K 7/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 6 lipca 2026 r. Pozycja 87 POSTANOWIENIE z dnia 24 czerwca 202 6 r. Sygn. akt K 7/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonacki – przewodniczący Justyn Piskorski Bartłomiej Sochański Jakub Stelina Jarosław Wyrembak – sprawozdawca , po rozpoznaniu, na posiedzen iu niejawnym w dniu 24 czerwca 202 6 r. , wniosku Prokuratora Generalnego o zbadanie zgodności: 1) art. 755 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywil- nego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360) rozumianego w ten sposób, że uprawnia sąd do udzi elenia zabezpieczenia: a) w postaci zawieszenia stosowania przepisu ustawy objętej domniemaniem konstytucyjności, b) niedotyczącego roszczenia będącego przedmiotem sprawy zawisłej przed sądem udzielającym zabezpieczenia, c) z pominięciem reguł ustalania właściwości sądu do udzielenia zabezpie- czenia określonych w art. 734 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, z art. 1 w związku z preambułą Konstytucji w części odnoszącej się do za- pewnienia działaniu instytucji publicznych rzetelności i sprawności, z art. 7 w związku z wyrażoną w art. 2 Konstytucji zasadą państwa prawnego i wy- wodzoną z tego artykułu zasadą pewności prawa oraz w związku z ustano- wioną w art. 8 ust. 1 Konstytucji zasadą, iż Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, z określoną w art. 10 Konstytucji zasadą trójpodziału władz, ze sformułowaną w art. 178 ust. 1 Konstytucji zasadą podległości sędziów w sprawowaniu swojego urzędu nie tylko Konstytucji, ale i ustawom , 2) art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. N r 90, poz. 864/2 , ze zm.; tekst skonsolidowany: Dz. Urz. UE C 202 z 07.06.2016, s. 47) rozumianego w ten sposób, że uprawnia sąd krajowy do skierowania pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię Traktatów albo ważność lub wykładnię aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii w sytuacji, gdy rozstrzy- gnięcie Trybunału w tym zakresie nie odnosi się do przedmiotu sprawy zawi- słej przed sądem krajowym kierującym odesłanie prejudycja lne , z art. 7 Kon- OTK ZU A/2026 K 7/18 poz. 87 2 stytucji w związku z wyrażoną w art. 2 Konstytucji zasadą państwa prawnego i wywodzoną z tego artykułu zasadą pewności prawa oraz z ustanowioną w art. 8 ust. 1 Konstytucji zasadą, iż Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, 3) art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zakresie, w jakim dopuszcza występowanie przez sąd z pytaniem prejudycjalnym o wykładnię Traktatów lub o ważność i wykładnię aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacy jne Unii , w sprawach dotyczących ustroju, kształtu i organizacji władzy sądowniczej oraz postępowania przed organami władzy sądowniczej państwa członkowskiego Unii Europejskiej, z art. 2, art. 7, art. 8 ust. 1 i art. 10 w związku z art. 95 ust. 1 Konstytucji, a także z art. 90 ust. 1, art. 173 i art. 176 ust. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a : umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. W skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego wniosku z 23 sierpnia 2018 r. Pro- kurator Ge neralny (dalej: Prokurator, wnioskodawca) sformułował zarzut niezgodności: a) art. 755 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360 ; dalej: k.p.c.), rozumianego w ten sposób, że uprawnia sąd do udzielenia zabezpieczenia: po pierwsze , w postaci zawieszenia stosowania przepisu ustawy objętej domniemaniem konstytucyjności ; po drugie , niedotyczącego roszczenia będącego przedmiotem sprawy zawisłej przed sądem udzielającym zabezpieczenia ; po trzecie , z pomi- nię ciem reguł ustalania właściwości sądu do udzielenia zabezpieczenia określonych w art. 734 k.p.c., z art. 1 Konstytucji w związku z preambułą w części odnoszącej się do za- pewnienia działaniu instytucji publicznych rzetelności i sprawności, z art. 7 Konstytucji w związku z wyrażoną w art. 2 Konstytucji zasadą państwa prawnego i wywodzoną z tego artykułu zasadą pewności prawa oraz w związku z ustanowioną w art. 8 ust. 1 Konstytucji zasadą, iż ustawa zasadnicza jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, z określoną w art. 10 Konstytucji zasadą trójpodziału władz oraz ze sformułowaną w art. 178 ust. 1 Kon- stytucji zasadą podległości sędziów w sprawowaniu swojego urzędu nie tylko Konstytucji, lecz także ustawom , b) art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Eur opejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 , ze zm.; tekst skonsolidowany: Dz. Urz. UE C 202 z 07.06.2016 , s. 47, dalej: T f UE), rozumianego w ten sposób, że uprawnia sąd krajowy do skierowania pytania prejudy- cjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Eur opejskiej (dalej: TSUE) o wykładnię T rakta- tów albo ważność lub wykładnię aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii Europejskiej w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie TSUE w tym zakresie nie odnosi się do przedmiotu sprawy zawisłej przed sądem krajowym kierującym odesłanie pre- judycjalne, z art. 7 Konstytucji w związku z wyrażoną w art. 2 Konstytucji zasadą państwa prawnego i wywodzoną z tego artykułu zasadą pewności prawa oraz z ustanowioną w art. 8 ust. 1 Konstytucji zasadą, iż Ko nstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej. OTK ZU A/2026 K 7/18 poz. 87 3 2 . W piśmie z 27 września 2018 r., nr VII.510.52.2018.MM, Rzecznik Praw Obywa- telskich (dalej: RPO) zgłosił udział w postępowaniu i wniósł o umorzeni e postępowania na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u .o.t.p.TK z uwagi na niedopuszczalność wydania wyroku. W piśmie z 16 października 2018 r., nr VII.510.52.2018.AG, RPO przedstawił uzasadnienie powyższego stanowiska. 3 . W piśmie procesowym z 4 października 2018 r. Prokurator poinformował, że roz- szerz a zakres zaskarżenia określony we wniosku z 23 sierpnia 2018 r. i na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 188 pkt 1 Konstytucji wn osi o stwierdzenie niezgodności art. 267 TfUE w zakresie, w jakim dopuszcza występowanie przez sąd z pytaniem prejudycjalnym o wykładnię Traktatów lub o ważność i wykładnię aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii, w sprawach dotyczących ustroju, kształtu i organizacji wła- dzy sądowniczej oraz postępowania przed organami władzy sądowni czej państwa członkow- skiego Unii Europejskiej , z art. 2, art. 7, art. 8 ust. 1 oraz art. 10 w związku z art. 95 ust. 1 Konstytucji, a także z art. 90 ust. 1, art. 173 i art. 176 ust. 2 Konstytucji. 4 . W piśmie z 12 października 2018 r. Minister Spraw Zagranicznych przedstawił w sprawie stanowisko w zakresie niezgodności art. 267 TfUE z Konstytucją. 5 . W związku z rozszerzeniem wniosku Prokuratora, w piśmie z 18 października 2018 r., nr VII.510.52.2018.AG, RPO poinformował, że przedstawi dodatkowe stanowis ko w sprawie . W piśmie z 22 listopada 2018 r., nr VII.510.52.2018.AG, RPO wniósł o umorze- nie postępowania w całości na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK z uwagi na niedopusz- czalność wydania wyroku. 6 . W piśmie z 20 lutego 2019 r ., nr BAS - WAKU - 2081/18, Sejm przedstawił stanowi- sko w sprawie wniosku Prokuratora z 23 sierpnia 2018 r. rozszerzonego pismem procesowym z 4 października 2018 r. , wnosząc o stwierdzenie , że art. 755 § 1 k.p.c. rozumian y w ten spo- sób, że uprawnia sąd do udzielenia zabezpiecze nia w postaci zawieszenia stosowania przepisu ustawy objętej domniemaniem konstytucyjności, niedotyczącego roszczenia będącego przed- miotem sprawy zawisłej przed sądem udzielającym zabezpieczenia oraz z pominięciem reguł ustalania właściwości sądu do udzielania zabezpieczenia określonych w art. 734 k.p.c. , jest niezgodny z art. 1 w związku z preambułą Konstytucji w części odnoszącej się do zapewnie- nia działaniu instytucji publicznych rzetelności i sprawności ; z art. 7 w związku z wyrażoną w art. 2 Konstytucj i zasadą państwa prawnego i wywodzoną z tego artykułu zasadą pewności prawa oraz w związku z ustanowioną w art. 8 ust. 1 Konstytucji zasadą, iż Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej ; z określoną w art. 10 Konstytucji zasadą trójpodziału władz oraz ze sformułowaną w art. 178 ust. 1 Konstytucji zasadą podległości sędziów w sprawowaniu swojego urzędu nie tylko Konstytucji, lecz także ustawom. Sejm wniósł ponadto o umorzenie postępowania w pozostałym zakresie na podstawie art. 59 ust. 1 p kt 2 u.o.t.p.TK z uwagi na niedopuszczalność wydania wyroku. 7 . W piśmie procesowym z 21 kwietnia 2023 r., nr PK VIII TK 58.2018, Prokurator wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie , bez względu na brak stanowiska Prezydenta Rze- czypospolitej Polskiej w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym . 8 . W piśmie procesowym z 26 maja 2026 r., nr VII.510.52.2018.JRO, RPO poinfor- mował , że wycofuje udział w postępowaniu wraz ze stanowis kami przedstawionym i w pi- smach z 27 września, 16 i 18 października oraz 22 l istopada 2018 r. OTK ZU A/2026 K 7/18 poz. 87 4 9 . W piśmie procesowym z 1 czerwca 2026 r., nr PK VIII TK 58.2018, wnioskodawca poinformował, że cofa wniosek z 23 sierpnia 2018 r. rozszerzony pismem procesowym z 4 paź dziernika 2018 r. w sprawie o sygn. K 7/18. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. W myśl art. 188 Konstytucji, Trybunał Konstytucyjny orzeka w sprawach zgodno- ści ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją, w sprawach zgodności ustaw z ratyfi- kowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała upr zedniej zgody wyrażonej w ustawie, w sprawach zgodności przepisów prawa wydawanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami, w sprawach zgodności z Konstytucją celów lub działalności partii politycznych oraz w spra- wach skargi konstytucyjnej, o której mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji . Zgodnie zaś z art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji, z wnioskiem w sprawach, o których mowa w art. 188 Konstytucji, może wystąpić między innymi Prokurator Generalny. Wreszc ie, w myśl art. 197 Konstytucji, tryb postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym określa ustawa. 2. Na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) wszczęcie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym następuje na pod- stawie wniosku, pytania prawnego albo skargi konstytucyjnej uprawnionego podmiotu. Z godnie zaś z art. 56 ust. 2 pkt 1 u.o.t.p.TK, do rozpoczęcia rozprawy wnios kodawca może wycofać wniosek. 3. Wnioskiem z 23 sierpnia 2018 r. , rozszerzonym pismem procesowym z 4 paździer- nika 2018 r., Prokurator Generalny wszczął postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie oznaczonej sygn. K 7/18. W piśmie procesowym z 1 czerwca 2026 r., nr PK VIII TK 58.2018, wnioskodawca poinformował, że cofa wniosek, którym wszczął postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie oznaczonej sygn. K 7/18. 4. Trybunał uznał prawo wnioskodawcy do cofnięcia wniosku jako mieszczące się w granicach swobodnego uznania podmiotu uprawnionego do wszczęcia postępowania oraz stanowiące jeden z przejawów zasady dyspozycyjności, na której opiera się postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym. Skutkiem prawnym cofnięcia wniosku w tym stanie rze- czy jest konieczność umorzenia postępowania prze d Trybunał em Konstytucyjny m w sprawie o sygn. K 7/18 na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. Z przedstawionych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.