DDI-59/2001

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DDI-2-411-26/878/01/ML Warszawa, dn. 10 listopada 2001 r. DECYZJA Nr DDI - 59/2001 I. Na podstawie art. 19 ust. 2 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgodę na dokonanie koncentra- cji, polegającej na przejęciu kontroli przez Polską Telewizję Cyfrową Wizja TV Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie nad: 1. Wizja TV Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (wraz z przedsiębiorcą zaleŜnym PC Wizja Programming Sp. z o.o.), 2. UPC Broadcast Centre Ltd z siedzibą w Maidstone w Wielkiej Brytanii (wraz z przedsiębiorcą zaleŜnym At Entertainment Services Ltd), poprzez nabycie 100% udziałów tych spółek. II. Na podstawie art. 19 ust. 2 w związku z art. 12 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 15 grud- nia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgodę na dokonanie koncentra- cji, polegającej na objęciu przez Polską Telewizję Cyfrową Wizja TV Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie udziałów Telewizyjnej Korporacji Partycypacyjnej S.A. z siedzibą w Warszawie, powodującego uzyskanie 25% głosów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy. UZASADNIENIE Dnia 10 sierpnia 2001 r. United Pan-Europe Communications N.V., Groupe Canal+ SA, UPC Polska Inc., Polska Telewizja Cyfrowa TV Sp. z o.o. i Telewizyjna Korporacja Partycypacyjna SA zawarły umowę o połączeniu działalności Canal+ w Polsce polegającej na satelitarnym przekazie „wprost do domu” (DTH – direct-to- home , określany dalej jako DTH) za pomocą platformy cyfrowej Cyfra+ oraz działal- ności prowadzonej przez grupę UPC w Polsce polegającej na satelitarnym przekazie DTH poprzez platformę Wizja TV, w celu utworzenia wspólnej platformy nadawczej DTH dla dystrybucji programów i usług adresowanych do polskich widzów. Umowa przewiduje, iŜ działalność grupy UPC w zakresie telewizji kablowej nie stanowi ele- mentu transakcji i będzie w dalszym ciągu prowadzona odrębnie. 2 Koncentracja wynikająca z ww. umowy będzie polegać na pięciu transakcjach: • Polska Telewizja Cyfrowa Wizja TV. Sp. z o.o. przejmie całkowitą kontrolę nad spółkami: (1) Wizja TV Sp. z o.o. (wraz z przedsiębiorcą zaleŜnym PC Wizja TV Pro- gramming Sp. z o.o. ) (2) UPC Broadcast Centre Ltd. (wraz z przedsiębiorcą zaleŜnym At Enterta- inment Services Ltd) Przejęcie nastąpi od dotychczasowego właściciela UPC Polska Inc. • Telewizyjna Korporacja Partycypacyjna SA przejmie kontrolę nad: (3) Wizja TV Sp. z o.o. (4) UPC Broadcast Centre Przejęcie nastąpi od Polskiej Telewizji Cyfrowej Wizja Sp. z o.o. • (5) Polska Telewizja Cyfrowa Wizja TV. Sp. z o.o. obejmie 25% udziałów w Telewizyjnej Korporacji Partycypacyjnej SA. Koncentracja polega na wniesieniu przez Polską Telewizję Cyfrową Wizja TV Sp. z o.o. jej udziałów w Wizji TV Sp. z o.o. i UPC Broadcast Centra Ltd. do Telewi- zyjnej Korporacji Partycypacyjnej S.A. w zamian za co Polska Telewizja Cyfrowa Wizja TV Sp. z o.o. obejmie 25 % nowowyemitowanych akcji Telewizyjnej Korpora- cji Partycypacyjnej S.A., w wyniku czego uzyska 25% głosów na walnym zgromadze- niu akcjonariuszy. Przed objęciem tych akcji UPC Polska Ltd, obecny właściciel 100% udziałów w Wizji TV Sp. z o.o. i UPC Broadcast Centre Ltd, przeniesie posia- dane w tych spółkach udziały na Polską Telewizję Cyfrową Wizja TV Sp. z o.o. Jako część wewnętrznej restrukturyzacji Telewizyjnej Korporacji Partycypacyjnej S.A., Polcom Invest S.A. (jeden z udziałowców Telewizyjnej Korporacji Partycypacyjnej S.A.) okresowo zwiększy swój udział w Telewizyjnej Korporacji Partycypacyjnej S.A. do 51,08% głosów, a potem obniŜy do poziomu 26% głosów na walnym zgromadze- niu akcjonariuszy (Polcom Invest S.A. w chwili obecnej posiada 25,12% głosów). Ten przejściowy etap jest zwolniony z obowiązku notyfikacyjnego na podstawie art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319), zwanej dalej ustawą antymonopolową. W dniu 16 sierpnia 2001 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęło zgłoszenie zamiaru koncentracji przedsiębiorców, polegające na: I. przejęciu kontroli przez Polską Telewizję Cyfrową Wizja TV Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, nad spółkami zaleŜnymi od UPC Polska Inc, tj.: 1. Wizja TV Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (wraz z przedsiębiorcą zaleŜnym PC Wizja TV Programming Sp. z o.o. ), 2. UPC Broadcast Centre Ltd z siedzibą w Maidstone (wraz z przedsiębiorcą za- leŜnym At Entertainment Services Ltd) poprzez nabycie 100% udziałów w ww. spółkach, co podlega obowiązkowi zgłoszenia Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej Prezesem 3 Urzędu lub organem antymonopolowym) w myśl art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy antymo- nopolowej II. objęciu przez Polską Telewizję Cyfrową Wizja TV Sp. z o.o. udziałów Telewizyj- nej Korporacji Partycypacyjnej SA z siedzibą w Warszawie powodującą uzyskanie 25% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy, co podlega obowiązkowi zgło- szenia Prezesowi Urzędu w myśl art. 12 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy antymonopolowej. Prezes Urzędu rozpatrując przedłoŜone wnioski uznał, iŜ ze strony formalno – prawnej konieczne będzie wydanie dwóch odrębnych decyzji w przedmiotowej spra- wie. Natomiast oczywistym było, Ŝe jedynie łączne rozpatrzenie zgłoszonych pięciu transakcji umoŜliwi ocenę ich skutków dla rynku. Strony uzasadniły przyczyny koncentracji następującymi względami: ekonomicznymi: 1. platformy telewizji satelitarnej wymagają ciągłych i znaczących nakładów inwesty- cyjnych, 2. spółki będące właścicielami platform cyfrowych Wizja TV jak i Cyfra+ nie widzą moŜliwości wypracowania w przewidywalnej przyszłości równowagi przychodów i kosztów w ramach działalności prowadzonej w Polsce w obecnym kształcie. Oby- dwie strony ponoszą znaczne straty na tej działalności, 3. wzrost rentowności spółek z działalności związanej z usługami telewizyjnymi w obecnej sytuacji moŜe nastąpić dzięki zwiększeniu liczby abonentów (co będzie moŜliwe po połączeniu działalności platform), 4. połączenie działalności platform spowoduje ograniczenie bardzo wysokich kosztów stałych ponoszonych obecnie przez nadawców, 5. nowy operator, poprawiając sytuację finansową, będzie mógł bardziej aktywnie angaŜować się w produkcję polskojęzycznych treści telewizyjnych (filmów i programów), nabywać prawa do atrakcyjniejszych filmów i tworzyć szersze ze- stawy programowe. Będzie posiadał teŜ większe zasoby pozwalające na działalność promocyjną. technicznymi: 1. operator połączonej platformy będzie miał moŜliwości zainwestowania znaczniej- szych środków finansowych w opracowanie i wdraŜanie technologii, które obecnie nie są dostępne dla polskich konsumentów lub są dostępne jedynie w ograniczonym zakresie (np. pay-per-view, video-on-demand, usługi interaktywne), 2. koncentracja stworzy moŜliwość przeniesienia działalności nadawczej Wizji TV dla całej Europy Centralnej (tj. Polski, Węgier, Czech, Słowacji) z Anglii do Polski, a co za tym idzie stworzy nowe miejsca pracy i zapewni dodatkowe przychody do budŜetu Państwa. 4 Organ antymonopolowy ustalił i zwaŜył: Prezes Urzędu, po przeanalizowaniu materiału zgromadzonego w sprawie, uznał Ŝe rynkiem relewantnym dla omawianej transakcji będzie - rynek płatnej tele- wizji cyfrowej nadawanej za pośrednictwem satelity . Określając rynek relewantny w powyŜszy sposób, organ antymonopolowy przeanalizował między innymi orzecznictwo Sądu Antymonopolowego 1 w tym zakre- sie. Dotychczasowe orzecznictwo w tym względzie uznawało, iŜ płatna telewizja cy- frowa nadawana drogą satelitarną jest substytutem dla płatnej telewizji nadawanej drogą kablową. W opinii Prezesa Urzędu dotychczasowe orzecznictwo Sądu Antymo- nopolowego nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, a to z następujących względów: − w rozpatrywanych sprawach Sąd wyznaczał rynek relewantny wyłącznie przez pryzmat operatorów kablowych, nie odnosząc się do sytuacji konkurencyjności na tym rynku, ujmowanego od strony operatorów telewizji satelitarnej, − w istocie naleŜy podzielić pogląd Sądu, iŜ od strony odbiorcy płatnej telewizji obojętna jest forma przekazu, a tym samym z punktu widzenia odbiorcy telewi- zja przekazywana drogą kablową i satelitarną stanowi podobny produkt. Nato- miast bezsprzecznym jest, iŜ nie zawsze konkurentem dla operatora telewizji sa- telitarnej jest operator telewizji kablowej. Telewizja satelitarna ma potencjalnie nieograniczone moŜliwości dotarcia do odbiorcy w odróŜnieniu od telewizji nadawanej za pośrednictwem kabla. Z uwagi na ograniczenia natury ekono- micznej i technicznej (np. wysoki koszt połoŜenia kabla na rozległych terenach wiejskich) dotarcie do znacznej liczby odbiorców jest niemoŜliwe. − w chwili obecnej operatorzy sieci kablowych świadczą dodatkowe usługi, oprócz dostarczania płatnej telewizji. Proponują konsumentom zintegrowany pakiet, łączący usługi telewizyjne, usługi telekomunikacyjne oraz dostęp do in- ternetu. Tym samym oferta operatorów sieci kablowych stała się np. z uwagi na cenę, bardziej atrakcyjna dla odbiorców. Powoduje to istotne zróŜnicowanie oferty operatorów kablowych i platform cyfrowych. Fakt ten nie był brany pod uwagę w dotychczasowych orzeczeniach Sądu. Tymczasem w opinii Prezesa Urzędu powyŜsze zróŜnicowanie ofert uzasadnia rozdzielne traktowanie obu tych rynków. Z powyŜszych względów Prezes Urzędu uznał, iŜ w przedmiotowej koncentra- cji zasadne jest zawęŜenie rynku relewantnego do rynku płatnej telewizji cyfrowej nadawanej za pośrednictwem satelity. Na tak określonym rynku nowopowstała platforma uzyska pozycję dominującą. Z informacji zawartych w zgłoszeniu koncentracji i danych Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wynika, Ŝe w 2000 r. poszczególni operatorzy platform cyfrowych posiada- li następującą liczbę abonentów – Wizja TV – 414 tys., Cyfra – 327 tys., a Polsat Cy- 1 Wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 18 listopada 1998 r. (sygn. XVII Ama 52/98) oraz wyrok Sądu Anty- monopolowego z dnia 2 kwietnia 2001 r. (sygn. akt Ama 12/01) 5 frowy S.A. ok. 100 tys. Po połączeniu nowa platforma będzie posiadała 741 tys. abo- nentów, a jej udział w rynku wyniesie 88%. Rozpatrując przedmiotową koncentrację Prezes Urzędu przeanalizował jej skut- ki w odniesieniu do następujących grup: 1. abonentów, 2. producentów kanałów, 3. konkurentów. Ad 1) Prezes Urzędu uznał, iŜ połączenie platform przyniesie wymierne korzyści konsumen- tom, a mianowicie: − Minimalizacja wysokich kosztów stałych, związana z działaniem platform cy- frowych powinna mieć pozytywne przełoŜenie na wysokość kosztów ponoszo- nych przez abonentów związanych z odbiorem satelitarnej telewizji cyfrowej. − Transakcja rozszerzy moŜliwości wyboru poszukiwanych i atrakcyjnych pro- gramów oraz dostępności do nowych i udoskonalonych interaktywnych usług te- lewizyjnych. − Zamierzona koncentracja nie spowoduje przerwy w świadczeniu usług; wszel- kiego rodzaju czynności konieczne do odbioru programu po koncentracji będą odbywały się na koszt połączonej platformy. Ad 2) W trakcie prowadzonego postępowania organ antymonopolowy otrzymywał in- formacje w sprawie ewentualnych zagroŜeń dla producentów kanałów. Niektórzy z nich podnosili, iŜ w wyniku przedmiotowej koncentracji ich programy nie znajdą się w ofercie połączonej platformy. Po rozwaŜeniu argumentów przedstawionych przez producentów kanałów, Prezes Urzędu uznał, iŜ działalność kaŜdego przedsię- biorcy powinna opierać się na zasadzie racjonalności. Tym samym, w opinii Preze- sa Urzędu, nowa platforma powinna dąŜyć do maksymalizacji zysku poprzez pozy- skanie jak największej liczby abonentów. Prezes Urzędu przyjął, iŜ producenci ka- nałów oferujący ciekawe programy z punktu widzenia odbiorców, nie powinni spo- tykać się z trudnościami w dostępie do platformy. Z tego teŜ względu w nowopow- stałej platformie, nie powinno mieć miejsca bezpodstawne ograniczanie dostępu producentów kanałów do platformy. Ponadto moŜna wskazać pewną prawidłowość w opracowywaniu oferty pro- gramowej przez działających w chwili obecnej nadawców i operatorów. Ich oferta programowa ulegała stałym zmianom; na platformach pojawiały się nowe kanały programowe. Tym samym domniemywać moŜna, iŜ nowopowstała platforma bę- dzie miała otwartą formułę programową, która nie zamknie moŜliwości umieszcza- nia swoich kanałów przez niezaleŜnych producentów na połączonej platformie. 6 Ad 3) W wyniku przedmiotowej koncentracji struktura konkurencyjna rynku ulegnie znacznej zmianie. Jedyną przeciwwagą dla nowopowstałej platformy będzie Polsat Cyfrowy S.A., dysponujący około 12% udziałem rynkowym. Prezes Urzędu dostrze- ga, iŜ konkurencja w wyniku przedmiotowej koncentracji zostanie istotnie osłabiona. ZauwaŜyć jednak naleŜy, iŜ z informacji uzyskanych w toku prowadzonego postępo- wania, jednoznacznie wynika, Ŝe opłacalność działalności polegającej na nadawaniu telewizji płatnej drogą satelitarną związana jest z efektem skali (co wynika z wysokich kosztów stałych). Tym samym Prezes Urzędu dostrzega, iŜ funkcjonowanie kilku ope- ratorów platform w średniej wielkości państwie, przy jednocześnie bardzo rozbudo- wanej sieci kablowej, jest nieopłacalne. Potwierdzeniem tej tezy jest struktura rynku telewizji płatnej w innych krajach europejskich. Podkreślić naleŜy dodatkowo, iŜ konkurencyjna struktura rynku powinna słuŜyć dobru konsumenta. W warunkach rynku, którego specyfika uniemoŜliwia działalność kilku operatorów jednocześnie – mając na uwadze właśnie dobro konsumentów – nie naleŜy sztucznie wprowadzać struktury konkurencyjnej. W świetle art. 19 ust 2 ustawy antymonopolowej Prezes Urzędu wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, w wyniku której powstanie lub umocni się pozycja domi- nująca na rynku, pomimo, Ŝe nastąpi istotne ograniczenie konkurencji, w przypadku gdy odstąpienie od zakazu koncentracji jest uzasadnione. Przepis ten zawiera otwarty katalog przesłanek, którymi kieruje się organ antymonopolowy wydając taką decyzję. W niniejszej sprawie Prezes Urzędu, wyraŜając zgodę na dokonanie przedmiotowej koncentracji kierował się następującymi względami: 1. W większości krajów europejskich na rynkach krajowych działają jedna lub najwyŜej dwie platformy cyfrowe. Natomiast w Polsce działają aŜ trzy platfor- my cyfrowe - Wizja TV, Cyfra+ i Polsat Cyfrowy. W branŜy, w której koszty stałe są wysokie, a uzyskiwane marŜe niskie, najwaŜniejszą sprawą dla uzyska- nia korzystnego wyniku finansowego jest skala działalności. Istotne zmienne to: liczba abonentów i średni przychód na abonenta (average revenue per sub- criber ARPU). W ocenie specjalistów rynku telewizyjnego opłacalne jest funk- cjonowanie platformy, jeŜeli ma ok. 700 tys. abonentów. Obecnie Ŝadna z dzia- łających w Polsce platform nie osiąga nawet zbliŜonej liczby odbiorców. Z uwagi na wzmoŜoną konkurencję i ograniczoną kwotę, jaką abonenci są skłonni zapłacić za płatną telewizję, operatorzy DTH nie mają moŜliwości znacznego zwiększenia ARPU. Jedynym zatem sposobem na podwyŜszenie rentowności jest zwiększenie ilości abonentów. 2. Operator platformy ponosi znaczne koszty stałe, na które składają się przede wszystkim koszty techniczne związane z rozwojem własnego systemu dystry- bucji, koszty wynajmu transponderów na satelicie oraz koszty związane 7 z opracowaniem lub nabyciem praw do nadawania. Dlatego teŜ połączenie dwóch platform pozwoli na znaczną redukcję tych kosztów. Połączone platfor- my będą korzystały z jednego łącza satelitarnego (a nie jak obecnie z dwóch), do obsługi klientów będzie potrzebna tylko jedna sieć dystrybucyjna. 3. Zarówno grupa UPC jak i Canal + ponoszą straty wynikające z prowadzenia działalności związanej z nadawaniem telewizji cyfrowej drogą satelitarną. Szczegółowe informacje ilustrujące wyniki finansowe spółek w ostatnich trzech latach, a takŜe raporty biegłych rewidentów badających ich sprawozdania fi- nansowe znajdują się w aktach sprawy (nie zostały zaprezentowane w tej decy- zji ze względu na fakt, Ŝe stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa). Na efekty ekonomicznej działalności obu spółek niewątpliwy wpływ ma wyso- ki wskaźnik rezygnacji abonentów z usług platform cyfrowych. Strony planowanej koncentracji nie widzą moŜliwości wypracowania w prze- widywalnej przyszłości równowagi przychodów i kosztów w ramach działalności prowadzonej w Polsce w obecnym kształcie. 4. Zwiększenie wydajności jednej, wspólnej platformy przyniesie korzyści abo- nentom, gdyŜ: – transakcja zwiększy moŜliwości wyboru poprzez zapewnienie szerszej do- stępności niektórych z najbardziej poszukiwanych programów. Połączony podmiot będzie w stanie zaoferować nowe i udoskonalone interaktywne usługi telewizyjne, – Ŝadne uciąŜliwości związane z koncentracją firm nie będą odczuwane przez abonentów (nawet ustawienie na nowo anten odbędzie się na koszt nowej platformy). W okresie przejściowym zestaw kanałów nadawany będzie z dwóch satelitów, nie będzie konieczna wymiana dekoderów ani anten sa- telitarnych. Niezbędne zmiany techniczne dokona Telewizyjna Korporacja Partycypacyjna S.A. bez Ŝadnych kosztów po stronie abonenta, – w celu zaspokojenia oczekiwań obecnych i potencjalnych klientów prowa- dzone są badania rynku nad opracowaniem nowej oferty programowej, – proponowana koncentracja nie będzie miała wpływu na sytuację prawną abonentów. Będą oni mogli według własnego wyboru, kontynuować abo- nament lub z niego zrezygnować, zgodnie z postanowieniami podpisanych przez siebie umów, – operator połączonej platformy będzie w stanie zainwestować w opracowa- nie i wdraŜanie technologii, które obecnie nie są dostępne dla polskich kon- sumentów lub są dostępne w ograniczonym zakresie np. pay-per-view (płać za to co oglądasz), video-on-demand (filmy na Ŝądanie) oraz usługi interak- tywne (obecnie oferuje je tylko Cyfra+), – rozszerzy się moŜliwość podjęcia produkcji polskich filmów i programów oraz nabywania praw do atrakcyjniejszych filmów i tworzenia ciekawszych zestawów programowych. 8 Wobec powyŜszego orzeczono jak w sentencji. Na niniejszą decyzję na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej, stronie przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Antymonopolowe- go za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w termi- nie dwóch tygodni od dnia doręczenia. Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu ochrony Konkurencji i Konsumentów Podpisał p.o. Dyrektora Departamentu Infrastruktury Andrzej Graduszyński Otrzymuje: Pani Agnieszka Raczkowska kancelaria prawna „White & Case, W. Daniłowicz, W. Jurcewicz i Wspólnicy - Kancelaria Prawna” spółka komandytowa ul. Bagatela 12 00-585 Warszawa pełnomocnik: Polska Telewizja Cyfrowa Wizja TV Sp. z o.o. ul. Muszkieterów 15 02-273 Warszawa