SK 4/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 18 maja 2022 r. Pozycja 30 POSTANOWIENIE z dnia 30 marca 2022 r. Sygn. akt SK 4/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonacki – przewodniczący Justyn Piskorski Bartłomiej Sochański Bogdan Święczkowski – sprawozdawca Michał Warciński, po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 marca 2022 r., skargi konstytucyjnej M. Ż . o zbadanie zgodności: art. 422 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – K odeks s półek h andlo- wych (Dz. U. N r 94 , poz. 1037 , ze zm.) w zakresie , w jakim pozbawi a leg ityma- cji czynne j do wytoczenia powództwa o uchylenie (art. 422 § 1 us tawy – Kodeks s półek h andlowych ) lub stwierdzenie nieważności (art. 425 § 1 ustawy – Kodeks s półek h andlowych ) uchw ały walnego zgromadzenia akcjonariusza, który gło- sował przeciwko uc h wale , ale który zażądał za protokołowania sprzeciwu do niej przed jej powz ięciem zamiast po jej powzięciu, z art. 2 oraz art. 32 w zw iązku z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji R zec z y pospolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE I 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej 9 lutego 2017 r. M. Ż . (dalej: skarżący) zarz u- cił, że ar t. 422 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 1526, ze zm.; dalej: k.s.h.) w zakresie, w jakim pozbawia legitymacji czynnej do wytoczenia powództwa o uchylenie (art. 422 § 1 k.s.h.) lub stwierdzenie nieważności (art. 425 § 1 k.s.h.) uchwały walnego zgro- madzenia akcjon ariusza, który głosował prz eciwko uc hwale, ale który zażądał zaprotokoło- wania sprzeciwu do niej przed jej powzięciem zamiast po jej powzięciu, jest niezgodny z art. 2 oraz art. 32 w związku z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji. OTK ZU A/2022 SK 4/18 poz. 30 2 1.1. Skarga konstyt ucyjna został a wniesiona w związku z następującym stanem fak- tycznym i prawnym. Skarżący wnió sł 11 grudn ia 2013 r . pozew o ustalenie ni eistnienia, ewentualnie – s twier dzenie nieważności, uchwał n r 3 i 4 podjętych na nadzwyczajnym walnym zgromad ze- niu akcjon ariuszy [ … ] S.A. Wyroki em z 4 lutego 2015 r., Sąd Okręgowy w W . uwzględnił powództwo s karżące- go, stwierdzając nieważność zas karżonych p rzez niego uchwał. Od wyroku tego pozwana spółka wnio sła apelację. W wyniki jej rozpoznania Sąd A p elacy jny w W . wyrokiem z 28 wrz eśnia 2016 r . , zmienił wyrok sądu pier wszej instancji i oddalił powództwo. W orzeczeniu sąd odwoławczy – p r z yjmując za podstawę sw ego rozstrzygnięcia art. 422 § 2 pkt 2 w z wiązku z art. 4 25 § 1 k.s.h. – u znał, że s kar żącemu nie p rzysługuje legi tymacja czyn na do wniesienia powództwa o stwierdzenie nieważności zaskarżo nych uchwał, gdyż, mimo głosowania przeciwko t ym uchwałom , żądanie z aprotokołowania sprzeciw u wobec nich zo sta ło przedstawione (co odno- towano w protokole w alnego zgrom adzenia) „tuż przed” głosow aniem nad zaskarżonymi uchwałami, zamiast, jak tego wymaga art . 422 § 2 pkt 2 k.s.h., „po ich powzięciu”. Wy rok jest pr awomocny. Skarżący skierował skar gę kasacyjną do S ądu Na jwyższego, który posta- nowieniem z 28 lipca 2017 r . o s ygn. akt [ … ] odmówi ł przyjęcia jej do rozpoznania. 1.2. S karżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wskazał, ż e kwestionowany art. 422 § 2 pkt 2 k.s.h. ma ograniczać jego konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji) w związku z zasadą równości ( art. 32 Konstytucji) poprzez wpro- wadzenie warunku, którego sp ełnienie uprawnia go do zaskarżenia uchwał walnego zgroma- dzenia akcjonariuszy do sądu. Warunkiem tym jest zażądanie przez skarżącego zaprotokoło- wania sprzeciwu p o podjęciu uchwały, mimo iż – w ocenie s karżącego – wystarczające jest zgłoszenie tego żądania w dowolnym momencie w czasie od otwarcia do za mknięcia zgro- madzenia. Sformułowanie i uzasad nienie zarzutów wob ec art. 422 § 2 pkt 2 k.s.h. poprzedzono w s kardze konsty tucyjnej analizą kwestionow anego przepisu. Zdaniem Skarżącego, przepis ten ustanawia reg ułę, zgodnie z którą prawo do wytoczenia powód ztwa o uchy lenie lub stwierdzenie nieważności uchwały walnego zgr omadzenia przysługu je akcjonariuszowi, który głoso wał prz eciwko uchwale, a po jej po wzięciu zażądał zaprotokołowania sprzeciwu. W edle s karżącego , art. 422 § 2 pkt 2 k.s.h. narusza art. 2 Kon stytucji, b owiem redak- cja zaskarżonego przepisu jest – w świetle ratio legis tego unormowania – n iepoprawna. Sko- ro takie b rzmienie art. 422 § 2 pkt 2 k.s.h. „miało na celu ostrzeżenie spółki i pozostał ych akcjonariuszy przed możnością zaskarżenia uchwały t o cel ten z ostał osiągnięty przez samo wprowadzenie warunku zgłos zenia żądania zaprotokołowania sprzeciwu. Do danie do teg o przepisu słó wka «po» nie b yło potrzebne do osiągnięcia w/w celu”. Zdaniem s ka rżącego, po- woduje to wypaczenie pierwotnej idei wprowadz enia tej no rmy prawnej, naruszając przez to zasady prawidłowej le gislacji, stanowiące j edną ze składowych zas ady pa ństwa p rawnego . Red akcja art. 422 § 2 pkt 2 k.s.h. nie odzwierciedla bowiem celu wprowadzonej nim regulacji i nie służy realizacji zamierzone go celu. Po za tym, art. 422 § 2 pkt 2 k.s.h. ma też wprowadzać ro zróżnienie sytuacji prawnej akcjonariuszy , k tórych sytuac ja faktyczna jest taka sama . Uznając, że akcjonariusz traci uprawnie nie do zaskarżenia uchwał tylko dlatego, że wyraził sprzeciw tuż p rzed ich po wzię- ciem , zamiast po ich powzięciu, ustawodawca oparł się na czynniku niemającym relewantne- go znac zenia. Nie wy daje się słuszne, aby akcjo nariusz zachowywał prawo do za skarż enia wadliwej uchwały w zależności od tego, czy wyraził swoją dla niej d ezaprobatę przed, czy po jej powzięciu. Wprowadzenie do kwestiono wanego unormowania warunku, by nastąpiło to po pow zięc iu uchwały, jest nieracjonalne i niezasadne . OTK ZU A/2022 SK 4/18 poz. 30 3 2. Postanowieniem Try bunału Konstytucyjnego z 26 marca 2018 r., sygn. akt Ts 25/17, skardze nadano dalszy bieg a zarządzeniem prezesa Trybunału Konstytucyjn ego z 11 kwietnia 2018 r. została ona zareje strowana pod sygn. akt SK 4/18. 3. Pro kurator Generalny w piśmie z 20 września 2018 r. przedstawił stanowisko, że art. 422 § 2 pkt 2 k.s.h. w zakresie, w jakim pozbawia legitymacji czynnej do wytoczenia po- wództ wa o uchylenie lub stwierdzenie nieważności uchwał y walnego zgromadzenia akcjona- rius za, który głosował przeciwko uchwale i zażądał zaprotokołowania sprzeciwu do niej przed jej powzięciem zami ast po jej powzięc iu, jest zgodny z art. 32 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji. W pozos tałym n atomiast zakre sie postępowa nie podlega umorzeniu na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o or- ganizacji i trybie post ępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072) ze względu na niedopuszczalność wydani a orzeczenia. 3.1. Prokurator Generalny podkreślił, że w skardze konstytucyjnej brak jest wskazania naruszenia konkretnych konstytucyjnych wolnośc i lub praw przyjmujących normatywną po- stać praw podmiotowych, tzn. praw, których adresatem jest obywatel (bądź i nny podmiot prawa), które kształtują jego sytuację prawną i dają mu możliwość wyboru zachowania się, tzn. spełnienia lub niespełnienia normy . Uzasadnia to zatem umo rzenie postępowania w za- kresie art. 2 Konstytucji jako wzorca kontroli – z e względu na niedopus zczalność orzekania. 3.2. Prokurato r Generalny zwrócił także uwagę na wska zany przez s k arżącego wzo- rzec kontroli z art. 32 Konstytucji. Arty kuł ten wyr aża zasadę równości wobec prawa (ust. 1) oraz zakaz dysk ryminacji (ust. 2), jednak ani w petit u m , ani w uzasadnie niu skargi konstytu- cyjnej s karżący nie dokonal rozróżnienia zakres u normowania obu je dnostek redakcyjnych tego p rzepisu konstytucyjn ego, mimo ż e – j ak podkreśla w swym orzecznictwie Trybunał Konstytu cyjny – z akaz dyskryminacji, wynikający z art. 3 2 ust. 2 Konstytucji, nie jest tożsa- my z zakazem różnicowania sytuacji po dm iotów prawa, wynikającym z art. 32 ust. 1 Kons ty- tucji, a twierdzen ie, że praw odawca naru szył zakaz dyskryminacji, wymaga przedstawien ia innych argumentów niż twierdzenie, że n aruszo no nakaz równego traktowania podmiot ów podobnych. Z daniem Prokuratora Gener alnego , wobec braku uzasadnienia zarzutu naruszenia przez art. 422 § 2 pkt 2 k.s.h. art. 32 ust. 2 Konstytucji, postępowanie w zakres ie tego wzorca kontroli również podlega um or zeni u ze wzgl ędu na niedopuszczalność or zekania. Prokurator Generalny w skazał zatem, ż e skarga dotycząca art. 422 § 2 pkt 2 k.s.h., może być podd ana badaniu tylko co do zgodności z art. 32 ust. 1 w związku z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji. W edłu g Prokurat ora Generalnego , sposób roz umienia art. 422 § 2 pkt 2 k.s.h. w dok- trynie prawa handlowego , orzecznictwie są dów pow szechnych oraz Sąd u Najwyższe go nie budzi wątpliwości. Muszą być spełnione łącznie dw ie przesłanki zaskarżenia uchwały przez ak cjonar iusza, kt óry wziął udział w walnym z gromadzeniu: głosowanie przeciwko uc hwale, która została zaskarżona, oraz zgłoszenie przeciwko niej sprze ciwu i żąda nie jego za protoko- łowania . Zdaniem Prokuratora Generaln ego , zasadniczym problemem konstytucyjnym w ni- ni ejszej sp rawie jest ocena kwestionow anej regulacji z punku widzenia zas ad y równości. K onstytucyjna zasada równości wobec prawa nakazuje ident yczne trakt owanie wszystkich adresatów określonej normy prawnej, zn ajdujących się w takiej samej lub w podobn ej syt ua- cji pra wnie relewantnej . Skoro jed nak wszyscy akcjonariusze, którzy u cz estniczą w walnym zgromadzeniu i sprzeciwiają się powziętej przez to zgromadzen ie uchwale, pozostają w iden- tycznej sytuacji prawnej i c iążą na nich takie same obowiązki, warunku jące z achowanie OTK ZU A/2022 SK 4/18 poz. 30 4 uprawnienia do zaskarżenia powziętej przez to zgromadzenie uc hw ały, to należy uznać, że art. 422 § 2 pkt 2 k.s.h. nie przewiduje ja kichkolwiek odstępstw od zasady równości. Utrata prawa do zaskarżen ia uchwały, a w konsekwencji wyłączenie dr ogi są dowej och rony naru- szonych lub zagroż onych praw akcjonariu szy, j es t bowiem skutkiem niedopełnienia wymo- gów formalnych, a nie przyjęcia przez u stawodawcę niedozwolon ego kryterium różnicujące- go. 4. Sejm, w piśmi e swego Marsz ałka z 5 października 2018 r ., wni ósł o stwi erdzenie zgodności zaskarżo nego przepisu ze wskazanymi pr zez skarżącego przepisami Konstytucji. Sejm – analogicznie jak Prokurator Generalny – przywołał orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyż szego . Ponadto wskazał, że nieuzasa dnione wydają si ę zarzu- ty naruszenia przez zakwestionowany art. 42 2 § 2 pkt 2 k.s.h. postanowień art. 2 w związku z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucj i. Treść poddanej kontroli Trybunału normy jest jed- noznac zna i – j ak wskazano – n ie ulegała zmiano m od p onad 80 la t. Równie stabilna jest lin ia orzecznicza wskazująca, że przepisy regulujące legitymację czynną do zaskarż ania uchwał podlegają wyk ładni ścisł ej. Jak wsk aza ł Sejm „ na tle regulacji k.h. i w odniesieniu do spółki z o.o. Sąd Najwyższy już w wyroku z 8 wrześn ia 1936 r. (sygn. akt II C 836/36): « Przepis art. 240 § 3 pkt 2 k.h. należy traktować jako rygorystyczny. Jest to bowiem przepis natury formalnej, skutkiem czego ob owiązkiem wspólnika, korzystającego z tego przepisu, jest ści- słe stosowanie się do jego post anow ień » . Wobec odrębności treściowej i funkcjonal nej aktu głosowania oraz żądania zaprotokołowania sprzeciwu, jak również niepodważalnych wymo- gów jednoznaczności i stanowczości tego ostatniego, nie można również podzielić stanowiska skarżącego o sprzeczn o ści art. 422 § 2 pkt 2 k.s. h. – w zakresie wskazan ym na wstępie – z ratio regulacji ” . 5. Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie z 25 kwietnia 2018 r . poinformował, ż e nie zgłasza udziału w niniejszym postępowaniu . II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następ uje: 1. Skarga konstytucyjna może być wykorzyst ana jako instrument ochrony konstytu- cyjnych wolności i praw jednostk i, gdy spełnione są przesłan ki określon e w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postęp owania przed Trybunałem Kon stytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Podlega ona wstępnemu rozpoznaniu, w ramach którego Trybunał bada, czy odpowia- da ona warunkom formalnym oraz czy nie jest oczywiście bezzasadna. Zakończenie tego eta- pu formalnej weryfikacji skarg i nie wyłącza jednak dalszej oceny warunków jej wniesienia, dokonywanej na kolejnym etapie postępowania. Postanowienie o przekazaniu skargi konsty- tucyjnej do rozpoznania nie przesądza więc ostatecznie o dopuszczalności jej merytorycznego rozpatrzenia. Tryb unał ma obowiązek ust alania na każdym etapie postępowania, czy meryto- ryczna ocena zarzutów określonych w badanej skardze konstytucyjnej jest w ogóle dopusz- czalna. R ozpoznając sprawę , Trybunał nie jest więc związany sta nowiskiem z ajętym w zarzą- dzeniu lub postanowieniu rozstrzyg ającym sprawę w ramach wstępne go rozpoznania. Kontro- lując istnienie pozytywnych oraz brak ujemnych przesłanek proc esowych, Trybunał może także dojść do wniosków odmiennych niż te, które zostały upr zednio wyra żone w postano- wieniu wydany m na etapie wstępnego rozpoznania konkretnej skargi konstytucyjnej (zob. postanowienie z 18 grudnia 2019 r., sygn. SK 71/19, OTK ZU A/2020, poz. 2). OTK ZU A/2022 SK 4/18 poz. 30 5 Trybunał , biorąc pod uwagę powyższe , postanowił zweryfikować, czy w niniejszej skardze dopuszczalne jest wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia. 2. Przede wszystkim, biorąc pod uwagę art. 67 ust. 1 u.o.t.p. TK, Trybunał związany jest zakresem za skarżenia sformułowanym w piśmie procesowym inicjującym postępowanie. To na tym podmiocie, z e względu na domniemanie, że badane normy są z założenia zgodne z Konstytucją, spoczywa ciężar dowodu . Dopóki nie powoła on konkretnych i przekonują- cych argumentów prawnych na rzecz swojej tezy, dopóty Trybunał uznawać będzie kontro- lowane przepisy za konstytucyjne. W przeciwnym razi e naruszeniu uległab y zasada skargo- wości postępowania przed Trybunałem, który przekształciłby się w organ orzekający z inicja- tywy włas nej (por. wyrok z 14 lutego 2012 r., sygn. P 20/10, OTK ZU nr 2/A/2012, poz. 15 i powołane tam orzeczenia). W skardze konstytucyjnej nie znal azły się żadne argumenty pozwalające Trybunałowi dokonać analizy w zakresie dotyczącym art. 2 Konstytucji – ani w zakresie związkowym (z art. 45 ust. 1 Konstytucji), ani też bezpośrednio. Art. 2 Konstytucji mo że stanowić wzorzec kontroli, lecz tylko wówcza s, gdy zasady z niego płynące zostaną odniesione do postanowień Konstytucji, które prawa i wolności wyrażają – zostan ą powiązane z treścią takich konkret- nych praw podmiotowych skarżącego, które znajdują swoje „zakotwiczenie” w treści in nych unormowań Konst ytucji, a w sposób jasny i niebudzący wątpliwości z ich naruszeniem moż- na powiązać również naruszenie praw lub wol noś ci konstytucyjnych ( vide – p ostanowienia T K: z 9 lipca 2012 r., sygn. SK 19/10, OTK ZU nr 7/ A/2012, poz. 87 i z 5 czerw ca 2013 r., sygn. SK 25/12, OTK ZU nr 5/A/2013, poz. 68). W skardze zasada poprawnej legislacji, wywie dziona z zasady państwa prawneg o, zo- stała wskazana jako samodzielny wzorzec kontroli. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie jednak podkreślał, że oparcie skargi konstytu- cyjnej na samoistnym zarzucie naruszenia art. 2 ustawy zasadniczej zobowiązuje skarżąceg o do precyzyjnego określenia wo lno ści bądź praw wywodzonych z treści tego przepisu, których naruszenie zarzuca. Chodzi przy tym o wskazanie konstytucyjny ch wolności lub praw przyj- mujących normatywną postać praw podmiotowych, tzn. praw, których adresatem je st obywa- tel (bądź inny podmiot pra wa), które kształtują jego sytuację prawną i dają mu możliwość wyboru zachowania się, tzn. spełnienia lub niespełnienia normy ( vide – w ydan e w pełnym składzie Trybunału postanowienie T K z 23 sty cznia 2002 r., sygn. Ts 105/00, OTK ZU nr 1 /B/2002, poz. 60 ) . Pod niesiona przez skarżącego argumentacja dotycząca art. 32 w zw iązku z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 Konstytucji opie ra się na stwierdzen iu, że: „ [w] prowadzając do przepisu art. 422 § 2 pkt 2 ksh nieistotne kryterium rozróżnienia ustawodawca naruszył kon stytucyjną zasadę równości wobec prawa. To z kolei prowadzi do całkowitego zamknięcia drogi sądowej ochrony naruszonych praw dla części akcjonariuszy. Wiązanie prawa do sądu wyłącznie z jego formal nym aspektem jest nadużyciem ustawodawczym. Zagwarantowane konstytuują prawa nie mogą być następnie przez ustawodawcę dowolnie ograniczane tj. w sposób nie znajdujący merytorycznego uzasadnienia”. 3. Trybunał Konstytucyjny stwierdz ił, że skarżący ograniczył się do przywołania tych norm konstytucyjnych – bez wskazania, na czym konkretnie , w kontekście zakwestionowa- nych przepisów ( „ wzajemnej korelacji tych przepisów ” ), miałoby polegać naruszenie wska- zanych wzorców kontroli. W skardze nie wskazano naruszenia konkretnych konstytucyjnych wolności lub praw przyjmując ych normatywną postać p raw podmiotowych, tzn. praw, któ- rych adresatem jest obywatel (bądź inny podmiot prawa), które kształtują jego sytuację praw- ną i dają mu możliwość wyboru zachowania się, tzn. spełnienia lub niespełnienia normy. Nadto s karżący nie doko na ł rozróżnienia zakres u normowania obu jednostek redakcyjnych OTK ZU A/2022 SK 4/18 poz. 30 6 art. 32 Konstytucji, mimo że – j a k podkreśla w swym orzeczni ctwie Trybunał Kons tytucyjny – z akaz dyskr yminacji, wynikający z art. 32 ust. 2 Konstytucji, nie jest tożsamy z zakazem różnicowania sytu acji podmiotów praw a, wynikającym z art. 32 ust. 1 Konstytucji, a twier- dzenie, że prawodawca naruszył zakaz dyskryminac ji, wymaga przedsta wienia innych argu- mentó w niż twierdzenie, że naruszono nakaz równego traktowania podmiotów podobnych. Trybunał wsk azuj e nadto, że w spraw ie w rzeczywistości chodzi o zaskarżenie określonego sposobu rozumienia ( wykładni) wskazan ego przez skarżącego przepis u . Niewskazanie, która konstytucyjn a wolność lub prawo skarżącego – i w jaki sposób – zdaniem skarżącego zostało na rusz one, a także nieuzasadnienie zarzutu niezgodności kwe- stionowanego przepisu ze wskazan ą konst ytucyjną wolnością lub praw em skarżącego , z po- wołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie , skutkuje naruszeniem obowiązku określonego w art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK – a to poci ąga za sobą stwierdzenie niedo- puszczalności merytorycznego rozpoznan ia skargi. Jednocześnie podkreślić należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 2 czerwca 2009 r. o sygn. SK 31/08 (OTK ZU nr 6/A/2009, poz. 83) odniósł się do kons tytucyjności art. 422 § 2 k.s.h. oceniając pkt 1 tegoż artykułu. Trybunał jednoznacznie stwierdził w sentencji orzeczenia, że „Art. 422 § 2 pkt 1 w związku z art. 422 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037, ze zm .), w zakresie pozbawiającym odwołanego członka zarządu spółki akcyjnej legitymacji do wytoczenia powództwa o u chylenie uchwały wa lnego zgroma- dzenia o nieudzieleniu mu absolutorium z wykonania przez niego obowiązków, jest zgodny z art. 32, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest nie- zgodny z art. 47 Konstytucji ” . Argumenty i tezy zawarte w u zasadnieniu orzeczenia odnoszą się także w całości do pkt 2 kwestionowanego art. 422 § 2 k.s.h. W przywołanym wyro ku T rybunał zwrócił uwagę, że „ [w] doktrynie (zob. np. powoływana glosa W. Jurcewicza do uchwały SN o sygn. akt III CZP 94/ 06) wskazuje się, ż e zaskarżenie uchwały z uzasadnieniem wskazującym na naru- szenie interesu odwołanego członka zarządu jest z góry sk azane na niepowodzenie. Art. 422 § 1 i art. 425 k.s.h. określają przesłanki wystąpienia z powództwem o uchylenie lub o unie- ważnienie uchwały. Fakt, że niezależnie od wystąpienia przesłanek uzasadniających zaskar- żenie uchwały występuje także element subiekt ywny , ponieważ członek zarządu zaskarżając uchwałę odwołującą go broni jednocześnie swych własny ch interesów, nie powinien mieć żadnego znaczenia dla oceny jego legitymacji procesowej. Ostateczna ocena zawsze należeć będzie do sądu, który kierować się będz ie p rzesłankami określonymi w przepisach k.s.h.” . Trybunał Konstytucyjny wskazał, że na płaszczyźnie ko nstytucyjnej zasadnicza kwe- stia dotyczy tego, czy osoba, której prawa zostały naruszone, dysponuje środkami prawn ymi umożliwiającymi jej skorzystanie z p rawa do sądu. Innymi słowy – z konstytucyjnego punktu widzenia samo ograniczenie katalogu osób legitymowanych do wytoczenia powództwa w określonym trybie nie jest z założenia niekonstytucyjne, o ile nie prowadzi do zamknięcia drogi sądowej. Na gruncie niniejszej sprawy za trafne należy uznać twierdzenie, że niekiedy specyfika i charakter konkretnej instytuc ji prawnej sprawiają, iż możliwe, a nawet pożądane jest, by prawo wytoczenia powództwa w określonym trybie było reglamentowane, zarówno w aspekcie temporalnym, jak i podmiotowym. Na kanwie niniejszej skargi stwierdzić należy, że wszyscy akcjonariusz e uczes tniczą- cy w walnym zg romadzeniu i sprzec iwiający się przyjętej uchwale znajdują się w identycznej sytuacji prawnej i stąd ciążą na nich takie same obowiąz ki w arunkujące z achowanie upraw- nienia do zaskarżenia tejże uchwały. Zatem art. 422 § 2 pkt 2 k.s .h. nie wprowadza żadnych o dstępstw od zasady równości. Utrata prawa do zaskarżenia uchwały, a w konsekwencji wy- łączenie drogi sądowej ochrony naruszonych lub z agro żonych praw akcjonariuszy, bierze się OTK ZU A/2022 SK 4/18 poz. 30 7 z niedopełnienia wymogów formalnych, a nie przyjęcia p rzez us tawodawcę niedozwolo nego kryterium różn icującego. W związku z powyższym Trybunał uznał, że wydanie wyroku w niniejszej sprawie było niedopuszczalne oraz zbęd ne i postano wił, na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p. TK, umorzyć postępowanie. Z t ych względów Trybunał Konst ytucyjny postanowi ł jak w sentencji.