DDI-55/2001

1 Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów L.dz.DDI-1-411-33/890/2001/PŁ Warszawa, 17 października 2001 r. DECYZJA nr DDI 55/2001 Na podstawie art. 17 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 grudnia o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. nr 122 poz. 1319) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgodę na połączenie Południowego Koncernu Energetycznego S.A. z siedzibą w Katowicach z Zespołem Elektrociepłowni Bielsko-Biała S.A. z siedzibą w Bielsku Białej. UZASADNIENIE W dniu 23 sierpnia 2001 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęły od Południowego Koncernu Energetycznego S.A. z siedzibą w Katowicach (zwanego dalej PKE S.A.) oraz od Zespołu Elektrociepłowni Bielsko-Biała S.A. z siedzibą w Bielsku Białej (zwanego dalej ZEB S.A.) wnioski zgłoszenia zamiaru koncentracji, polegającej na połączeniu tych spółek. Jak wynikało z nadesłanych wniosków przedmiotowa koncentracja ma polegać na inkorporacji spółki ZEB S.A. do spółki PKE S.A. (na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych – art. 491 i następnych). Zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych ZEB S.A., jako spółka przejmowana, z chwilą połączenia ulegnie wykreśleniu z rejestru, a PKE S.A., jako spółka przejmująca, z tą chwilą stanie się podmiotem praw i obowiązków spółki przejętej. Wskutek planowanej inkorporacji Skarb Państwa, jako jedyny akcjonariusz spółki przejmowanej (ZEB S.A.), uzyska w zamian za swoje akcje – akcje spółki przejmującej (PKE S.A.), stając się akcjonariuszem spółki przejmującej. W związku z tym, iŜ spełnione zostały niezbędne przesłanki uzasadniające zgłoszenie koncentracji tj.: − łączny obrót ww. podmiotów przekraczał wartość podaną w art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , − połączenie dwóch lub więcej samodzielnych przedsiębiorców jest jednym ze sposobów koncentracji, określonym w art. 12 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy − nie wystąpiła w sprawie Ŝadna okoliczność z katalogu przesłanek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 13 w/w ustawy, powodująca odstąpienie od konieczności 2 zgłoszenia koncentracji, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wszczął postępowanie w tej sprawie. W trakcie postępowania strony wskazały następujące przyczyny łączenia: − Dzięki opisywanej koncentracji powstanie zintegrowana, silna struktura kapitałowa, która pozwoli na wzrost wiarygodności kredytowej PKE S.A., co z kolei będzie prowadziło do obniŜenia kosztów i większych moŜliwości rozwoju. Efekt skali spowoduje redukcję kosztów stałych. − Koncentracja ta pozwoli jednocześnie rozbudować potencjał wytwórczy PKE S.A. na rynku energii cieplnej, a takŜe stworzyć szansę rozwoju dystrybucji ciepła na rynkach lokalnych, co przyczyni się do zintegrowania wytwarzania, dystrybucji i sprzedaŜy ciepła. − Dywersyfikacja działalności, która niewątpliwie nastąpi po koncentracji PKE S.A. i ZEB S.A. wpłynie na optymalizację ryzyka rynkowego, a takŜe planowania i realizacji programów inwestycyjnych w ramach PKE S.A.. Wiązać się to równieŜ będzie z lepszym wykorzystaniem majątku nie związanego z podstawową działalnością PKE S.A. i ZEC Bielsko Biała S.A. w drodze rozwoju na jego bazie usług świadczonych na zewnątrz. − Utworzenie efektywnych struktur organizacyjnych po wchłonięciu do struktur PKE S.A. ZEB S.A. pozwoli na umocnienie i rozwój organizacyjny ułatwiające zarządzanie w ramach poszczególnych obszarów działalności (wytwarzanie ciepła, energii elektrycznej). Efektem będzie równieŜ optymalizacja wykorzystania zasobów ludzkich (zwłaszcza w obszarach wspólnych dla podmiotów PKE S.A. – np. eksploatacja, remonty, zakupy), m.in. poprzez likwidację niedoborów kadrowych i przerostów zatrudnienia w drodze odpowiednich przesunięć pracowników. − W wyniku koncentracji przewiduje się równieŜ wzrost wartości rynkowej łączących się spółek, który będzie wynikał z umocnienia się siły kapitałowej, poprawy pozycji rynkowej oraz usprawnień organizacyjnych w połączonych podmiotach. W planowanym procesie prywatyzacji obecny właściciel będzie w stanie uzyskać lepszą cenę niŜ uzyskałby z prywatyzacji kaŜdego z podmiotów osobno. NaleŜy podkreślić, Ŝe obydwie łączące się spółki mają być prywatyzowane w roku 2003, a więc fakt połączenia nie spowoduje ani przyspieszenia ani opóźnienia prywatyzacji ZEB S.A. i PKE S.A. Konsekwencją koncentracji będą równieŜ oszczędności w procesie prywatyzacji wynikające z faktu, Ŝe prywatyzacja jednego podmiotu (koncernu) będzie wymagała sporządzenia jednej analizy prywatyzacyjnej a proces wyboru inwestora będzie krótszy i tańszy od wyboru inwestora osobno dla kaŜdego z łączących się podmiotów. − Koncentracja winna sprzyjać rozwojowi regionu Bielska Białej i jego atrakcyjności inwestycyjnej – wraz z zasileniem kapitałowym ZEB S.A.; pojawi się moŜliwość integracji Elektrociepłowni i lokalnych spółek dystrybucji ciepła, co będzie miało z kolei wpływ na lepszą i tańszą obsługę odbiorców finalnych. Organ antymonopolowy ustalił i zwaŜył co następuje: 3 Polski Koncern Energetyczny S.A. z siedzibą w Katowicach jest spółką akcyjną prawa polskiego zajmującą się przede wszystkim wytwarzaniem energii elektrycznej, a takŜe produkcją i dystrybucją ciepła. Poza tym prowadzi działalność w wielu innych dziedzinach gospodarki nie mających znaczenia dla przedmiotowej koncentracji. PKE S.A. jest spółką, w której 100 % głosów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy posiada Skarb Państwa. Spółka PKE S.A. rozpoczęła działalność w zakresie wytwarzania i sprzedaŜy energii elektrycznej i cieplnej od 1 stycznia 2001 r. po inkorporacji, w dniu 29 grudnia 2000 roku, podmiotów tworzących PKE S.A. Podmioty przejęte stały się jednocześnie zakładami PKE S.A. Obecnie PKE S.A. posiada następujące zakłady: - Elektrownia Blachownia w Kędzierzynie Koźlu; - Elektrownia Jaworzno III w Jaworznie; - Elektrownia Halemba w Rudzie Śląskiej; - Elektrociepłownia Katowice w Katowicach; - Elektrownia Łagisza w Będzinie; - Elektrownia Łaziska w Łaziskach Górnych; - Elektrownia Siersza w Trzebini. PKE S.A. posiada równieŜ następujące podmioty zaleŜne: - PPU „ELEKTRO” Sp. z o.o. z siedzibą w Łaziskach Górnych – 100%; - KW „Czatkowice” Sp. z o.o. z siedzibą w Krzeszowicach – 93,34%; - PURE Jaworzno III Sp. z o.o. z siedzibą w Jaworznie – 74,25%; - EKOPEC Sp. z o.o. z siedzibą w Będzinie– 64%; - ZGE Sobieski Jaworzno III Sp. z o.o. z siedzibą w Jaworznie – 38,17% (w kapitale) i 62,20 % (głosów na zgromadzeniu spółki); - PUM Proelmed Sp. z o.o. z siedzibą w Łaziskach Górnych – 60%; - SCE Sp. z o.o. z siedzibą w Jaworznie – 52,70%. Zespół Elektrociepłowni Bielsko-Biała S.A z siedzibą w Bielsku Białej jest spółką akcyjną prawa polskiego zajmującą się wytwarzaniem, dystrybucją i obrotem ciepła oraz energii elektrycznej. Spółka zajmuje się równieŜ inną działalnością, która nie ma wpływu na przedmiotową koncentrację. 100% głosów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy ZEB S.A. posiada Skarb Państwa. Zespół Elektrociepłowni Bielsko- Biała S.A. jest właścicielem zakładu produkcyjny w Czechowicach-Dziedzicach. ZEB S.A. posiada takŜe jeden podmiot zaleŜny. Jest to „Energetyka Cieszyńska” Sp. z o.o. w Cieszynie. Dotychczasowe powiązania gospodarcze pomiędzy uczestnikami koncentracji związane były z prowadzeniem zbliŜonej działalności gospodarczej oraz połoŜeniem geograficznym (obszar południowej Polski). Stąd opisywane podmioty mają tych samych konkurentów i dostawców. JednakŜe potencjał ekonomiczny tych firm jest róŜny. Analiza porównawcza wykazała między innymi, Ŝe kapitał własny i majątek trwały PKE S.A. są blisko dwudziestokrotnie wyŜsze niŜ wartość kapitału własnego i majątku trwałego ZEB S.A. Działalność PKE S.A. jest nakierowana głównie na produkcję energii elektrycznej. 4 Produkcja ciepła stanowi niewielki udział w sprzedaŜy tej spółki, choć i tak sprzedaje ona ponad dwukrotnie więcej ciepła niŜ ZEB S.A. Całkowicie odmiennie przedstawia się sytuacja w ZEB S.A., gdzie głównym przedmiotem działalności jest wytwarzanie i sprzedaŜ ciepła. Wielkość sprzedaŜy energii elektrycznej przez PKE S.A. jest prawie dwudziestokrotnie większa niŜ sprzedaŜ energii elektrycznej przez ZEB S.A. Rynek wytwarzania energii elektrycznej jest rynkiem konkurencyjnym. Świadczy o tym chociaŜby fakt, iŜ Prezes URE w dniu 1 lipca 2001 r., korzystając z uprawnień przyznanych mu przez Prawo energetyczne, uznał rynek wytwarzania energii elektrycznej za rynek konkurencyjny i zwolnił wytwórców z obowiązku przedkładania taryf do zatwierdzenia. Prezes URE definiuje rynek konkurencyjny jako rynek, na którym w wyniku wolnej gry podaŜy i popytu zostaje wyznaczona cena transakcji, a odbiorca ma prawo swobodnego wyboru dostawcy oraz jego zmiany bez ponoszenia nadmiernych kosztów, a takŜe decydowania o wielkości swoich zakupów. Na rynku konkurencyjnym kaŜdy z podmiotów funkcjonuje w otoczeniu podobnych warunków zewnętrznych. Zawierane na nim transakcje poddane są regulacjom cywilno-prawnym lub zwyczajowym, a informacja na temat cen oferowanych dóbr jest powszechnie dostępna. Stanowisko Prezesa URE w sprawie kryteriów uznania rynku za rynek konkurencyjny (Biuletyn URE 4/2000) PKE S.A. na tle innych spółek wytwórczych posiada silną pozycję. Tym niemniej jego udział rynkowy w produkcji energii elektrycznej jest daleki od pozycji dominującej na rynku wytwarzania energii elektrycznej, określonym pod względem geograficznym jako obszar całego kraju. Z uwagi na minimalny udział w tak określonym rynku ZEB S.A., przedmiotowa koncentracja nie spowoduje powstania struktury dominującej na przedmiotowym rynku. Z kolei w odniesieniu do energii cieplnej Prezes UOKiK przyjął - z uwagi na charakter produktu, jakim jest ciepło - Ŝe rynek geograficzny ma jedynie zasięg lokalny. Energia cieplna nie nadaje się do dystrybucji na dalekie odległości ze względu na wymogi techniczne i opłacalność ekonomiczną. Z uwagi na powyŜsze uwarunkowania, podmioty prowadzące działalność w tym zakresie posiadają bardzo silną pozycję na rynkach lokalnych. Dotyczy to równieŜ podmiotów uczestniczących w koncentracji. Wskazać jednak naleŜy, iŜ rynki lokalne, na których działają oba podmioty nie pokrywają się. W myśl artykułu 17 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 roku o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U Nr 122, poz. 1319) Prezes UOKiK wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, jeŜeli w jej wyniku nie dojdzie do powstania lub umocnienia pozycji dominującej na rynku i wskutek czego konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona. Biorąc pod uwagę ściśle lokalny charakter rynku ciepła, jak i to Ŝe rynki obu omawianych podmiotów nie pokrywają się naleŜy stwierdzić, iŜ przedmiotowa koncentracja nie będzie miała wpływu na stan konkurencji na tych rynkach. Koncentracja ta nie spowoduje równieŜ istotnego umocnienia pozycji PKE S.A. na rynku wytwarzania energii elektrycznej. Koncentracja ta nie naruszy interesów kontrahentów i konsumentów. Stąd wydanie zgody na zamierzoną koncentrację, w ocenie Prezesa UOKiK, jest zasadne. 5 Wobec powyŜszego orzeka się jak w sentencji. Na niniejszą decyzję na postawie art. 78. ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , stronom przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Antymonopolowego za pośrednictwem Prezesa UOKiK, w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia. Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Dyrektor Departamentu Infrastruktury Andrzej Graduszyński