SK 79/23

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria A Warszawa, dnia 10 października 2024 r. Pozycja 80 P OSTANOWIENIE z dnia 24 września 2024 r. Sygn. akt SK 79/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski – przewodniczący Krystyna Pawłowicz – sprawozdawca Michał Warciński Rafał Wojciechowski Jarosław Wyrembak , po rozpoznaniu, na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 września 202 4 r., skargi konstytucyjnej K .B. o zbadanie zgodności: 1) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o za- pobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239) z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie ob- owiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753) z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, 3) art. 17 ust. 11 ustawy powołanej w punkcie 1 w związku z § 5 rozporządzenia powołanego w punkcie 2 z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji, p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie. Orzeczenie zapadło jednogłośnie . UZASADNIENIE I 1. W skardze konstytucyjnej z 25 sierpnia 202 2 r. (data wpływu: 2 9 sierpnia 202 2 r.) K .B. (dalej: skarżąc y ) wni ósł o stwierdzenie , że: 1) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239; dalej: ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych) są nie- zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji zasadą dostatecznej określoności przepisów prawa oraz z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, 2) § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia OTK ZU A/2024 SK 79/23 poz. 80 2 z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753; dalej: rozporządzenie o szczepieniach) jest niezgodny z wywodzoną z art. 2 Konsty- tucji zasadą dostatecznej określoności przepisów prawa oraz z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, 3) art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych w związku z § 5 rozporządzenia o szczepieniach są niezgodn e z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji. 1.1. Skarga konstytucyjna została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego: Skarżąc y nie poddał małoletnie j córki szczepieni om w terminach wynikających z ko- munikatu Głównego Inspektora Sanitarnego (dalej: GIS) w sprawie Programu Szczepień Ochronnych (dalej: PSO). Postanowieniem z 12 grudnia 2016 r. Państwowy Wojewódzki Inspektorat Sanitarny (dalej : PWIS) nałożył na skarżącego grzywn ę i wezwał do poddania małoletniej córki obo- wiązkowym szczepieniom. Skarżąc y wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym wobec PWIS, a następnie wniósł zażalenie do Ministra Zdrowia . P ostanowieniem z 12 grudnia 201 7 r. Minister Zdrowia utrzymał w mocy postanowieni e w przedmiocie oddalenia zarzu- tów . Postanowienie to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W . , który w yrokiem z 15 listopada 2018 r. skargę oddalił. Następnie skarżąc y złożył skargę kasa- cyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) . W yrok iem z 6 kwietnia 2022 r. NSA oddalił skargę kasacyjną skarżące go . 1.2. Wątpliwości skarżące go koncentrowały się wokół trzech grup zarzutów: 1) naru- szenia zasady dostatecznej określoności przepisów prawa wywodzonej z art. 2 Konstytucji, 2) naruszenia art. 87 Konstytucji stanowiącego katalog źródeł prawa powszechnie obowiązu- jącego w Rzeczypospolitej Polskiej, 3) naruszenia prawa do prywatności. W odniesieniu do naruszenia zasady dostatecznej określoności przepisów prawa s kar- żąc y wskaz a ł, że art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych wprowadza- jący dla osób przebywających na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym nie określa ani listy chorób objętych obowiązkiem szczepień , ani grupy osób zobowiązanych do wykonania tego obowiązku. P rzepisy powszechnie obowiązu- jącego prawa nie określają też momentu, w którym obowiązek szczepienia ochronnego prze- ciwko poszczególnym chorobom staje się wymagalny. W ocenie skarżące go , w praktyce stosowania zaskarżonych regulacji występuje roz- bieżność interpretacyjna ze strony organów administracji – niektóre z nich uznają, że wyma- galność obowiązku poddania się szczepieniu przeciwko konkretnym chorobom i poszczegól- nymi dawkami wynika z komunikatu GIS, inne zaś twierdzą, że wymagalność wynika z we- zwania skierowanego do rodziców przez lekarza. Zdaniem skarżące go , rozbieżności tej nie można rozstrzygnąć za pomocą środków prowadzących do wyeliminowania niejednolitości stosowania prawa. 1.3. W zakresie naruszenia art. 87 Konstytucji, s karżąc y podni ósł , że PSO nie należy do katalogu źródeł powszechnie obowiązującego prawa w Rzeczypospolitej Polskiej. A kt wydawany przez GIS może być zakwalifikowany co najwyżej jako akt prawa wewnętrznego, wiążący jedynie jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu, nie zaś obywateli. St ą d też, jak s karżąc y podkreśli ł , nie jest związan y treścią tego komunikatu, w szczególności w zakresie konkretyzującym wiek dziecka, w którym należy podać określoną szczepionkę w określonej dawce . 1.4. W zakresie zarzutu naruszenia prawa do prywatności skarżąc y wskazał, że obo- wiązek poddania się szczepieniom wyłącza możliwość podjęcia przez osoby obowiązane do OTK ZU A/2024 SK 79/23 poz. 80 3 poddania się obowiązkowym szczepieniom (ich opiekunom prawnym lub faktycznym) decy- zji o odmowie pod d ania się takim szczepieniom. S tanowi to, w ocenie skarżące go , ingerencję w zasadę autonomii jednostki . Zdaniem skarżące go , ograniczenie prawa do prywatności i prawa do decydowania o swoim życiu osobistym nie spełnia wymogu proporcjonalności. Obowiązkowe szczepienia ochronne są zabiegiem medycznym obarczonym ryzykiem , a ustawodawca nie przewidział istnienia chociażby specjalnego funduszu wypłacającego odszkodowania dla osób dotknię- tych niepożądanymi odczynami poszczepiennymi. 2 . W piśmie z 1 4 września 2023 r. Prokurator Generaln y zajął stanowisko w sprawie , wnosząc, na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), o umorzenie postępowania w zakresie badania zgodności art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych w związku z § 5 rozporządzenia o szczepieniach z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji z uwagi na zbędność wydania orzeczenia oraz na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK o umorzenie postępowania w po- zostałym zakresie ze względu na niedopuszczalność wydania orzeczenia. 3. W piśmie z 18 września 2023 r. Minister Zdrowia wniósł o umorzenie postępowa- nia w zakresie punktów 1 i 2 petitum skargi konstytu cyjnej z uwagi na niedopuszczalność wydania orzeczenia , na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK, oraz w zakresie punktu 3 petitum skargi z uwagi na zbędność wydania orzeczenia , na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK. W razie nieuwzględnienia wniosku o umorzenie postępowania, Minister Zdrowia wniósł o stwierdzenie, że art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu cho- rób zakaźnych są zgodne z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz że § 3 rozporządzenia o szczepieniach jest zgodny z art. 2 i art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konsty- tucji. 4. W piśmie z 10 października 2023 r. Rzecznik Praw Obywatelskich poinformował, że nie zgłasza udziału w niniejszym postępowaniu. 5 . W piśmie z 18 grudnia 2023 r. Sejm wniósł o umorzenie postępowania na podsta- wie art. 59 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK ze względu na zbędność i niedopuszczalność wydania wyroku. II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z dotychczasowym, utrwalonym stanowiskiem Trybunału, na każdym eta- pie postępowania jest on ob o wiązany badać , czy rozpoznawana skarga spełnia wymogi for- malne (zob. np. postanowienie TK z 5 lipca 2023 r., sygn. SK 10/20, OTK ZU A/2023, poz. 63 i powołane tam orzecznictwo). Nadanie skardze dalszego biegu nie przes ą dza bowiem o spełnieniu formalnopraw- nych przesłanek dopuszczalności orzekania w danej sprawie ani nie wiąże składu wyznaczo- nego do rozpoznania sprawy co do meritum (zob. np. postanowienie TK z 5 grudnia 2023 r., sygn. SK 54/21, OTK ZU A/2023, poz. 104 i powołane tam orzecznictwo). Stąd też również na obecnym etapie postępowania Trybunał zobligowany był do oceny , czy rozpoznawana skarga konstytucyjna spełnia wszystkie warunki jej dopuszczalności. OTK ZU A/2024 SK 79/23 poz. 80 4 W niniejszej sprawie skarżąc y uczynił przedmiotem skargi konstytucyjnej przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 1284, ze zm.; dalej: ustawa o zwalczaniu chorób zakaźnych) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sier - pnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753 ; obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 2172, ze zm.; dalej: rozporządzenie o szczepieniach ). W je go ocenie, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych są niezgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji zasadą dostatecznej określoności przepisów prawa oraz z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, § 3 rozporządzenia o szczepie- niach jest niezgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji zasadą dostatecznej określoności przepisów prawa oraz z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, oraz art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych w związku z § 5 rozporządzenia o szczepieniach są niezgodn e z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3, w związku z art. 87 Konstytucji. Jako ostateczne orzeczenie, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji, skarżąc y wskazał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z 6 kwietnia 2022 r. W wyroku tym NSA oddalił skargę kasacyjną skarżące go od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. 2. W odniesieniu do zakresu przedmiotowego sprawy Trybunał przede wszystkim zwrócił uwagę na wyrok z 9 maja 2023 r., sygn. SK 81/19 (OTK ZU A/2023, poz. 50). We wskazanej sprawie postępowanie zostało zainicjowane skargą, która zarówno pod względem zarzutów, jak i uzasadnienia była tożsama z zarzutami zaprezentowanymi przez skarżąc ego w niniejszym postępowaniu. W wyniku rozpoznania sprawy o sygn. SK 81/19 Trybunał uznał w części I wyroku, że „[a]rt. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1657, ze zm.) w związku z § 5 rozporządze- nia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochron- nych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochron- nych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”. W części II wyroku określono, że „[p]rzepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospoli- tej Polskiej”. W pozostałym zakresie Trybunał umorzył postępowanie. Z uwagi na powyższe orzeczenie Trybunał dokonał oceny dopuszczalności meryto- rycznego rozpoznania niniejszej sprawy z punktu widzenia przesłanki ne bis in idem , tj. zaka- zu ponownego orzekania o tym samym (w tej samej sprawie). Zasada ne bis in idem ma bo- wiem zastosowanie, jeżeli te same przepisy zostały już wcześniej zakwestionowane w oparciu o te same zarzuty niekonstytucyjności (por. wyrok TK z 20 kwietnia 2017 r., sygn. K 10/15, OTK ZU A/2017, poz. 31 wraz z przywołanym tam orzecznictwem oraz postanowienie TK z 23 czerwca 2022 r., sygn. SK 52/20, OTK ZU A/2022, poz. 42). Mając powyższe na uwadze , Trybunał uznał, że w przedmiotowej sprawie, w odnie- sieniu do przepisów zakwestionowanych w p unkcie 3 petitum skargi zachodzi negatywna przesłanka procesowa wynikająca z przywołanej zasady ne bis in idem . Z tego względu, s to- sownie do treści art. 59 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) Trybunał Konstytucyjny , w zakresie badania zgodności art. 17 ust. 11 ustawy OTK ZU A/2024 SK 79/23 poz. 80 5 o zwalczaniu chorób zakaźnych w związku z § 5 rozporządzenia o szczepieniach, umorz ył postępowani e z uwagi na zbędność wydania wyroku. 2. 1 . W pozostałym zakresie Trybunał zbadał , czy spełnione zostały wymogi formalne, określone w art. 53 ust. 1 u.o.t.p.TK, warunkujące dopuszczalność skargi konstytucyjnej. 2. 1 .1. S karżąc y zakwestionował zgodność art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych oraz § 3 rozporządzenia o szczepieniach z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji z powodu ich nadmiernej, niedopuszczalnej konstytu- cyjnie ingerencji w je go prawo do decydowania o swoim życiu osobistym. Należy jednak pamiętać , że obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym ciąży na małoletnim dziecku, a nie na skarżąc ym . Obowiązek skarżące go cechował się zatem wtórnością, wynikającą z faktu sprawowania prawnej pieczy na d dzieckiem. Brak wykonania obowiązku przez skar- żąc ego – od którego zasadniczo nie może się uchylić – nie prowadzi jednak do przymusowe- go zaszczepienia dziecka, lecz przekłada się na konieczność egzekucji obowiązku o charakte- rze niepieniężnym. Skarżąc y nie decyduje zatem o swoim życiu osobistym, lecz z racji spra- wowanej nad córką pieczy prawnej zastępczo o życiu osobistym swego dziecka. Wobec powyższ ych ustaleń Trybunał powziął wątpliwości o legitymację czynną skar- żące go . Trybunał , podobnie jak w sprawie o sygn. SK 81/19 , uznał, że wskazanie jako przedmiot u kontroli art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych oraz § 3 rozporządzenia o szczepieniach bez powiązania tych przepisów z innymi jednostkami redakcyjnymi wskazanych aktów normatywnych nie powodowałoby zastrzeżeń w sytuacji, gdyby skarga konstytucyjna została wniesiona w imieniu i na rzecz małoletniego dziecka skarżące go . Art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b stanowi, że „ [ o ] soby przebywające na terytorium Rzeczypo- spolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do (…) poddawania się (…) szczepieniom ochronnym” , precyzując w zaskarżonym § 3 rozporządzenia o szczepie- niach podmioty, które takiemu obowiązkowi podlegają. W myśl tych przepisów obowiązek szczepień nie spoczywał na skarżąc ym , a na je go małoletnim dziecku. Obowiązek skarżące- go , dotyczący poddania dziecka szczepieniom ochronnym , wynikał zaś z art. 5 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych, który stanowi , że „[w] przypadku osoby nieposiadającej peł- nej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o któ- rych mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (…)” (Dz. U. z 202 4 r. poz. 581 ). Tymczasem ani z petitum , ani uzasadnieni a skargi konstytucyjnej nie wynika , by in- tencją skarżące go było uczynienie przedmiotem kontroli art. 5 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych. Skarżąc y nie przedstawił też żadnej argumentacji dotyczącej naruszenia je go własnego prawa do prywatności, w postaci praw a do podjęcia wolnej decyzji o tym, czy w sferze „dobra” dziecka mieści się poddanie go szczepieniom ochronnym. Nie wskazał, w jaki sposób je go prawo , jako rodzica małoletniego dziecka, do samostanowienia zostało naruszone przez zakwestionowane przepisy. Stosownie do treści art. 67 ust. 1 u.o.t.p.TK, „Trybunał przy orzekaniu jest związany zakresem zaskarżenia wskazanym we wniosku, pytaniu prawnym albo skardze konstytucyj- nej”. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu, „[z]akres zaskarżenia obejmuje wskazanie kwestionowa- nego aktu normatywnego lub jego części (określenie przedmiotu kontroli) oraz sformułowa- nie zarzutu niezgodności z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą (wskazanie wzorca kontroli)”. Co prawda w postępowaniu przed Trybunałem ma zastosowa- nie zasada falsa demonstratio non nocet , w myśl której podstawowe znaczenie ma istota sprawy, a nie jej oznaczenie (por. np. postanowienie TK z 14 grudnia 2021 r., sygn. SK 22/20, OTK ZU A/2022, poz. 3) , a zatem r ekonstrukcji zarzutu sformułowanego w skar- OTK ZU A/2024 SK 79/23 poz. 80 6 dze konstytucyjnej należy dokonywać zarówno na podstawie jej petitum , jak i uzasadnienia, które stanowi integralną część skargi (por. np. postanowienie TK z 5 czerwca 2019 r., sygn. SK 29/18, OTK ZU A/2019, poz. 28) to jednak zasada ta ( falsa demonstratio non nocet ) nie może być rozumiana jako instrument eliminujący stosowanie zasady skargowości w postępo- waniu przed Trybunałem. Nie może w szczególności służyć sanowaniu przez Trybunał bra- ków formalnych wniesionej skargi konstytucyjnej. Z uwagi na brak dostatecznie wyraźnego wskazania przez skarżąc ego na istotę ciążą- cego na ni m obowiązku na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych oraz stosownej argumentacji, Trybunał nie był uprawniony do takiej rekonstrukcji skargi kon- stytucyjnej, która pozwalałaby na jej merytoryczne rozpoznanie we wskazanym zakresie. 2. 1 .2. W ątpliwości Trybunału wzbudziło też powołanie przez skarżąc ego jako samo- dzielnego wzorca kontroli art. 2 Konstytucji i wywodzonej z niego zasady dostatecznej okre- śloności przepisów prawa. W skazać bowiem należy, że w dotychczasowym orzecznictwie Trybunał konse- kwentnie przyjmował , że art. 2 Konstytucji, w którym wyrażono zasadę demokratycznego państwa prawnego, nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w postępowaniu ini- cjowanym skargą konstytucyjną . Art. 2 Konstytucji nie jest samodzielnym źródłem praw podmiotowych , w przepisie tym ustrojodawca zawarł wyłącznie zasadę przedmiotową, któ- ra wyznacza określony standard kreowania przez ustawodawcę wolności i praw, a także ogólny standard korzystania z nich przez podmioty (por. postanowienie z 9 lipca 2012 r., sygn. SK 19/10, OTK ZU nr 7/A/2012, poz. 87). Trybunał uznawał, że art. 2 Konstytucji może stanowić subsydiarny wzorzec kontroli , jedynie dla uzupełnienia lub wzmocnienia argumentacji. Po pierwsze, jeżeli „ skarżący wskaże wywiedzione z art. 2 Konstytucji prawa lub wolności, które wyraźnie nie zostały wysłowione w treści innych przepisów konstytu- cyjnych ” , po drugie, jeżeli „ odwoła się do jednej z zasad wyrażonych w art. 2 Konstytucji dla uzupełnienia lub wzmocnienia argumentacji dotyczącej naruszenia praw i wolności sta- tuowanych w innym przepisie konstytucyjnym ” (wyrok z 10 lipca 2007 r., sygn. SK 50/06, OTK ZU nr 7/A/2007, poz. 75; por. postanowienie z 27 października 2021 r., sygn. SK 40/20, OTK ZU A/2022, poz. 8). W realiach niniejszej sprawy nie wystąpiła żadna z powyższych okoliczności . Skarżąc y nie powiązał wskazanego jako wzorzec kontroli art. 2 Konstytucji z przepisem okre- ślającym je go podmiotowe prawo konstytucyjne ani nie wykazał w uzasadnieniu skargi, że odwołanie się do zasady wyrażonej w art. 2 Konstytucji służy wzmocnieniu argumentacji dotyczącej naruszenia praw wynikających z art. 47 Konstytucji . Wobec powyższego Trybunał umorzył na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK po- stępowanie w zakresie oceny zgodności art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych i § 3 rozporządzenia o szczepieniach z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku. Z powyższych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.