Ts 69/18

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 18 czerwca 2020 r. Pozycja 184 POSTANOWIENIE z dnia 3 marca 2020 r. Sygn. akt Ts 69/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski – przewodniczący Mariusz Muszyński – sprawozdawca Piotr Pszczółkowski , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postano wienie Trybunału Konstytucyjnego z 7 listopada 2018 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konsty - tucyjnej A. W. , p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia . Orzeczenie zapadło jednogłośnie . UZASADNIENI E W skardze konstytucyjnej , wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 25 kwietnia 2018 r. (data nadania ) , A. W. (dalej: skarżąc y ) wystąpi ł o zbadanie zgodności art. 107 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2018 r. poz. 1958; dalej: k.k.s.) – w zakresie, „w jakim dopuszcza s tosowanie wobec tej samej osoby fizycznej, za ten sam czyn odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe oraz kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych [ Dz. U. z 2018 r. poz. 16 5 ] oraz nie przewiduje zasad zapewniających dostosowanie do wagi czynu kar nałożonych w postępowaniu administracyjnym i karnoskar - bowym” – z art. 2 Konstytucji w związku z: art. 4 ust. 1 Protokołu nr 7 sporządzonego dnia 22 listopada 1984 r. w Strasburg u do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 2003 r. Nr 42, poz. 364; dalej: Protokół), art. 50 Karty p raw p odstawowych Unii Europejskiej z dnia 30 maca 2010 r. (Dz. Urz. UE C Nr 83/389; dalej: Karta) oraz art. 14 ust. 7 Międz ynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167; dalej: Pakt). Postanowieniem z 7 listopada 2018 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skar dze dalszego biegu. Postanowienie doręczono pełnomocnikowi skarżące go 14 li stopada 2018 r. P ismem z 21 listopada 201 8 r. skarżący wni ósł na to postanowienie zażalenie , domagając się jego u chylenia w całości i nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. OTK ZU B/2020 Ts 69/18 poz. 184 2 Trybunał Konstytucyjny zważył , co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072 , ze zm. ; dalej: u.o.t.p. TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Kon - sty tucyjnego o odmowie n adania skardze konstytu cyjnej dalszego biegu. Trybunał w składzie trzech sęd ziów rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 61 ust. 5 - 8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystki m , czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu . 2. W postanowieniu z 7 listopada 2018 r. Trybunał stwierdził, że wniesiona skarga nie spełnia wymogów określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucj i, a skonkretyzowanych w art. 53 ust. 1 pkt 1 - 3 u.o.t.p. TK , gdyż nie wskazuje, które określone w Konstytucji wolności lub prawa podmiotowe zostały naruszone przez kwestionowan y w skardze przepis i z tych wzglę - dów , na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p . TK , odmówił nadania jej dalszego biegu. 2.1. Jedynym konstytucyjnym wzorcem kontroli wskazanym w badanej skardze uczyniono art. 2 Konstytucji, który zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału (postanowienie pełnego składu z 23 stycznia 2002 r. , sygn. Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 60, zachowujące nadal swą aktualność: np. wyrok TK z 21 czerwca 2017 r., sygn. SK 35/15, OTK ZU A/2017, poz. 51) , nie może stanowić „samodzielnego” wzorca kontroli w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi konstyt ucyjnej, gdyż nie kreuje w sposób samoistny praw lub wolności jednostki o charakterze podmiotowym (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK). 2.2. Zarzut niezgodności kwestionowanej regulacji z art. 2 Konstytucji skarżący powiązał z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów prawa międzynarodowego. W zaskarżonym postanowieniu Trybunał przypomniał, że wzor zec kontroli w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi konstytucyjnej mogą stanowić wyłącznie przepisy K onstytucji . Z tego względu Trybunał stwierdził, że skarga, określając – jako wzorzec kontroli – normy prawa międzynarodowego, nie spełnia wymogów określonych w art. 53 ust. 1 pkt 1 - 3 u.o.t.p. TK, zgodnie z którymi skarga konstytucyjna powinna zawierać wska zanie przepisów Konstytucji, które wyrażają wolności lub prawa o charakterze podmio - towym i które naruszono w sprawie objętej badaną skargą. 3. W zażaleniu skarżący wyjaśnił natomiast , że wskazane w skardze – jako wzorce kontroli – normy prawa międzynarodo wego pełnią jedynie funkcję pomocniczą w określeniu standardu demokratycznego państwa prawnego, natomiast zasad y ne bis in idem oraz zakaz u karania sprawcy dwukrotnie za ten sam czyn , stanowią fundamentalną gwarancj ę kreującą prawa podmiotowe w demokratyc znym państwie prawnym. S karżący wyjaśn i ł ponadto, że z przywołanego w skardze orzecznictwa Trybunału wynika, że powyższe zasady „pomo - cniczo wywodzi się również z art. 45 Konstytucji”, a przedstawiciele doktryny wskazują na ich źródło także w konstytucyj nej zasad zie godności człowieka (art. 30 Konstytucji). Z powyż szych względów , zdaniem skarżącego , skarga wskazuje prawa podmiotowe okre - ślone w art. 2 Konstytucji . OTK ZU B/2020 Ts 69/18 poz. 184 3 4. Skarżący w zażaleniu powoł ał się na zasady określone w art. 45 i art. 30 Konstytucji wyja śniając, że mają one swoje źródło w art. 2 Konstytucji, co potwierdz ają przywołane przepisy prawa międzynarodowej ochrony praw człowieka i z tego względu art. 2 ustawy zasadniczej może stanowić samodzielny wzorzec kontroli w trybie skargi. W zaskarżonym p ostanowieniu Trybunał , powołując się na swoje utrwalone orzecznictwo , przypominał jednak , że art. 2 Konstytucji nie powinien być traktowany jako zastępczy wzorzec kontroli konstytucyjności zamiast innych przepisów , wyrażających bezpośrednio prawa i wolnośc i konstytucyjne . Naruszenie zasad ogóln ych , taki ch jak klauzula generalna demokratycznego państwa prawnego nie mo że – co do zasady – stanowić samoistnych podstaw skargi konstytucyjnej. Podstaw tych należy bowiem upatrywać w kon - kretnych normach Konstytucji, statuujących określone prawo lub wolność o charakterze podmiotowym (zob. wyrok TK z 15 kwietnia 2014 r., sygn. SK 12/13, OTK ZU nr 4/A/2014, poz. 41 i przywołane tam orzecznictwo ). W treści badanej skargi i wniesionego zażalenia skarżący wskazał jako wz orzec kontroli konstytucyjności jedynie art. 2 Konstytucji , co uzasadniał prawami i wolnościami konstytucyjnymi , które wywiedzion e mogą – jego zdaniem – z ostać z innych przepisów ustawy zasadniczej , a także z przepisów prawa między - n arodowej ochrony praw cz łowieka . Należy więc przypomnieć, że Trybunał co do zasady związany jest zakresem zaskarżenia wskazanym w skardze konstytucyjnej (art. 67 ust. 1 u.o.t.p. TK) oraz utrwalon ą w danym zakresie dotychczasow ą praktyk ą orzecznicz ą, tym b ardziej , jeśli określony pogląd prawny potwierdzony lub wyrażony został w wyroku wydanym w pełn ym składzie (art. 37 ust. 1 pkt 1 lit. e u.o.t.p. TK) . Skarżący nie przedstawił argumentacji przemawiającej za zasa - dnością odstąpienia od dotychczasowej linii orzeczniczej. Dlatego uksz tałtowan y w skardze zarzut niekonstytucyjności nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 53 ust. 1 pkt 1 - 3 u.o.t.p. TK. 5. Wobec tego, że w zaskarżonym postanowieniu Trybunał stwierdził, iż badana skarga nie spełnia wymog ów określon ych w art. 53 ust. 1 p kt 1 - 3 u.o.t.p. TK, a wniesione zażalenie nie podważyło tego ustalenia, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.