I ZI 1/26

I ZI 1/26 ZARZĄDZENIE Dnia 8 września 2026 r. SSN Paweł Wojciechowski zarządza, co następuje: 1. na podstawie art. 80 § 2b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych – dalej powoływanej jako u.s.p., odmówić przyjęcia wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. – sędzi Sądu Rejonowego […] w [...], złożonego przez adw. M.W. – pełnomocnika wnioskodawcy T.L. z uwagi na jego oczywistą bezzasadność; 2. odpis zarządzenia doręczyć wnioskodawcy T.L. oraz jego pełnomocnikowi – adw. M.W. wraz z pouczeniem, że na zarządzenie przysługuje zażalenie do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia; 3. sprawę zakreślić w repertorium ZI jako załatwioną w inny sposób. UZASADNIENIE Do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego 7 stycznia 2026 r. został nadesłany przez adw. M.W. jako pełnomocnika T.L. wniosek z 2 stycznia 2026 r. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. – sędzi Sądu Rejonowego […] w [...] Do wniosku została dołączona kserokopia prywatnego aktu oskarżenia skierowanego do Sądu Rejonowego […] w [...] (k. 2- 4v). W związku z opisem czynu, zwrócono się do Sądu Rejonowego […] w [...] o nadesłanie akt o sygn. […], z których następnie wykonano kserokopię protokołu z I ZI 1/26 2 rozprawy z 29 maja 2025 r. oraz protokołu z wydania wyroku z 9 czerwca 2025 r. (k. 38-41). Analiza merytorycznej argumentacji wniosku - poczyniona przez pryzmat przesłanek określonych w art. 80 § 2c u.s.p., prowadzi do uznania wniosku za bezzasadny w stopniu oczywistym z powodu braku jakichkolwiek podstaw do uchylenia immunitetu formalnego sędziego. Zgodnie z art. 80 § 2a u.s.p., wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego będącego pełnomocnikiem. Przepis ten ma na celu zapewnienie stronie postępowania profesjonalnej reprezentacji w sprawie oraz dokonania obiektywnej oceny przez podmiot profesjonalny poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do wystąpienia z wnioskiem. Treść art. 80 § 2b u.s.p. wskazuje natomiast, że jeżeli wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie odpowiada warunkom formalnym pisma procesowego określonym w Kodeksie postępowania karnego lub jest oczywiście bezzasadny, prezes sądu dyscyplinarnego, w drodze zarządzenia, odmawia jego przyjęcia. Przepis art. 80 § 2c u.s.p. stanowi z kolei, iż sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, dostatecznie uzasadnione podejrzenie dotyczy zarówno popełnienia samego czynu, znamion tego czynu określonych przez odpowiedni przepis ustawy karnej, jak i innych warunków wskazanych w ustawie, a odnoszących się w szczególności do strony podmiotowej i stopnia społecznej szkodliwości czynu (zob. w szczególności uchwały Sądu Najwyższego z 5 lipca 2006 r., SNO 32/06, Lex nr 470200; z 16 września 2008 r, SNO 68/08, Lex nr 491427; z 27 stycznia 2009, SNO 95/08, Lex nr 737393; z 30 listopada 2020 roku, II DO 98/20, Lex nr 3092558). Za trafny należy uznać także pogląd, z treści którego wynika, iż dostatecznie uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, to pewien stan, w którym - w oparciu o zgromadzone dowody - można stwierdzić, że podejrzenie to jest przekonujące, słuszne i niebudzące wątpliwości, a innymi słowy, że wersja I ZI 1/26 3 wydarzeń zaprezentowana we wniosku o wyrażenie zezwolenia na pociągnięcie prokuratora do odpowiedzialności karnej jest w wystarczającym (dostatecznym) stopniu uprawdopodobniona (por. uchwałę Sądu Najwyższego z 26 lutego 2018 r., SNO 54/17, LEX nr 2511522). W kontekście analizowanego wniosku szczególnego zaznaczenia wymaga, iż w postępowaniu o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego, sąd dyscyplinarny orzeka zasadniczo na podstawie wniosku i dowodów załączonych przez wnioskodawcę, bowiem to „rzeczą oskarżyciela, a nie sądu jest formułowanie oraz wykazywanie przesłanek uzasadniających zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, toteż oskarżyciela – a nie sąd dyscyplinarny – obciąża powinność gromadzenia i prowadzenia wszystkich niezbędnych w sprawie dowodów, uzasadniających w pełni podejrzenie popełnienia przez sędziego przestępstwa” (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 12 czerwca 2003 roku, SNO 29/03, Lex nr 470220; uchwała Sądu Najwyższego z 24 października 2014 roku, SNO 43/14, Lex nr 1544217). Obowiązek przedłożenia materiału dowodowego przemawiającego za zasadnością wniosku należy tym samym do wnioskodawcy, a wyjątkiem od tej zasady jest jedynie sytuacja, w której nie posiada on realnych możliwości uzyskania materiału dowodowego, a zdolnością tą dysponuje wyłącznie sąd dyscyplinarny. Podkreślić wymaga jednocześnie, iż wnioskodawca, chcąc ewentualnie przeprowadzić określone dowody w postępowaniu immunitetowym inicjowanym przez oskarżyciela subsydiarnego lub prywatnego, winien załączyć do akt sprawy (wniosku) ich kopie, które jako strona postępowania karnego ma prawo bez przeszkód pozyskać. Wniosek jest zatem bezzasadny w stopniu oczywistym wówczas, gdy nie dołączono do niego żadnych dowodów lub wówczas, gdy przedłożone dowody nie wykazują żadnego widocznego związku z treścią zarzutu formułowanego wobec objętego wnioskiem sędziego, a który wnioskodawca chce zarzucić po uchyleniu mu immunitetu. Oczywista bezzasadność wniosku zachodzić będzie również wówczas, gdy po jego lekturze, bez konieczności uzyskiwania i zapoznawania się z dowodami można stwierdzić, że immunitet nie powinien zostać uchylony. I ZI 1/26 4 Jak wynika z części motywacyjnej wniosku, objęta wnioskiem sędzia miała dopuścić się przestępstwa z art. 212 § 1 k.k. i z art. 216 § 1 k.k., gdyż według relacji T.L. – na sali sądowej w Sądzie Rejonowym […] w [...], podczas rozprawy toczącej się w sprawie o sygn. akt […], jako prowadząca rozprawę miała znieważyć i pomówić T.L., będącego wyznawcą judaizmu, w ten sposób, że w obecności osób przebywających na sali sądowej użyła sformułowania: „Żydzi nie mają prawa do życia”. Analiza wywiedzionego wniosku o uchylenie immunitetu formalnego prowadzi do uznania, iż jest on bezzasadny w stopniu oczywistym. Zauważyć należy, że okoliczność popełnienia przez sędzię czynu wypełniającego znamiona wskazanego przestępstwa, nie została w jakimkolwiek wręcz stopniu wykazana. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że opis zarzutu nie wskazuje na datę popełnienia czynu, po drugie, do wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej wymienionej sędzi, oprócz kserokopii prywatnego aktu oskarżenia, nie załączono żadnych innych dowodów. Wprawdzie datę zarzuconego czynu można było ustalić po zwróceniu się o akta o sygn. […], gdyż we wskazanej sprawie odbyła się tylko jedna rozprawa 29 maja 2025 r. i ogłoszenie wyroku 9 czerwca 2025 r., a zatem do popełnienia zarzuconego wnioskiem czynu można domniemywać, że miało dojść, we wskazanym dniu rozprawy. Tymczasem jak wynika z protokołu, wnioskodawca T.L. nie był obecny na rozprawie 29 maja 2025 r. W protokole też brak jest zawartego sformułowania, którego sędzia wskazana we wniosku miała użyć i w ten sposób poniżyć i pomówić wnioskodawcę. Należy stwierdzić więc, że wnioskodawca nie załączył żadnych dowodów, które miałyby wykazać popełnienie przez sędzię opisanego we wniosku przestępstwa. Mając na uwadze nieprzedstawienie przez wnioskodawcę jakichkolwiek dowodów uprawdopodabniających popełnienie przez objętą wnioskiem sędzię wskazanego we wniosku przestępstwa, a nadto stwierdzony po lekturze wniosku brak jakichkolwiek podstaw do uchylenia immunitetu formalnego, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej X. Y. - sędzi Sądu Rejonowego […] w [...] z uwagi na jego oczywistą bezzasadność. Z powyższych względów rozstrzygnięto, jak na wstępie. I ZI 1/26 5 […]