Ts 219/15

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 13 stycznia 2017 r. Pozycja 13 POSTANOWIENIE z dnia 28 listopada 2016 r. Sygn. akt Ts 219/15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Rymar po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A.P. w sprawie zgodności: art. 50a w związku z art. 50c us tawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 748, ze zm.) z art. 67 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej , p o s t a n a w i a: 1 ) podjąć zawieszone postępowanie; 2) odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej . UZASADNIENIE 1. W sporządzonej przez adwokata skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 22 czerwca 2015 r. (data nadania), A.P. (dalej: skar żąc y) zarzucił niezgodność art. 50a w związku z art. 50c ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.2015.748, ze zm.; dalej: ustawa emerytalno - rentowa) z art. 67 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 Konstytucji . 2. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującym stanem faktycznym: 2.1. Decyzją z lutego 2013 r. w sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w Ch . (dalej: organ rentowy) odmówił skarżącemu ponowne go rozpoznania sprawy zakończonej prawomocną decyzją z lipca 2012 r. o odmowie przyznania prawa do emerytury górniczej. W ocenie organu rentowego skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających spełnienie wymagań stażowych do uzyskania tego świadczenia. OTK ZU B/2017 Ts 219/15 poz. 13 2 2.2. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi rentowemu, że przy ustalaniu stażu emerytalnego nie uwzględnił okresu służby wojskowej oraz nauki w zasadniczej szkole zawodowej. 2.3. Wyrokiem z listopada 2013 r. w sprawie Sąd Okręgowy w K . oddalił odwołanie skarżącego od wskazanej decyzji organu rentowego. Orzeczenie to zostało następnie podtrzymane przez Sąd Apelacyjny w K . w wyroku z lutego 2015 r. w sprawie. 3. Zdaniem skarżącego niekonstytucyjność zaskarżonej regulacji wynika z tego , że „nie przewiduje możliwości doliczenia do wymaganego dla mężczyzn 25 - letniego okresu pracy, od którego zależy prawo do ubiegania się o przyznanie emerytury górniczej, także okresu odbywania obowiązkowej czynnej służby wojskowej w Wojsku Polskim przypad ającego przed dniem 21 października 2005 r., do której pracownik – górnik został powołany w okresie zatrudnienia i po której powrócił w terminie przewidzianym w ustawie o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, tj. w terminie 30 dni, do pra cy górniczej” . 4. Działając z urzędu, 16 września 2015 r. Trybunał Konstytucyjny uzyskał informację z I Wydziału Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, że skarżący wniósł od wyroku Sądu Apelacyjnego w K . z lutego 2015 r. w sprawie skargę kasacyjną, która została zarejestrowana. Postanowieniem z 15 października 2015 r. Trybunał Konstytucyjny zawiesił postępowanie w przedmiocie wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej do czasu zakończenia postępowania kasacyjnego przed Sądem Najwyższym na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2014.101, ze zm.; dalej: kpc) w związku z art. 20 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.102.643, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 1997 r.) w związku z art. 134 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.1064, ze zm.). W dniu 26 października 2016 r. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że wyrokiem z sierpnia 2016 r. w sprawie Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w K . z l utego 2015 r. w sprawie i skierował do tego sądu sprawę do ponownego rozpoznania. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. W dniu 16 sierpnia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2016 r. o Trybu- nale Konstytucyjnym (Dz.U.1157; dalej: ustawa o TK z 2016 r.). Zgodnie z jej art. 83 ust. 1 w sprawach wszczętych i niezakończonych przed 16 sierpnia 2016 r. stosuje się przepisy ustawy o TK z 2016 r. 2. Stosownie do art. 180 § 1 pkt 4 kpc , który ma odpowiednie z astosowanie do postę- powania przed Trybunałem Konstytucyjnym na zasadzie art. 21 ustawy o TK z 2016 r., zwie- szone postępowanie podejmuje się z urzędu, gdy toczące się równolegle inne postępowanie sądowe (które może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy) zostanie prawomocnie zakoń- czone. Wyrokiem z sierpnia 2016 r. w sprawie Sąd Najwyższy uwzględnił skargę kasacyjną skarżące go od wyroku Sądu Apelacyjnego w K . z lutego 2015 r. w sprawie i uchylił to orzeczenie, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpoz nania przez sąd drugiej instancji. 3. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 47 ust. 1 ustawy o TK z 2016 r. (poprzednio: art. 46 ust. 1 ustawy o TK z 1997 r.) skarga konstytucyjna może być wniesiona OTK ZU B/2017 Ts 219/15 poz. 13 3 w sytuacji, gdy sąd lub organ administracji orzekł ostatecznie o wolnościach, prawach lub obowiązkach skarżącego na podstawie aktu normatywnego, któremu w skardze zarzuca się niekonstytucyjność. Jak podkreślił Trybu nał w postanowieniu z 4 grudnia 2000 r. w sprawie SK 10/99 (OTK ZU nr 8/2000, poz. 300), „konst ytucyjne pojęcie »orzeczenia« o wolnościach, prawach lub obowiązkach jednostki obejmuje rozstrzygnięcia, które nakładają, zmieniają lub uchylają obowiązk i albo p rzyznają, zmieniają lub znoszą uprawnienia”. Są to również orzeczenia, które „autorytatywnie stwierdzają istnienie obowiązku lub uprawnienia, jeżeli rozstrzygnięcia te mają znaczenie dla realizacji określonych uprawnień lub obowiązków jednostki”, a także „ rozstrzygnięcia polegające na odmowie wydania jednego z wymienionych wcześniej rozstrzygnięć”. Istotą orzeczenia o wolnościach, prawach lub obowiązkach jednostki jest zawsze jego wiążący charakter, wyrażający się w powstaniu, zmianie lub zniesieniu obowią - zków ciążących na określonych podmiotach (zob. także: postanowienia TK z: 5 grudnia 1997 r. w sprawie Ts 14/97, OTK ZU nr 1/1998, poz. 9; 17 lutego 1999 r. w sprawie Ts 164/98, OTK ZU nr 4/1999, poz. 83 oraz 24 listopada 2004 r. w sprawie Ts 57/04, OTK ZU nr 5/B/2004, poz. 300, a także wyrok TK z 10 lipca 2000 r. w sprawie SK 21/99, OTK ZU nr 5/2000, poz. 144). Charakter orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji, został sprecyzo - wany w art. 47 ust. 1 ustawy o TK z 2016 r. (poprzednio: art. 46 u st. 1 ustawy o TK z 1997 r.), zgodnie z którym skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana. Orzeczenie musi mieć zatem walor ostateczności. Złożenie skargi konstytucyjnej jest więc związane z bezs kutecznym wyczerpaniem zwyczajnych środków zaskarżenia przewidzianych w stosownych przepisach proceduralnych, przy czym forma prawomocnego orzeczenia przez sąd nie ma znaczenia, bo użyta w art. 47 ust. 1 formu - ła „inne ostateczne rozstrzygnięcie” ma na tyl e szerokie znaczenie, że odnosi się do wszelkich innych niż wyroki orzeczeń sądowych (zob. postanowienia TK z: 5 grudnia 1997 r. w sprawie Ts 1/97, OTK ZU nr 2/1998, poz. 17 oraz 21 marca 2000 r. w sprawie SK 6/99, OTK ZU nr 2/2000, poz. 66). Powyższe waru nkowane jest subsydiarnym charakterem skargi konstytu - cyjnej w stosunku do innych środków służących ochronie praw i wolności konstytucyjnych (zob. postanowienie TK z 1 września 1998 r. w sprawie Ts 97/98, OTK ZU nr 6/1998, poz. 104). Jak podkreśla się stal e w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i w doktrynie prawnej (zob. Z. Czeszejko - Sochacki, Sądownictwo konstytucyjne w Polsce na tle porównawczym , Warszawa 2003, s. 275 i n. i powołane tam orzecznictwo), skarga nie jest samoistnym środkiem prawnym; jes t środkiem ochrony wolności i praw, który może być wykorzystany dopiero wtedy, gdy w jednostkowej sprawie sądowej lub administracyjnej postępowanie zostało przeprowadzone i ostatecznie zakończone. 4 . W niniejszej sprawie skarżąc y w uz asadnieniu skargi wsk azał jako ostateczne orzeczenie o je go konstytucyjnych wolnościach i prawach wyrok Sądu Apelacyjnego w K . z lutego 2015 r. w sprawie . Wyrok ten został jednak uchylony, a sprawa została przekazana temu sądowi do ponownego rozpoznania wskutek uwzględnienia p rzez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej wniesionej przez skarżąc ego na wydane w je go sprawie rozstrzygnięcie (wyrok z sierpnia 2016 r. w sprawie). Orzeczenie Sądu Apelacyjnego w K . wskazane przez skarżąc e - go utraciło zatem walor ostatecznego rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 47 ust. 1 i art. 48 ust. 2 ustawy o TK z 2016 r . Przesądza to tym samym o odmowie nadania przez Trybunał Konstytucyjny dalszego biegu skardze konstytucyjnej na podstawie art. 40 ust. 1 pkt 1 in fine ustawy o TK z 2016 r. 5 . Jedynie na marginesie Trybunał przypomina, że niniejsze postanowienie nie stoi na przeszkodzie ewentualnemu ponownemu złożeniu przez skarżąc ego skargi konstytucyjnej. OTK ZU B/2017 Ts 219/15 poz. 13 4 Może to jednak nastąpić wyłącznie po uzyskaniu przez ni ego , wskutek pon ownego rozpatrzenia je go sprawy po wyroku Sądu Najwyższego przez Sąd Apelacyjny w K . , nowego rozstrzygnięcia, któremu będzie można przypisać walor ostateczności w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Wziąwszy pod uwagę powyższe, Trybunał postanowił jak w sentencji. P O U C Z E N I E Na podstawie art. 37 ust. 4 w związku z art. 50 ustawy o TK z 2016 r. skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia.