Ts 27/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 15 maja 2020 r. Pozycja 1 27 POSTANOWIENIE z dnia 26 lutego 2020 r. Sygn. akt Ts 27/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński , po wstępnym rozpoznaniu , na posiedzeniu niejawnym , skargi konstytucy jnej E.M. i D.M. w sprawie zgodności : art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i ust. 2 us tawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2018 r. poz. 151, ze zm.), § 3 pkt 1 lit. a, pkt 2 - 7, pkt 8 lit. a - d, pkt 9, pkt 10, pkt 11 lit . a i pkt 12 lit . a rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obo - wiązkowych szczepień ochronnych (Dz . U. z 2016 r. poz. 849, ze zm. ) z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg . UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybu nału Konstytucyjnego 13 lutego 2018 r . (data nadania), E.M. i D.M. (dalej: skarżący) wystąpili z żądaniem przytoczonym na tle nastę - pującego stanu faktycznego: Skarżący nie poddali małoletniego syna – F.M. – obowiązkowym szczepieniom ochronnym , w terminach określonych przez przepisy prawa. W związku z powyższym Państwowy Po wiatowy Inspektor Sanitarny w S. wystawił – 2 0 maja 2014 r. – tytuły w ykonawcze na skarżących (nr […] ) . O kreślono w nich treść obowiązku , jakim było poddanie ich małoletniego syna – zgodnie z przepisami prawa – obo - wiązkowym s zczepieniom ochronnym . Tytuły wykonawcze z ostały skierowane do Woje - wody jako organu egzekucyjnego w celu przymusowego wykonania wymienionego w nich obowiązku. Postanowieniami z 28 lipca 2014 r. (nr[…] i nr […] ) Wojewoda nałożył na skarżących grzywny w kwocie po 420 zł w celu przymuszenia do poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym ich małoletniego syna . W toku postępowania skarżący podnieśli zarzuty, iż nałożony obowiązek jest niewykonalny, ponieważ szczepienie powinno poprzedzać badanie kwalifikacyjne dziecka, na kt óre nie wyrażają zgody. Z daniem skarżących nałożony na nich przez organ środek egzekucyjny jest uciążliwy. OTK ZU B/2020 Ts 27/18 poz. 1 27 2 Postanowieniami z 1 września 2014 r . nr […] i […] ) Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. uznał za niezasadne zarzuty skarżących dotyczące prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Na skutek wniesionych przez skarżących za żaleń Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny p ostanowieniami z 31 października 2014 r. (nr […] i […] ) utrzymał w mocy z askarżone postanowienia organu pierwszej instancji. Wyrokiem z 27 sierpnia 201 5 r. (sygn. akt […] ) Wojewódzk i Sąd Administracyjny w P. oddalił skargi skarżących. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżących wyrokiem z 6 września 2 017 r. (sygn. akt […] ). Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 11 czerwca 2019 r. skarżący zostali wezwani do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez przesłanie oryginałów bądź kopii poświ adczonych przez pełnomocnika za zgodność z oryginałem wskazanych w treści tego zarządzenia dokumentów. Pismem procesowym z 24 czerwca 2019 r. skarżący odnieśli s ię do powyższego z arządzenia. Zdaniem skarżących zakwestionowane prz episy naruszają istotę prawa do prywatności przez wyłączenie możliwości odmowy przeprowadzenia świadczeń zdrowotnych w postaci szcz epień przez osoby obowiązane do poddania si ę szczepieniom ochronnym oraz przez opiekunów prawnych takich osób. Dodatkowo naruszają wyrażone w K onstytucji prawo do pryw atności poprzez nadmierną ingerencję w fiz yczną i psychiczną integralność osoby. Wynika to – zdaniem skarżących – ze sprzeczności wprowadzanych ograniczeń z nakazem i ch przydatności, niezbędności i proporcjonalności. Trybunał Kon stytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konst ytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK) , skarga konstytucyjna p odlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wye liminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem rozstrzygnięcia merytorycznego . Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywi ście bezzasadna. 2. Przedmi otem kontroli skarżący uczynili art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 5 g rudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczan iu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2018 r. poz. 151, ze zm.), który stanowi, że osoby przebywające na terytorium Rzeczypospo litej Polskiej są obowiązane , na zasadach określonych w ustawie , do poddawania się szczepieniom ochronnym , a także ust. 2 tego przepisu stwierdzający , że w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynnoś ci prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym ponosi osoba, k tóra sprawuje prawną pieczę nad osobą mało letnią. Kontroli został poddany także § 3 pkt 1 lit. a, pkt 2 - 7, pkt 8 lit. a - d, pkt 9, pkt 10, pkt 11 lit a . i pkt 12 lit a . rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych sz cze pień ochronnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 849, ze zm. ) okre - ślający okolic zności stanowiące przesłanki do nałożenia obowiązku poddania się obowią - zkowym szczepienio m ochronnym . 3 . Skargę konstytucyjną w imieniu skarżących sporządził i wniósł pełnomocnik będ ący radcą prawnym. Do skargi załączono pełnomocnictwo (art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p. TK). OTK ZU B/2020 Ts 27/18 poz. 1 27 3 4 . Skarżący wyczerpali drogę prawną, o której stanowi art. 77 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p. TK, ponieważ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2 017 r. (sygn. akt […] ) jest prawomocny i nie przysługują od niego żadne zwykłe środki zaskarżenia. 5 . Dochowany został trzymiesięczny termin wniesienia skargi konstytucyjnej pr zewidziany w art. 77 ust . 1 u.o.t.p. TK. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego został doręczon y skarżącym 14 listopada 2017 r. , natomiast skarga została w niesiona 13 lutego 2018 r. (data nadania). 6. Problem przedstawiony w skardze dotyczy obowiązku poddania się procedurze szczepień ochronnych . Zdaniem skarżących zakwestionowane przepisy wył ączają możliwość odmowy poddania się szczepieniom ochronnym przez osoby do tego obowiązane , jak również ich opiekunów prawnych lub faktycznych. W skazują, że ograni czenie to naru sza ich prawo do prywatności, w tym prawo do decydowa nia o życiu osobistym. Argumentują, że w prowadzenie obowiązkowych szczepień nie było niezbędne, ponieważ istnieją inne środki nie ingerujące w pra wo do prywatności, które pozwalają również na zapobieżenie wystę - powaniu chorób zakaźnych. Zakwestionowane regulacje nie spełniają – zdaniem skarżących – wymogu proporcjonalności, ponieważ szczepienia ochronne związane są z występowaniem skutków ubocznych. Skarżący podnoszą również , że takie ograni czenie praw konstytucyjnych nie jest konieczne. W tym za kresie wskazują przykłady innych państw , w których ograniczono lub zniesiono obowiązek szczepień ochronnych. 7 . W ocenie Trybunału skarżący prawidłowo określili przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pk t 1 u.o.t.p. TK), a także wskazali, jakie przysługujące im konstytucyjne prawa i w jaki sposób zostały – ich zdaniem – naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK) oraz uzasadnili sformułowane w skardze zarzuty (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p. TK). Skoro zł ożona skarga spełnia wymag ania przewidziane w u.o.t.p. TK i nie zachodzą okoliczności określone w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK, to – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p. TK – zasadne było nadanie jej dalszego biegu .