Sygnatura
II NSK 19/26
postanowienie SN II NSK 19/26
- Izba
- Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
- Data orzeczenia
- 31 sierpnia 2026
Treść rozstrzygnięcia
<!DOCTYPE html> II NSK 19/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: SSN Aleksander Stępkowski Dnia 31 sierpnia 2026 r. w sprawie z powództwa E. S.A. w K. przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o wykorzystanie przewagi kontraktowej na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 31 sierpnia 2026 r. na skutek skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 27 stycznia 2026 r., sygn. VII AGa 635/24 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na rzecz E. S.A. w K. kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia doręczenia niniejszego wyroku do dnia zapłaty. UZASADNIENIE Wyrokiem z 27 stycznia 2026 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie, w sprawie z powództwa E. S.A. w K. przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o wykorzystanie przewagi kontraktowej, oddalił apelację (pkt I) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania (pkt II). II NSK 19/26 2 Wyrok został zaskarżony przez pozwanego. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwany wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona oraz w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Powód złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie podlegała przyjęciu do merytorycznego rozpoznania. 1. Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Z tych względów, skarga kasacyjna nie jest dostępna w każdej sprawie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 9 kwietnia 2019 r., I NSK 73/19; 30 czerwca 2021 r., I NSK 5/21; 23 lutego 2022 r., I NSK 29/21). Konieczna selekcja skarg pod kątem realizacji tego celu odbywa się w drodze badania zasadności wniosku skarżącego o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki pozytywnej weryfikacji tego wniosku określa art. 3989 § 1 k.p.c. Może je stanowić: (1) występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego; (2) istnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) nieważność postępowania lub (4) oczywista zasadność skargi. Dokonując tej weryfikacji Sąd Najwyższy bada jedynie to, czy w sprawie zaistniała przynajmniej jedna z przesłanek uzasadniających wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, nie zaś podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. 2. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozstrzygnięte dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić II NSK 19/26 3 do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia twierdzenia, że występuje ono w danej sprawie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; 26 września 2005 r., II PK 98/05; 10 maja 2019 r., I CSK 627/18; 16 maja 2019 r., I NSK 87/18; 21 września 2021 r., I NSK 11/21). Zagadnienia przedstawione w skardze kasacyjnej nie spełniają powyższego kryterium. Sformułowane przez skarżącego zagadnienie odrywa się od realiów niniejszej sprawy i nie dotyczy stosowania przepisów powołanej ustawy. Zasadniczy problem w przedmiotowym postępowaniu ogniskował się wokół ciążącego na organie obowiązku należytego wykazania (z zachowaniem rygorów dowodowych związanych z postępowaniem prowadzącym do nakładania sankcji) samego faktu „wykorzystywania przewagi” kontraktowej. Jak trafnie przyjęły sądy orzekające w sprawie, Prezes UOKiK ciężarowi dowodowemu w tym zakresie nie podołał (zob. skarżony wyrok, s. 30-33). Przedstawiona argumentacja zmierza de facto do tego, by obowiązek dowiedzenia zdarzeń uzasadniających nałożenie sankcji na przedsiębiorcę, zastąpić ustaleniami co do wewnętrznej organizacji grupy kapitałowej i powierzania w jej ramach zadań podmiotowi, którym jest spółka w pełni zależna od posiadającego przewagę kontraktową nabywcy. Tymczasem postępowanie prowadzące do nałożenia na przedsiębiorcę sankcji musi się bezwzględnie wiązać z dowiedzeniem okoliczności uzasadniających nałożenie sankcji. Postępowanie kasacyjne nie służy natomiast sanowaniu braków w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ antymonopolowy, ani poszukiwaniu wykładni, która pozwalałaby na obejście rygorów właściwych dla postępowania sankcyjnego. 3. Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi. Skarżący twierdząc, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinien wyjaśnić w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Oznacza to powinność wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, możliwej do wykazania przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, które dodatkowo prowadziło II NSK 19/26 4 do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 8 października 2015 r., IV CSK 189/15; 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Ze względu na wyjątkowy charakter tej przesłanki, powinna ona dać się stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez zbytniego wgłębiania się w sprawę (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07). Wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej nie spełnia powyższego kryterium. Argumentacja zaprezentowana przez skarżącego nie wykazuje cech oczywistej zasadności wniesionej skargi kasacyjnej. Wywody zawarte we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowią w przeważającej mierze niedopuszczalną na etapie postępowania kasacyjnego polemikę z ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez Sąd Apelacyjny oraz Sąd Okręgowy (zob. art. 3983 § 3 k.p.c. oraz art. 39813 § 2 k.p.c.). Skarżący, pod pozorem konstruowania zarzutów rażącego naruszenia przepisów postępowania (w tym art. 386 § 4 k.p.c. oraz art. 378 § 1 k.p.c.), kwestionuje w istocie dokonaną przez sądy obu instancji ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Skarżący usiłuje zatem narzucić sądowi własną interpretację zakresu i charakteru realizacji poszczególnych umów dwustronnych łączących powoda z dostawcami oraz czerpania z nich korzyści ekonomicznych i kontraktowych. 4. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 118). [K.O.] [a.ł]
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Informacje o sprawie
- Typ dokumentu
- postanowienie SN
- Jednostka
- Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Wydział II
- Sędziowie
- SSN Aleksander Stępkowski
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Sąd Najwyższy