Sygnatura
I CSK 1151/26
postanowienie SN I CSK 1151/26
- Izba
- Izba Cywilna
- Data orzeczenia
- 27 sierpnia 2026
Treść rozstrzygnięcia
<!DOCTYPE html> I CSK 1151/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Mariusz Załucki 27 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym 27 sierpnia 2026 r. w Warszawie w sprawie z powództwa P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. przeciwko Powiatowi […] – Z. w S. o zmianę treści stosunku zobowiązaniowego i zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej Powiatu […] – Z. w S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 22 października 2025 r., I AGa 78/24, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2 700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia pozwanemu do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Pozwany Powiat […] – Z. w S. wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 22 października 2025 r., wydanego w sprawie z powództwa P. sp. z o.o. z siedzibą w L. o zmianę treści stosunku zobowiązaniowego. Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wynikającej z naruszenia art. 632 § 2 k.c. poprzez I CSK 1151/26 2 błędną wykładnię pojęcia rażącej straty oraz błędne zastosowanie wobec niewystąpienia przesłanki zmiany stosunków. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Oczywista zasadność skargi kasacyjnej występuje wtedy, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi różnej wykładni i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe (zob. np. postanowienia SN z 7 sierpnia 2026 r, I CSK 3546/25; z 30 lipca 2026 r., I CSK 3562/24; z 7 grudnia 2023 r., I CSK 5630/22; z 8 listopada 2023 r., I CSK 3494/23; z 20 października 2023 r., I CSK 1631/23 oraz z 25 września 2023 r., I CSK 903/23). Pozwany natomiast uczynił podstawą wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wykładnię pojęć nieostrych, ocennych, wymagających każdorazowego rozważenia okoliczności faktycznych ad casum. Co do zasady w umowie przewidującej wynagrodzenie ryczałtowe ryzyko ekonomiczne prawidłowej identyfikacji przedmiotu zamówienia, poprawności obliczenia wynagrodzenia, a także zmiany kosztów realizacji umowy ponosi przyjmujący zamówienie (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 26 sierpnia 2025 r., II CSKP 1064/23). Ograniczeniem tego ryzyka jest możliwość wystąpienia do sądu z powództwem o zwiększenie wynagrodzenia ryczałtowego lub rozwiązanie umowy w przypadku wystąpienia zmiany stosunków, której nie można było przewidzieć. Sąd rozpoznający apelację przyjął, że znaczny wzrost cen materiałów budowlanych i wykończeniowych oraz ich transportu, który nastąpił na skutek pandemii COVID- 19 spełnia tę przesłankę. W ocenie skarżącego pojęcie „rażącej straty” z art. 632 § 2 k.c. powinno odnosić się wyłącznie do poniesienia przez wykonawcę straty w sensie matematycznym, nie zaś do uzyskania znacznie niższego wynagrodzenia niż planowane. To stanowisko nie jest zgodne z dotychczasową wykładnią tego pojęcia dokonywaną przez Sąd Najwyższy, który wyjaśniał już, że chodzi o stratę, która niweczy przeprowadzoną przez wykonawcę kalkulację, z uwzględnieniem zwykłego ryzyka kontraktowego. Nie musi to być strata zagrażająca kondycji finansowej I CSK 1151/26 3 wykonawcy albo grożąca mu upadłością (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 8 marca 2018 r., II CSK 352/17). Jest to strata, która niweczy przeprowadzoną przez wykonawcę kalkulację, z uwzględnieniem zwykłego ryzyka kontraktowego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 24 maja 2019 r., I CSK 218/18, OSNC 2020, nr 5, poz. 41). Do przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej jako oczywiście zasadnej niezbędne jest wykazanie, że sąd odwoławczy orzekł w sprawie niezgodnie z przyjętą linią orzeczniczą, co w nie zaszło w stanie faktycznym sprawy. Oprócz kwestionowania wykładni pojęcia „rażącej straty” co do zasady, skarżący przytoczył także argumenty podważające zasądzoną przez Sąd II instancji kwotę co do wysokości. Jest to jednakże polemika z wyliczeniem sądu jako elementem stanu faktycznego sprawy, która jest niedopuszczalna na etapie postępowania kasacyjnego na mocy art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c. Jeżeli zaś intencją pozwanego było zakwestionowanie metody wyliczenia kwoty, o którą należy podwyższyć wynagrodzenie powoda, to należy potwierdzić, że w art. 632 § 2 k.p.c. nie zawarto przesłanek dokonywania takich obliczeń, co oznacza, że ta kalkulacja należy do tzw. sfery dyskrecjonalności sądowej, która oznacza swobodną, choć nie dowolną, ocenę sądu dokonywaną z uwzględnieniem konkretnego stanu faktycznego. Co do zasady zaś zaskarżenie w skardze kasacyjnej rozstrzygnięć należących do sfery swobodnej oceny sądu ma charakter wyjątkowy, a skarżący powinien wykazać, że zasądzona kwota jest rażąco wygórowana bądź zaniżona (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 kwietnia 2024 r., III PSK 42/23; z 5 sierpnia 2020 r., IV CSK 49/20 oraz z 23 października 2024 r., 216/23). Ponadto, ewentualne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu zapadłych w oparciu o przepisy zawierające element dyskrecji sędziowskiej jako przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania byłoby tylko możliwe na gruncie art. 3989 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.c. Przesłanka oczywistej zasadności odnosi się zaś tylko do jednoznacznych przepisów prawa, niepodlegających różnej wykładni. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego I CSK 1151/26 4 rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (M.M.) [SOP]
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Typ dokumentu
- postanowienie SN
- Jednostka
- Izba Cywilna Wydział I
- Sędziowie
- SSN Mariusz Załucki
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy