Ts 114/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 14 października 2020 r. Pozycja 301 POST A NOWIEN I E z d nia 26 czerwca 2020 r. Sygn. akt Ts 114/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Leon Kieres , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej K. K. w sprawie zgodności: § 31 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno - rentowe (Dz. U . Nr 237, poz. 1412) w zakresie, w jakim „przepis ten powoduje zróżnicowanie prawa do świadczenia przedemerytalnego w zależności od tego, czy o kresy uprawniające do tego świadczenia są przerywane bądź nieprzerwane” z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a : 1) odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w zakresie badania zgodności § 31 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 paździer- nika 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno - rentowe (Dz. U. Nr 237, poz. 1412) z art. 2 Konstytucji; 2) nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej w pozostałym zakresie. UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesione j do Trybunału Konstytucyjnego 23 lipca 2019 r. (data nadania) K. K. ( da lej: skarżący), reprezentowany przez radcę prawnego u stanowionego pełnomocnikiem z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle nas tęp ują cego stanu faktycznego. Wnioskiem z 23 września 2014 r. skarżący wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Spo- łecz nych II Oddział w W. (dalej: ZUS) o przyznanie prawa do świadczenia przed emerytalne- go. Decyzją z 30 stycznia 2015 r. (znak: […] ; dalej: decyzja ) ZUS odmówił prawa do świadczenia przedemerytalnego z uwagi na fakt , iż skarżący nie udowodnił wymaganego sta- żu prac y. W uzasadnieniu decyzji ZUS wskazał, ż e posiada on staż w pracy w wymiarze 39 lat, 10 miesięcy i 28 dni , tj. niższ ym niż przewidziany w a rt. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia OTK ZU B/2020 Ts 114/19 poz. 301 2 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252 , ze zm. ; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 2173 , ze zm. ). W związku z powyższym, pismem z 16 lutego 2015 r. skarżący złożył odwołanie, k tó- re Są d Okręg owy w W . (dal ej: Sąd Okręgowy) wyrokiem z 31 stycznia 2017 r. (sygn. akt […] ) oddalił wyjaśniając, że „ [n]ie sposób (…) podzielić stanowiska strony odwołującej, według kt órego np. miesiąc sierpień to w rozumieniu § 31 ww. rozporządzenia jeden miesią c i jed en dzień, a miesiąc luty to nie pełny miesiąc, lecz 28 dni. Sformułowane na tle teg o prze- pisu założenie, zgodnie z którym miesiąc ma 30 dni dotyczy bowiem jedynie przeliczenia wymiaru dni, w których są wyr ażone niepełne miesiące” ( s. 8 wyroku ). Od powyższ ego rozstrzygnięcia skarżący wniósł apelację , która została oddalona przez Sąd Apelacyjny w W. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społ e cznych (dalej: Sąd Apela- cyjny) wyrokiem z 13 lutego 2019 r . (sygn. akt […] ) . Orzeczenie , wskazane przez skarżącego ja ko osta teczne w sprawie, zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 23 kwietnia 2019 r. , zaś s kargę konstytucyjn ą wniesiono do Trybunału 23 lipca 2019 r. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 2 0 stycznia 2020 r. wezwano skarżącego do usunięci a braków formalnych wn iesionej skargi konstytucyjnej przez : 1) dorę- czenie odpisu skargi wraz z załączonymi dokumentami; 2) wskazanie ostatecznego rozstrzy- gnięcia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji; 3) udokumentowanie daty doręczenia orze- czenia, o któr ym mowa w pun kcie 2 zarządzenia; 4) sprecyzowanie, w jaki sposób § 31 rozporządzenia Ministr a Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2 011 r. w sprawie postępowania o świadczen ia emerytalno - rentowe (Dz. U. Nr 237, poz. 1412) narusza wymie- nione w skardze konstytucyjnej wolności lub prawa skarżącego wraz z uzasadnieniem; 5) wyjaśnienie, czy – w związku z niespójnością treściową – strona 3 skargi konstytucyjnej stanowi kontynuację strony 2. Pismem procesowym z 10 lutego 2020 r. (data nadania) pełnom ocnik sk arżącego ustosunkował się do wezwania w ustawowo przewidzianym terminie. Naruszenie swoich praw i wolności skarżący upatruje w tym, że „nieprzerwane okresy składkowe i nieskładkowe (…) były przeliczane na miesiące i lata mniej korzystnie, niż bar- dz iej «roz członkowane» okresy dowolnej innej osoby. Skutkowało to sytuacją , w której przy identycznej liczbie dni okresów składkowych i nieskładkowych jedna osoba otrzymuje prawo do świadczenia przedemerytalnego, a inna – jak Skarżący – jest tego prawa pozba wiona (… ). Przepis ten nie precyzuje, jak należy rozumieć « miesiące » i « lata » w sytuacji, gd y chodzi o okr esy nieprzerwane . Nie zawiera też w tej materii ode słania do kodeksu cywilnego ” ( s. 1 - 2 pisma procesowego z 10 lutego 2020 r. ). W ocenie skarżącego „ [o]czywis tą dyskrymi- nacją będzie bowiem traktowanie okresów składkowych, nieskł adkowych i uzupełniających w sposób odmienny w zależności od tego, czy są one nieprzerwane czy «rozczłonkowane» w sposób premiujący ubezpieczonych posiadających te drugie. Nie m a (…) ani jednego po- wodu, by uważać, że 2 osoby posiadające tą samą łączną liczbę dni okresó w składkowych, nieskładkowych i uzupełniających mają różną liczbę lat/miesię cy i dni, w zależności od tego czy ich okresy są nieprzerwan e czy przery wane” (s. 2 pism a proceso wego z 10 lutego 2020 r. ). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowa- nia przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK) skarga ko nstytucyjna p odlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeli- minowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmio- tem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skard ze kon- OTK ZU B/2020 Ts 114/19 poz. 301 3 stytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie za- chodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK. Trybunał zwraca uwagę, że z uzasadnienia skargi konstytucyjnej i pisma procesowego usuwają cego jej braki wynika, że skarżący wiąże naruszenie przez § 31 rozporządzenia Mini- stra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno - rentowe (Dz. U. Nr 237, poz. 1412; dalej: rozporządzenie) kons ty- tucyjnego prawa równości w powiązaniu z prawem do niedyskryminacji. Na skargę konstytu- cyjną – jak zauważa Trybunał – składa się cała wyrażająca ją treść, a w petitum skargi nastę- puje jedynie usystematyzowanie wątpliwości oraz wskazanie kluczowych w tym w zględzie wzorców kontroli (zob. wyroki TK z: 8 lipca 2002 r., sygn. SK 41/01, OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 51; 24 lutego 2009 r., sygn. SK 34/07, OTK ZU nr 2/A/2009, poz. 10). W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna w części, w jakiej kwestionuje konstytu cyj- n ość § 31 rozporządzenia w zakresie, w jakim „przepis ten powoduje zróżnicowanie prawa do świadczenia przedemerytalnego w zależności od tego, czy okresy uprawniające do tego świadczenia są przerywane bądź nieprzerwane” z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, speł nia wymo- gi formalne wynikające z ar t. 79 ust. 1 Konstytucji oraz z przepisów u.o.t.p. TK w stopniu uzasadniającym nadanie jej dalszego biegu. Skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ od wyroku Sądu Ape- lacyjnego w W. II I Wydział Pracy i Ub ezpieczeń Społecznych z 13 lutego 2 019 r. (sygn. akt […] ) nie przysługuje żaden zwykły środek zaskarżenia. Dochowany został przewidziany w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK trzymiesięczny termin do wniesienia skargi, gdyż powyższe roz- strzygnięcie zostało dorę czon e pełnomocnikowi 23 kwietnia 2019 r., a skarga konstytucyjna została wniesiona do Trybunału Konstytucyjnego 23 lipca 2019 r. (data nadania). Sk arżący udokumentował datę doręczenia tego orzeczenia (art . 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p. TK). Skarga przedstawia s tan faktyczny sprawy (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p. TK) oraz argu- menty uprawdopodobniające naruszenie – wskutek zastosowania § 31 rozporządzenia – prze- pisów Konstytucji, tj. art. 32 ust. 1 i 2 (art. 53 ust. 1 pkt 1 - 3 u.o.t.p. TK). Skargę sporządził radca p rawn y, który przedłożył pełnomocnict wo szczególne do sporządzenia i wniesienia tego środka prawnego, a także do reprezentowania skarżące go w postępowaniu przed Trybunałem. Mając powyższe na względzie i zważywszy na to, że sformułowane przez skarżącego zarz uty nie są oczywiście bezzasadne (art. 61 ust. 4 u.o.t.p. TK), Trybunał – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p. TK – postanowił nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej w części, w jakiej kwestionuje zgodność § 31 rozporządzenia z art. 32 ust. 1 i 2 Konstyt ucji . Natomiast w części, w jakiej skarżący kwestionuje konstytucyjność § 31 rozporządze- nia z art. 2 Konstytucji, skardze nie można nadać dalszego biegu. P ostanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu jest wydawane przez Try- bunał , gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna, a także gdy zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 - 4 u.o.t.p. TK. Trybunał zauważa, że skarżący mimo wezwania do usunięcia braków formalnych nie wyjaśnił, w jaki sposób treś ć kwest ionowanego przez niego prze pisu wpłynęła na naruszenie jego konstytucyjnych praw i wolności wynikających z art. 2 Konstytucji. Jak podnosi się w orzecznictwie Trybunału „skarżący obowiązany jest przedstawić konkretne i przekonywa- jące argumenty ś wiad czące o niekonstytucyjności zakwestionowanych regulacji. Tym samym skarżący nie tylko winien wskazać, jakie konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone kwestionowaną regulacją, lecz także opisać «sposób» tego naruszenia. Argumenty te muszą konce ntro wać się na problemie merytorycznej niezgodności zachodzącej między unormowa- niami stanowiącymi przedmiot skargi konstytucyjnej oraz tymi, które określone są w niej jako wzorce kontroli (zob. postanowienie TK z 8 maja 2009 r., sygn. Ts 242/07, OTK ZU nr 5/B/ 2009, poz. 373). Tym samym nie wystarczy, że skarżący wskaże określone przepisy oraz przepisy konstytucyjne, z którymi są one, w jego opinii, niezgodne. Musi on także wyja- OTK ZU B/2020 Ts 114/19 poz. 301 4 śnić, na czym owa niezgodność polega. Jest to przesłanka konieczna do uznania dop uszc zal- ności skargi konstytucyjnej” (postanowienie TK z 2 lutego 2012 r., sygn. SK 14/09, OTK ZU nr 2/A/2012, poz. 17). Przesłanka odpowiedniego uzasadnienia zarzutów nie powinna być traktowana powierzchownie i inst rumentalnie (zob. wyrok TK z 19 październ ika 2010 r., sygn. P 10/10, OTK ZU nr 8/A/20 10, poz. 78; postanowienie TK z 25 lutego 2015 r., sygn. Tw 37/14, OTK ZU nr 1/B/2015, poz. 3). Trybunał zwraca także uwagę, iż zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji skarżący nie powiązał również z innym prawem p odmi otowym, bowiem w petitum skargi ten przepis Konstytucji wskazano jako samodzielny wzorzec kontroli. W konsekwencji Trybunał stwierdza, że nieusunięcie braków formalnych skargi – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK – stanowi samodzielną przes łankę odmowy nadania skardze dalszego biegu w tym zakresie. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na punkt 1 sentencji pos tanowienia w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.