przysługuje wyłącznie roszczenie o zwrot już poniesionych kosztów nakładów obejmujących zabezpieczenia akustyczne, czy też dopuszczalne jest również dochodzenie odszkodowania w wysokości odpowiadającej kosztom zapewnienia odpowiedniego klimatu akustycznego, jeżeli koszty te nie zostały poniesione. Powołanie się na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. obliguje skarżącego do wykazania, że przytoczone we wniosku o przyjęcie skargi normy prawne nie zostały dotychczas dostatecznie wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego lub że istnieją istotne argumenty I CSK 1138/25 3 przemawiające za zmianą ich dotychczasowej interpretacji. Wymagane jest wskazanie, na czym polegają wątpliwości strony, a także wykazanie, w drodze stosownego wywodu jurydycznego, że mają one poważny oraz rzeczywisty charakter, ich rozstrzygnięcie wiąże się z rozpatrywaną sprawą i jest istotne z punktu widzenia wyniku postępowania oraz publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przytoczonych we wniosku przepisów, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni, a nie z innych przyczyn (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z 8 lipca 2008 r. I CSK 111/08; z 20 listopada 2015 r., III CSK 269/15; z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15; z 3 sierpnia 2017 r., IV CSK 85/17; z 7 grudnia 2017 r., I CSK 499/17 oraz z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 571/17). Przytoczona przyczyna kasacyjna nie powstaje, jeśli objęty nią problem prawny został już rozwiązany lub wyjaśniony w orzecznictwie Sądu Najwyższego, a skarżący nie wykazał podstaw uzasadniających jego zmianę w określonym zakresie. Tego rodzaju sytuacja wystąpiła w tej sprawie, albowiem kwestia możliwości dochodzenia roszczenia wywodzonego z art. 136 ust. 3 p.o.ś. przed poniesieniem wydatków na rewitalizację akustyczną została już rozstrzygnięta w nowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego, w których - również z odwołaniem się do konstytucyjnej wykładni - przyjęto, że art. 136 ust. 3 p.o.ś. nie wyłącza obowiązku naprawienia szkody, jeśli konieczne prace remontowe nie zostały jeszcze wykonane, a koszty rewitalizacji akustycznej nie zostały jeszcze faktycznie poniesione (zob. wyroki Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2024 r., II CSKP 555/23; z 7 lutego 2025 r., II CSKP 373/23; z 28 lutego 2025 r., II CSKP 2251/22 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 3 lipca 2025 r., I CSK 1873/24). W orzecznictwie Sądu Najwyższego podniesiono także, że dla skutecznego powołania się na przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., nie jest wystarczające abstrakcyjne wskazanie na odmienne kierunki interpretacji art. 136 ust. 3 p.o.ś., w oderwaniu od specyfiki konkretnych stanów faktycznych (zob. I CSK 1138/25 4 postanowienia Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 2025 r., I CSK 1070/24 i z 19 grudnia 2024 r., I CSK 1866/24). We wniosku o przyjęcie skargi skarżący powołał się także na oczywistą zasadność skargi w zakresie zarzutu naruszenia art. 481 §1 k.c. w zw. z. art. 363 § 2 k.c. oraz art. 455 k.c. w zw. z art. 129 ust. 2 p.o.ś. Oparcie wniosku na tej przyczynie kasacyjnej nakłada na skarżącego powinność wykazania niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka (prima facie), bez konieczności studiowania materiału sprawy i pogłębionej analizy zaskarżonego orzeczenia, sprzeczności przyjętej przez Sąd drugiej instancji wykładni przytoczonych we wniosku przepisów prawa materialnego lub procesowego z powszechnie przyjętymi regułami interpretacji lub też wykazania rażąco wadliwego zastosowania tych norm. Skarżący powinien przy tym przedstawić wyodrębniony wywód prawny wskazujący, w czym przejawia się ,,oczywistość” naruszenia przytoczonych przepisów prawa materialnego lub procesowego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 5 września 2008 r., I CZ 64/08; z dnia 19 grudnia 2001 r., IV CZ 200/01 oraz z 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08.). Trzeba też zaznaczyć, że o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, ale skutek tego naruszenia polegający na wydaniu oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Pozwany nie wykazał tak rozumianej oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, zwłaszcza, że w apelacji wniesionej od wyroku Sądu pierwszej instancji do Sądu Apelacyjnego nie zawarł jakichkolwiek zarzutów dotyczących kwestii zasadności i terminu rozpoczęcia biegu przyznanych powodowi odsetek ustawowych za opóźnienie, koncentrując się na wykazywaniu w apelacji, że powództwo nie zasługuje na uwzględnienie co do zasady. W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji. Zawarty w odpowiedzi powódki na skargę kasacyjną wniosek o zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego podlegał oddaleniu, ponieważ powódka w odpowiedzi wniosła jedynie o oddalenie skargi kasacyjnej i z I CSK 1138/25 5 tym żądaniem związany był wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. Koszty sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę nie mogą być zatem uznane za koszty celowej obrony w razie odmowy przyjęcia skargi do rozpoznania, ponieważ wniosek o ich zasądzenie związany był z innym postulowanym przez przeciwnika skargi rozstrzygnięciem i nie zawierał wniosku o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania ani argumentacji przemawiającej za takim rozstrzygnięciem Sądu Najwyższego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 20 sierpnia 2014 r., II CSK 77/14, OSNC 2015, nr 7 - 8, poz. 91; z 5 grudnia 2013 r., III SK 23/13 oraz z 18 grudnia 2012 r., II CSK 397/12). (A.D.) [SOP]
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Typ dokumentu
- postanowienie SN
- Jednostka
- Izba Cywilna Wydział I
- Sędziowie
- SSN Agnieszka Piotrowska
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy