IV KZ 17/26

IV KZ 17/26 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 23 września 2026 r. SSN Stanisław Stankiewicz w sprawie Z.G. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 września 2026 r. zażalenia skazanego na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału V Odwoławczego Sądu Okręgowego w Sosnowcu z dnia 16 marca 2026 r., sygn. akt V Ka 540/25, o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu z dnia 18 listopada 2025 r., wydanego w sprawie o sygn. akt V Ka 540/25, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 16 marca 2026 r., sygn. akt V Ka 540/25, Zastępca Przewodniczącego Wydziału V Odwoławczego Sądu Okręgowego w Sosnowcu, na podstawie art. 422 § 3 zd. pierwsze k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku Z.G. o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu z dnia 18 listopada 2025 r., wydanego w sprawie o sygn. akt V Ka 540/25, z uwagi na jego złożenie po terminie. IV KZ 17/26 2 W osobistym zażaleniu skazany Z.G. nie podniósł sformalizowanych zarzutów pod adresem zaskarżonego zarządzenia, natomiast w środku odwoławczym wskazał na naruszenie jego zdaniem przez Sąd Okręgowy w Sosnowcu przepisów postępowania - art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, polegający na błędnym uznaniu w ww. wyroku, że oskarżony swoim zachowaniem wypełnił znamiona występku opisanego w art. 83 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s., tymczasem nastąpiło przedawnienie zobowiązania. W ocenie skarżącego pomimo tego, że przyznano mu obrońcę z urzędu, obrońca „nie był aktywny” w czasie postępowania, nie wystąpił o sporządzenie oraz doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 18 listopada 2025 r., sygn. akt V Ka 540/25, jak również nie poinformował go o treści wydanego orzeczenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie skarżącego okazało się niezasadne. Przypomnieć należy, że w myśl art. 457 § 2 k.p.k. jeżeli sąd odwoławczy zmienia lub utrzymuje zaskarżony wyrok w mocy, uzasadnienie sporządza się na wniosek strony, a przepisy art. 422 k.p.k. i art. 423 k.p.k. stosuje się odpowiednio. Natomiast zgodnie z art. 422 § 3 zd. pierwsze k.p.k. prezes sądu odmawia przyjęcia wniosku złożonego przez osobę nieuprawnioną, po terminie lub jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 120 § 2 k.p.k. Zasadą jest, że termin zawity do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego wynosi 7 dni i termin ten rozpoczyna swój bieg od daty ogłoszenia wyroku (art. 422 § 1 zd. pierwsze k.p.k.). Wyjątek stanowi sytuacja, gdy oskarżony pozbawiony jest wolności, nie ma obrońcy i pomimo złożenia wniosku o doprowadzenie go na termin rozprawy, na którym ogłoszono wyrok - nie był obecny podczas ogłoszenia wyroku. Wówczas, w myśl dyspozycji art. 422 § 2a k.p.k., 7 - dniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienie orzeczenia biegnie od daty doręczenia oskarżonemu wyroku. W świetle powyższych uwarunkowań w zaskarżonym zarządzeniu zasadnie przyjęto, że skoro Z.G. miał obrońcę z urzędu w postępowaniu odwoławczym oraz nie był pozbawiony wolności, to termin do złożenia wniosku o sporządzenie IV KZ 17/26 3 pisemnych motywów wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu z dnia 18 listopada 2025 r., zaczął swój bieg od daty ogłoszenia wyroku. Nie ma przy tym znaczenia, że sama rozprawa w instancji odwoławczej odbyła się w dniu 12 listopada 2025 r., natomiast w dniu 18 listopada 2025 r. miało miejsce wyłącznie ogłoszenie wyroku, skoro Z.G. o terminie rozprawy apelacyjnej wiedział, potwierdzając osobiście stosowne zawiadomienie (k. 2157) i pomimo tego nie wyraził zamiaru uczestniczenia w tej czynności procesowej. Zauważyć również wypada, że zgodnie z art. 419 § 1 k.p.k. niestawiennictwo stron, ich obrońców i pełnomocników nie stoi na przeszkodzie ogłoszeniu wyroku. Dlatego zasadnie przyjęto w zaskarżonym obecnie zarządzeniu, że doszło do przekroczenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego, ponieważ nie zachodziły podstawy do doręczenia tegoż wyroku oskarżonemu z urzędu. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu ad quem upłynął więc in concreto z dniem 25 listopada 2025 r., tymczasem stosowny wniosek o sporządzenie uzasadnienia został złożony przez Z.G. dopiero w dniu 27 lutego 2026 r., a zatem nastąpiło to po upływie terminu zawitego. Zresztą tej ostatniej okoliczności skarżący w ogóle nie kwestionuje. Autor zażalenia nie twierdzi, że przedmiotowe zarządzenie wydane zostało z naruszeniem prawa, natomiast stara się wykazać, że uchybił terminowi, gdyż nie miał kontaktu ze swoim obrońcą, który w ogóle nie poinformował go o treści wyroku, zaś z treścią tegoż orzeczenia skarżący generalnie się nie zgadza. Recz jednak w tym, że podniesione w środku odwoławczym okoliczności nie mogą podważyć zaskarżonego zarządzenia, skoro w przedmiotowym postępowaniu incydentalnym (zażaleniowym) Sąd Najwyższy bada wyłącznie prawidłowość decyzji procesowej o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku, tj. zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału V Odwoławczego z dnia 16 marca 2026 r., nie jest zaś uprawniony do kontroli zasadności prawomocnego wyroku skazującego. Zresztą tego rodzaju względy - z punktu widzenia kontroli wyznaczonej przez przepisy art. 457 § 2 k.p.k. w zw. z art. 422 § 1 i 3 k.p.k. - nie mają znaczenia dla merytorycznej oceny zaskarżonego zarządzenia, albowiem nawet niezawinione uchybienie w dotrzymaniu terminu zawitego, nie wstrzymuje w żaden sposób jego biegu. IV KZ 17/26 4 Natomiast okoliczności te mogą ewentualnie stanowić przedmiot rozważań w postępowaniu o przywrócenie terminu zawitego (art. 126 § 1 k.p.k.). Mając na uwadze powyższe względy Sąd Najwyższy, orzekł jak na wstępie. [WB] [a.ł]