Ts 23/19

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 24 stycznia 2022 r. Pozycja 20 POSTANOWIENIE z dnia 15 grudnia 2021 r. Sygn. akt Ts 23/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski – przewodniczący Julia Przyłębska – sprawozdawca Zbigniew Jędrzejewski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego z 26 lutego 2020 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej A.B., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażaleni a. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunał u Konstytucyjnego 5 lutego 2019 r. (data nadania) A.B. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika ustano- wionego z urzędu, wystąpił o stwierdzenie, że art. 118 § 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.) w związku z art. 88 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987, ze zm.) w zakresie, w jakim „ uni emożliwia ustanowienie w toku toczącego się postępowania karnego nowego pełnomocnika z urzędu w miejsce pełnomocnika dotychczas ustanowionego, a to pomimo istnienia okoliczności, które uzasadniałyby zmianę [tego] peł- nomocnika z urzędu” jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Skarżący stwierdzi ł, że zaskarżone przez niego przepisy, ze względu na brak uregulo- wania kwestii dotyczących możliwości zmiany pełnomocnika z urzędu w sytuacji utraty do niego zaufania, rażąco ograniczyły mu prawo do sądu. 2. Postanowieniem z 26 lutego 2020 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 2 marca 2020 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał stwierdził, że została ona wniesiona z naruszeniem terminu określonego w art. 7 7 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) , bowiem orze- czeniem ostatecznym w sprawie jest prawomocne posta nowienie Sądu Rejonowego w Ż. Wyd ział II Karny z 26 lutego 2018 r. (sygn. akt […] ) , oddalające wniosek o zmianę pełno- OTK ZU B/2022 Ts 23/19 poz. 20 2 mocnika wyznaczonego zarządzeniem tego sądu z 6 lutego 2018 r. W związku z tym to od daty doręczenia skarżącemu tego orzeczenia, a nie – co przyjął skarżący – zarządzenia S ądu Rejonowego w Ż. z 24 sierpnia 2018 r. (sygn. akt jw.) , rozpoczął się bieg terminu do wniesie- nia skargi. 3. Na powyższe postanowienie Trybunału skarżący, w zakreślonym terminie, złożył zażalenie, w którym wniósł o jego uchylenie w całości i nadanie skardze konstytucyjnej dal- szego biegu oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania . Skarżący podniósł, że Trybunał błędnie przyjął, iż postanowieniem, które ostatecznie ukształtowało jego sytuację prawną było posta nowienie Sądu Rejonowego w Ż. z 26 lutego 2018 r., gdyż wnioski o zmianę obrońcy z urzędu zostały ostatecznie rozpoznane dopiero zarządzeniem tego sądu z 24 sierpnia 2018 r. Zdaniem skarżącego to właśnie to zarządzenie jest orzeczeniem, o którym stanowi art. 79 ust. 1 Konstytucji, a także art. 77 u st. 1 u.o.t.p.TK. Z atem to od daty doręczenia tego roz- strzygnięcia rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po- stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu- cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5 -8 u.o.t.p.TK), bada jąc przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. W rozpatrywanej sprawie postanowieniem z 6 lute go 2018 r. (sygn. akt […] ) s ędzia Wydziału II Karnego Sądu Rejonowego w Ż. wyznaczył dla skarżącego obrońcę z urzędu do sporządzenia subsydiarnego aktu oskarżenia. S karżący, już 15 lutego 2018 r., złożył wniosek o zmianę pełnomocnika z urzędu, nie został on jednak uwzględniony w postanowieniu z 26 lute go 2018 r. (sygn. akt […] ). K olejne wnioski o zmianę pełnomocnika skarżący złożył 19 marca i 2 sierpnia 2018 r. Z arządzeni em z 24 sierpnia 2018 r., którym rozpatrzono wnio- sek z 2 sierpnia 2018 r., także odmówiono skarżącemu wyznaczenia nowego pełnomocnika z urzędu w miejsce dotychczasowego. 2. Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie stwierdza, że kwestionowane posta- nowienie z 26 lutego 2020 r. o odmowie nadania skardze dalszego biegu jest prawidłowe . Skarga konstytucyjna, jak słusznie uznał, została złożona z uchybieniem trzy miesięcznego terminu przewidzianego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, liczonego od daty doręczenia ostateczne- go rozstrzygnięcia , którym w niniejszej sprawie jest post anowienie Sądu Rejonowego w Ż. z 26 lutego 2018 r. ( sygn. akt […] ). N ie sposób bowiem uznać, że skarżącemu, wobec nieko- rzystnych dla niego rozstrzygnięć w przedmiocie zmiany pełnomocnika z urzędu, przysługi- wało w toku wyczerpania instancji prawo do wielokrotnego składania wniosku o zmianę peł- nomocnika z urzędu, aż do pozytywnego rozpatrzenia przez sąd jednego z nich. W ocenie Trybunału niezasadne jest więc twierdzenie skarżącego, że wnioski o zmia- nę obrońcy z urzędu zostały ostatecznie rozpoznane dopiero zarządzeniem z 24 sierpnia 2018 r., które nie zostało wydane w toku instancji przewidzianej w kodeksie postępowania karnego. Nie może być bowiem też tak, że jedynie w celu zachowania terminu do wni esienia skargi konstytucyjnej wnoszone są przez skarżącego kolejne wnioski o zmianę pełnomocnika z urzędu w sytuacji , gdy jeden termin na złożenie skargi konstytucyjnej już minął. OTK ZU B/2022 Ts 23/19 poz. 20 3 Wyczerpanie drogi prawnej wiązać należy więc z postanowieniem Sądu Rejonowego w Ż. z 26 lutego 2018 r. Kolejne zaś wnioski skarżącego o zmianę pełnomocnika z urzędu traktować należy jako działania prawne poza zakresem wyczerpania drogi prawnej. Tym sa- mym termin do wniesienia skargi konstytucyjnej w zakresie stawianych zarzutów powinien być liczony od terminu doręczenia postanowienia z 26 lutego 2018 r. Trybunał podkreśla, że zarządzenie Sądu Rejonowego w Ż. z 24 sierpnia 2018 r. nie może być uznane za ostateczne orzeczenie w niniejszej sprawie. Licząc zatem termin do wnies ienia skargi konstytucyjnej od doręczenia skarżącemu postanowienia z 26 lutego 2018 r. , stwierdzić należy, że skarga kon- stytucyjna została złożona po upływie terminu określonego w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. Wobec powyższego Trybunał Konstytucyjny stwie rdz a, że zarzuty sformułowane w zażaleniu nie uzasadniają jego uwzględnieni a i tym samym odmawia nadania skardze kon- stytucyjnej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.