Ts 202/15

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 13 stycznia 2017 r. Pozycja 11 POSTANOWIENIE z dnia 28 listopada 201 6 r. Sygn. akt Ts 202/15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Rymar po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej W .T. w sprawie zgodności: 1) art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz ar t. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1440, ze zm.) z art. 2 w związku z art. 30 w związku z art. 38 i art. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szcze gólnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43, ze zm.) z art. 2 w związku z art. 30 w związku z art. 38 i art. 67 u st. 1 oraz art. 87 ust. 1 w związku z art. 93 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: 1) podjąć zawieszone postępowanie; 2) odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej . UZASADNIENIE 1. W sporządzonej przez adwokata skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 25 maja 2015 r. (data nadania), W .T. (dalej: skarżący) zarzucił niezgodność: po pierwsze – art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Fundusz u Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2013.1440, ze zm.; dalej: ustawa emerytalno - rentowa) z art. 2 w związku z art. 30 w związku z art. 38 i art. 67 ust. 1 Konstytucji; po drugie – § 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U.8.43, ze zm.; dalej: rozporządzenie z 1983 r.) z art. 2 w związku z art. 30 w związku z art. 38 i art. 67 ust. 1 oraz art. 87 ust. 1 w związku z art. 93 us t. 1 Konstytucji. OTK ZU B/2017 Ts 202/15 poz. 11 2 2. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującym stanem faktycznym: Decyzją z czerwca 2013 r. w sprawie Z a k ład Ubezpieczeń Społecznych w Ł . (dalej: organ rentowy) odmówił skarżącemu pr awa do wcześniejszej emerytury na podstawie art. 29 w związku z art. 46 ust. 1 ustawy emerytalno - rentowej. Z kolei decyzją z oraz lipca 2013 r. w sprawie organ rentowy odmówił skarżącemu prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie art . 184 ustawy emerytalno - rentowej w związku z § 4 rozporządzenia z 1983 r. Wyrokiem z marca 2014 r. w sprawie Sąd Okręgowy w S . oddalił odwołanie skarżą - cego od wskazanych decyzji organu rent owego. Po rozpoznaniu apelacji skarżącego Sąd Apelacyjny w Ł . wyrokiem z e stycznia 2015 r. w sprawie utrzymał w mocy orzeczenie sądu pierwszej instancji. 3. Zdaniem skarżącego niekonstytucyjnoś ć zaskarżonych przepisów wynika z tego, że: art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalno - rentowej „określa, że wiek lat 60 [o którym mowa w tym przepisie] należy ukończyć do 31 grudnia 2008 r.”, co „w obecnej postaci stanowi błąd legislacyjny”; art. 184 ustawy e merytalno - rentowej „uzależnia prawo do em erytury od dnia [jej] wejścia w życie – tj. od 1 stycznia 1999 r.”; § 1 ust. 2 rozporządzenia z 1983 r. pomija regulacje zawarte w zarządzeniu Nr 19 Ministra Przemysł u Chemicznego i Lekkiego z dnia 6 sierpnia 1983 r . w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu przemy słu chemicznego i lekkiego (Dz.Urz. MPChiL . 1 . 2 , ze zm.) oraz zarządzeniu Nr 7 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkieg o w sprawie prac wykonywa - nych w szczególnych warunka ch lub w szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu przemy słu chemicznego i lekkiego (Dz.Urz. MPChiL . 4 . 7). 4. Działając na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.102.643, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 1997 r.), 24 lipca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny uzyskał informację z I Wydziału Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, że skarżący wniósł od wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł . ze stycznia 2015 r. w sprawie skargę kasacyjną, która została zarejestro- wana pod sygn. akt. Postanowieniem z 5 sierpnia 2015 r. Trybunał Konstytucyjny zawiesił postępowanie w przedmiocie wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej do czasu zakończenia postępowania kasacyjn ego przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 177 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2014.101, ze zm.; dalej: kpc) w związku z art. 20 ustawy o TK z 1997 r. Pismem z 4 lipca 201 6 r. Przewodniczący I Wydziału Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego poinformował Trybunał Konstytucyjny, że Sąd Najwyższy postanowieniem z kwietnia 2016 r. w sprawie o dmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł . ze stycznia 2015 r. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. W dniu 16 sierpnia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2016 r. o Trybu- nale Konstytucyjnym (Dz.U.1157; dalej: ustawa o TK z 2016 r.). Zgodnie z jej art. 83 ust. 1 w sprawach wszczętych i niezakończonych przed 16 sierpnia 2016 r. stosuje się przepisy ustawy o TK z 2016 r. 2. Stosownie do art. 180 § 1 pkt 4 kpc, który ma odpowiednie zastosowanie do postę- powania przed Trybunałem Konstytucyjnym na zasadzi e art. 21 ustawy o TK z 2016 r., zwie- OTK ZU B/2017 Ts 202/15 poz. 11 3 szone postępowanie podejmuje się z urzędu, gdy toczące się równolegle inne postępowanie sądowe (które może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy) zostanie prawomocnie zakoń- czone. Postanowieniem z kwietnia 2016 r. w sprawie Sąd Najwyższy – Izba Pracy, Ubezpie- czeń Społecznych i Spraw Publicznych odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł . wyrokiem ze stycznia 2015 r. w sprawie. Tym samym wskazane orzeczenie sądu drugiej instancji utrzymało walor prawomocności i stanowi w dalszym ciągu ostateczne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 47 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 2 us tawy o TK z 2016 r. (poprzednio: art. 46 ust. 1 w związku z art. 47 ust. 2 ustawy o TK z 1997 r.). 3. Zgodnie z art. 37 ust. 1 w związku z art. 50 ustawy o TK z 2016 r. skarga konstytu- cyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymaganiom, a także czy nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o TK z 2016 r. 4 . Zaskarżone w niniejszej sprawie przepisy stanowią odpowiednio: „ U bezpieczeni urodzeni przed dniem 1 stycznia 1949 r., którzy nie osiągnęli wieku emerytalnego określonego w art. 27 ust. 2 i 3, mogą przejść na emeryturę: (…) mężczyzna – po osiągnięciu wieku 60 lat, jeżeli ma co najmniej 35 - letni okres składkowy i nieskładkowy albo jeżeli ma co najmniej 25- letni okres składkowy i nieskładkowy oraz został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy ” (art. 29 ustawy emerytalno - rentowej ) ; „ 1. Ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. 2. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzo nych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. 3. Przy ustalaniu podstawy obliczenia emerytury ubezpieczonego, który złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym na dochody budżetu państwa, składki na ubezpieczenie emerytalne, zaewiden - cjonowane na jego koncie w Zakładzie, zwiększa się przez pomnożenie wskaźnikiem korygu jącym 19,52/12,22, stanowiącym stosunek pełnej wysokości składki na ubezpieczenie em erytalne do wysokości zaewidencjonowanej na koncie ubezpieczonego w Zakładzie ” (art. 184 ustawy emerytalno - rentowej) . „ Właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw S ocjalnych ustalają w podle - głych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B ” (§ 1 ust. 2 rozporządzenia z 1983 r.). Jako wzorce kontroli skarżący powołał: w odniesie niu do art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ustawy emerytalno - rentowej – art. 2 w związku z art. 30 w związku z art. 38 i art. 67 ust. 1 Konstytucji, zaś w odniesieniu do § 1 ust. 2 rozporządzenia z 1983 r. – art. 2 w związku z art. 30 w związku z art. 38 i art . 67 ust. 1 oraz art. 87 ust. 1 w związku z art. 93 ust. 1 Konstytucji. OTK ZU B/2017 Ts 202/15 poz. 11 4 5 . Trybunał stwierdza, że merytoryczne rozpoznanie analizowanej skargi konstytu - cyjnej byłoby niedopuszczalne. 6 . Odnośnie do zarzutu niekonstytucyjności § 1 ust. 2 rozporządzenia z 1 983 r. oraz art. 184 ustawy emerytalno - rentowej należy zauważyć, że skarżący kwestionuje w istocie akt stosowania prawa w jego sprawie. W judykaturze u trwalone jest bowiem stanowisko, że tzw. regulacje resortowe, o których mówi zaskarżony przepis, nie stan owią źródła prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji, a określ enie stanowisk w tych aktach ma znaczenie techniczne i nie jest rezulta - tem tworzenia, tylko stosowania prawa. Zarządzeniom resortowym przypisuje się charakter informacyjny, techniczno - porządkujący , uściślający. Mogą one więc być pom ocne przy dokonywaniu wykładni oraz kwalifikacj i stanowisk pracy określonych w załączniku do rozporządzenia z 1983 r. (zob. post anowienia S N z: 22 marca 2012 r. w sprawie I UK 403/11 , „Legalis”; 14 lutego 2008 r. w spraw ie I UK 313/0 7, „Legalis” oraz 26 maja 2011 r. w sprawie II UK 356/10 „Legalis” , a także wyrok S A w Gdańsku w sprawie III AUA 573/09, OSA w Gdańsk u 2010, nr 1, poz. 5). Oznacza to, że wykonywanie pracy na stanowisku określonym w zarządzeniu resortowym, któ rej nie wymieniono w wykazie A załącznika do rozporządzenia z 1983 r . , nie upr awnia do uzyskania emerytury na podstawie art. 184 ustawy emerytaln o - rentowej . Jednakże w przypadku, gdy rozporządzenie określa stanowisko pracy w sposób ogólny, a zarządzenie re sortowe uściśla charakter pracy lub obsługi wane urządzenie, to wówczas nie dochodzi do przekroczenia granic regulacji wskutek ustalenia, że ubezpieczony wykonywał pracę w warunkach szczególnych na stanowisku wskazanym w rozporządzeniu, a stypizowanym w prz episach resortowych. Odmiennie ocenia się wykracza nie w wykazach resortowych poza materię rozporządzenia Rady Ministrów i ustana - wianie zupełnie nowych stanowisk pracy. Natomiast brak w zarządzeniu danego stanowiska pracy, wymienionego w rozporządzeniu, w ż adnym razie nie pozbawia możliwości przyzna - nia prawa do emerytury. Podsumowując, zarządzenia resortowe nie stanowią źródła prawa, a więc nie można z nich wywodzić uprawnień emerytalnych, ale na etapie stosowania prawa dopuszcza się posiłkow anie ich treścią dla wykładni i właściwej kwalifikacji stanowisk pr acy określonych w załączniku do rozporządzenia z 1983 r. (por. wyrok SA w Łodzi z 10 lipca 2014 r. w sprawie III AUa 1541/13, „Legalis”) . Je żeli zatem, jak m i a ło to miejsce w przypadku skarżącego , w wykazi e A załącznika do rozporządzenia z 1983 r . wskazuje się w odpowiednim dziale ogólnie jakiś rodzaj prac , to uprawnione jest poszukiwanie we właściwym wykazie resortowym, jakie konkretnie stanowiska pracy wypełniają pojęcia użyte w tym wykazie (por. przywoła ny wyrok SA w Łodzi w sprawie III AUa 1541/13) . Zgodnie zaś z ogólną regułą postępowania cywilnego da mihi factum, dabo tibi ius (zob. np. wyrok SA w Rzeszowie z 11 marca 2014 r. w sprawie I ACa 73/04, „Lex” nr 519209), która ma zastosowanie również do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych (zob. np. wyrok SN z 27 czerwca 2011 r. w sprawie I UK 401/10, „Legalis”), obowiązkiem sądów orzekających w sprawie skarżącego było zweryfikowanie na gruncie właściwego wykazu resortowego, czy skarżący faktycznie wyk onywał pracę w szczegól nych warunkach lub szczególnym charakterze. Niezastosowanie zatem w sprawie skarżącego właściwych zarządzeń Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego, a w konse - kwencji – odmowa przyznania świadczenia emerytalnego na podstawie art. 18 4 ustawy emerytalno - rentowej (nie przesądzając w tym miejscu, czy skarżący faktycznie wykonywał pracę w warunkach szczególnych) , wynikały nie z treści § 1 ust. 2 rozporządzenia z 1983 r. , lecz z zaniechania procesowego sądów obu instancji . Stanowi to sf erę stosowania prawa, która – w myśl art. 79 ust. 1 w związku z art. 188 Konstytucji – nie podlega kontroli sądu konstytucyjnego, nawet jeżeli prowadziłaby do naruszenia konstytucyjnych praw lub OTK ZU B/2017 Ts 202/15 poz. 11 5 wolności jednostki. W związku z powyższym należało odmówić nadan ia dalszego biegu skard ze konsty - tucyjnej ze względu na niedopuszczalność orzekania (art. 40 ust. 1 pkt 1 in fine oraz art. 37 ust. 3 w związku z art. 50 ustawy o TK z 2016 r. ) w zakresie badania zgodności art. 184 ustawy emerytalno - rentowej z art. 2 w zwią zku z art. 30 w związku z art. 38 i art. 67 ust. 1 Konstytucji, a także § 1 ust. 2 rozporządzenia z 1983 r. z art. 2 w związku z art. 30 w związku z art. 38 i art. 67 ust. 1 oraz art. 87 w związku z art. 93 ust. 1 Konstytucji . 7 . Trybunał zauważa, że skarżący w petitum skargi przedmiotem kontroli uczynił również art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalno-rentowej. Niemniej, zarówno uzasadnienia decyzji organu rentowego oraz orzeczeń sądów ubezpieczeń społecznych obu instanc ji wydanych w jego sprawie, jak też argumentacja samego skarżącego wskazują, że o jego położeniu prawnym przesądził art. 46 ust. 1 ustawy emerytalno -rentowej. Przepis ten stanowi, że prawo do emerytury na warunkach określonych w art. 29, art. 32, art. 33 i art. 39 ustawy emerytalno-rentowej p rzysługuje również ubezpieczonym urodzon ym po dniu 31 grudnia 1948 r. a przed dniem 1 stycznia 1969 r., jeżeli spełniają łącznie następujące warunki: po pierwsze – nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przeka zanie środkó w zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dochody budżetu państwa; po drugie – warunki do uzyskania emerytury określone w tych przepisach spełnią do 31 grudnia 2008 r. Z uwagi na zasad ę falsa demonstratio non nocet Trybunał uznał, że przedmiotem za- skarżenia w niniejszej sprawie jest w istocie norma prawna wywiedziona z art. 46 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalno -rentowej. 7 .1. Odnosząc się do zarzutu niekonstytucy jności art. 46 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalno- rentowej, Trybunał zwraca uwagę na to , że art. 67 ust. 1 Kon- stytucji (stanowiący w niniejszej sprawie „wzorzec podstawowy” dla zaskarżonej regulacji) ma przede wszystkim znaczenie ods yłające, gdyż „zakres i formy zabezpie czenia społeczne- go” określić ma ustawa. Zatem poza wskazaniem podstawowych sytuacji, w których obywa- telowi musi przysługiwać prawo do zabezpieczenia społecznego (określenie poziomego za- kresu tego zabezpieczenia), ustal enie spraw pozostałych zostało powierzone ustawodawcy zwykłemu (por. L. Garlicki, uwaga 8 do art. 67 Konstytucji, [w:] Konstytucja Rzeczypospoli- tej Polskiej. Komentarz , red. L. Garlicki, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1999-2007). Oznacza to, że rzeczywisty zakres oraz formy zabezpieczenia społecznego – z woli ustrojo- dawcy – określane są dopiero na poziomie ustawy zwykłej, a tym samym, że to ustawodawcy zostaje pozostawiona daleko idąca swoboda regulacyjna. Wynika to ze złożoności problemu zabezpieczenia społecznego, powodującej, że nie da się konstytucyjnie zadekretować żadnego precyzyjnego modelu zabezpieczenia społecznego. W wyroku z 6 lutego 2002 r. w sprawie SK 11/01 (OTK ZU nr 1/2002, poz. 2) Trybunał wskazał, że „z art. 67 ust. 1 [Konstytucji] nie da si ę wyprowadzić konstytucyjnego prawa do jakiejkolwiek konkretnej postaci świadcze- nia”. W orzecznictwie wielokrotnie też podkreślano, że w kognicji Trybunału Konstytucyjne- g o nie leży ocena trafności bądź celowości rozstrzygnięć parlament u w zakresie spraw zw ią- zanych z zabezpieczeniem socjalnym (zob. np. wyroki TK z: 22 czerwca 1999 r. w sprawie K 5/99, OTK ZU nr 5/1999, poz. 100; 20 grudnia 1999 r. w sprawie K 4/99, OTK ZU nr 7, poz. 165; 12 września 2000 r. w sprawie K 1/00, OTK ZU nr 6/2000, poz. 185 oraz 4 grudnia 2000 r. w sprawie K 9/00, OTK ZU nr 8/2000, poz. 294). Swoboda regulacyjna ustawodawcy zwykłego ma więc szeroki charakter. Rzutuje to na sposób pojmowania dopuszczalnego zakresu ograniczeń prawa do zabezpieczenia społecz- nego. Ustawodawca musi szan ować normatywną treść art. 67 Konstytucji, ale ma ona bardzo ogólny charakter, ponieważ szczegółowe unormowanie „form i zakresu” zabezpieczenia spo- OTK ZU B/2017 Ts 202/15 poz. 11 6 łecznego (w tym emerytalnego) należy do ust awy zwykłej (por.: L. Garlicki, op. cit. ; post a- nowienie TK z 25 li pca 2013 r. w sprawie Ts 199/10 , OTK ZU nr 4/B/2013, poz. 300). Inna sytuacja występuje natomiast w razie naruszenia „istoty” zabezpieczenia społecz- nego przez prawodawcę. W wyroku z 8 maja 2000 r. w sprawie SK 22/99 (OTK ZU nr 4/2000, poz. 7) Trybunał stwi erdził : „ Ś wiadczenia emerytalno - rentowe stanowią z całą pewnością formę realizacji gwaran- towanego w art. 67 ust. 1 Konstytucji pr awa do zabezpieczenia społecznego. Przy kształtowa- niu zakresu tego prawa ustawodawca musi uwzględnić wynikający bezpośrednio z zasady sprawiedliwości społecznej postulat zachowania słusznych, sprawiedliwych propor- cji pomiędzy wielkością emerytury, będącej z samej nazwy świadczeniem »zasłużonym«, a rozmiarami »zasługi« wyznaczonymi przede wszystkim przez długość okresu aktywności zawodowej prowadzącej do nabycia prawa do emerytury oraz dochody osiągane w ramach tej aktywności. Ustawodawca związany jest także wynikającym z zasady równości obowiązkiem jednakowego traktowania świadczeniobiorców charakteryzujących się jednakową cechą i stot- ną”. Natomiast w niniejszej sprawie nie doszło do ingerencji w „istotę” prawa skarżącego do zabezpieczenia społecznego. S karżący ma prawo do emerytury w powszechnym systemie emer ytalnym po osiągnięciu wieku, o którym mowa w art. 24 ust. 1b pkt 6 ustawy emerytal- no - rentowej , gdyż legity muje się ponad czterdziestoletnim okresem składkowym i nieskładkowym . W świetle wyżej przedstawionych okoliczności zarzut skarżącego co do naruszenia art. 67 ust. 1 Konstytucji przez art. 46 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytal- no - rentowej jest oczywiście bezzasadny. Po pierwsze bowiem – istotą systemu z abezpieczenia emerytalnego jest zasada wzajemności, zgodnie z którą „wysokość świadczenia emerytalnego (rentowego) zależy od udziału ubezpieczonego w jego t worzeni u” (wyrok SN z 29 marca 2006 r. w spra- wie II UK 115/05, „Lex” nr 243979; zob. też postano wienia TK z 9 stycznia 2012 r. w spra- wie SK 9/11, OTK ZU nr 1/A/201 2, poz. 6 oraz 25 lipca 2013 r. w sprawie Ts 199/10). Po drugie – jak podkreślał Trybunał Kon stytucyjny w swoim dotychczasowym orzecznictwie, przy tworzeniu przepisów dotyczących świadczeń emerytalnych „ustawodaw- ca musi uwzględnić wynikający bezpośrednio z zasady sprawiedliwości społecznej postulat zachowania słusznych, sprawiedliwych proporcji po między wielkością emerytury , będącej z samej nazwy świadczeniem »zasłużonym« a rozmiarami »zasługi« wyznaczonymi przede wszystkim przez długość okresu aktywności zawodowej prowadzącej do nabycia prawa do emerytury oraz dochody osiągane w ramach tej aktywno ści” (powołany wyrok TK w sprawie SK 22/99; zob. także wyroki TK z: 6 grudnia 2005 r. w sprawie SK 33/04, OTK ZU nr 11/A/2005, poz. 130; 11 grudnia 2006 r. w sprawie SK 15/06, OTK ZU nr 11/A/2006, poz. 170; 13 grudnia 2007 r. w sprawie SK 37/06, OTK ZU nr 11/A/2007, poz. 157 oraz 12 lutego 2008 r. w sprawie SK 82/06, OTK ZU nr 1/A/2008, poz. 3). Co do zasady nie jest wykluczone ograniczanie „rozpiętości wysokości świadczeń w porównaniu z rozpiętością wy- s okości zarobków i składek”, pod warunkiem że wysokość emerytury nie b ędzie „nadmier- nie” odbiegała od wkładu ubezpieczonego w tworzenie krajowego funduszu ubezpieczeń spo- łecznych (przywołane postanowienie TK w sprawie SK 9/11; zob. też wyroki TK z: 22 czerwca 1999 r. w sprawie K 5/99, OTK ZU nr 5/1999, poz. 100; 7 lutego 2006 r. w spra- wie SK 45/04, OTK ZU nr 2/A/2006, poz. 15 oraz 24 kwietnia 2006 r., P 9/05, OTK ZU nr 4/A/2006, poz. 46). Po trzecie – należy przypomnieć, że Konstytucja nie gwarantuje tego , by zasady przy- znawania świadczeń z ubezpieczenia społec znego (a w szczególności – świadczeń przyz na- wanych w ramach odstępstwa od regulacji powsze chnych) pozostawały niezmienne (zob. po- stanowienie TK z 12 kwietnia 2016 r. w sprawie Ts 2/15, OTK ZU poz. 322/B/2016) . OTK ZU B/2017 Ts 202/15 poz. 11 7 Po czwarte – Konstytucja nie kreuje „bezwzględ nego” prawa do świadczeń emerytal- nych, które stanowiłyby odstępstwo od regulacji powszechnych . Po piąte – wydane rozstrzygnięcia organu rentowego ora z sądów ubezpieczeń spo- łecznych wprawdzie nie przyznały skarżącemu praw a do szczególnego świadczenia w post aci wcześniejszej emerytury (na podstawie art. 46 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalno - rentowej , jak też art. 184 tej ustawy ) , niemniej jednak nie pozbawiły go praw a do zabezpieczenia społecznego na ogólnych zasa dach, tj. nie uniemożli wiają mu uzyskani e powszechnego świadczenia emerytalnego , obliczonego na podstawie przepisów rozdziału 4 działu I oraz rozdziału 1 działu II ustawy emerytalno - rentowej. 7 .2. Należy wskazać skarżącemu, że na oczywistą bezzasadność zarzutu naruszenia art. 6 7 ust. 1 ustawy zasadniczej jako wzorca „podstawowego” nie wpływa powiązanie tego przepisu przez skarżącego z art. 2, art. 30 oraz art. 38 Konstytucji. Artykuł 2 nie kreuje samoistnie konstytucyjnych praw lub wolności jednostki (zob. szerzej postanowienie pełnego składu TK z 23 stycznia 2002 r. w sprawie Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 60), zaś art. 30 oraz art. 38 nie stanowią adekwatn ych wzorc ów kontroli w niniejszej sprawie. Sam fakt wprowadzania przez ustawodawcę do obrotu prawne- go regulacji emeryt alnych o charakterze lex specialis – w odniesieniu do wybranych grup za- wodowych – które to odbiegają od unormowań ogólnych, jak też określonych warunków do uzyskania uprawnień wykreowanych przez te przepisy (których skarżący w ocenie organu rentowego i sąd ów ubezpieczeń społecznych nie spełnił) nie stanowi jeszcze niedopuszczalnej ingerencji w konstytucyjną zasadę godności człowieka, ani tym bardziej nie narusz a prawnej ochrony życia. 7 .3. W związku z powyższym – na podstawie art. 37 ust. 3 w związku z art . 50 ustawy o TK z 2016 r. – należało odmówić nadania dalszego biegu analizowanej skardze konstytu- cyjnej w zakresie badania zgodności art. 46 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy emerytalno - rentowej z art. 2 w związku z art. 30 w związku z art. 3 8 i art. 67 ust. 1 Konstytu- cji. 8 . Trybunał zwraca również uwagę na nieprawidłowe powołanie jako wzorców kon- troli art. 87 ust. 1 i art. 93 ust. 1 Konstytucji. Przepisy te mają charakter ustrojowy i dotyczą – odpowiednio – katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego oraz aktów tzw. prawo- twórstwa wewnętrznego; nie kreują natomiast żadnych praw lub wolności w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji , a przez to nie mogą stanowić dla Trybunału punktu odniesienia w sprawach inicjowanych skargą konstytucyjną. W tym stanie rzeczy należało postanowić jak na wstępie. P O U C Z E N I E Na podstawie art. 37 ust. 4 w związku z art. 50 ustawy o TK z 2016 r. skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia.