Ts 47/20

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 29 października 2020 r. Pozycja 3 3 3 POSTANOWIENIE z dnia 26 sierpnia 2020 r. Sygn. akt Ts 47/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski , po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej sp. z o.o. w spra- wie zgodności: art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2005 r. o kosztach sądowych w spra- wach cywilnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 785) w zakresie, w jakim „formułuje ob- owiązek wykazania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, że jej wspólnicy również nie dysponują wystarczającymi środkami, by spółka mogła zostać zwolniona od kosztów sądowych” z art. 32 i art. 45 Konsty tucji Rzeczy- pos politej Polskiej, p o s t a n a w i a : n adać skardze konstytucyjnej dalszy bieg . UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 9 marca 2020 r. (data nadania) sp. z o.o. (dalej: skarżąc a ), reprezentowan a przez radcę prawnego ustanowio- nego pełnomocnikiem z wyboru, wystąpił a z żądaniem przytoczonym na tle n astępującego stanu faktycznego. Postanowieniem z 31 października 2019 r . ( sygn. akt […] ) Sąd Okręgowy w P . (dalej: Sąd Okręgowy) oddalił wniosek skarżącej o zwolnien ie od kosztów sądowych. W ocenie s ądu skarżąca nie uzasadniła należycie swojego wniosku i nie wykazała w dostateczny sposób, że nie posiada środków na pokrycie kosztów sądowych. Od powyższego rozstrzygnięcia wniesione zostało zażalenie do Sądu Okręgowego, który oddalił je postanowieniem z 12 grudnia 2019 r. (sygn. akt jw.), a następnie zarządze- niem z 14 stycznia 2020 r. (sygn. akt jw.) zwrócił skarżącej pozew z uwagi na nieuiszczenie opłaty sądowej. Skarżąca wskazała postanowienie Sądu Okr ęgowego z 12 grudnia 2019 r. jako osta- teczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Z askarżone przepisy zdaniem skarżącej naruszają zasadę : a) równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji) „poprzez zachwianie proporcjo- nalności we wprowadzaniu różnicowania w grupie podmiotów ubiegających się o zwolnienie OTK ZU B/2020 Ts 47/20 poz. 3 3 3 2 od kosztów sądowych w sprawach cywilnych poprzez nałożenie na spółkę z ograniczon ą od- powiedzialnością obowiązku, który z uwagi na brak praw nych instrumentów jest niemożliwy do wypełnienia”; b) „ praw a do sądu ” (art. 45 ust. 1 Konstytucji) „poprzez uniemożliwienie merytorycz- nego rozpatrzenia sprawy z uwagi na oddalenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, którego uzyskanie przez spółkę z o graniczon ą odpowiedzialnością opiera się na zasadach sto- jących w sprzeczności z istotą tej spółki i normami zawartymi w kodeksie spółek handlo- wych” (s. 15 skargi konstytucyjnej). Naruszenia wyżej wymien ionych praw skarżąca upatruje w „[n]ieuprawnion[ym] (… ) wiązani[u] bytu finansowego spółki z sytuacją majątkową jej wspólników . [Ustawa z dnia 15 września 2000 r. ‒ Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 505, ze zm.)] wyraź- nie nadaje spółce z ograniczoną odpowiedzialnością osobowość prawną, a przepis art. 151 kodeksu spółek handlowych (…) jednoznacznie wskazuje, że istotą konstrukcji spółki kapita- łowej jest jej niezależny, odrębny od wspólników byt prawny, z czym wiążą się określone prawa i obowiązki. Zatem warunek wykazania, że również wspólnicy spółki nie są w stanie i nie mają dostatecznych środków na zwiększenie majątku spółki lub udzielenie spółce po- życzki nie koresponduje z podstawową cechą spółki kapitałowej, jak ą jest posiadanie odręb- nej od wspólników osobowości prawnej. Powyższe ma ten skutek, że [s]karżąca, w obliczu poniesienia znacznej szkody i utracenia płynności finansowej, została pozbawiona prawa do obrony swych praw przed sądem” (s. 2 - 3 skargi konstytucy jnej). Trybunał Kon stytucyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393 ; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna p odlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. S łuży ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze kons tytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagan ia przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okol iczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do mery- torycznego rozpo znania , albowiem: 1) skargę sporządził radca prawny , który przedłożył pełnomocnictwo szczególne do sporządzenia i wniesienia tego środka prawnego, a także do reprezentowania skarżące j w po- stępowaniu przed Trybunałem; 2) ska rżąca wyczerpał a przysługującą jej drogę prawną, ponieważ od postanowienia Sądu Okręgowego w P . z 12 grudnia 2019 r. (sygn. akt […] ) nie przysługuje żaden zwykły środek zaskarżenia; 3) dochowany zosta ł , przewidziany w art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK , trzymiesięczny termin wniesi enia skargi, gdyż ostateczne, w rozumieniu art. 79 Konstytucji, rozstrzygnięcie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 18 grudnia 2019 r., a skarga konstytucyjna została wniesiona do Trybunału Konstytucyjnego 9 marca 2020 r. (data nadania); 4) prawidło wo określony został przedmiot kontroli, tj. art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 785) w zakresie, w jakim „formułuje obowiązek wykazania przez spółkę z ograniczoną odpowie- dzialnością, że jej wspólnicy również nie dysponują wystarczającymi środkami, by spółka mogła zostać zwolniona od kosztów sądowych”; 5) zakwestionowanym w skardze przepisom skarżąca zarzucił a naruszenie prawa rów- ności (art. 32 ust. 1 Konstytucji) or az prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji); OTK ZU B/2020 Ts 47/20 poz. 3 3 3 3 6 ) prawidłowo wskaza no , w jaki sposób zdaniem skarżącej zakwestionowane w skar- dze przepisy naruszają prawa wymienione w pkt 5) . W związku z powyższym i zważywszy na to, że sformułowane przez skarżąc ą zarzuty nie są oczywiście bezzasadne (art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK ), Trybunał – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać ska rdze konstytucyjnej dalszy bieg .