Ts 86/17

O R Z E C Z N I C T W O TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 5 grudnia 2019 r. Pozycja 232 POSTANOWIENIE z dnia 26 sierpnia 2019 r. Sygn. akt Ts 86/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jarosław Wyrembak, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A .M. w sprawie zgodności: art. 552 i art. 556 § 1 ustaw y z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1904) w zakresie, w jakim w razie śmierci oskarżonego nie przyznają one prawa do dziedziczenia roszczenia o zadośćuczy - nienie jego spadkobiercom, w sytuacji gdy uprze dnio wystąpił on na drogę sądową celem jego zaspokojenia, z art. 32 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej z 18 kwietnia 2017 r. (data nadania), A.M. (dalej: skarżą- cy) zakwestionował zgodność art. 552 i art. 556 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Ko- deks postępowania karnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1904; dalej: k.p.k.) w zakresie, w jakim w razie śmierci oskarżonego nie przyznają o ne prawa do dziedziczenia roszczenia o zadośću- czynienie jego spadkobiercom, w sytuacji gdy uprzednio wystąpił on na drogę sądową celem jego zaspokojenia, z art. 32 i art. 45 ust. 1 Konstytucji. 2. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą: F.M., tj. brat skarżącego, wystąpił do Sądu Okręgowego w K. VI Wydział Karny z wnioskiem o odszkodowanie i zadośćuczynieni e za niesłuszne zastosowanie środka zabezpieczającego w przymusowego umieszczenia w szpitalu psychiatrycznym. F.M. zmarł 1 grudnia 2016 r. , tj. w trakcie wszczętego po stępowania pierwszoinstancyjnego w swojej sprawie. W związku z tym, postanowieniem z 19 stycznia 2017 r. (sygn. akt […] ), Sąd Okręgowy w K . umorzył powyższe postępowanie ze względu na śmierć wnioskodaw cy. Jedno cześnie, S ąd pozostawił bez rozpoznania pismo pełnomocnika o dopuszczenie do udziału w postępowaniu A .M., tj. brata zmarłego wnioskodawcy, z uwagi na wygaśnięcie pełnomocnictw przez wnioskodawcę z chwilą jego śmierci . OTK ZU B/2019 Ts 86/17 poz. 232 2 W tym stanie rzeczy, A.M. wys tąpił do Trybunału Konstytucyjnego ze skargą w prze- konaniu, że zakwestionowane przez niego przepisy k.p.k. w sposób niewątpliwy prowadzą do nieuzasadnionego zróżnicowani a możliwości korzystania z określonych uprawnień w sytua- cji, w której doszło do śmierci wnioskodawcy. Ponadto, jak pod nosi skarżący, zaburzeniu ulega równość szans w dochodzeniu roszczeń przez osoby , których Krzywda wynika z uprzedniego, nieprawidłowego działania organów władzy sądowej. Skarżący wskazuje, że naruszone jest zatem jego prawo d o sądu w tym zakres ie (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz że za niedopuszczalne należy uznać próby dodatkowego ograniczania możliwości uzyskania od- s zkodowania i zadośćuczynienia , bowiem sprowadzają się one do wtórnego „ pokrzywdzenia ” uprawnionych do rekompen saty podmiotów przez organy państwowe. 3. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 30 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej pole- gających m.in . na wskazaniu ostatecznego rozstrz ygnięcia w sprawie skarżącego, z którym wiąże na ruszenie konstytucyjnych praw i wolności określonych w art. 32 i art. 45 ust. 1 Kon- stytucji, na nadesłaniu orzeczeń potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej a także na do- kładnym wskazaniu jakie prawa lub wo lności wyrażon e w art. 32 i art. 45 ust. 1 Konstytucji z ostały naruszone przez zaskarżone przepisy . Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Skarga konstytucyjna stanowi szczególny środek ochrony konstytucyjnych praw i wolności. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi konstytucyjnej jest łączne spełnienie określonych dla tej instytucji kryteriów wskazanych w Konstytucji i ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK). Zgodnie z powyższymi regulacjami skarga powinna spełniać zatem wymagania określone dla pism procesowych, a nadto zawierać dokładne określenie przepisu , na podstawie którego orzeczono ostatecznie o wolnościach lub prawach albo o obowiązkach skarżącego określonych w Konstytucji i wobec którego skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności z Konstytucją. Zarzuty sformułowane w skardze winny zaś uprawdopodabniać niezgodność kwestionowanej regulacji z określonymi przez skarżącego wzorcami konstytucyjnymi . Wskazuje to więc na konieczność wskazani a w skardze wzorców adekwatnych, wyrażających prawa podmiotowe przysługujące skarżącemu . 2. Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.o.t. p.TK. skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniami niejawn ym, w składzie jednoosobowym, w wyniku którego Trybunał ustala, czy skarga spełnia prawem określona kryteria, a także czy zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2-4 u.o.t.p.TK. 3. Skarga konstytucyjna, podobnie jak pismo procesowe z 14 czerwca 2017 r. w odpowiedzi na zarządzenie sędziego Trybunału wzywające do uzupełnienia braków formalnych skargi, wiąże zarzuty naruszenia konstytucyjnych praw i wolności przez art. 552 i art. 556 § 1 k.p.k. z p ostanowieniem Sądu Okręgowego w K. VI Wydział Karny (sygn. akt […]). Trybunał ustalił, że wspomniane postanowienie wydane zostało w sprawie o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne stosowanie środka zabezpieczającego z wniosku F.M. , tj. brata skarżącego w niniejszym postępowaniu przed Trybun ałem . Tymczasem zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, uprawnionym do wniesienia skargi konstytucyjnej jest każdy , czyje ko nstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone przez ustawę lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub inny organ admini stracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo obowiązkach określonych OTK ZU B/2019 Ts 86/17 poz. 232 3 w Konstytucji. Z tego względu , zgodnie z art. 53 ust. 2 pkt 1 u.o.t.p. TK, do ustalenia, czy dany podmiot jest legitymowany do wniesienia skargi konstytucyjnej, niezbędne jest odniesienie skargi do wyroku, decyzji lub innego rozstrzygnięcia wydanego wobec skarżącego na podstawie zakwestionowanego przepisu. Z art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK wynika natomiast , że skarga konstytucyjna może być wniesiona wyłącznie po wyczerpaniu przysługującej skarżącemu prawnej drogi odwoławczej . St ąd na podstawie art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p. TK, skarżący zobowiązany jest do przedstawienia wszystkich rozstrzygnięć potwierdzających wyczerpanie tej drogi. 4. Mimo wezwania zarządzeniem sędziego Trybunału Ko nstytucyjnego z 30 maja 2017 r. do uzupełnienia braków formalnych , skarżący nie dołączył do skargi konstytucyjnej prawomocnego, ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego w jego sprawie , z którym wiąże naruszenie konstytucyjnych praw lub wol ności wynikających z art. 32 i art. 45 ust. 1 Konstytucji. Postępowanie Sądu Okręgowego w K . (sygn. akt […]), na tle którego wywodzona jest analizowana skarga, zakończyło się bowiem umorzeniem wobec śmierci wnioskodawcy. Trybunał ustalił zatem, że skarżący powołuje się na orzeczenie sądowe wydane w sprawie, w której nie był stroną. W związk u z tym, powoływane w skardze orzeczenie nie rozstrzygnęło o prawach podmiotowych przysługujących skarżącemu , a co więcej nie zapadło na podstawie zakwestionowanego w skardze przepisu. Z tego względu Trybunał ustalił, że skarżący nie jest podmiotem legitymowanym do wniesienia skargi konstytucyjnej na tle sprawy o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne stoso wanie środka zabezpieczającego . 5. W świetle powyższych ustaleń Trybunał stwierdza, że skarga konstytucyjna nie s pełnia kryteriów ustawowych oraz zawiera wskazane w zarządzeniu Trybunału braki formalne , których usunięcie przez skarżącego nie nastąpiło w wyznaczonym przez Trybunał terminie. W związku z tym, na po dstawie art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK, Trybunał odmawia nadania sprawie dalszego biegu. Mając powyższe na względzie , Trybunał postanawia jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuj e prawo wniesienia zaż alenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia .