Ts 215/23

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 17 września 2025 r. Pozycja 252 POSTANOWIENIE z dnia 3 kwietnia 2025 r . Sygn. akt Ts 215/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym s karg i konstytucyjn ej […] sp. z o.o. o zbadanie zgodności : 1) art. 1 9a ust . 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 20 11 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm. ) „w zakresie , w jakim nie zawiera zastrzeżenia, że nie stosuje się go w sytuacji, w której zobowiązanie podat- kowe zostało zapłacone przez inny w łańcuchu dostaw podmiot, a zatem w sytuacji, w której budżet Skarbu Państwa nie został narażony na uszczu- plenie ”, z art. 2 , art. 84 i art. 217, art. 22, art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 oraz art. 64 ust. 1 - 3 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Kons tytucji Rze- czypospolitej Polskiej ; 2) art. 2 2 ust. 3 pkt 2 ustawy , o której mowa w punkcie pierwszym , w zakresie , w jakim: – „n akazuje opodatkować podatkiem od towarów i usług, będącym podat- kiem typu obrotowego zdarzenia mające miejsce poza terytorium kraju, na terenie wód międzynarodowych w sposób sprzeczny z zasad ą terytorialno- ści, rozciągając jurysdykcję podatkową państwa polskiego wyłącznie z te- go powodu, iż podatnik dokonujący czynności poza krajem jest obywate- lem [P] olski lub spółką prawa polskiego ” , – „uznaje dostawę towarów, polegającą na indosowaniu konosamentów mor- skich, dokonaną na morzu pełnym – a więc poza terytorium państw człon- kowskich Unii Europejskiej – za dostawę dokonaną w miejscu zakończe- nia wysyłki lub transportu na terytorium Polski”, z art. 2, art. 5, art. 84 i art. 217, art. 22, art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 oraz art. 64 ust. 1 - 3 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji , p o s t a n a w i a: 1) nada ć dalsz y bieg skardze konstytucyjnej w części dotyczącej z badania zgodności art. 22 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm.) w zakresie, w ja - kim: – „nakazuje opodatkować podatkiem od towarów i usług, będącym poda - tkiem typu obrotowego zdarzenia mające miejsce poza terytorium kraju, na terenie wód międzynarodowych w sposób sprzeczny z zasad ą terytorialności, OTK ZU B/2025 Ts 215/23 poz. 252 2 rozciągając jurysdykcję podatkową państwa polskiego wyłącznie z tego po - wodu, iż podatnik dokonujący czynności poza krajem jest obywatelem [P] ol ski lub spółką prawa polskiego”, – „uznaje dostawę towarów, polegającą na indosowaniu konosamentów morskich, dokonaną na morzu pełnym – a więc poza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej – za dostawę doko - naną w miejscu zakończenia wysyłki lub transportu na terytorium Polski”, z art. 2, art. 84 i art. 217, art. 22, art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 oraz art. 64 ust. 1 - 3 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji, 2) odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalsz ego bieg u w pozostałym za - kresie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 2 7 lipca 2023 r. (data nadania) […] sp. z o.o. (dalej: skarżąc a ) – reprezentowan a przez p ełnomocnik a z wybo- ru – wystąpi ł a z żądaniem przytoczonym w komparycji na tle następującego stanu faktyczne- go . Decyzją z 7 maja 2015 r. (znak: […] ) Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowe j w S . okre- ślił skarżącej zobowiązanie podatkowe w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty i marzec 2013 r. O rzeczenie to utrzymał w mocy Dyrek tor Izby Skarbowej w S . (dalej: Dy- rektor IS) decyzją z 2 0 kwietni a 201 6 r. (znak: […] ). Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła skargę, którą Wojewódzki Sąd Admi- nistracyjny w S . (dalej: WSA) wyrokiem z 12 października 2016 r. (sygn. akt […] ) oddalił . Następnie, n a skutek skargi kasacyjnej , Naczeln y Sąd Administracyjn y (dalej: NSA) wyro- k iem z 20 grudnia 2018 r. (sygn. akt […] ) uchylił wyrok WSA w całości. Uchylona została również decyzja Dyrektora I S . Po ponownie pr zepr owadzonym postępowaniu Naczelnik Zachodniopomorskiego Urzędu Celno - Skarbowego w S . wydał decyzję z 1 7 grudnia 2020 r. ( znak: […] ; […] ) , w któ- rej określił skarżącej na nowo zobowiązanie podatkowe w e wskazanym okresie. R ozstrzy- gnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S . decyzją z 25 marca 2021 r. (znak […] ) . Na powyższe orzeczenie skarżąca wniosła skarg ę do WSA , który wyrokiem z 4 sierp- ni a 202 1 r. (sygn. akt […] ) j ą oddalił. Od orzeczenia wniesiono skarg ę kasacyjn ą . Wyrokiem z 20 stycznia 2023 r. (s ygn. akt […] ) N SA w punkcie pierwszym oddalił skargę, zaś w punkcie drugim orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego. Orzeczenie to, doręczon e 2 7 kwietnia 202 3 r., wskazane zostało jako ostateczne rozstrzygnięcie w rozumie- niu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 24 listopada 202 3 r. (doręczo- nym 4 grudnia 202 3 r.) skarżąc ą wezwano do usunięcia brak u formaln ego skargi przez dorę- czenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wszystkich załączników złożonych wraz ze skargą konstytucyjną (z wyjątkiem pełnomocnictwa oraz pism skarżących – skarg i odwołań). W piśmie z 11 grudnia 202 3 r. (data nadania ) skarżąc a ustosunkowała się do powyższego wezwania. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 2 6 si erpnia 202 4 r. (doręczo- nym 30 sierpnia 202 4 r.) skarżąc ą wezwano do usunięcia braków formalnych skargi przez: 1) doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem decyzji i wyro- ków stanowiących załączniki do skargi konstytucyjnej, w tym m.in. wyroku N SA z 20 stycz- nia 2023 r., sygn. akt […] (wraz z pismem z 11 grudnia 2023 r. złożono załączniki do skargi konstytucyjnej o sygn. Ts 216/23); 2) doprecyzowanie (przez podanie właściwego Dziennika OTK ZU B/2025 Ts 215/23 poz. 252 3 Ustaw), które brzmienie „art. 19a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług” zostało za- skarżone w punkcie 1 petitum skargi (wraz z czterema kopiami); 3) precyzyjne wskazanie naruszonych konstytucyjnych wolności lub praw skarżącej, wynikających z przepisów Kon- stytucji powołanych w petitum skargi (wraz z czterema kopiami); 4) określenie sposobu naru- szenia tych wolności lub praw (wraz z czterema kopiami); 5) uzasadnienie zarzutu niezgod- ności kwestionowanych regulacji z tymi wolnościami lub prawami, z powołaniem argumen- tów lub dowodów na jego poparcie (wraz z czterema kopiami). W piśmie z 6 września 202 4 r. (data nadania) skarżąc a ustosunkował a się do powyższego wezwania. W ocenie s karżąc e j kwestionowane przepisy naruszyły „konstytucyjne zasady: demo- kratycznego państwa prawa, proporcjonalności, wolności, równości, nakładania ciężarów publicznych w drodze jasnych i klarownych przepisów ustawowych, zasady poprawnej legi- slacji i pewności prawa oraz nakładania ciężarów publicznych w sposób nienaruszający istoty prawa własności” (pismo procesowe z 6 września 2024 r., s. 2). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona określone przez prawo wymagania oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. W ocenie Trybunału w części, w której skarżąc a kwestionuje konstytucyjność art. 22 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm.; dalej: ustawa o VAT ) w zakresie, w jakim: – „nakazuje opodatkować podatkiem od towarów i usług, będącym podatkiem typu obrotowego zdarzenia mające miejsce poza terytorium kraju, na terenie wód międzynarodowych w sposób sprzecz- ny z zasada terytorialności, rozciągając jurysdykcję podatkową państwa polskiego wyłącznie z tego powodu, iż podatnik dokonujący czynności poza krajem jest obywatelem [P] olski lub spółką prawa polskiego” , – „uznaje dostawę towarów, polegającą na indosowaniu konosa- mentów morskich, dokonaną na morzu pełnym – a więc poza terytorium państw członkow- skich Unii Europejskiej – za dostawę dokonaną w miejscu zakończenia wysyłki lub transportu na terytorium Polski”, z art. 2, art. 84 i art. 217, art. 22, art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 oraz art. 64 ust. 1 - 3 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji – skarga spełnia prze- słanki nadania jej dalszego biegu (art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK). 3 . Skarga nie spełnia natomiast przesłanek nadania jej dalszego biegu w zakresie , w jaki m skarżąc a kwestionuje konstytucyjność art. 19a ust. 1 ustawy o VAT oraz art. 22 ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT w odniesieniu do jego zgodności z art. 5 Konstytucji. 3.1. Odnosząc się do pierwszego z tych przepisów Trybunał – w oparciu o przesłane dokumenty – doszedł do wniosku , że w sprawie skarżącej zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2023 r. (sygn. akt […] ) art. 19a ust. 1 ustawy o VAT nie miał zastosowania. S karga nie spełnia więc warunku formalnego z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK, co stanowi samoistną podstawę odmowy nadania jej dalszego biegu w tym zakre- sie (art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK). OTK ZU B/2025 Ts 215/23 poz. 252 4 3.2. Natomiast w odniesieniu do art. 22 ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT Trybunał zauważa, że zarówno z petitum, jak i uzasadnienia skargi wynika, że skarżąca w odniesieniu do powyż- szej regulacji jako wzorzec kontroli wskazała samodzielnie art. 5 Konstytucji, zgodnie z któ- rym Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli, strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównowa- żonego rozwoju. Przepis ten ma jednak charakter ustrojowy – nie zawiera „żadnych bezpo- średnich praw i wolności, w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, mogących stanowić samo- dzielny wzorzec kontroli. Określa jedynie funkcję państwa, czyli zasadnicze kierunki i cele jego działania. (…) Jednakże, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyj- nego, dla ochrony konstytucyjnych wolności i praw w trybie skargi konstytucyjnej podstawy poszukiwać należy nie w ogólnych przepisach wskazujących zasadnicze dla istnienia państwa funkcje, lecz w konkretnych postanowieniach Konstytucji określających prawa i wolności obywatelskie, zawarte w rozdziale II Konstytucji (por. wyroki TK z: 23 listopada 1998 r., sygn. SK 7/98, OTK ZU nr 7/1998, poz. 114; 10 lipca 2000 r., sygn. SK 21/99, OTK ZU nr 5/2000, poz. 144)” – postanowienie TK z 15 lutego 2007 r., sygn. Ts 197/06 (OTK ZU nr 2/B/2009, poz. 83). Z tych powodów należało postanowić jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżąc ej przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na punkt drugi niniejsze go postanowieni a w terminie siedmiu dni od daty jego doręczenia.