DDK-22/2010

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW MA Ł GORZATA KRASNOD Ę BSKA-TOMKIEL Warszawa, dn. 28 grudnia 2010 r. DECYZJA NR DDK-22/2010 I. Na podstawie art. 26 ust. 1 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331; Dz. U. z 2007 r. Nr 99, poz. 660; Nr 171, poz. 1206; Dz. U. z 2008 r. Nr 157, poz. 976, Nr 223, poz. 1458, Nr 227, poz. 1505; Dz. U. 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 157, poz. 1241) po przeprowadzeniu post ę powania w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, wszcz ę tego z urz ę du przeciwko Generali Towarzystwo Ubezpiecze ń Spó ł ka Akcyjna z siedzib ą w Warszawie, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów uznaje za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów, o której mowa w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, dzia ł anie Generali Towarzystwo Ubezpiecze ń Spó ł ka Akcyjna z siedzib ą w Warszawie polegaj ą ce na stosowaniu w ogólnych warunkach ubezpieczenia – autocasco postanowienia o tre ś ci : „Rozliczenie szkody mo ż e nast ą pi ć w oparciu o: (…) 2) kosztorysow ą wycen ę w systemie Audatex wed ł ug ś rednich stawek za roboczogodzin ę obowi ą zuj ą cych na terenie odpowiadaj ą cym adresowi zameldowania lub siedziby przedsi ę biorcy, bez uwzgl ę dnienia podatku VAT, op ł at celnych i innych kosztów (…)”, które jest postanowieniem umownym to ż samym z postanowieniem wpisanym na podstawie art. 479 (45) kodeksu post ę powania cywilnego do Rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod numerem 1265. i nakazuje jej zaniechanie. II. Na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331; Dz. U. z 2007 r. Nr 99, poz. 660; Nr 171, poz. 1206; Dz. U. z 2008 r. Nr 157, poz. 976, Nr 223, poz. 1458, Nr 227, poz. 1505; Dz. U. 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 157, poz. 1241), po przeprowadzeniu z urz ę du post ę powania w sprawie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakazuje Generali Towarzystwo Ubezpiecze ń Spó ł ka Akcyjna z siedzib ą w Warszawie publikacj ę pkt I sentencji niniejszej decyzji na koszt Generali Towarzystwo Ubezpiecze ń Spó ł ka Akcyjna z siedzib ą w Warszawie na stronie internetowej przedsi ę biorcy w ci ą gu 30 (trzydziestu) dni od daty uprawomocnienia si ę przedmiotowej decyzji, w ten sposób, ż e odno ś nik do tre ś ci decyzji powinien zosta ć umieszczony na stronie g ł ównej www.generali.pl oraz utrzymywanie jej na przedmiotowej stronie internetowej przez okres 2 (dwóch) miesi ę cy od daty opublikowania na stronie internetowej, a ponadto nakazuje publikacj ę pkt I sentencji decyzji na koszt Generali Towarzystwo Ubezpiecze ń Spó ł ka Akcyjna z siedzib ą w Warszawie na jednej z pi ę ciu pierwszych stron dziennika o zasi ę gu ogólnopolskim ze ś rednim nak ł adem dziennym DDK-61-6/10/PM 2 w wysoko ś ci co najmniej 100 000 (sto tysi ę cy) egzemplarzy w module obejmuj ą cym co najmniej 25% strony, czcionk ą nie mniejsz ą ni ż 11 (jedena ś cie) pkt. w ci ą gu 30 (trzydziestu) dni od daty uprawomocnienia si ę przedmiotowej decyzji. III . Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 50, poz. 331; Dz. U. z 2007 r. Nr 99, poz. 660; Nr 171, poz. 1206; Dz. U. z 2008 r. Nr 157, poz. 976, Nr 223, poz. 1458, Nr 227, poz. 1505; Dz. U. 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 157, poz. 1241), Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów nak ł ada na Generali Towarzystwo Ubezpiecze ń Spó ł ka Akcyjna z siedzib ą w Warszawie kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci 620 935 z ł otych (s ł ownie: sze ść set dwadzie ś cia tysi ę cy dziewi ęć set trzydzie ś ci pi ęć z ł otych) , p ł atn ą do bud ż etu pa ń stwa, z tytu ł u naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów, w zakresie okre ś lonym w punkcie I sentencji decyzji. UZASADNIENIE W dniu 1 kwietnia 2010 r. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwany dalej tak ż e „Prezesem Urz ę du”, „Prezesem UOKiK”) dzia ł aj ą c na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007 r., Nr 50, poz. 331 ze zm.), zwanej dalej równie ż „ uokik ”, wszcz ął post ę powanie wyja ś niaj ą ce w sprawie wst ę pnego ustalenia, czy Generali Towarzystwo Ubezpiecze ń Spó ł ka Akcyjna z siedzib ą w Warszawie, zwana dalej: „Spó ł k ą ”, dopu ś ci ł a si ę naruszenia przepisów uzasadniaj ą cego wszcz ę cie post ę powania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Prezes Urz ę du, wszcz ął z urz ę du niniejsze post ę powanie wyja ś niaj ą ce w zwi ą zku z informacj ą o zawieraniu w ogólnych warunkach ubezpieczenia pojazdów autocasco stosowanych przez Spó ł k ę postanowienia mog ą cego zosta ć uznanym za to ż same z postanowieniem wpisanym do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych pod pozycj ą nr 1265. Z informacji b ę d ą cych w posiadaniu Prezesa Urz ę du wynika ł o, i ż Spó ł ka stosuje postanowienie, zgodnie z którym Spó ł ka rozliczaj ą c szkod ę tzw. metod ą kosztorysow ą nie uwzgl ę dnia podatku VAT w dokonywanej kalkulacji. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes Urz ę du, pismem z dnia 1 kwietnia 2010 r., zawiadamiaj ą cym Spó ł k ę o wszcz ę ciu post ę powania wyja ś niaj ą cego, wezwa ł Spó ł k ę do przekazania informacji i dokumentów niezb ę dnych do dokonania ustale ń stanu faktycznego sprawy tj. aktualnego odpisu Spó ł ki z Krajowego Rejestru S ą dowego oraz wzorców umów ubezpieczenia Autocasco stosowanych przez Zak ł ad Ubezpiecze ń od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia otrzymania niniejszego pisma. Pismem z dnia 22 kwietnia 2010 r. Spó ł ka przekaza ł a dokumenty b ę d ą ce przedmiotem wezwania Prezesa Urz ę du oraz przedstawi ł a swoje stanowisko w sprawie, zgodnie z którym nie zachodzi to ż samo ść pomi ę dzy postanowieniem stosowanym przez Spó ł k ę a postanowieniem wpisanym do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych pod pozycj ą nr 1265. Po dokonaniu analizy otrzymanych od Spó ł ki informacji i materia ł ów, która wskaza ł a, i ż Spó ł ka ró ż nicuje wysoko ść wyp ł acanego konsumentowi odszkodowania w zale ż no ś ci czy wybierze on rozliczenie szkody metod ą kosztorysow ą czy poprzez zwrot kosztów naprawy pojazdu udokumentowanych przy pomocy faktur (w pierwszej sytuacji nie uwzgl ę dnia w kalkulacji szkody podatku VAT), Prezes Urz ę du w dniu 12 lipca 2010 r., na podstawie art. 49 ust. 1 w zwi ą zku z art. 24 ust. 1 i 2 pkt 1 uokik, wszcz ął wobec Spó ł ki post ę powanie 3 w sprawie stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów polegaj ą cych na stosowaniu postanowienia umownego wpisanego do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone pod pozycj ą 1265, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 43, poz. 296, z pó ź n. zm.) o tre ś ci: „Rozliczenie szkody mo ż e nast ą pi ć w oparciu o: (…) 2) kosztorysow ą wycen ę w systemie Audatex wed ł ug ś rednich stawek za roboczogodzin ę obowi ą zuj ą cych na terenie odpowiadaj ą cym adresowi zameldowania lub siedziby przedsi ę biorcy, bez uwzgl ę dnienia podatku VAT, op ł at celnych i innych kosztów (…)”. Ponadto, postanowieniem o wszcz ę ciu post ę powania w sprawie stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, Prezes Urz ę du do akt post ę powania w łą czy ł dokumentacj ę zgromadzon ą w toku post ę powania wyja ś niaj ą cego (znak: DDK-405- 11/10/PM). Spó ł ka, pismem z dnia 4 sierpnia 2010 r., przekaza ł a wyja ś nienia b ę d ą ce przedmiotem wezwania Prezesa Urz ę du. Jednocze ś nie ww. pismem Spó ł ka ustosunkowa ł a si ę do zarzutu postawionego przez Prezesa Urz ę du. Odnosz ą c si ę do ww. zarzutu, Spó ł ka podnios ł a, i ż „ w przeciwie ń stwie do niedozwolonego postanowienia umownego wpisanego do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych pod numerem 1265, stosowane przez Spó ł k ę w przedmiotowej sprawie wzorce umowne w kwestionowanym przez UOKiK zapisie nie zawieraj ą zapisów niejednoznacznych, które w sposób nieprecyzyjny okre ś la ł yby postawy ustalenia kosztów naprawy lub dawa ł y zak ł adowi ubezpiecze ń uprawnienie do dokonania jednostronnego wybory ź ród ł a wyceny po zaistnieniu szkody”. Ponadto Spó ł ka wskaza ł a, i ż „ w stosowanych przez Spó ł k ę wzorcach umownych konsumentowi nie zosta ł narzucony z góry (…) sposób metody likwidacji szkody. Przedmiotowe wzorce umowne nie wskazuj ą , ż e umowa ubezpieczenia mo ż e by ć zawarta jedynie w wariancie „warsztatowym” albo w wariancie „kosztorysowym” zatem konsument nie musi podejmowa ć decyzji o sposobie likwidacji szkody w dniu zawarcia umowy ubezpieczenia. O sposobie likwidacji poniesionej szkody, tj. czy szkoda b ę dzie likwidowana w systemie warsztatowym, na podstawie faktur VAT, czy te ż w systemie wyceny (kosztorysu) decyduje konsument dopiero w momencie zg ł aszania szkody ubezpieczycielowi (…)”. Jednocze ś nie, Spó ł ka podnios ł a, i ż „ deklaracja konsumenta o likwidacji szkody na kosztorys nie zamyka mo ż liwo ś ci naprawy pojazdu w oparciu o faktur ę VAT.” Pismem z dnia 15 wrze ś nia 2010 r. Spó ł ka przekaza ł a informacje i dokumenty niezb ę dne do obliczenia kary pieni ęż nej, mo ż liwej do na ł o ż enia na Spó ł k ę w drodze decyzji stwierdzaj ą cej stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z zasad ą wyra ż on ą w art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks post ę powania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm.), pismem z dnia 19 pa ź dziernika 2010 r. Spó ł ka zosta ł a poinformowana o zako ń czeniu zbierania materia ł u dowodowego, jak równie ż o mo ż liwo ś ci zapoznania si ę z materia ł em zgromadzonym w aktach sprawy przed wydaniem decyzji oraz wypowiedzenia si ę co do zebranych dowodów i materia ł ów. Pe ł nomocnik Spó ł ki dnia 3 listopada 2010 r. zapozna ł si ę z zebranym materia ł em dowodowym. Spó ł ka nie skorzysta ł a z przys ł uguj ą cego jej prawa do wypowiedzenia si ę co do zebranego w trakcie post ę powania materia ł u dowodowego. Prezes Urz ę du ustali ł , co nast ę puje. 4 Generali Towarzystwo Ubezpiecze ń Spó ł ka Akcyjna z siedzib ą w Warszawie zosta ł a zarejestrowana w Krajowym Rejestrze S ą dowym w dniu 19 maja 2001 r. pod numerem 0000010623 i prowadzi dzia ł alno ść gospodarcz ą m. in. w zakresie ubezpieczenia casco pojazdów l ą dowych, w tym obejmuj ą cych szkody w pojazdach samochodowych. Spó ł ka w nast ę puj ą cych wzorcach umów stosowanych w obrocie z konsumentami: 1. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Pojazdów – Autocasco przyj ę te Uchwa łą Zarz ą du Nr GNL/1/2/3/2008 z dnia 26 marca 2008 r., 2. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Pojazdów – Autocasco przyj ę te Uchwa łą Zarz ą du Nr GNL/ob./1/5/2008 z dnia 8 maja 2009 r., 3. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Pojazdów – Autocasco przyj ę te Uchwa łą Zarz ą du Nr GNL/ob/1/6/2009 z dnia 10 czerwca 2009 r., 4. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Pojazdów – Autocasco przyj ę te Uchwa łą Zarz ą du Nr GNL/ob./1/9/2009 z dnia 23 wrze ś nia 2009 r., 5. Ogólne Warunki Ubezpieczenia Pojazdów – Autocasco przyj ę te Uchwa łą Zarz ą du Nr GNL/3/2/2009 z dnia 14 pa ź dziernika 2009 r. zamieszcza ł a postanowienie o tre ś ci „Rozliczenie szkody mo ż e nast ą pi ć w oparciu o: (…) 2) kosztorysow ą wycen ę w systemie Audatex wed ł ug ś rednich stawek za roboczogodzin ę obowi ą zuj ą cych na terenie odpowiadaj ą cym adresowi zameldowania lub siedziby przedsi ę biorcy, bez uwzgl ę dnienia podatku VAT, op ł at celnych i innych kosztów (…)” - § 23 ust. 1 pkt 2 ww. wzorców. Jednocze ś nie, Prezes Urz ę du ustali ł , i ż na podstawie wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 pa ź dziernika 2006 r. (sygn. akt XVII AmC 147/05), w rejestrze postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone zamieszczone zosta ł o, pod pozycj ą nr 1265, postanowienie o nast ę puj ą cej tre ś ci: „ Wycena kosztów naprawy obejmuje: a) koszt robocizny ustalony wg warto ś ci netto (bez uwzgl ę dnienia podatku) w oparciu o: - naprawcze normy czasowe okre ś lone przez producenta pojazdu lub inne, uznane przez Uniqa TU S.A, - ś redni ą stawk ę za 1 roboczogodzin ę , stosowan ą na terenie dzia ł alno ś ci jednostki terenowej, która zawar ł a umow ę ubezpieczenia lub w miejscu naprawy pojazdu, pod warunkiem braku mo ż liwo ś ci dokonania naprawy na terenie dzia ł alno ś ci ww. jednostki; b) koszty cz ęś ci zamiennych i materia ł ów wed ł ug warto ś ci netto (tzn. bez uwzgl ę dnienia podatku, c ł a, akcyzy, itp..) ustalonych na podstawie katalogów Eurotax, Audatex lub innych uznanych przez UNIQA TU S.A. (…) ". Maj ą c na uwadze zebrany materia ł dowodowy, Prezes Urz ę du zwa ż y ł , co nast ę puje: II. Ocena dzia ł a ń Generali Towarzystwo Ubezpiecze ń Spó ł ka Akcyjna z siedzib ą w Warszawie w aspekcie zarzutu stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Podstaw ą do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy uokik jest uprzednie zbadanie przez Prezesa Urz ę du, czy w danej sprawie zagro ż ony zosta ł interes publicznoprawny. Stwierdzenie, ż e powy ż sze mia ł o miejsce, pozwala na realizacj ę celu tej ustawy, wskazanego w art. 1 ust. 1 uokik, którym jest okre ś lenie warunków rozwoju i ochrony konkurencji oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesów przedsi ę biorców i konsumentów. Zdaniem Prezesa Urz ę du rozpatrywana sprawa ma charakter publicznoprawny albowiem wi ąż e si ę z ochron ą interesu wszystkich konsumentów, którzy s ą klientami Spó ł ki. 5 Interes publicznoprawny przejawia si ę m.in. w postaci zbiorowego interesu konsumentów. Innymi s ł owy - naruszenie zbiorowego interesu konsumentów jest jednocze ś nie naruszeniem interesu publicznoprawnego. Zgodnie z art. 24 ust. 1 uokik zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. Artyku ł 24 ust. 2 uokik stanowi, i ż przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy. Konsumentem w rozumieniu ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów jest osoba fizyczna dokonuj ą ca czynno ś ci prawnej niezwi ą zanej bezpo ś rednio z jej dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą lub zawodow ą (art. 22 1 k.c. w zw. z art. 4 pkt 12 uokik). Zbiorowe interesy konsumentów podlegaj ą ochronie przed dzia ł aniami przedsi ę biorców, które s ą sprzeczne z prawem, tj. przepisami okre ś lonych aktów prawnych oraz zasadami wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrymi obyczajami. W zwi ą zku z powy ż szym, dla uznania dzia ł ania przedsi ę biorcy za niezgodne z zawartym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów zakazem stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów nale ż y wykaza ć , i ż spe ł nione zosta ł y kumulatywnie trzy nast ę puj ą ce przes ł anki: A) kwestionowane dzia ł anie jest dzia ł aniem przedsi ę biorcy; B) jest bezprawne; C) narusza zbiorowe interesy konsumentów. A) Dzia ł anie przedsi ę biorcy Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera legaln ą definicj ę przedsi ę biorcy. Zgodnie z jej art. 4 pkt 1, pod poj ę ciem tym nale ż y rozumie ć m.in. przedsi ę biorc ę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1905 ze zm.). Natomiast w my ś l art. 4 ust. 1 ustawy o swobodzie dzia ł alno ś ci gospodarczej, przedsi ę biorc ą w jej rozumieniu jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieb ę d ą ca osob ą prawn ą , której odr ę bna ustawa przyznaje zdolno ść prawn ą – wykonuj ą ca we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą . W ł a ś ciw ą dla przedsi ę biorcy dzia ł alno ś ci ą gospodarcz ą jest zarobkowa dzia ł alno ść wytwórcza, budowlana, handlowa, us ł ugowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze z ł ó ż , a tak ż e dzia ł alno ść zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ci ą g ł y (art. 2 ww. uokik ). Generali Towarzystwo Ubezpiecze ń Spó ł ka Akcyjna z siedzib ą w Warszawie jest spó ł k ą prawa handlowego wpisan ą do Krajowego Rejestru S ą dowego, prowadz ą c ą we w ł asnym imieniu dzia ł alno ść gospodarcz ą m. in. w zakresie organizowania i prowadzenia dzia ł alno ś ci ubezpieczonej. Nie ulega zatem w ą tpliwo ś ci, i ż posiada status przedsi ę biorcy w rozumieniu powo ł ywanego powy ż ej art. 4 pkt 1 uokik. Tym samym przy wykonywaniu dzia ł alno ś ci gospodarczej Spó ł ka podlega rygorom okre ś lonym w uokik i jego dzia ł ania mog ą podlega ć ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. B) Bezprawno ść dzia ł ania Bezprawno ść tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczno ść z obowi ą zuj ą cym porz ą dkiem prawnym. Jest kategori ą obiektywn ą . Rozwa ż enia przy ocenie bezprawno ś ci wymaga kwestia, czy zachowanie przedsi ę biorcy by ł o zgodne, czy te ż niezgodne z obowi ą zuj ą cymi zasadami porz ą dku prawnego. Ź ród ł em tych zasad s ą normy prawa powszechnie obowi ą zuj ą cego, a tak ż e nakazy i zakazy wynikaj ą ce z zasad wspó łż ycia spo ł ecznego i dobrych obyczajów (wyrok SOKiK z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. XVII 6 AmA 45/07). O bezprawno ś ci dzia ł ania decyduje w ś wietle orzecznictwa S ą du Najwy ż szego ca ł okszta ł t okoliczno ś ci konkretnego stanu faktycznego (wyrok SN z dnia 8 maja 2002 r., sygn. I PKN 267/2001). Dla stwierdzenia bezprawno ś ci dzia ł ania przedsi ę biorcy bez znaczenia pozostaje strona podmiotowa czynu, a zatem wina sprawcy (w znaczeniu subiektywnym, oznaczaj ą cym wadliwo ść procesu decyzyjnego sprawcy) i stopie ń tej winy, a tak ż e ś wiadomo ść istnienia naruszonych norm prawnych. Przedmiotem rozstrzygni ę cia Prezesa Urz ę du b ę dzie wykazanie, ż e w omawianym stanie faktycznym Spó ł ka stosowa ł a postanowienie wzorca umowy, które zosta ł o wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy Kodeks post ę powania cywilnego, co stanowi ł o naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 1 uokik . Artyku ł 24 ust.1 ustawy o ochronie (…) stanowi, i ż „Zakazane jest stosowanie praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. ”, natomiast art. 24 ust. 2 okre ś la, i ż „Przez praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów rozumie si ę godz ą ce w nie bezprawne dzia ł anie przedsi ę biorcy, w szczególno ś ci: 1) stosowanie postanowie ń wzorców umów, które zosta ł y wpisane do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym mowa w art. 479 45 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks post ę powania cywilnego. (…).” Do stwierdzenia praktyki, o której mowa w art. 24 uokik (…) konieczne jest wykazanie, i ż przedsi ę biorca stosuje we wzorcu umownym postanowienia, które zosta ł y wpisane do prowadzonego przez Prezesa Urz ę du rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, o którym stanowi art. 479 45 Kodeksu post ę powania cywilnego. Na wst ę pie, nale ż y wskaza ć , i ż wzorce umowne wykorzystywane przy zawieraniu umów z konsumentami mog ą by ć poddane kontroli abstrakcyjnej. Kontroli abstrakcyjnej wzorca jako takiego (art. 479 36 – 479 45 k.p.c. ) dokonuje si ę niezale ż nie od tego, czy wzorzec by ł , czy te ż nie by ł zastosowany w konkretnej umowie. Kontrola taka obejmuje klauzule pojedyncze lub zbiorowe (ca ł y wzorzec lub jego fragment). Oceny postanowie ń w wypadku kontroli abstrakcyjnej dokonuje S ą d Okr ę gowy w Warszawie – S ą d Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wy łą cznie do kompetencji tego S ą du nale ż y uznanie postanowie ń wzorców umownych za niedozwolone. Tym niemniej nale ż y pami ę ta ć , ż e art. 479 43 k.p.c. rozszerza prawomocno ść wyroku wydanego w sprawie o uznanie postanowie ń wzorca umowy za niedozwolone na osoby trzecie . Skutek tzw. prawomocno ś ci rozszerzonej nast ę puje od chwili wpisania wzorca umowy do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, prowadzonego przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c. Konsekwencj ą umieszczenia postanowienia umownego w w/w rejestrze jest to, ż e pos ł u ż enie si ę nim b ę dzie mia ł o skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzgl ę dnie przez prawo zakazanego . Wpis do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych oznacza, ż e od tego momentu stosowanie takiej klauzuli jest zakazane we wszystkich wzorcach umownych. Powy ż sze stanowisko Prezesa Urz ę du zgodne jest z orzecznictwem S ą du Najwy ż szego, który w uchwale z dnia 13 lipca 2006 r. (sygn. akt III SZP 3/06) stwierdzi ł , i ż „(…) stosowanie postanowie ń wzorców umów o tre ś ci to ż samej z tre ś ci ą postanowie ń uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem S ą du Okr ę gowego w Warszawie - S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów i wpisanych do rejestru, o którym mowa w art. 479 45 § 2 k.p.c., mo ż e by ć uznane w stosunku do innego przedsi ę biorcy za praktyk ę naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów (…)”. W uzasadnieniu do powy ż szej uchwa ł y S ą d uzna ł m.in., ż e „ (…) praktyka naruszaj ą ca zbiorowe interesy konsumentów z art. 23a u.o.k.ik. obejmuje równie ż przypadki wprowadzania jedynie zmian kosmetycznych polegaj ą cych na przestawieniu wyrazów lub zast ą pieniu jednych wyrazów innymi, je ż eli tylko wyk ł adnia postanowienia pozwoli stwierdzi ć , ż e jego tre ść mie ś ci si ę w hipotezie zakazanej klauzuli. Stosowanie klauzuli o zbli ż onej tre ś ci do klauzuli wpisanej do rejestru godzi przecie ż 7 tak samo w interesy konsumentów, jak stosowanie klauzuli identycznej, co wpisana do rejestru (…). Przyj ę ta powy ż ej rozszerzaj ą ca wyk ł adnia art. 23a u.o.k.ik. znajduje równie ż uzasadnienie w dyrektywach 93/13 oraz 98/27 a tak ż e orzecznictwie ETS dotycz ą cym zasady efektywno ś ci (…)”. Nie jest zatem konieczna literalna identyczno ść klauzuli wpisanej do rejestru i klauzuli z ni ą porównywanej. Niedozwolone b ę d ą takie postanowienia umów, które mieszcz ą si ę w hipotezie klauzuli wpisanej do rejestru, a której tre ść zostanie ustalona w oparciu o dokonan ą jej wyk ł adni ę . Wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 pa ź dziernika 2006 r. (sygn. akt XVII AmC 147/05) za niedozwolone postanowienie, które nast ę pnie zosta ł o wpisane pod poz. 1265 do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych, uznano postanowienie o tre ś ci: „ Wycena kosztów naprawy obejmuje: a) koszt robocizny ustalony wg warto ś ci netto (bez uwzgl ę dnienia podatku) w oparciu o: - naprawcze normy czasowe okre ś lone przez producenta pojazdu lub inne, uznane przez Uniqa TU S.A, - ś redni ą stawk ę za 1 roboczogodzin ę , stosowan ą na terenie dzia ł alno ś ci jednostki terenowej, która zawar ł a umow ę ubezpieczenia lub w miejscu naprawy pojazdu, pod warunkiem braku mo ż liwo ś ci dokonania naprawy na terenie dzia ł alno ś ci ww. jednostki; b) koszty cz ęś ci zamiennych i materia ł ów wed ł ug warto ś ci netto (tzn. bez uwzgl ę dnienia podatku, c ł a, akcyzy, itp..) ustalonych na podstawie katalogów Eurotax, Audatex lub innych uznanych przez UNIQA TU S.A. (…) ". W uzasadnieniu wydanego rozstrzygni ę cia S ą d stwierdzi ł , i ż zapis ten pozostaje w sprzeczno ś ci z art. 385 (1) § 1 kc jako sprzeczny z dobrymi obyczajami i ra żą co naruszaj ą cy interes konsumentów. W ocenie S ą du, z chwil ą wyrz ą dzenia szkody na ubezpieczycielu zaczyna ci ąż y ć obowi ą zek jej naprawienia. Obowi ą zek ten jest niezale ż ny od tego czy poszkodowany dokona ł naprawy rzeczy czy te ż nie. Decyzja poszkodowanego o dokonaniu naprawy samochodu b ą d ź jej zaniechania nie ma wp ł ywu na wysoko ść doznanego uszczerbku maj ą tkowego. Z tych wzgl ę dów okre ś lenie innych regu ł ustalania odszkodowania, w zale ż no ś ci od tego czy dokonywana jest naprawa samochodu, czy te ż nie, w oderwaniu od wysoko ś ci szkody; to ż samej w obu przypadkach, trudno uzna ć za postanowienie okre ś laj ą ce jednoznacznie ś wiadczenie g ł ówne. Stanowisko to, podzieli ł S ą d Apelacyjny w wyroku z dnia 23 maja 2007 r. (sygn. akt VI ACa 110/07) wydanym na skutek apelacji zak ł adu ubezpiecze ń od przedmiotowego rozstrzygni ę cia SOKiK. W uzasadnieniu wydanego wyroku S ą d stwierdzi ł m.in., ż e przyj ę cie metody kosztorysowej do ustalania odszkodowania w istocie ogranicza odpowiedzialno ść pozwanej (zak ł adu ubezpiecze ń ) . Niezale ż nie bowiem od tego, czy poszkodowany naprawi ł uszkodzony w wypadku pojazd, czy te ż podj ął decyzj ę odmienn ą odno ś nie uszkodzonego pojazdu, nale ż y mu si ę od zak ł adu ubezpiecze ń odszkodowanie ustalone wg zasad wynikaj ą cych z art. 363 § 2 kc, w zwi ą zku z art. 361 § 2 kc, co oznacza, ż e jego wysoko ść ma odpowiada ć kosztom przywrócenia pojazdowi jego warto ś ci sprzed wypadku. Gdy zatem naprawa pojazdu przywróci mu jego warto ść sprzed wypadku, odszkodowanie winno odpowiada ć kosztom takiej w ł a ś nie naprawy (z uzasadnienia uchwa ł y SN z dnia 15.11.2001 r. sygn. akt III CZP 68/01). Maj ą c na uwadze przepisy kodeksu cywilnego, przede wszystkim przepis art. 363 § 2 kc, wysoko ść odszkodowania powinna by ć ustalona wg cen cz ęś ci zamiennych i us ł ug koniecznych do wykonania naprawy. Je ś li za ś wg ustawy o cenach (Dz. U. z 2001 r. Nr 97 poz. 1050 z pó ź n. zm.) – art. 3 ust. 1 pkt 1, cena jest warto ś ci ą wyra ż on ą w jednostkach pieni ęż nych, któr ą kupuj ą cy jest obowi ą zany zap ł aci ć przedsi ę biorcy za towar lub us ł ug ę , przy czym w cenie uwzgl ę dnia si ę podatek od towarów i us ł ug oraz podatek akcyzowy, a na podstawie odr ę bnych przepisów sprzeda ż towaru (us ł ugi) podlega obci ąż eniu podatkiem od towarów i us ł ug oraz podatkiem akcyzowym, to cen ą naprawy pojazdu jest cena cz ęś ci zamiennych i us ł ug obejmuj ą ca podatek VAT. W uzasadnieniu wydanego wyroku S ą d Apelacyjny wskaza ł ponadto, i ż podobne stanowisko zaj ął S ą d Najwy ż szy w uchwale z dnia 17.05.2007 r. (sygn. akt III CZP 150/06). 8 Bior ą c pod uwag ę powy ż sze, S ą d Apelacyjny, uzna ł i ż ukszta ł towanie postanowienia umownego nierespektuj ą cego wy ż ej przedstawionych zasad, uzna ć nale ż y za przejaw niedozwolonego ograniczenia kontraktowej odpowiedzialno ś ci ubezpieczyciela. We wzorcach umownych, którymi pos ł uguje si ę Spó ł ka zamieszczone jest postanowienie o tre ś ci „Rozliczenie szkody mo ż e nast ą pi ć w oparciu o: (…) 2) kosztorysow ą wycen ę w systemie Audatex wed ł ug ś rednich stawek za roboczogodzin ę obowi ą zuj ą cych na terenie odpowiadaj ą cym adresowi zameldowania lub siedziby przedsi ę biorcy, bez uwzgl ę dnienia podatku VAT, op ł at celnych i innych kosztów (…)”. W ocenie Prezesa Urz ę du, powy ż sze oznacza, i ż Spó ł ka stosuje klauzul ę zakwestionowan ą wyrokiem SOKiK z dnia 23 pa ź dziernika 2006 r. (sygn. akt XVII AmC 147/05). Wykazuj ą c to ż samo ść ww. postanowie ń nale ż y na wst ę pie zwróci ć uwag ę , i ż wbrew stanowisku przedstawionemu przez Spó ł k ę w sprawie, niniejszym wyrokiem SOKiK zakwestionowa ł nie tylko fakt pos ł u ż enia si ę przez innego z ubezpieczycieli niejasnym okre ś leniem ź ród ł a, w oparciu o które ustalony zostanie rozmiar szkody, ale równie ż zaoferowany przez ubezpieczyciela sposób ustalania jej wysoko ś ci polegaj ą cy na nie uwzgl ę dnianiu podatku VAT w sytuacji wyboru przez poszkodowanego metody kosztorysowej. Stanowisko to dobitnie zosta ł o podkre ś lone w wyroku S ą du Apelacyjnego. Jednocze ś nie, w ocenie Prezesa Urz ę du, podnoszona przez Spó ł k ę w trakcie post ę powania okoliczno ść , i ż deklaracja konsumenta o likwidacji szkody na kosztorys nie zamyka mo ż liwo ś ci naprawy pojazdu w oparciu o faktur ę , jak równie ż okoliczno ść umo ż liwiania konsumentowi dokonania wyboru sposobu rozliczenia szkody dopiero po jej powstaniu (por. str. 3 niniejszej decyzji), nie maj ą znaczenia dla dokonania oceny to ż samo ś ci stosowanego przez Spó ł k ę postanowienia z klauzul ą wpisan ą do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych pod pozycj ą nr 1265. Zwróci ć nale ż y uwag ę , i ż zgodnie z tre ś ci ą postanowienia b ę d ą cego przedmiotem oceny s ą du w wyroku z dnia 23 pa ź dziernika 2006 r. (sygn. akt XVII AmC 147/05), konsument równie ż posiada ł ww. mo ż liwo ś ci, S ą d jednak pomin ął niniejsze okoliczno ś ci, uznaj ą c je tym samym za nieistotne. Ponadto, nale ż y zgodzi ć ze stanowiskiem przedsi ę biorcy, i ż ubezpieczenie autocasco jest ubezpieczeniem dobrowolnym i to strony decyduj ą na jakich warunkach ma zosta ć zawarta umowa mi ę dzy nimi. Niedopuszczalna jest jednak sytuacja, i ż jedna ze stron wykorzystuj ą c swoj ą pozycj ę profesjonalisty, kszta ł tuje wzorzec umowny w taki sposób, i ż wprowadza do niego konstrukcj ę prawn ą , która prowadzi do pokrzywdzenia s ł abszej ze stron stosunku prawnego, którym jest konsument. Maj ą c powy ż sze na uwadze, uzna ć nale ż y, i ż postanowienie stosowane przez Spó ł k ę ustala ł o zasady wyp ł aty odszkodowania z ubezpieczenia pojazdu autocasco w sposób to ż samy z postanowieniem wpisanym do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych pod pozycj ą nr 1265. W obydwu postanowieniach okre ś lono odmienne regu ł y ustalania odszkodowania, w zale ż no ś ci od tego czy dokonywana jest naprawa samochodu, czy te ż nie. Zgodnie z zasadami rozliczenia szkody zawartymi w obydwu postanowieniach, wyp ł at ę odszkodowania z uwzgl ę dnieniem podatku VAT przewidziano jedynie w sytuacji wyboru opcji naprawy pojazdu – w sytuacji wyboru rozliczenia szkody metod ą kosztorysow ą , przy kalkulacji wysoko ś ci odszkodowania nie uwzgl ę dniano podatku VAT. Niew ą tpliwym jest zatem, i ż stosowanie do zasad rozliczenia szkody okre ś lonych w postanowieniu stosowanym przez Spó ł k ę wysoko ść wyp ł aconego odszkodowania zale ż e ć b ę dzie od decyzji poszkodowanego o dokonaniu naprawy samochodu b ą d ź jej zaniechaniu, co w ś wietle wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 pa ź dziernika 2006 r. (sygn. akt XVII AmC 147/05), b ę d ą cego podstaw ą wpisu do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych postanowienia wpisanego do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych pod pozycj ą nr 1265, jest praktyk ą niedopuszczaln ą . 9 Jednocze ś nie, Prezes Urz ę du pragnie podkre ś li ć , i ż nie neguje faktu ustalania przez Spó ł k ę wielko ś ci poniesionej przez poszkodowanego szkody w oparciu o nieznane ubezpieczonemu kryteria (jak mia ł o to miejsce w sprawie b ę d ą cej przedmiotem wyroku S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 pa ź dziernika 2006 r. - sygn. akt XVII AmC 147/05), ale fakt i ż ustalane w ten sposób odszkodowanie pomniejszane jest o stawk ę podatku VAT, skutkiem czego poszkodowany nie otrzymuje odszkodowania umo ż liwiaj ą cego naprawienie poniesionej szkody w pe ł nym zakresie. Maj ą c powy ż sze na uwadze uzna ć nale ż y, i ż skutek stosowania omawianego postanowienia zamieszczonego we wzorcach stosownych przez Spó ł k ę jest identyczny jak skutek stosowania klauzuli wpisanej do rejestru postanowie ń wzorców umownych uznanych za niedozwolone pod pozycj ą nr 1265. Tym samym, pomimo nieznacznych odmienno ś ci wynikaj ą cych z u ż ytych zwrotów i wyrazów stwierdzi ć nale ż y to ż samo ść porównywanych postanowie ń . W ś wietle powy ż szego, praktyk ę Spó ł ki polegaj ą c ą na stosowaniu postanowienia o tre ś ci: „Rozliczenie szkody mo ż e nast ą pi ć w oparciu o: (…) 2) kosztorysow ą wycen ę w systemie Audatex wed ł ug ś rednich stawek za roboczogodzin ę obowi ą zuj ą cych na terenie odpowiadaj ą cym adresowi zameldowania lub siedziby przedsi ę biorcy, bez uwzgl ę dnienia podatku VAT, op ł at celnych i innych kosztów (…)”, uzna ć nale ż y za bezprawn ą . 3. Naruszenie zbiorowych interesów konsumentów Zarówno stosowanie postanowie ń wzorców umowy to ż samych z postanowieniami wpisanymi do rejestru postanowie ń wzorców umowy uznanych za niedozwolone, jak i stosowanie postanowie ń sprzecznych z bezwzgl ę dnie obowi ą zuj ą cymi przepisami prawa mo ż e by ć uznane za niedozwolon ą praktyk ę opisan ą w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów pod warunkiem, i ż zachowania te naruszaj ą zbiorowy interes konsumentów. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów nie podaje definicji „zbiorowego interesu konsumentów”, wskazuj ą c jednak w przepisie art. 24 ust. 3, ż e nie jest nim suma indywidualnych interesów konsumentów. Naruszenie zbiorowego interesu konsumentów oznacza zatem nara ż enie na uszczerbek interesów znacznej grupy lub wszystkich konsumentów, poprzez stosowan ą przez przedsi ę biorc ę praktyk ę , obejmuj ą c ą tak dzia ł ania, jak i zaniechania. Ponadto, godzenie w zbiorowe interesy konsumentów mo ż e polega ć zarówno na ich naruszeniu, jak i na zagro ż eniu ich naruszenia. O tym, czy naruszony zosta ł interes zbiorowy, nie zawsze przes ą dza kryterium ilo ś ciowe, poniewa ż niekiedy jeden ujawniony przypadek naruszenia prawa konsumenta mo ż e by ć przejawem stosowanej praktyki naruszaj ą cej interes zbiorowy. W jednym z orzecze ń S ą d Najwy ż szy stwierdzi ł , i ż nie jest zasadne uznawanie, ż e post ę powanie z tytu ł u naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów mo ż na wszcz ąć tylko wtedy, gdy zagro ż one s ą interesy wielu odbiorców, a nie jest to mo ż liwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, pe ł ni tak ż e funkcj ę prewencyjn ą , s ł u ż y bowiem ochronie tak ż e nieograniczonej liczbie potencjalnych konsumentów (wyrok SN z dnia 12 wrze ś nia 2003 r., I CKN 504/01). Dla stwierdzenia naruszenia zbiorowych interesów konsumentów istotne jest ustalenie, ż e konkretne dzia ł anie przedsi ę biorcy nie ma ś ci ś le okre ś lonego adresata, lecz jest kierowane do nieoznaczonego z góry kr ę gu podmiotów. Jak podnosi si ę w doktrynie, w poj ę ciu praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów mie ś ci si ę tak ż e dzia ł anie przedsi ę biorcy skierowane wprawdzie do oznaczonych (zindywidualizowanych), ale za to dostatecznie licznych konsumentów, o ile przy tym konsumentów tych łą czy jaka ś wspólna cecha rodzajowa. Wówczas bowiem poszkodowana zostaje pewna grupa konsumentów, nie 10 b ę d ą ca jedynie – z punktu widzenia przedsi ę biorcy stosuj ą cego dan ą praktyk ę – zbiorowo ś ci ą przypadkowych jednostek, lecz stanowi ą c ą okre ś lon ą i odr ę bn ą kategori ę konsumentów, reprezentuj ą c ą w znacznym stopniu wspólne interesy (M. Szyd ł o, Publicznoprawna ochrona zbiorowych interesów konsumentów, Monitor Prawniczy 2004/17/791). Nale ż y zatem przyj ąć , ż e zbiorowy interes konsumentów nie musi odnosi ć si ę do nieograniczonej liczby konsumentów, których nie da si ę zindywidualizowa ć , gdy ż brak indywidualizacji nie sprzeciwia si ę mo ż liwo ś ci wyodr ę bnienia kategorii b ą d ź zbioru konsumentów o pewnych cechach. Oznacza to, ż e nie ilo ść faktycznych, potwierdzonych narusze ń , ale przede wszystkim ich charakter, a w zwi ą zku z tym mo ż liwo ść (chocia ż by tylko potencjalna) wywo ł ania negatywnych skutków wobec okre ś lonej zbiorowo ś ci przes ą dza o naruszeniu zbiorowego interesu. W niniejszej sprawie bez w ą tpienia mamy do czynienia z naruszeniem praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów. Prezes Urz ę du podejmuj ą c rozstrzygni ę cie zawarte w niniejszej decyzji nie opiera ł si ę na indywidualnych przypadkach przedstawianych przez konsumentów, a wzi ął pod uwag ę okoliczno ść , i ż dzia ł ania Spó ł ki skierowane by ł y do potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentów. W omawianym przypadku naruszenie przejawia si ę stosowaniem w obrocie postanowienia uznanego uprzednio przez s ą d za sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz ra żą co naruszaj ą ce interes konsumenta. Zbiorowy interes realizuje si ę natomiast poprzez fakt, i ż w niniejszej sprawie bezprawne dzia ł anie Spó ł ki narusza prawa licznej oraz nieoznaczonej grupy konsumentów – to jest wszystkich konsumentów b ę d ą cych ju ż klientami Spó ł ki, którzy zawarli umow ę ubezpieczenia autocasco zawieraj ą c ą niedozwolone postanowienie. Ka ż dy bowiem z ww. klientów mo ż e otrzyma ć odszkodowanie ustalone na zasadach uznanych, wyrokiem S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 pa ź dziernika 2006 r. (sygn. akt XVII AmC 147/05), za niedozwolone. W rozpatrywanym stanie faktycznym post ę powanie Spó ł ki nie dotyczy zatem interesów poszczególnych osób, których sprawy maj ą charakter jednostkowy, indywidualny i nie daj ą cy si ę porówna ć z innymi. W ś wietle powy ż szego, uzna ć nale ż y, i ż praktyka Spó ł ki wskazana w pkt I sentencji decyzji narusza zbiorowe interesy konsumentów. Zgodnie z art. 26 ust. 1 uokik, w sytuacji stwierdzenia naruszenia zakazu okre ś lonego w art. 24 uokik, Prezes Urz ę du wydaje decyzj ę o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów i nakazuj ą c ą zaniechanie jej stosowania. Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeka si ę jak w pkt I sentencji niniejszej decyzji. II. Nakaz publikacji decyzji Prezes Urz ę du na ł o ż y ł na Generali Towarzystwo Ubezpiecze ń Spó ł ka Akcyjna z siedzib ą w Warszawie, na podstawie art. 26 ust. 2 uokik obowi ą zek publikacji pkt I sentencji decyzji na koszt Spó ł ki na stronie internetowej przedsi ę biorcy www.generali.pl w ci ą gu 30 dni od daty uprawomocnienia si ę przedmiotowej decyzji oraz utrzymywania jej na przedmiotowej stronie internetowej przez okres 2 miesi ę cy, a ponadto publikacj ę pkt. I sentencji decyzji na koszt Spó ł ki na jednej z pi ę ciu pierwszych stron dziennika o zasi ę gu ogólnopolskim ze ś rednim nak ł adem dziennym w wysoko ś ci co najmniej 100 000 egzemplarzy w module obejmuj ą cym co najmniej 25% strony, czcionk ą nie mniejsz ą ni ż 11 pkt w ci ą gu 30 dni od daty uprawomocnienia si ę przedmiotowej decyzji. Zgodnie z art. 26 ust. 2 uokik , decyzja o uznaniu praktyki za naruszaj ą c ą zbiorowe interesy konsumentów mo ż e zawiera ć elementy dodatkowe w szczególno ś ci w postaci zobowi ą zania przedsi ę biorcy do z ł o ż enia jednokrotnego lub wielokrotnego o ś wiadczenia o okre ś lonej tre ś ci lub formie oraz zobowi ą zania do publikacji decyzji w ca ł o ś ci lub w cz ęś ci 11 na koszt przedsi ę biorcy. W niniejszej sprawie Prezes Urz ę du zdecydowa ł o zastosowaniu drugiego z ww. dodatkowych ś rodków. W opinii Prezesa Urz ę du, omawiana instytucja oprócz funkcji represyjnej w stosunku do Strony post ę powania (przedsi ę biorca na forum publicznym „przyznaje si ę ” do stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów) – pe ł ni równie ż funkcj ę edukacyjn ą oraz prewencyjn ą wobec innych uczestników rynku - zarówno przedsi ę biorców, jak i konsumentów. W ocenie Prezesa Urz ę du, w niniejszej sprawie zasadnym jest poinformowanie konsumentów o bezprawnym charakterze dzia ł ania Spó ł ki, co spe ł ni niew ą tpliwe funkcj ę wychowawcz ą wobec konsumentów, stanowi ą c kolejny element edukacji konsumenckiej zmierzaj ą cej do kszta ł towania modelu polskiego konsumenta na wzór europejski. Funkcja edukacyjna i prewencyjna poprzez omawiany nakaz publikacji b ę dzie realizowa ć si ę tak ż e w odniesieniu do innych profesjonalnych uczestników rynku. Publikacja ma stanowi ć czyteln ą informacj ę dla przedsi ę biorców, i ż w sytuacji stosowania postanowie ń to ż samych z wpisanymi do rejestru niewolonych postanowie ń umownych musz ą liczy ć si ę z okre ś lonymi sankcjami. Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeka si ę jak w pkt II sentencji niniejszej decyzji. III. Na ł o ż enie kary pieni ęż nej. Stosownie do art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik , Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę , w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci nie wi ę kszej ni ż 10% przychodu osi ą gni ę tego w roku rozliczeniowym poprzedzaj ą cym rok na ł o ż enia kary, je ż eli przedsi ę biorca ten, cho ć by nieumy ś lnie, dopu ś ci ł si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów w rozumieniu art. 24 uokik . Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wprowadzi ł a zatem zasad ę fakultatywno ś ci kar nak ł adanych przez Prezesa Urz ę du na przedsi ę biorców, którzy dopu ś cili si ę stosowania praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów. Przedmiotowa ustawa nie przes ą dza bezwzgl ę dnie o wysoko ś ci kary nak ł adanej przez Prezesa Urz ę du, który decyduj ą c o tym w ka ż dym konkretnym przypadku, kieruje si ę za ł o ż eniem, ż e sankcja musi spe ł nia ć zarówno funkcj ę represyjn ą , jak i prewencyjn ą (dyscyplinuj ą c ą ). Przy ustalaniu wysoko ś ci kar pieni ęż nych, o których mowa w art. 106-108 uokik , Prezes Urz ę du powinien wzi ąć pod uwag ę w szczególno ś ci okres, stopie ń oraz okoliczno ś ci naruszenia uokik , a tak ż e uprzednie naruszenie przepisów uokik (art. 111). Za udowodnione nale ż y uzna ć , i ż dosz ł o do naruszenia przez Spó ł k ę okre ś lonego w art. 24 uokik zakazu w sposób okre ś lony w pkt I sentencji niniejszej decyzji. W niniejszej sprawie Prezes Urz ę du uzna ł za zasadne skorzystanie z przys ł uguj ą cego mu na mocy przepisów uokik uprawnienia do na ł o ż enia kary pieni ęż nej w sytuacji stosowania przez przedsi ę biorc ę praktyki naruszaj ą cej zbiorowe interesy konsumentów, przede wszystkim maj ą c na uwadze charakter stosowanej przez Spó ł ki praktyki polegaj ą cej na stosowaniu postanowienia uznanego uprzednio przez s ą d za niedozwolone. W ocenie Prezesa Urz ę du, na ł o ż enie na przedsi ę bior ą ce kary pieni ęż nej spe ł ni zarówno funkcje represyjn ą , jak i preferencyjn ą (w szczególno ś ci stanowi ć b ę dzie dla innych przedsi ę biorców czytelny komunikat, i ż stosowanie postanowie ń wpisanych do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych mo ż e wi ą za ć si ę z zastosowaniem wobec nich niniejszego ś rodka). Poniewa ż w 2009 r. Generali Towarzystwo Ubezpiecze ń Spó ł ka Akcyjna z siedzib ą w Warszawie uzyska ł a przychód w wysoko ś ci 730 512 336 z ł , maksymalna kara pieni ęż na, jaka mo ż e zosta ć na ł o ż ona na przedsi ę biorc ę w oparciu o ww. przepis wynosi 73 051 233 z ł . 12 Ustalaj ą c wymiar kary pieni ęż nej Prezes Urz ę du w pierwszej kolejno ś ci dokona ł oceny wagi stwierdzonej praktyki . W ocenie Prezesa Urz ę du, wskazane w pkt. I sentencji decyzji naruszenie przez Spó ł k ę zbiorowych interesów konsumentów nie sposób uzna ć za nieistotne, co uzasadnia ł oby odst ą pienie przez Prezesa Urz ę du od na ł o ż enia na Spó ł k ę kary. Jednocze ś nie, ustalaj ą c wymiar kary, Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę okres stosowania praktyki, który w niniejszej sprawie trwa przynajmniej od dnia 1 maja 2008 r. W zwi ą zku z powy ż szym, Prezes Urz ę du uzna ł , i ż natura naruszenia uzasadnia ustalenie wyj ś ciowego poziomu kary pieni ęż nej na poziomie 0,05% przychodu uzyskanego przez Spó ł k ę w 2009 r. Nast ę pnie, nak ł adaj ą c kar ę pieni ęż n ą okre ś lon ą w art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik , Prezes Urz ę du wzi ął pod uwag ę konieczno ść spe ł nienia przes ł anek podmiotowych, tj. stwierdzenia, ż e okre ś lone w ww. przepisie naruszenie dokonane by ł o co najmniej nieumy ś lnie. Konieczno ść brania pod uwag ę tej przes ł anki w przypadku stosowania kar pieni ęż nych okre ś lonych w art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik wynika bezpo ś rednio z tre ś ci tego przepisu. Jak wskazano w niniejszej decyzji, konsekwencj ą umieszczenia postanowienia umownego w rejestrze niedozwolonych postanowie ń umownych jest to, ż e pos ł u ż enie si ę nim b ę dzie mia ł o skutek wprowadzenia do umowy elementu bezwzgl ę dnie przez prawo zakazanego. W ocenie Prezesa Urz ę du, Generali Towarzystwo Ubezpiecze ń Spó ł ka Akcyjna z siedzib ą w Warszawie - podmiot profesjonalny, dzia ł aj ą cy od wielu lat na rynku finansowym - powinien posiada ć wiedz ę , i ż kszta ł towanie zasad wyp ł aty odszkodowania w sposób wskazany w postanowieniu, o którym mowa w pkt I sentencji decyzji jako sprzeczne z dobrymi obyczajami oraz ra żą co naruszaj ą ce interes konsumenta zosta ł o uznane przez SOKiK za sprzeczne z dobrymi obyczajami i ra żą co naruszaj ą ce interes konsumenta (wyrok z dnia 23 pa ź dziernika 2006 r., sygn. akt XVII AmC 147/05) i jako takie zosta ł o wpisane do rejestru niedozwolonych postanowie ń umownych pod pozycj ą nr. 1265. W zwi ą zku z powy ż szym, w ocenie Prezesa Urz ę du, Spó ł ka nie mo ż e skutecznie dowodzi ć braku ś wiadomo ś ci naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów. W zwi ą zku z powy ż szym, uzasadnione jest stwierdzenie, ż e dzia ł ania Spó ł ki mia ł y charakter umy ś lny. Nast ę pnie, Prezes Urz ę du oceni ł czy w niniejszej sprawie zachodz ą okoliczno ś ci mog ą ce mie ć wp ł yw na wymiar kary. W ś wietle poczynionych ustale ń , Prezes Urz ę du nie dostrzeg ł okoliczno ś ci mog ą cych mie ć wp ł yw na obni ż enie kary. Jednocze ś nie, przy miarkowaniu kary za okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce uznano opisan ą powy ż ej umy ś lno ść naruszenia zbiorowych interesów konsumentów przez Spó ł k ę , jak równie ż okoliczno ść , i ż skutki praktyki Spó ł ki wskazanej w pkt I sentencji decyzji mia ł y miejsce na terytorium ca ł ego kraju. Przy miarkowaniu kary jako okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce wzi ę to zatem pod uwag ę : 1. umy ś lno ść naruszenia zbiorowych interesów konsumentów; 2. ogólnopolski zasi ę g naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Prezes Urz ę du uzna ł , i ż zaistnia ł e w niniejszej sprawie okoliczno ś ci obci ąż aj ą ce uzasadniaj ą zwi ę kszenie wyj ś ciowego poziomu kary o 70%. Przychód osi ą gni ę ty przez Generali Towarzystwo Ubezpiecze ń Spó ł ka Akcyjna z siedzib ą w Warszawie w kwocie 730 512 336 z ł otych (s ł ownie: siedem set trzydzie ś ci milionów pi ęć set dwana ś cie tysi ę cy trzysta trzydzie ś ci sze ść z ł otych) ustalono na podstawie z ł o ż onego przez ni ą o ś wiadczenia o wysoko ś ci przychodu za rok 2009 r. 13 W ś wietle powy ż szych okoliczno ś ci wysoko ść kary ustalono na poziomie 620 935 z ł otych (s ł ownie: sze ść set dwadzie ś cia tysi ę cy dziewi ęć set trzydzie ś ci pi ęć z ł otych) . Oznacza to, ż e na ł o ż ona na Spó ł k ę kara pieni ęż na mie ś ci si ę w granicach wyznaczonych przez art. 106 ust. 1 pkt 4 uokik i jednocze ś nie stanowi 0,085 % przychodu osi ą gni ę tego przez Spó ł k ę w 2009 r. oraz 0,85 % kary, jak ą Prezes Urz ę du mia ł prawo na ł o ż y ć na przedsi ę biorc ę . Decyduj ą c o na ł o ż eniu kary i jej wysoko ś ci wzi ę to pod uwag ę wszystkie ww. okoliczno ś ci, jak i mo ż liwo ś ci finansowe przedsi ę biorcy. Orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla uczestnika niniejszego post ę powania, tak aby jej na ł o ż enie skutkowa ł o w przysz ł o ś ci zapobie ż eniem zaistnienia podobnych sytuacji. Z drugiej strony nale ż y te ż podkre ś li ć wymiar edukacyjny i wychowawczy zastosowanego ś rodka oraz wyrazi ć nadziej ę , ż e odniesie on spodziewany skutek na przysz ł o ść . Poza wymiarem indywidualnym kary, nale ż y zwróci ć uwag ę na jej wymiar ogólny, funkcj ę odstraszaj ą c ą i wychowawcz ą w stosunku do innych uczestników rynku. W ocenie Prezesa Urz ę du kara wymierzona w tej wysoko ś ci jest adekwatna do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Prezes Urz ę du, kieruj ą c si ę potrzeb ą zdecydowanego przeciwdzia ł ania stosowaniu praktyk naruszaj ą cych zbiorowe interesy konsumentów uzna ł , ż e orzeczona kara powinna stanowi ć dolegliwo ść dla strony niniejszego post ę powania. W tym przypadku kara powinna spe ł ni ć jednak przede wszystkim funkcj ę prewencyjn ą i wychowawcz ą , tak aby zapobiec w przysz ł o ś ci naruszeniom przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, przyczyniaj ą c si ę do zapewnienia trwa ł ego zaniechania naruszania przez Spó ł k ę w przysz ł o ś ci regu ł odnosz ą cych si ę do ochrony praw konsumentów. Maj ą c na uwadze powy ż sze, orzeka si ę jak w pkt III sentencji niniejszej decyzji. Wobec powy ż szego, Prezes Urz ę du orzek ł jak w sentencji niniejszej decyzji. Zgodnie z art. 112 ust. 3 uokik , kar ę pieni ęż n ą nale ż y ui ś ci ć w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia si ę niniejszej decyzji na konto Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP o/o Warszawa Nr 51101010100078782231000000. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 uokik w zwi ą zku z art. 479 (28) § 2 k.p.c. – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od daty jej dor ę czenia, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Z up. PREZESA Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów DYREKTOR Departamentu Polityki Konsumenckiej Monika Stec Otrzymuj ą : 1. Generali Towarzystwo Ubezpiecze ń Spó ł ka Akcyjna ul. Post ę pu 15b 02-676 Warszawa 2 a/a 14