DDI-60/2001

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DDI-2-411-32/878/01/ML Warszawa, dn. 10 listopada 2001 r. DECYZJA Nr DDI - 60/2001 I. Na podstawie art. 19 ust. 2 w związku z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, polegającej na przejęciu kontroli przez Telewizyjną Korporację Partycypacyjną SA z siedzibą w Warszawie nad: 1. Wizja TV Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, 2. UPC Broadcast Centre Ltd z siedzibą w Maidstone w Wielkiej Brytanii, poprzez nabycie 100% udziałów tych spółek. UZASADNIENIE Dnia 10 sierpnia 2001 r. United Pan-Europe Communications N.V., Groupe Canal+ SA, UPC Polska Inc., Polska Telewizja Cyfrowa TV Sp. z o.o. i Telewizyjna Korporacja Partycypacyjna SA zawarły umowę o połączeniu działalności Canal+ w Polsce polegającej na satelitarnym przekazie „wprost do domu” (DTH – direct-to- home , określany dalej jako DTH) za pomocą platformy cyfrowej Cyfra+ oraz działalności prowadzonej przez grupę UPC w Polsce polegającej na satelitarnym przekazie DTH poprzez platformę Wizja TV, w celu utworzenia wspólnej platformy nadawczej DTH dla dystrybucji programów i usług adresowanych do polskich widzów. Umowa przewiduje, iŜ działalność grupy UPC w zakresie telewizji kablowej nie stanowi elementu transakcji i będzie w dalszym ciągu prowadzona odrębnie. 2 Koncentracja wynikająca z ww. umowy będzie polegać na pięciu transakcjach: • Polska Telewizja Cyfrowa Wizja TV. Sp. z o.o. przejmie całkowitą kontrolę nad spółkami: (1) Wizja TV Sp. z o.o. (wraz z przedsiębiorcą zaleŜnym PC Wizja TV Programming Sp. z o.o. ) (2) UPC Broadcast Centre Ltd. (wraz z przedsiębiorcą zaleŜnym At Entertainment Services Ltd) Przejęcie nastąpi od dotychczasowego właściciela UPC Polska Inc. • Telewizyjna Korporacja Partycypacyjna SA przejmie kontrolę nad: (3) Wizja TV Sp. z o.o. (4) UPC Broadcast Centre Przejęcie nastąpi od Polskiej Telewizji Cyfrowej Wizja Sp. z o.o. • (5) Polska Telewizja Cyfrowa Wizja TV. Sp. z o.o. obejmie 25% udziałów w Telewizyjnej Korporacji Partycypacyjnej SA. Koncentracja polega na wniesieniu przez Polską Telewizję Cyfrową Wizja TV Sp. z o.o. jej udziałów w Wizji TV Sp. z o.o. i UPC Broadcast Centra Ltd. do Telewizyjnej Korporacji Partycypacyjnej S.A. w zamian za co Polska Telewizja Cyfrowa Wizja TV Sp. z o.o. obejmie 25 % nowowyemitowanych akcji Telewizyjnej Korporacji Partycypacyjnej S.A., w wyniku czego uzyska 25% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy. Przed objęciem tych akcji UPC Polska Ltd, obecny właściciel 100% udziałów w Wizji TV Sp. z o.o. i UPC Broadcast Centre Ltd, przeniesie posiadane w tych spółkach udziały na Polską Telewizję Cyfrową Wizja TV Sp. z o.o. Jako część wewnętrznej restrukturyzacji Telewizyjnej Korporacji Partycypacyjnej S.A., Polcom Invest S.A. (jeden z udziałowców Telewizyjnej Korporacji Partycypacyjnej S.A.) okresowo zwiększy swój udział w Telewizyjnej Korporacji Partycypacyjnej S.A. do 51,08% głosów, a potem obniŜy do poziomu 26% głosów na walnym zgromadzeniu akcjonariuszy (Polcom Invest S.A. w chwili obecnej posiada 25,12% głosów). Ten przejściowy etap jest zwolniony z obowiązku notyfikacyjnego na podstawie art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 122, poz. 1319), zwanej dalej ustawą antymonopolową. W dniu 14sierpnia 2001 r. do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wpłynęło zgłoszenie zamiaru koncentracji przedsiębiorców, polegające na przejęciu kontroli przez Telewizyjną Korporację Partycypacyjną SA z siedzibą w Warszawie (zwana dalej TKP) nad spółkami: 1. Wizja TV Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, 2. UPC Broadcast Centre Ltd z siedzibą w Wielkiej Brytanii poprzez nabycie 100% udziałów, tj. łączenia polegającego na przejęciu (poprzez nabycie udziałów) bezpośredniej kontroli nad przedsiębiorcą, określonego w art. 12 ust. 2 ustawy antymonopolowej. 3 Prezes Urzędu rozpatrując przedłoŜone wnioski uznał, iŜ ze strony formalno – prawnej konieczne będzie wydanie dwóch odrębnych decyzji w przedmiotowej sprawie. Natomiast oczywistym było, Ŝe jedynie łączne rozpatrzenie zgłoszonych pięciu transakcji umoŜliwi ocenę ich skutków dla rynku. Strony uzasadniły przyczyny koncentracji następującymi względami: ekonomicznymi: 1. platformy telewizji satelitarnej wymagają ciągłych i znaczących nakładów inwestycyjnych, 2. spółki będące właścicielami platform cyfrowych Wizja TV jak i Cyfra+ nie widzą moŜliwości wypracowania w przewidywalnej przyszłości równowagi przychodów i kosztów w ramach działalności prowadzonej w Polsce w obecnym kształcie. Obydwie strony ponoszą znaczne straty na tej działalności, 3. wzrost rentowności spółek z działalności związanej z usługami telewizyjnymi w obecnej sytuacji moŜe nastąpić dzięki zwiększeniu liczby abonentów (co będzie moŜliwe po połączeniu działalności platform), 4. połączenie działalności platform spowoduje ograniczenie bardzo wysokich kosztów stałych ponoszonych obecnie przez nadawców, 5. nowy operator, poprawiając sytuację finansową, będzie mógł bardziej aktywnie angaŜować się w produkcję polskojęzycznych treści telewizyjnych (filmów i programów), nabywać prawa do atrakcyjniejszych filmów i tworzyć szersze zestawy programowe. Będzie posiadał teŜ większe zasoby pozwalające na działalność promocyjną. technicznymi: 1. operator połączonej platformy będzie miał moŜliwości zainwestowania znaczniejszych środków finansowych w opracowanie i wdraŜanie technologii, które obecnie nie są dostępne dla polskich konsumentów lub są dostępne jedynie w ograniczonym zakresie (np. pay-per-view, video-on-demand, usługi interaktywne), 2. koncentracja stworzy moŜliwość przeniesienia działalności nadawczej Wizji TV dla całej Europy Centralnej (tj. Polski, Węgier, Czech, Słowacji) z Anglii do Polski, a co za tym idzie stworzy nowe miejsca pracy i zapewni dodatkowe przychody do budŜetu Państwa. Organ antymonopolowy ustalił i zwaŜył: Prezes Urzędu, po przeanalizowaniu materiału zgromadzonego w sprawie, uznał Ŝe rynkiem relewantnym dla omawianej transakcji będzie - rynek płatnej telewizji cyfrowej nadawanej za pośrednictwem satelity . 4 Określając rynek relewantny w powyŜszy sposób, organ antymonopolowy przeanalizował między innymi orzecznictwo Sądu Antymonopolowego 1 w tym zakresie. Dotychczasowe orzecznictwo w tym względzie uznawało, iŜ płatna telewizja cyfrowa nadawana drogą satelitarną jest substytutem dla płatnej telewizji nadawanej drogą kablową. W opinii Prezesa Urzędu dotychczasowe orzecznictwo Sądu Antymonopolowego nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, a to z następujących względów: − w rozpatrywanych sprawach Sąd wyznaczał rynek relewantny wyłącznie przez pryzmat operatorów kablowych, nie odnosząc się do sytuacji konkurencyjności na tym rynku, ujmowanego od strony operatorów telewizji satelitarnej, − w istocie naleŜy podzielić pogląd Sądu, iŜ od strony odbiorcy płatnej telewizji obojętna jest forma przekazu, a tym samym z punktu widzenia odbiorcy telewizja przekazywana drogą kablową i satelitarną stanowi podobny produkt. Natomiast bezsprzecznym jest, iŜ nie zawsze konkurentem dla operatora telewizji satelitarnej jest operator telewizji kablowej. Telewizja satelitarna ma potencjalnie nieograniczone moŜliwości dotarcia do odbiorcy w odróŜnieniu od telewizji nadawanej za pośrednictwem kabla. Z uwagi na ograniczenia natury ekonomicznej i technicznej (np. wysoki koszt połoŜenia kabla na rozległych terenach wiejskich) dotarcie do znacznej liczby odbiorców jest niemoŜliwe. − w chwili obecnej operatorzy sieci kablowych świadczą dodatkowe usługi, oprócz dostarczania płatnej telewizji. Proponują konsumentom zintegrowany pakiet, łączący usługi telewizyjne, usługi telekomunikacyjne oraz dostęp do internetu. Tym samym oferta operatorów sieci kablowych stała się np. z uwagi na cenę, bardziej atrakcyjna dla odbiorców. Powoduje to istotne zróŜnicowanie oferty operatorów kablowych i platform cyfrowych. Fakt ten nie był brany pod uwagę w dotychczasowych orzeczeniach Sądu. Tymczasem w opinii Prezesa Urzędu powyŜsze zróŜnicowanie ofert uzasadnia rozdzielne traktowanie obu tych rynków. Z powyŜszych względów Prezes Urzędu uznał, iŜ w przedmiotowej koncentracji zasadne jest zawęŜenie rynku relewantnego do rynku płatnej telewizji cyfrowej nadawanej za pośrednictwem satelity. Na tak określonym rynku nowopowstała platforma uzyska pozycję dominującą. Z informacji zawartych w zgłoszeniu koncentracji i danych Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wynika, Ŝe w 2000 r. poszczególni operatorzy platform cyfrowych posiadali następującą liczbę abonentów – Wizja TV – 414 tys., Cyfra – 327 tys., a Polsat Cyfrowy S.A. ok. 100 tys. Po połączeniu nowa platforma będzie posiadała 741 tys. abonentów, a jej udział w rynku wyniesie 88%. Rozpatrując przedmiotową koncentrację Prezes Urzędu przeanalizował jej skutki w odniesieniu do następujących grup: 1. abonentów, 1 Wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 18 listopada 1998 r. (sygn. XVII Ama 52/98) oraz wyrok Sądu Antymonopolowego z dnia 2 kwietnia 2001 r. (sygn. akt Ama 12/01) 5 2. producentów kanałów, 3. konkurentów. Ad 1) Prezes Urzędu uznał, iŜ połączenie platform przyniesie wymierne korzyści konsumentom, a mianowicie: − Minimalizacja wysokich kosztów stałych, związana z działaniem platform cyfrowych powinna mieć pozytywne przełoŜenie na wysokość kosztów ponoszonych przez abonentów związanych z odbiorem satelitarnej telewizji cyfrowej. − Transakcja rozszerzy moŜliwości wyboru poszukiwanych i atrakcyjnych programów oraz dostępności do nowych i udoskonalonych interaktywnych usług telewizyjnych. − Zamierzona koncentracja nie spowoduje przerwy w świadczeniu usług; wszelkiego rodzaju czynności konieczne do odbioru programu po koncentracji będą odbywały się na koszt połączonej platformy. Ad 2) W trakcie prowadzonego postępowania organ antymonopolowy otrzymywał informacje w sprawie ewentualnych zagroŜeń dla producentów kanałów. Niektórzy z nich podnosili, iŜ w wyniku przedmiotowej koncentracji ich programy nie znajdą się w ofercie połączonej platformy. Po rozwaŜeniu argumentów przedstawionych przez producentów kanałów, Prezes Urzędu uznał, iŜ działalność kaŜdego przedsiębiorcy powinna opierać się na zasadzie racjonalności. Tym samym, w opinii Prezesa Urzędu, nowa platforma powinna dąŜyć do maksymalizacji zysku poprzez pozyskanie jak największej liczby abonentów. Prezes Urzędu przyjął, iŜ producenci kanałów oferujący ciekawe programy z punktu widzenia odbiorców, nie powinni spotykać się z trudnościami w dostępie do platformy. Z tego teŜ względu w nowopowstałej platformie, nie powinno mieć miejsca bezpodstawne ograniczanie dostępu producentów kanałów do platformy. Ponadto moŜna wskazać pewną prawidłowość w opracowywaniu oferty programowej przez działających w chwili obecnej nadawców i operatorów. Ich oferta programowa ulegała stałym zmianom; na platformach pojawiały się nowe kanały programowe. Tym samym domniemywać moŜna, iŜ nowopowstała platforma będzie miała otwartą formułę programową, która nie zamknie moŜliwości umieszczania swoich kanałów przez niezaleŜnych producentów na połączonej platformie. Ad 3) W wyniku przedmiotowej koncentracji struktura konkurencyjna rynku ulegnie znacznej zmianie. Jedyną przeciwwagą dla nowopowstałej platformy będzie Polsat Cyfrowy S.A., dysponujący około 12% udziałem rynkowym. Prezes Urzędu dostrzega, 6 iŜ konkurencja w wyniku przedmiotowej koncentracji zostanie istotnie osłabiona. ZauwaŜyć jednak naleŜy, iŜ z informacji uzyskanych w toku prowadzonego postępowania, jednoznacznie wynika, Ŝe opłacalność działalności polegającej na nadawaniu telewizji płatnej drogą satelitarną związana jest z efektem skali (co wynika z wysokich kosztów stałych). Tym samym Prezes Urzędu dostrzega, iŜ funkcjonowanie kilku operatorów platform w średniej wielkości państwie, przy jednocześnie bardzo rozbudowanej sieci kablowej, jest nieopłacalne. Potwierdzeniem tej tezy jest struktura rynku telewizji płatnej w innych krajach europejskich. Podkreślić naleŜy dodatkowo, iŜ konkurencyjna struktura rynku powinna słuŜyć dobru konsumenta. W warunkach rynku, którego specyfika uniemoŜliwia działalność kilku operatorów jednocześnie – mając na uwadze właśnie dobro konsumentów – nie naleŜy sztucznie wprowadzać struktury konkurencyjnej. W świetle art. 19 ust 2 ustawy antymonopolowej Prezes Urzędu wydaje zgodę na dokonanie koncentracji, w wyniku której powstanie lub umocni się pozycja dominująca na rynku, pomimo, Ŝe nastąpi istotne ograniczenie konkurencji, w przypadku gdy odstąpienie od zakazu koncentracji jest uzasadnione. Przepis ten zawiera otwarty katalog przesłanek, którymi kieruje się organ antymonopolowy wydając taką decyzję. W niniejszej sprawie Prezes Urzędu, wyraŜając zgodę na dokonanie przedmiotowej koncentracji kierował się następującymi względami: 1. W większości krajów europejskich na rynkach krajowych działają jedna lub najwyŜej dwie platformy cyfrowe. Natomiast w Polsce działają aŜ trzy platformy cyfrowe - Wizja TV, Cyfra+ i Polsat Cyfrowy. W branŜy, w której koszty stałe są wysokie, a uzyskiwane marŜe niskie, najwaŜniejszą sprawą dla uzyskania korzystnego wyniku finansowego jest skala działalności. Istotne zmienne to: liczba abonentów i średni przychód na abonenta (average revenue per subcriber ARPU). W ocenie specjalistów rynku telewizyjnego opłacalne jest funkcjonowanie platformy, jeŜeli ma ok. 700 tys. abonentów. Obecnie Ŝadna z działających w Polsce platform nie osiąga nawet zbliŜonej liczby odbiorców. Z uwagi na wzmoŜoną konkurencję i ograniczoną kwotę, jaką abonenci są skłonni zapłacić za płatną telewizję, operatorzy DTH nie mają moŜliwości znacznego zwiększenia ARPU. Jedynym zatem sposobem na podwyŜszenie rentowności jest zwiększenie ilości abonentów. 2. Operator platformy ponosi znaczne koszty stałe, na które składają się przede wszystkim koszty techniczne związane z rozwojem własnego systemu dystrybucji, koszty wynajmu transponderów na satelicie oraz koszty związane z opracowaniem lub nabyciem praw do nadawania. Dlatego teŜ połączenie dwóch platform pozwoli na znaczną redukcję tych kosztów. Połączone platformy będą korzystały z jednego łącza satelitarnego (a nie jak obecnie z dwóch), do obsługi klientów będzie potrzebna tylko jedna sieć dystrybucyjna. 3. Zarówno grupa UPC jak i Canal + ponoszą straty wynikające z prowadzenia działalności związanej z nadawaniem telewizji cyfrowej drogą satelitarną. 7 Szczegółowe informacje ilustrujące wyniki finansowe spółek w ostatnich trzech latach, a takŜe raporty biegłych rewidentów badających ich sprawozdania finansowe znajdują się w aktach sprawy (nie zostały zaprezentowane w tej decyzji ze względu na fakt, Ŝe stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa). Na efekty ekonomicznej działalności obu spółek niewątpliwy wpływ ma wysoki wskaźnik rezygnacji abonentów z usług platform cyfrowych. Strony planowanej koncentracji nie widzą moŜliwości wypracowania w przewidywalnej przyszłości równowagi przychodów i kosztów w ramach działalności prowadzonej w Polsce w obecnym kształcie. 4. Zwiększenie wydajności jednej, wspólnej platformy przyniesie korzyści abonentom, gdyŜ: – transakcja zwiększy moŜliwości wyboru poprzez zapewnienie szerszej dostępności niektórych z najbardziej poszukiwanych programów. Połączony podmiot będzie w stanie zaoferować nowe i udoskonalone interaktywne usługi telewizyjne, – Ŝadne uciąŜliwości związane z koncentracją firm nie będą odczuwane przez abonentów (nawet ustawienie na nowo anten odbędzie się na koszt nowej platformy). W okresie przejściowym zestaw kanałów nadawany będzie z dwóch satelitów, nie będzie konieczna wymiana dekoderów ani anten satelitarnych. Niezbędne zmiany techniczne dokona Telewizyjna Korporacja Partycypacyjna S.A. bez Ŝadnych kosztów po stronie abonenta, – w celu zaspokojenia oczekiwań obecnych i potencjalnych klientów prowadzone są badania rynku nad opracowaniem nowej oferty programowej, – proponowana koncentracja nie będzie miała wpływu na sytuację prawną abonentów. Będą oni mogli według własnego wyboru, kontynuować abonament lub z niego zrezygnować, zgodnie z postanowieniami podpisanych przez siebie umów, – operator połączonej platformy będzie w stanie zainwestować w opracowanie i wdraŜanie technologii, które obecnie nie są dostępne dla polskich konsumentów lub są dostępne w ograniczonym zakresie np. pay- per-view (płać za to co oglądasz), video-on-demand (filmy na Ŝądanie) oraz usługi interaktywne (obecnie oferuje je tylko Cyfra+), – rozszerzy się moŜliwość podjęcia produkcji polskich filmów i programów oraz nabywania praw do atrakcyjniejszych filmów i tworzenia ciekawszych zestawów programowych. Wobec powyŜszego orzeczono jak w sentencji. Na niniejszą decyzję na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy antymonopolowej, stronie przysługuje odwołanie do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu 8 Antymonopolowego za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia. Z upowaŜnienia Prezesa Urzędu ochrony Konkurencji i Konsumentów Podpisał p.o. Dyrektora Departamentu Infrastruktury Andrzej Graduszyński Otrzymuje: Pan Prof. Staniasław Sołtysiński Jarosław Sroczyński Kancelaria prawna „Sołtysiński, A. Kawecki, & A. Szlęzak Doradcy Prawni” Spółka Komandytowa ul. Wawelska 15B 02-034 Warszawa pełnomocnik: Telewizyjna Korporacja Partycypacyjna S.A. ul. Kawalerii 5 00-468 Warszawa