Ts 1/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 7 kwietnia 2021 r. Pozycja 59 POSTANOWIENIE z dnia 8 lutego 202 1 r. Sygn. akt Ts 1/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konsty tucyjnej M . P . w sprawie zgodności: 1) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239) z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753) z art. 2 Konstytucji oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji; 3) a rt. 17 ust. 11 ustawy wymienionej w punkcie 1 niniejszego postanowienia w związku z § 5 rozporządzenia wymienionego w punkcie 2 z art. 47 w zwią - zku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg . UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybu nału Konstytucyjnego 30 grudnia 2019 r. (data nadania) M . P . (dalej: skar żąc a ) , wystąpił a z żądaniem przy toczonym na tle następującego stanu faktycznego. Postanowieniem z 21 lipca 2014 r. (znak: […] ) Wojewoda […] (dalej: Wojewoda) nałożył na skarżącą grzywnę w wysokości 420 zł. Skarżąca została też wezwana do poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z tytułem wykona - wczym z 11 kwietnia 2014 r. (nr […] ), wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w N . (dalej: PPIS). Wojewoda wezwał skarżącą do wykonania obu czynności w terminie do 15 października 2014 r. Nałożony na skarżącą obowiązek, jak stwierdził Wojewo da, wynika wprost z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2013 r. poz. 947). Wskazał jednocześnie, że wymierzenie grzywny oraz określenie terminu jej zapłaty ,,zostały usta lone z uwzględnieniem zasady celo - OTK ZU B/2021 Ts 1/20 poz. 59 2 wości oraz zasady stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego”, a celem zastoso - wania tego środka egzekucyjnego ,,jest doprowadzenie do realizacji obowiązku poprzez zagrożenie wyrządzenia zobowiązanej dolegliwości f inansowej” (s. 3 postanowienia). Skarżąca, pismem z 28 lipca 2014 r., zgłosiła do Wojewody zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, podnosząc: 1) brak wymagalności obowiązku; 2) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) zast osowanie zbyt uciążli - wego środka egzekucyjnego. Postanowieniem z 17 kwietnia 2015 r. (znak: […] ) Wojewoda uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Na postanowienie to skarżąca wniosła skargę do Ministra Zdrowia. 28 lipca 2014 r. skarżąca wniosła też zaż alenie – za pośrednictwem Wojewody – do Ministra Zdrowia na postanowienie Wojewody z 21 lipca 2014 r. o nałożeniu grzywny. Minister Zdrowia postanowieniem z 24 marca 2016 r. (znak: […] ), po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej na postanowienie Wojewody z 17 kwietnia 2015 r., utrzymał je w mocy. W odniesieniu do zarzutu uciążliwości zastosowanego środka, Minister Zdrowia stwierdził, że zarzut ten jest niezasadny, ponieważ zastosowany przez Wojewodę środek w postaci grzywny w wysokości 420 zł stan owi najmniej uciążliwy środek w nakłonieniu do wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych. Celem grzywny jest wyłącznie skuteczne wyegze - kwowanie wykonania obowiązku. Oceniając natomiast podniesiony przez skarżącą zarzut niedopuszczalności egzekucji admin istracyjnej Minister stwierdził, że dotyczy on w rzeczy - wistości niewłaściwości organu egzekucyjnego, ponieważ skarżąca odniosła się wprost do braku kompetencji PPIS do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jak zaznaczył, PPIS był uprawniony do działań zmierzających do wykonania obowiązku poddania się s zczepieniu ochronnemu. Należało to do jego zadań, jako wierzyciela obowiązku o charakterze niepieniężnym. Minister wskazał również, że w sprawie skarżącej nie wystąpiły okoliczności świadczące o spełnieniu przesłanek niedopuszczalności egzekucji administra cyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W . wyrokiem z 15 maja 2017 r. (sygn. akt […] ) oddalił skargę na postanowienie Ministra Zdrowia z 24 marca 2016 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Wyrokiem z 15 października 2019 r. (s ygn. akt […] ) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącej. Zarządzeniem sędziego Trybunału Kon stytucyjnego z 5 lutego 2020 r. (dor ęczonym pełnomocnikowi skarżące j 2 0 lutego 2020 r.) skarżąc a został a wezwan a do usunięcia braków formalny ch skargi konstytucyjnej przez: 1) wyjaśnienie, które brzmienie zaskarżonych przepisów jest kwestionowane przez skarżącą, z jednoczesnym wskazaniem odpowiednich pozycji w Dzienniku Ustaw; 2) doręczenie: a) sześciu egzemplarzy pełnomocnictwa szczególnego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, b) odpisu albo kopii poświa - dczonej przez pełnomocnika skarżącej za zgodność z oryginałem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyj nego w W . z 15 maja 2017 r. (sygn. akt […] ) oddalającego skargę skar - żącej wraz z pięcioma kopiami oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 paź - dziernika 2019 r. (sygn. akt […] ) oddalającego skargę kasacyjną skarżącej, c) oryginału albo odpisu pośw iadczonego przez pełnomocnika skarżącej za zgodność z oryginałem postanowienia Wojewody z 7 kwietnia 2015 r. (znak: […] ) wraz z pięcioma kopiami oraz postanowienia Ministra Zdrowia z 24 marca 2016 r. (znak: […] ) wraz z pięcioma kopiami. W piś mie procesowy m z 27 lutego 2020 r. (data nadania) skarżąca odniosła się do tego zarządzenia. Skarżąca twierdzi, że w jej sprawie doszło do naruszenia ,,zasady dostatecznej określoności przepisów prawa” (art. 2 Konstytucji) oraz ,,prawa do prywatności i decydo - wania o swoim życiu osobistym” (art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji), a także OTK ZU B/2021 Ts 1/20 poz. 59 3 art. 87 Konstytucji ,,przewidującego zamknięty katalog źródeł prawa powszechnie obowiązu - jącego, do którego nie wchodzi akt o nazwie «komunikat»”. Trybunał Kon st ytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpo znaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełni a ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. W ocenie Trybunału skarga spełnia przesłanki przekazania jej do oceny mery - torycznej. 2.1. Skargę sporządził adwokat, który przed łożył pełnomocnictwo szczególne do spo rządzenia i wniesienia tego środka prawnego, a także do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed Trybunałem. Jedynie na marginesi e Trybunał zwraca uwagę, że prawidłowo sformułowane pełnomocnictwo szczególne powin no dodatkowo wskazywać sprawę , do któr ej zostało udzielone (zob. np. postanowienie TK z 29 kwietnia 2020 r., sygn. Ts 187/19, OTK ZU B/2020, poz. 318) . W przypadku niniejszej skargi nie stanowi to jednak braku uniemożliwiającego nadanie jej dalszego biegu. 2.2. Przysługująca skarżącej droga prawna została wyczerpana, ponieważ od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2019 r. (sygn. akt […] ) nie przysługuje żaden zwykły środek zaskarżenia. 2.3. Skarżąca dochowała trzymiesięcznego termi nu do wniesienia skargi zastrzeżonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż powyższe orzeczenie wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącej 31 października 2019 r., a skarga została złożona w Trybunale 30 grudnia 2019 r. (data nadania). 2.4. Praw idłowo został określony przedmiot kontroli, tj. art. 5 ust. 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, ze zm.; dalej: ustawa o zwalczaniu choró b zakaźnych), § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753, ze zm.; dalej: rozporządzenie) oraz art. 17 ust. 11 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych w związku z § 5 r ozporządzenia. Przepisy te statuują obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym. 2.5. Zakwestionowanym przepisom skarżąc a zarzucił a naruszenie konstytucyjnej zasady ,,dostatecznej określoności przepisów prawa” (art. 2 Konstytucji) oraz ,,prawa do prywa tności i decydowania o swoim życiu osobistym” (art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji), a także art. 87 Konstytucji. 2.6. Skarżąc a wskazał a , w jaki sposób – je j zdaniem – zakwestionowane w skardze przepisy naruszają powyższe prawa. Stwierdził a , ż e brak jest w zaskarżonych normach konkretyzacji (w którym miesiącu/roku) obowiązek szczepienia przeciwko poszczególnym OTK ZU B/2021 Ts 1/20 poz. 59 4 chorobom staje się wymagalny. Wskazał a również na brak w przepisach określenia ilości dawek poszczególnych szczepionek, które mają być p odane dziecku. 3. W związku z powyższym i zważywszy na to, że sformułowane przez skarżąc ą zarzuty nie są oczywiście bezzasadne, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.