DKK-9/2009

PREZES URZ Ę DU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW MA Ł GORZATA KRASNOD Ę BSKA-TOMKIEL DKK-421/59/08/ES Warszawa, dnia 25 lutego 2009 r. DECYZJA nr DKK - 9/09 I. Na podstawie art. 19 ust. 1 i 2 w zwi ą zku z art. 13 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu post ę powania antymonopolowego wszcz ę tego na wniosek Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie kontroli nad Kotlin Sp. z o.o. z siedzib ą w Kotlinie pod warunkiem: 1) doprowadzenia do trwa ł ego i nieodwracalnego wyzbycia si ę przez Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie lub innych przedsi ę biorców wchodz ą cych w sk ł ad grupy kapita ł owej w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , do której nale ż y Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, pakietu aktywów obejmuj ą cych: a) obie linie produkcyjne b ę d ą ce w ł asno ś ci ą Kotlin Sp. z o.o. z siedzib ą w Kotlinie s ł u żą ce do produkcji d ż emów zlokalizowane obecnie w zak ł adzie produkcyjnym w Kotlinie, b) prawa do znaków towarowych „Sorella” wykorzystywanych obecnie przez Kotlin Sp. z o.o. z siedzib ą w Kotlinie do oznaczania produkowanych przez t ę Spó ł k ę d ż emów wraz z udost ę pnieniem receptur do produkcji d ż emów pod mark ą „Sorella”, w terminie do dnia 31 sierpnia 2010 r. Wyzbycie si ę powy ż szego pakietu aktywów mo ż e nast ą pi ć wy łą cznie na rzecz jednego, niezale ż nego inwestora, nie nale żą cego do grupy kapita ł owej w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , do której nale ż y Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie. Ponadto inwestor ten musi, przed nabyciem ww. pakietu 2 aktywów, zosta ć zaakceptowany przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów mo ż e odmówi ć akceptacji - w terminie 21 dni od przedstawienia mu informacji na temat ww. inwestora - je ż eli inwestor ten nie b ę dzie dawa ł gwarancji prowadzenia w oparciu o ww. pakiet aktywów dzia ł alno ś ci produkcyjnej d ż emów na terytorium Polski, 2) doprowadzenia do zaniechania przez Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie oraz innych przedsi ę biorców wchodz ą cych w sk ł ad grupy kapita ł owej w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , do której nale ż y Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) d ż emów pod mark ą „Kotlin” przez okres 3 lat od dnia sprzeda ż y pakietu aktywów, o których mowa w pkt. 1), 3) utrzymania przez Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie lub innych przedsi ę biorców wchodz ą cych w sk ł ad grupy kapita ł owej w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , do której nale ż y Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, w okresie od przej ę cia przez Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie kontroli nad Kotlin Sp. z o.o. z siedzib ą w Kotlinie do chwili wyzbycia si ę pakietu aktywów, o których mowa w pkt. 1), sprzeda ż y d ż emów pod mark ą „Sorella” na terytorium Polski na poziomie co najmniej 70 % ś redniej sprzeda ż y d ż emów pod t ą mark ą zrealizowanej przez Kotlin Sp. z o.o. z siedzib ą w Kotlinie w roku 2007 i roku 2008 na terytorium Polski (bior ą c pod uwag ę warto ść lub ilo ść sprzeda ż y). W celu obliczenia minimalnego poziomu sprzeda ż y d ż emów pod mark ą „Sorella” na terytorium Polski nale ż y ustali ć ś redni ą sprzeda ż przypadaj ą c ą na jeden dzie ń w latach 2007-2008 (wybór kryterium ilo ś ciowego lub warto ś ciowego nale ż y do Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie). Nast ę pnie otrzymany wynik nale ż y pomno ż y ć przez liczb ę dni zawartych w okresie od przej ę cia przez Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie kontroli nad Kotlin Sp. z o.o. z siedzib ą w Kotlinie do chwili wyzbycia si ę pakietu aktywów, o których mowa w pkt 1). Sprzeda ż d ż emów pod mark ą „Sorella” nie powinna by ć mniejsza ni ż 70 % otrzymanej w ten sposób wielko ś ci, 4) utrzymania przez Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie lub innych przedsi ę biorców wchodz ą cych w sk ł ad grupy kapita ł owej w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , do której nale ż y Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, w okresie od przej ę cia przez Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie kontroli nad Kotlin Sp. z o.o. z siedzib ą w Kotlinie do chwili sprzeda ż y pakietu aktywów, o których mowa w pkt 1), wydatków poniesionych na reklam ę 3 i promocj ę d ż emów marki „Sorella” na poziomie wydatków poniesionych na reklam ę i promocj ę d ż emów marki „Sorella” przez Kotlin Sp. z o.o. z siedzib ą w Kotlinie w latach 2007-2008. W celu obliczenia minimalnych wydatków na reklam ę i promocj ę d ż emów marki „Sorella” nale ż y ustali ć ś rednie wydatki przypadaj ą ce na ten cel na jeden dzie ń w latach 2007-2008. Nast ę pnie otrzymany wynik nale ż y pomno ż y ć przez liczb ę dni zawartych w okresie od przej ę cia przez Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie kontroli nad Kotlin Sp. z o.o. z siedzib ą w Kotlinie do chwili wyzbycia si ę pakietu aktywów, o których mowa w pkt. 1). Wydatki na reklam ę i promocj ę d ż emów marki „Sorella” nie powinny by ć mniejsze ni ż otrzymana w ten sposób wielko ść , 5) udost ę pnienia przez Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie nabywcy pakietu aktywów, o których mowa w pkt. 1), listy podmiotów, z którymi Kotlin Sp. z o.o. z siedzib ą w Kotlinie mia ł zawarte umowy na sprzeda ż d ż emów pod mark ą „Sorella” w okresie ostatnich 2 lat poprzedzaj ą cych sprzeda ż tych aktywów wraz z informacjami na temat warto ś ci sprzeda ż y d ż emów do poszczególnych podmiotów. II. Na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) Prezes Urz ę du nak ł ada na Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie obowi ą zek: 1) informowania Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów przez Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie o wielko ś ci sprzeda ż y d ż emów pod mark ą „Sorella” na terytorium Polski i wielko ś ci wydatków ponoszonych na reklam ę i promocj ę d ż emów marki „Sorella” oraz o etapach realizacji pozosta ł ych cz ęś ci warunku za ka ż de pe ł ne 3 miesi ą ce, jakie up ł yn ą od wydania decyzji w przedmiotowej sprawie do chwili wyzbycia si ę pakietu aktywów, o których mowa w pkt. I. 1) sentencji, w terminie nie d ł u ż szym ni ż 20 dni po up ł ywie ka ż dego ww. okresu 3 miesi ę cy, 2) dostarczenia informacji o sposobie realizacji warunku w cz ęś ci, o której mowa w: - pkt I. 1), I. 3), I. 4) i I. 5) sentencji - w terminie nie d ł u ż szym ni ż 30 dni od dnia jego wykonania, nie pó ź niej jednak ni ż do dnia 30 wrze ś nia 2010 r., - pkt I. 2) sentencji - w terminie nie d ł u ż szym ni ż 30 dni po up ł ywie 3 lat od okresu, w którym nast ą pi sprzeda ż pakietu aktywów, o których mowa w pkt. I. 1) sentencji, nie pó ź niej jednak ni ż do dnia 30 wrze ś nia 2013 r. 4 UZASADNIENIE W dniu 8 wrze ś nia 2008 r. do Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, zwanego dalej równie ż „Prezesem Urz ę du” lub „organem antymonopolowym”, wp ł yn ęł o zg ł oszenie zamiaru koncentracji, polegaj ą cej na przej ę ciu przez Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie, zwan ą równie ż „Agros Nova” lub „wnioskodawc ą ”, kontroli nad Kotlin Sp. z o.o. z siedzib ą w Kotlinie, zwan ą równie ż „Kotlin”. W zwi ą zku z tym, i ż spe ł nione zosta ł y niezb ę dne przes ł anki uzasadniaj ą ce zg ł oszenie zamiaru koncentracji, tj.: - łą czny ś wiatowy obrót przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji w roku obrotowym poprzedzaj ą cym rok zg ł oszenia przekroczy ł równowarto ść 1 mld euro, tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), zwanej dalej tak ż e „ustaw ą antymonopolow ą ”, przy czym łą czny obrót na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tych przedsi ę biorców przekroczy ł równowarto ść 50 mln euro, tj. kwot ę okre ś lon ą w art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy antymonopolowej, - przej ę cie kontroli nad innym przedsi ę biorc ą jest jednym ze sposobów koncentracji okre ś lonym w art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy antymonopolowej, - w przedmiotowej sprawie nie wyst ę puje ż adna okoliczno ść z katalogu przes ł anek egzoneracyjnych, wymienionych w art. 14 ustawy antymonopolowej, powoduj ą ca odst ą pienie od konieczno ś ci zg ł oszenia zamiaru koncentracji, zosta ł o wszcz ę te post ę powanie w przedmiotowej sprawie, o czym - zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks post ę powania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów powiadomi ł wnioskodawc ę pismem z dnia 15 wrze ś nia 2008 r. W toku przedmiotowego post ę powania organ antymonopolowy przeprowadzi ł badanie rynków produkcji i sprzeda ż y d ż emów, ketchupu, koncentratu pomidorowego, sosów gotowych i zup gotowych. W ramach tego badania skierowano pytania do ok. 90 przedsi ę biorców, w tym do konkurentów Agros Nova i Kotlin, jak równie ż do dystrybutorów artyku ł ów spo ż ywczych, w tym do najwi ę kszych sieci handlowych oraz hurtowni prowadz ą cych dzia ł alno ść na terytorium Polski. Pytania skierowane do konkurentów dotyczy ł y wielko ś ci produkcji i sprzeda ż y ww. produktów, mocy produkcyjnych i stopnia ich 5 wykorzystania oraz najwi ę kszych konkurentów. Natomiast pytania skierowane do sieci handlowych i hurtowni dotyczy ł y m.in. informacji o ich dostawcach, kryteriach wyboru tych dostawców oraz opinii na temat niniejszej koncentracji. W trakcie post ę powania organ antymonopolowy ustali ł i zwa ż y ł , co nast ę puje: Opis i przyczyny transakcji Planowana koncentracja zosta ł a zg ł oszona w trybie art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy antymonopolowej. Podstaw ą zg ł oszenia zamiaru koncentracji jest „Umowa sprzeda ż y udzia ł ów w Kotlin Sp. z o.o. i Elbro Sp. z o.o.” zawarta w dniu 21 sierpnia 2008 r. pomi ę dzy Agros Nova i Orkla Brands A.S. (Norwegia) – wspólnikiem Kotlin. W wyniku realizacji tej umowy Agros Nova nab ę dzie od Orkla Brands A.S. [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 1a za łą cznika nr 1 do decyzji] . Deklarowan ą przyczyn ą koncentracji jest d ąż enie Agros Nova do rozwoju dzia ł alno ś ci w zakresie produkcji i sprzeda ż y sosów, koncentratów pomidorowych oraz ketchupów. Uczestnicy koncentracji I. Agros Nova – aktywny uczestnik koncentracji – jest spó ł k ą kontrolowan ą przez Sonda S.A. z siedzib ą w Zdu ń skiej Woli. Agros Nowa prowadzi dzia ł alno ść o zasi ę gu krajowym w zakresie produkcji i sprzeda ż y przetworów owocowo- warzywnych. Na dzia ł alno ść t ę sk ł ada si ę produkcja: soków, nektarów i napojów owocowych niegazowanych, syropów owocowych i soków warzywnych (marki: Fortuna, Karotka, Pysio, Garden, Tarczyn, DrWitt oraz Ł owicz), d ż emów, konfitur, powide ł , ż urawiny i borówek (marka Ł owicz), sosów, zup i da ń gotowych (marki Ł owicz i Krakus), koncentratów pomidorowych i ketchupów (marka Ł owicz i produkty Kutnowskich Zak ł adów Przemys ł u Owocowo Warzywnego W ł oc ł awek) oraz innych przetworów warzywnych (marka Krakus). Agros Nova posiada jedn ą spó ł k ę zale ż n ą , tj. Kutnowskie Zak ł ady Przemys ł u Owocowo-Warzywnego W ł oc ł awek Sp. z o.o. z siedzib ą we W ł oc ł awku (dalej jako „KZPOW W ł oc ł awek”). Przedmiotem dzia ł alno ś ci KZPOW W ł oc ł awek jest produkcja soków, nektarów i napojów niegazowanych oraz ketchupu i koncentratu pomidorowego. 6 II. Kotlin – pasywny uczestnik koncentracji - jest spó ł k ą z ograniczon ą odpowiedzialno ś ci ą , kontrolowan ą przez spó ł k ę z grupy ORKLA, tj. Orkla Brands AS – spó ł k ę prawa norweskiego. Kotlin prowadzi dzia ł alno ść o zasi ę gu krajowym w zakresie produkcji i sprzeda ż y przetworów owocowo-warzywnych, w szczególno ś ci ketchupów i koncentratów pomidorowych (marka Kotlin), przetworów warzywnych (marka Kotlin), sosów i da ń gotowych, w tym da ń mro ż onych (marki: Kotlin, Sorella, Elbro oraz Giuseppe), d ż emów, powide ł , konfitur i borówek (marka Kotlin oraz Sorella), s ł odyczy (marka Panda i Anna’s). Kotlin posiada jedn ą spó ł k ę zale ż n ą , tj. ww. Elbro. Przedmiotem dzia ł alno ś ci Elbro jest sprzeda ż da ń mro ż onych. Spó ł ka ta nie prowadzi dzia ł alno ś ci produkcyjnej. Rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw W my ś l art. 4 pkt 9 ustawy antymonopolowej, przez rynek w ł a ś ciwy rozumie si ę rynek towarów, które ze wzgl ę du na ich przeznaczenie, cen ę oraz w ł a ś ciwo ś ci, w tym jako ść , s ą uznawane przez ich nabywców za substytuty oraz s ą oferowane na obszarze, na którym, ze wzgl ę du na ich rodzaj i w ł a ś ciwo ś ci, istnienie barier dost ę pu do rynku, preferencje konsumentów, znacz ą ce ró ż nice cen i koszty transportu, panuj ą zbli ż one warunki konkurencji. A zatem rynek ten wyznaczaj ą zasadniczo dwa elementy: towar ( rynek produktowy ) i terytorium ( rynek geograficzny ). Maj ą c na wzgl ę dzie definicj ę rynku w ł a ś ciwego oraz kryteria wyznaczania rynków w ł a ś ciwych zawarte w rozporz ą dzeniu Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2007 r. w sprawie zg ł oszenia zamiaru koncentracji przedsi ę biorców (Dz. U. Nr 134, poz. 937), organ antymonopolowy uzna ł , i ż : A) Przedmiotowa koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym na: - krajowy rynek sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) d ż emów, obejmuj ą cy d ż emy, powid ł a, marmolady, konfitury, borówki i ż urawiny, - krajowy rynek sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) ketchupu, - krajowy rynek sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) koncentratu pomidorowego, - krajowy rynek sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) zup gotowych (z wy łą czeniem zup instant), - krajowy rynek sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) sosów gotowych (z wy łą czeniem sosów instant), 7 bowiem dzia ł alno ść uczestników koncentracji pokrywa si ę na tych rynkach, a łą czny udzia ł Agros Nova i Kotlin przekroczy ł próg 20 %. Poni ż ej przedstawiono szczegó ł owe uzasadnienie okre ś lenia rynków w ł a ś ciwych w aspekcie produktowym oraz geograficznym, charakterystyk ę poszczególnych rynków w ł a ś ciwych jak równie ż bariery wej ś cia na te rynki. Wskaza ć w tym miejscu nale ż y równie ż , ż e w latach 2006-2007 dzia ł alno ść uczestników koncentracji pokrywa ł a si ę równie ż na krajowym rynku sprzeda ż y da ń gotowych (z wy łą czeniem da ń mro ż onych). Jednak ż e łą czny udzia ł Agros Nova i Kotlin w tym rynku nie przekroczy ł , zarówno w 2006 r., jak i w 2007 r., poziomu 20 % (wyniós ł [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 1b za łą cznika nr 1 do decyzji] ). Zatem krajowy rynek sprzeda ż y da ń gotowych (z wy łą czeniem da ń mro ż onych), nie stanowi rynku w ł a ś ciwego, na który koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym. Ponadto do grudnia 2008 r. Kotlin posiada ł w swojej ofercie dania mro ż one (dania sprzedawane przez Elbro oraz pizz ę mro ż on ą sprzedawan ą pod mark ą „Sorella”). Obecnie Kotlin nie prowadzi ju ż produkcji da ń mro ż onych, a jedynie wyprzeda ż stanów magazynowych tych produktów. Szacunkowy udzia ł Kotlin w krajowym rynku sprzeda ż y da ń mro ż onych (w uj ę ciu warto ś ciowym) wyniós ł [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 2 za łą cznika nr 1 do decyzji] . Natomiast Agros Nova wprowadzi ł a do swojej oferty dania mro ż one (dania na bazie m ą ki i ziemniaków) dopiero pod koniec 2008 r., zatem w latach 2006-2007 dzia ł alno ść uczestników niniejszej koncentracji nie pokrywa ł a si ę na krajowym rynku sprzeda ż y da ń mro ż onych. 1. Okre ś lenie rynków w ł a ś ciwych w aspekcie produktowym 1.1. Rynek d ż emów obejmuj ą cy d ż emy, powid ł a, marmolady, konfitury, borówki i ż urawiny W odniesieniu do rynku d ż emów Agros Nova wskaza ł a, i ż rynek ten oprócz d ż emów obejmuje równie ż konfitury, powid ł a, ż urawin ę i borówki. D ż em jest przetworem owocowym, który obok powide ł , marmolady, konfitur i owoców pra ż onych, zaliczany jest do rynku tzw. produktów d ż emowych. Ka ż dy z ww. produktów ró ż ni si ę mi ę dzy sob ą zawarto ś ci ą owoców i konsystencj ą . D ż emy wyró ż niaj ą si ę spor ą ilo ś ci ą owoców rozdrobnionych b ą d ź w cz ą stkach, zawieszonych w ż elowanej galaretce. Konfitury to wyroby bardziej szlachetne, odznaczaj ą ce si ę spor ą ilo ś ci ą ca ł ych owoców lub ich du ż ych fragmentów, zatopionych w g ę stym syropie. Powid ł a to produkt podobny do marmolad, charakteryzuj ą cych si ę jednolit ą konsystencj ą , bez kawa ł ków owoców. Wed ł ug Agros Nova do tego samego rynku produktowego nale ż y zaliczy ć ż urawin ę . Ż urawina, ze wzgl ę du na zawarto ść owoców i cukru jest najbardziej zbli ż ona do konfitur, natomiast ze wzgl ę du na 8 konsystencj ę , do d ż emów. Wnioskodawca równie ż wskaza ł , ż e borówka – stanowi ą ca obok ż urawiny dodatek do serów oraz da ń mi ę snych – wraz z ż urawin ą stanowi cz ęść rynku d ż emów. Jednocze ś nie wnioskodawca nie zaliczy ł do rynku w ł a ś ciwego owoców pra ż onych. Przyj ę cie jednego rynku produktowego dla d ż emów, konfitur, powide ł , marmolady, ż urawin i borówek, w ocenie Agros Nova wynika z tego, ż e produkty te – co do zasady - uznawane s ą przez konsumentów za substytuty – s ł u żą bowiem zaspokajaniu podobnych potrzeb ż ywno ś ciowych, s ą do ść ł atwo wzajemnie zast ę powalne, za ś ich proces produkcji jest praktycznie taki sam. Organ antymonopolowy postanowi ł uzna ć zasadno ść takiego okre ś lenia rynku w ł a ś ciwego dla d ż emów, rozumianych jako d ż emy, konfitury, marmolady, powid ł a, ż urawiny i borówki. Zasadne wydaje si ę natomiast wy łą czenie z rynku d ż emów owoców pra ż onych, które s ą komponentami do wyrobów cukierniczych i nie ma podstaw do uznania, ż e stanowi ą one substytut d ż emów, powide ł , konfitur, marmolady, ż urawiny czy te ż borówek. 1.2 Rynek ketchupu Ketchup to produkt na bazie pomidorów, stosowany jako dodatek do szerokiego asortymentu potraw. Najcz ęś ciej jest u ż ywany do mi ę s, kanapek, potraw z grilla, frytek oraz innego rodzaju da ń typu fast-food w celu poprawienia smaku potrawy. Ketchup jest zaliczany do kategorii sosów podawanych na zimno, która obejmuje kilka ró ż norodnych produktów, w tym m.in. musztardy, majonezy oraz wszelkiego rodzaju dressingi. Ka ż dy z ww. produktów sam w sobie stanowi odr ę bny rynek produktowy. Zasadno ść wyodr ę bnienia ketchupu z rynku sosów zimnych znajduje potwierdzenie w orzecznictwie europejskim (Decyzja COMP/M.1990 Unilever/Bestfoods) i wynika z ró ż nych cech charakterystycznych tego produktu oraz rodzajów zastosowa ń specyficznych dla produktów ka ż dej z odno ś nych kategorii. Ketchup jest oferowany na rynku nie b ę d ą cym cz ęś ci ą rynku innych kategorii sosów podawanych na zimno, w szczególno ś ci sosów na bazie majonezu, czy tzw. sosów „kuchni egzotycznej” oraz „etnicznej”. Z uwagi na powy ż sze, wyodr ę bnienie kategorii ketchupu jako rynku w ł a ś ciwego w niniejszej koncentracji jest w pe ł ni uzasadnione. 1.3 Rynek koncentratu pomidorowego Koncentrat pomidorowy jest pó ł produktem s ł u żą cym do dalszej obróbki kulinarnej (mo ż e np. s ł u ż y ć jako baza do sosów, sk ł adnik zupy pomidorowej itp.) nie jest on natomiast przeznaczony do bezpo ś redniej konsumpcji. Pomimo zbli ż onego procesu produkcji nale ż y rozró ż ni ć rynek koncentratu pomidorowego od rynku ketchupu. Wynika to przede wszystkim z tego, i ż inne jest przeznaczenie tych dwóch produktów. Koncentrat pomidorowy w odró ż nieniu od ketchupu nie jest produktem gotowym, stanowi ą cym ostateczny produkt przeznaczony do spo ż ycia przez konsumenta w charakterze dodatku do innych potraw. 9 1.4 Rynek zup gotowych Rynek zup, ze wzgl ę du na ich cechy charakterystyczne, ceny i zastosowania konsumenckie, mo ż na podzieli ć na trzy segmenty, tj. rynek zup w p ł ynie nadaj ą cych si ę do przechowywania w temperaturze otoczenia, rynek zup zwyk ł ych w proszku oraz rynek zup instant. Tego rodzaju klasyfikacja zosta ł a przyj ę ta przez Komisj ę Europejsk ą w sprawie COMP/M.1990 –Unilever/Bestfoods. Jak wynika z informacji dotycz ą cych bran ż y FMCG, podobn ą klasyfikacj ę stosuje zajmuj ą ca si ę m.in. badaniem rynków produktów spo ż ywczych AC Nielsen, która dzieli rynek zup na zupy suche instant, zupy suche do gotowania oraz zupy mokre. Z kolei Agros Nova wyodr ę bni ł a rynek zup gotowych i rynek zup instant, wskazuj ą c, i ż nie s ą uznawane przez odbiorców za substytuty zupy gotowe (inne ni ż instant) oraz zupy instant. Zupy gotowe (inne ni ż instant) – dost ę pne zarówno w s ł oikach, jak i opakowaniach kartonowych, s ą bowiem traktowane przez konsumentów (b ę d ą cych odbiorcami tych produktów) jako gotowe, pe ł nowarto ś ciowe dania od ż ywcze, mog ą ce stanowi ć element posi ł ku spo ż ywanego w domu. Stanowi ą one wr ę cz substytut zup przygotowywanych samodzielnie w domu. Tymczasem zupy instant (tzw. zupki chi ń skie czy te ż tzw. gor ą ce kubki), to produkty adresowane raczej do turystów, m ł odzie ż y, nie s ą one uznawane za dania pe ł nowarto ś ciowe. Zupy inne ni ż instant s ą , co do zasady, produktami dro ż szymi od zup instant. Podkre ś li ć w tym miejscu nale ż y, ż e podmioty z grupy kapita ł owej, do której nale ż y Agros Nova, jak równie ż Kolin, nie prowadz ą produkcji ani sprzeda ż y zup instant ani innych zup w proszku. Z powy ż szych wzgl ę dów organ antymonopolowy podziela stanowisko wnioskodawcy i uznaje, ż e na potrzeby niniejszej koncentracji w przypadku zup rynkiem w ł a ś ciwym w aspekcie produktowym jest rynek zup gotowych z wy łą czeniem zup instant. 1.5 Rynek sosów gotowych Analogicznie rzecz ma si ę z sosami gotowymi (innymi ni ż instant) i sosami instant. Sos gotowy (inny ni ż instant) dost ę pny jest w s ł oiku lub opakowaniu kartonowym i mo ż e w prosty sposób stanowi ć baz ę dla przygotowania pe ł nowarto ś ciowego dania obiadowego. Konsumenci postrzegaj ą tego rodzaju sosy jako bardziej naturalne i zdrowsze od sosów instant, które s ą przygotowywane przez konsumenta z proszku. Sosy instant s ą (z uwagi na swoje skoncentrowanie) zasadniczo ta ń sze od sosów innych ni ż instant. Z kolei Agros Nova podzieli ł a rynek sosów na sosy gotowe i sosy instant, wskazuj ą c, i ż uczestnicy planowanej koncentracji nie s ą obecni na rynku sosów instant. 10 1.6 Kwestia ewentualnego podzia ł u rynków produktowych ze wzgl ę du na przeznaczone dla sektora handlu detalicznego lub sektora us ł ug w zakresie ż ywienia Produkty spo ż ywcze, o których mowa powy ż ej, to produkty przeznaczone dla sektora handlu detalicznego, jak równie ż dla sektora us ł ug w zakresie ż ywienia. Nadmieni ć w tym miejscu nale ż y, ż e zgodnie z orzecznictwem Komisji Europejskiej zasadne jest wydzielenie odr ę bnych rynków produktowych bior ą c pod uwag ę kryterium przeznaczenia dla sektora handlu detalicznego lub sektora us ł ug w zakresie ż ywienia. Powy ż sze wynika m.in. z faktu, i ż kana ł y dystrybucji detalicznej ró ż ni ą si ę od kana ł ów dystrybucji sektora us ł ug w zakresie ż ywienia. Podkre ś li ć jednak ż e nale ż y, ż e zasadnicza dzia ł alno ść Agros Nova koncentruje si ę na sprzeda ż y produktów do sektora detalicznego, a sprzeda ż na rzecz sektora us ł ug ż ywienia stanowi [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 3 za łą cznika nr 1 do decyzji] ca ł kowitej sprzeda ż y produktów tej Spó ł ki. Wed ł ug Agros Nova oferta produktowa kierowana na rzecz sektora us ł ug ż ywienia nie ró ż ni si ę od oferty kierowanej do sektora handlu detalicznego. Zmiana opakowa ń poszczególnych produktów nie wymaga od przedsi ę biorcy ponoszenia du ż ych nak ł adów zwi ą zanych z odpowiednim dostosowaniem linii produkcyjnych i nie stanowi istotnej bariery dla prowadzenia dzia ł alno ś ci w zakresie produkcji i wprowadzania do obrotu tych towarów. Z kolei Kotlin nie wspó ł pracuje z klientami z sektora us ł ug w zakresie ż ywienia, a sprzeda ż jest kierowana bezpo ś rednio do dystrybutorów zajmuj ą cych si ę sprzeda żą do sektora detalicznego. W ocenie Kotlin, je ś li nawet produkty te trafiaj ą poprzez dystrybutorów sektora detalicznego do sektora us ł ug w zakresie ż ywienia, udzia ł Kotlin w tym sektorze jest bliski [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 4 za łą cznika nr 1 do decyzji] . Bior ą c pod uwag ę powy ż sze argumenty ewentualny dodatkowy podzia ł rynków w ł a ś ciwych ze wzgl ę du na przeznaczenie poszczególnych produktów dla sektora handlu detalicznego lub sektora us ł ug w zakresie ż ywienia nie wp ł yn ął by na ocen ę tych rynków w przedmiotowej sprawie. 1.7 Podsumowanie Przedstawiona powy ż ej charakterystyka poszczególnych produktów oraz analiza dzia ł alno ś ci uczestników koncentracji prowadzi do konkluzji, i ż klasyfikacja rynków produktowych zaproponowana przez wnioskodawc ę nie odbiega od klasyfikacji powszechnie uznawanej przez przedsi ę biorców prowadz ą cych tego typu dzia ł alno ść , jak równie ż zbli ż ona jest do sposobu klasyfikowania tych rynków produktowych przyjmowanego przez organizacje zajmuj ą ce si ę badaniem rynków ww. produktów. Okre ś lenie rynków w ł a ś ciwych w aspekcie produktowym w niniejszej koncentracji jako rynków sprzeda ż y rozumianej jako wprowadzanie do obrotu nie budzi zastrze ż e ń organu 11 antymonopolowego, który podziela w tym wzgl ę dzie stanowisko przedstawione przez Agros Nova, uznaj ą c przyj ę cie tego rodzaju klasyfikacji za uzasadnione. 2. Okre ś lenie rynków w ł a ś ciwych w aspekcie geograficznym Organ antymonopolowy podziela równie ż stanowisko wnioskodawcy w zakresie geograficznego wymiaru poszczególnych rynków produktowych. W aspekcie geograficznym rynki sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) ka ż dego z ww. produktów, a mianowicie: - d ż emów, obejmuj ą cego d ż emy, powid ł a, marmolady, konfitury, borówki i ż urawiny, - ketchupu, - koncentratu pomidorowego, - zup gotowych (z wy łą czeniem zup instant), - sosów gotowych (z wy łą czeniem sosów instant), maj ą charakter rynków krajowych, gdy ż , jak s ł usznie zauwa ż a Agros Nova, decyduj ą c ą rol ę odgrywaj ą tu preferencje konsumentów, przywi ą zanych do „swojej” marki. Preferencje konsumentów determinuj ą równie ż faktyczny zasi ę g sprzeda ż y poszczególnych produktów – eksport i import produktów obj ę tych niniejszym post ę powaniem jest niewielki (przyk ł adowo: eksport d ż emów Agros Nova stanowi [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 5 za łą cznika nr 1 do decyzji] ogólnej warto ś ci sprzeda ż y d ż emów i realizowany jest g ł ównie do Wielkiej Brytanii i USA) - która realizowana jest g ł ównie w kraju. Udzia ł marek innych ni ż krajowe w rynku jest nieznaczny. Ponadto pomi ę dzy poszczególnymi krajami UE istniej ą ró ż nice w cenach ww. produktów. Podkre ś li ć równie ż nale ż y, i ż na krajowy zasi ę g ww. rynków produktowych wskazuje dotychczasowe orzecznictwo Prezesa Urz ę du m.in. w sprawach zako ń czonych decyzj ą DOK- 9/2005 z dnia 20 stycznia 2005 r., decyzj ą RWA-34/2006 z dnia 25 sierpnia 2006 r., decyzj ą RWA -2/2007 z dnia 16 stycznia 2007 r., decyzj ą DOK-39/07 z dnia 10 kwietnia 2007 r. oraz przywo ł ywane ju ż powy ż ej w niniejszej decyzji orzecznictwo europejskie 1 . 3. Charakterystyka poszczególnych rynków w ł a ś ciwych 3.1 Krajowy rynek sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) d ż emu Wed ł ug wnioskodawcy wielko ść rynku szacowana w oparciu o dane AC Nielsen wynios ł a w 2006 r. 62.844 ton, natomiast w 2007 r. 42.225 ton. Warto ść tego rynku wynios ł a 1 Sprawa COMP/M. 1990 Unilever/Bestfood 12 odpowiednio 357.730.000 z ł oraz 256.730.000 z ł . Łą czny udzia ł uczestników planowanej koncentracji w krajowym rynku sprzeda ż y d ż emów, szacowany w oparciu o te dane przekroczy ł w latach 2006-2007 próg 20 %. Udzia ł y rynkowe uczestników planowanej koncentracji i ich najwi ę kszych konkurentów obj ę tych badaniem organu antymonopolowego obrazuje poni ż sza tabela: Tabela nr 1 Udzia ł w rynku w % (kryterium wielko ś ci sprzeda ż y) Udzia ł w rynku w % (kryterium warto ś ci sprzeda ż y) Lp. Przedsi ę biorca 2006 r. 2007 r. 2006 r. 2007 r. 1. Agros Nova 2. Kotlin [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 6 za łą cznika nr 1 do decyzji] 3. Stovit Group Sp. z o.o. 4. Materne Polska Sp. z o.o. 5. Prospona Sp. z o.o. 6. ZPOiW Lubawa 7. ZPS Jamar Sp.j. 8. Mispol S.A. 9. Scandic Food Sp. z o.o. 10. POiW Anna 11. POiW Gomar 12. Stoczek Sp. z o.o. 13. Rolfroz Sp. z o.o. 14. ZPOW Orzech Sp. z o.o. 15. Pozostali konkurenci obj ę ci badaniem [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 1 za łą cznika nr 2 do decyzji] Ź ród ł o: Panel handlu detalicznego AC Nielsen i dane w ł asne uczestników koncentracji oraz dane konkurentów Z powy ż szego zestawienia wynika, ż e łą czny udzia ł Agros Nova i Kotlin w 2006 r. wyniós ł [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 7 za łą cznika nr 1 do decyzji] w uj ę ciu ilo ś ciowym i [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 8 za łą cznika nr 1 do decyzji] w uj ę ciu warto ś ciowym, za ś w 2007 r. [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 9 za łą cznika nr 1 do decyzji] w uj ę ciu ilo ś ciowym i [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 10 za łą cznika nr 1 do 13 decyzji] w uj ę ciu warto ś ciowym. Najwi ę kszy konkurent, tj. Stovit Group Sp. z o.o. z siedzib ą w Bydgoszczy posiada ł w 2006 r. udzia ł w rynku w wysoko ś ci [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 2 za łą cznika nr 2 do decyzji] w uj ę ciu ilo ś ciowym i [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 3 za łą cznika nr 2 do decyzji] w uj ę ciu warto ś ciowym, a w 2007 r. odpowiednio [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 4 za łą cznika nr 2 do decyzji] . Udzia ł nast ę pnego konkurenta, tj. Materne Polska Sp. z o.o. z siedzib ą w Ł opatkach oscylowa ł w granicach [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 5 za łą cznika nr 2 do decyzji] w 2006 r. i w 2007 r., zarówno w uj ę ciu warto ś ciowym, jak i ilo ś ciowym. Udzia ł ż adnego z pozosta ł ych konkurentów wskazanych przez Agros Nova nie przekroczy ł progu [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 6 za łą cznika nr 2 do decyzji] zarówno w uj ę ciu ilo ś ciowym, jak i warto ś ciowym. Dodatkowo Agros Nova, powo ł uj ą c si ę na dane GUS dotycz ą ce produkcji d ż emów z owoców innych ni ż cytrusowe w uj ę ciu ilo ś ciowym za lata 2006-2007, z uwagi na niewielkie, jej zdaniem, znaczenie importu i eksportu tych d ż emów, wskaza ł a, i ż mo ż na przyj ąć , ż e wielko ść ogólnopolskiego rynku sprzeda ż y d ż emów, rozumianego jako rynek wprowadzania d ż emów do obrotu, w uj ę ciu ilo ś ciowym jest, co do zasady, równa wielko ś ci ogólnopolskiego rynku produkcji d ż emów. W zwi ą zku z powy ż szym Agros Nova wskaza ł a, ż e wielko ść ogólnopolskiego rynku sprzeda ż y d ż emów w 2006 r. wynios ł a 59,3 tys. ton, a w 2007 r. 57, 3 tys. ton. Jednocze ś nie z uwagi na fakt, i ż GUS nie publikuje informacji dotycz ą cych wielko ś ci rynku d ż emów w uj ę ciu warto ś ciowym, wnioskodawca wskaza ł , i ż wed ł ug jego bardzo ostro ż nych szacunków warto ść rynku d ż emów w latach 2006-2007 kszta ł towa ł a si ę w wysoko ś ci co najmniej 360 mln z ł w ka ż dym z tych lat. Przy tak okre ś lonej wielko ś ci rynku sprzeda ż y d ż emów łą czny udzia ł Agros Nova i Kotlin w 2006 r. wyniós ł [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 11 za łą cznika nr 1 do decyzji] w uj ę ciu ilo ś ciowym i [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 12 za łą cznika nr 1 do decyzji] w uj ę ciu warto ś ciowym. W 2007 r. łą czny udzia ł tych przedsi ę biorców wyniós ł [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 13 za łą cznika nr 1 do decyzji] w uj ę ciu ilo ś ciowym i [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 14 za łą cznika nr 1 do decyzji] w uj ę ciu warto ś ciowym. W przypadku konkurentów Agros Nova i Kotlin jedynie Stovit Group Sp. z o.o. osi ą gn ęł a udzia ł w rynku przekraczaj ą cy [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 7 za łą cznika nr 2 do decyzji] . Udzia ł ż adnego z pozosta ł ych konkurentów nie przekroczy ł progu [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 8 za łą cznika nr 2 do decyzji] w uj ę ciu warto ś ciowym, zarówno w 2006 r., jak i w 2007 r. Pod wzgl ę dem ilo ś ciowym jedynie Materne Polska Sp. z o.o. osi ą gn ęł a udzia ł w wysoko ś ci [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 9 za łą cznika nr 2 do decyzji] . 14 W celu zweryfikowania informacji przekazanych przez wnioskodawc ę w zakresie wielko ś ci krajowego rynku sprzeda ż y d ż emów, organ antymonopolowy przeprowadzi ł badanie rynku, którym obj ę tych zosta ł o 39 producentów d ż emów. Obj ę ci badaniem przedsi ę biorcy sprzedali w 2006 r. 43 015 ton d ż emów wartych 261 078 548 z ł , natomiast w 2007 r. odpowiednio 41 234 ton wartych 259 833 239 z ł . Wyniki przeprowadzonego badania obrazuje poni ż sze zestawienie. Udzia ł y rynkowe (w %) w odniesieniu do ilo ś ci oraz warto ś ci sprzeda ż y d ż emów Tabela nr 2 Udzia ł w rynku w % (kryterium wielko ś ci sprzeda ż y) Udzia ł w rynku w % (kryterium warto ś ci sprzeda ż y) Lp. Przedsi ę biorca 2006 r. 2007 r. 2006 r. 2007 r. 1. Agros Nova 2. Kotlin [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 15 za łą cznika nr 1 do decyzji] 3. Stovit Group Sp. z o.o. 4. Materne Polska Sp. z o.o. 5. Prospona Sp. z o.o. 6. POiW Lubawa 7. ZPS Jamar Sp.j. 8. Mispol S.A. 9. Scandic Food Sp. z o.o. 10. POiW Anna 11. POiW Gomar 12. Stoczek Sp. z o.o. 13. Rolfroz Sp. z o.o. 14. ZPOW Orzech Sp. z o.o. 15. SOP Pszczó ł ka 16. Maspex S.A. 17. Mi ę dzychód 18. ZPOW Tenczynek 19. DAGOMA Sp. z o.o. 20. ZPOiW Vortumnus [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 10 za łą cznika nr 2 do decyzji ] 15 21. Vidan Sp.j. 22. Kowalewski Sp. z o.o. 23. Fruktus Sp.j. 24. Rolnik Sp. z o.o. 25. Budrex Sp. z o.o. 26. North Coast 27. Polan 28. Pozostali przedsi ę biorcy obj ę ci badaniem Nadmieni ć w tym miejscu nale ż y, ż e badaniem obj ę to przedsi ę biorców wskazanych przez wnioskodawc ę jako konkurentów uczestników koncentracji, przedsi ę biorców wskazanych jako konkurentów przez badanych przedsi ę biorców oraz innych przedsi ę biorców o których organ antymonopolowy powzi ął wiadomo ść z ogólnie dost ę pnych ź róde ł . Wielko ść krajowego rynku sprzeda ż y d ż emów uj ę ta w powy ż szej tabeli zawiera jedynie wielko ść sprzeda ż y d ż emów wyprodukowanych przez badanych przedsi ę biorców, za ś tylko w przypadku North Coast S.A. informacja dotyczy sprzeda ż y produktów nie wytworzonych w Polsce. Podobnie jak dane AC Nielsen i dane pochodz ą ce z GUS-u, zebrane przez organ antynopolowy informacje równie ż nie pozwalaj ą na precyzyjne okre ś lenie udzia ł u w rynku uczestników planowanej koncentracji. Jednak ż e z analizy udzia ł ów rynkowych wszystkich badanych przedsi ę biorców wynika, ż e Agros Nova jest bez w ą tpienia liderem tego rynku produktowego. Istotnymi konkurentami s ą jedynie Stovit Group Sp. z o.o. oraz Kotlin, który pozostaje trzecim graczem na tym rynku. W wyniku planowanej koncentracji Agros Nova b ę dzie dysponowa ć łą cznie z Kotlin udzia ł em w rynku wynosz ą cym [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 16 za łą cznika nr 1 do decyzji] w uj ę ciu ilo ś ciowym i [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 17 za łą cznika nr 1 do decyzji] w uj ę ciu warto ś ciowym. Jedynym licz ą cym si ę konkurentem pozostanie Stovit Group Sp. z o.o. (udzia ł y w 2007 r. [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 11 za łą cznika nr 2 do decyzji] odpowiednio). Przeprowadzone przez organ antymonopolowy badanie potwierdza, i ż stopie ń rozproszenia pozosta ł ych konkurentów pozostaje niezmienn ą cech ą tego rynku. Podkre ś li ć równie ż nale ż y, ż e d ż emy marki Agros Nova i Kotlin nale żą do najcz ęś ciej spo ż ywanych tego rodzaju produktów w Polsce. Wskazuj ą na to informacje pochodz ą ce z portalu FMCG.pl oparte na badaniu TGI MillwardBrown SMG/KRC, lipiec 2007 – czerwiec 2008. Popularno ść poszczególnych marek d ż emów obrazuje poni ż szy wykres 2 . Stoczek 1,9% Andros 1,8% Stovit 1,8% Materne 3,5% Vorumtus 1,5% Inne 1,9% Mi ę dzychód 5,5% Sorella 9% Ł ow icz 59,8% Kotlin 11,2% Fruktus 4,8 Nadmieni ć w tym miejscu równie ż nale ż y, ż e popularno ść spo ż ywania d ż emów marki „ Ł owicz” i „Kotlin” na przestrzeni ostatnich kilku lat utrzymuje si ę na wzgl ę dnie sta ł ym poziomie (dla porównania wg badania TGI, SMG/KRC, lipiec 2003 – czerwiec 2004 – marka „ Ł owicz” 53,8 %, „Kotlin” 14,1 %). Powy ż sze oznacza, i ż w tym segmencie rynku marki uczestników planowanej koncentracji s ą ustabilizowane, zw ł aszcza w porównaniu z markami konkurentów. Rozpoznawalna marka z pewno ś ci ą sprzyja utrzymywaniu przewagi konkurencyjnej Agros Nova i Kotlin nad pozosta ł ymi przedsi ę biorcami dzia ł aj ą cymi na tym rynku. W celu oceny stanu koncentracji na krajowym rynku sprzeda ż y d ż emów przed i po dokonaniu koncentracji organ antymonopolowy pos ł u ż y ł si ę tak ż e wska ź nikiem koncentracji rynku liczonym wed ł ug metody Herfindala-Hirshmana (HHI), który jest najcz ęś ciej stosowany w praktyce antymonopolowej. Warto ść tego wska ź nika waha si ę w granicach od 0 do 10.000 (je ż eli udzia ł y w rynku mierzone s ą w procentach). W ga łę zi przemys ł u, w której dzia ł a tylko jedno przedsi ę biorstwo (monopol) wska ź nik HHI wynosi 10.000, natomiast w sytuacji konkurencji HHI zmierza do zera. Przypisuje on wi ę ksz ą wag ę udzia ł om w rynku wi ę kszych firm, co pozostaje w zgodzie z ich relatywnym znaczeniem na rynku. Spektrum 16 2 Sporz ą dzono w oparciu o dane zawarte w portalu FMCG.pl - serwisie informacyjnym bran ż y dóbr szybkozbywalnych FMCG 17 koncentracji rynku mierzone indeksem HHI dzieli si ę na trzy zakresy, które mo ż na scharakteryzowa ć jako: - rynek nieskoncentrowany (HHI poni ż ej 1000), - rynek umiarkowanie skoncentrowany (HHI pomi ę dzy 1000 a 1800), - rynek wysoce skoncentrowany (HHI powy ż ej 1800). Poziom koncentracji, mierzony wska ź nikiem Herfindala-Hirshmana (HHI) dla krajowego rynku sprzeda ż y d ż emów w 2006 r. kszta ł towa ł si ę nast ę puj ą co: - wska ź nik HHI przed dokonaniem koncentracji: - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu ilo ś ciowym – HHI =1659,9 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu warto ś ciowym – HHI = 2290,4 - wska ź nik HHI po dokonaniu koncentracji: - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu ilo ś ciowym – HHI = 2425,9 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu warto ś ciowym – HHI = 3240,8 Poziom koncentracji, mierzony wska ź nikiem Herfindala-Hirshmana (HHI) dla tego rynku w 2007 r. kszta ł towa ł si ę nast ę puj ą co: - wska ź nik HHI przed dokonaniem koncentracji: - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu ilo ś ciowym – HHI =1814,5 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu warto ś ciowym – HHI = 2324,3 - wska ź nik HHI po dokonaniu koncentracji: - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu ilo ś ciowym – HHI = 2418,0 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu warto ś ciowym – HHI = 3090,4 Interpretuj ą c powy ż sze warto ś ci wska ź nika HHI mo ż na stwierdzi ć , i ż przed dokonaniem przedmiotowej koncentracji krajowy rynek sprzeda ż y d ż emów mierzony ilo ś ci ą sprzeda ż y tego asortymentu w 2006 r. jest umiarkowanie skoncentrowany – warto ść HHI nie przekracza bowiem 1800. Warto ść HHI mierzona warto ś ciowo przekracza 1800, co wskazuje, i ż rynek ten jest rynkiem wysoce skoncentrowanym. W 2007 r. warto ść HHI wed ł ug ka ż dego z ww. kryteriów przekracza 1800. Po dokonaniu planowanej koncentracji warto ść HHI wed ł ug obu kryteriów, zarówno w 2006 r., jak i w 2007 r. przekracza 2400. Wzrost wska ź nika HHI na tym rynku, jaki nast ą pi ł 18 w wyniku przedmiotowej koncentracji, wyniós ł w 2006 r. wed ł ug ilo ś ci sprzeda ż y 766, a wed ł ug warto ś ci sprzeda ż y 950. W 2007 r. warto ść HHI wzros ł a odpowiednio o 603 i 766. 3.2 Krajowy rynek sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) ketchupu Wed ł ug wnioskodawcy wielko ść rynku szacowana w oparciu o dane AC Nielsen wynios ł a w 2006 r. 47.338 ton, natomiast w 2007 r. 52.095 ton. Warto ść tego rynku wynios ł a odpowiednio 261.350.802 z ł oraz 307.535.388 z ł . Łą czny udzia ł uczestników planowanej koncentracji w krajowym rynku sprzeda ż y ketchupu, szacowany w oparciu o te dane przekroczy ł w latach 2006-2007 próg 20 %. Udzia ł y rynkowe uczestników planowanej koncentracji i ich najwi ę kszych konkurentów obj ę tych badaniem organu antymonopolowego obrazuje poni ż sza tabela: Tabela nr 3 Udzia ł w rynku w % (kryterium wielko ś ci sprzeda ż y) Udzia ł w rynku w % (kryterium warto ś ci sprzeda ż y) L.p. Przedsi ę biorca 2006 r. 2007 r. 2006 r. 2007 r. 1. Agros Nova 2. Kotlin [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 18 za łą cznika nr 1 do decyzji] 3. Unilever S.A. 4. ZPOW Dawtona 5. HJ Heinz Polska S.A. [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 12 za łą cznika nr 2 do decyzji] Ź ród ł o: Panel handlu detalicznego AC Nielsen i dane w ł asne uczestników koncentracji oraz dane konkurentów Z ustale ń organu antymonopolowego wynika, ż e powy ż sze dane dotycz ą ce wielko ś ci krajowego rynku sprzeda ż y ketchupu nie oddaj ą pe ł nej wielko ś ci tego rynku. Z badania rynku ketchupu przeprowadzonego przez organ antymonopolowy w trakcie niniejszego post ę powania wynika, ż e w 2006 r. sprzedano na rynku krajowym co najmniej 71,5 tys. ton ketchupu o warto ś ci ok. 244 mln z ł , a w 2007 r. co najmniej 75 tys. ton ketchupu o warto ś ci ok. 273 mln z ł (warto ść przychodów netto). Wskazana wielko ść rynku uwzgl ę dnia sprzeda ż ketchupu pochodzenia krajowego zrealizowan ą zarówno przez najwi ę kszych krajowych wytwórców, w tym sprzeda ż uczestników planowanej koncentracji i ich najwi ę kszych konkurentów, takich jak Unilever S.A., HJ Heinz Polska S.A., ZPOW Dawtona i Firma Roleski Sp.j., jak równie ż sprzeda ż kilkunastu mniejszych producentów, w łą cznej liczbie 27 przedsi ę biorców. Wyniki badania obrazuje poni ż sza tabela. 19 Udzia ł y rynkowe (w %) w odniesieniu do ilo ś ci oraz warto ś ci sprzeda ż y ketchupu Tabela nr 4 Udzia ł w rynku w % (kryterium wielko ś ci sprzeda ż y) Udzia ł w rynku w % (kryterium warto ś ci sprzeda ż y) L.p. Przedsi ę biorca 2006 r. 2007 r. 2006 r. 2007 r. 1. Agros Nova 2. Kotlin [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 19 za łą cznika nr 1 do decyzji] 3. Unilever S.A. 4. ZPOW Dawtona. 5. HJ Heinz Polska S.A. 6. Firma Roleski Sp.j. 7. Develey Polska Sp. z o.o. 8. Fanex Ż era ń Sp. z o.o. 9. ZPS Jamar Sp.j 10. Pozostali (18 firm) [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 13 za łą cznika nr 2 do decyzji] Z uwagi na brak wiarygodnych danych w zakresie obrotu tym produktem z zagranic ą w latach 2006-2007, uwzgl ę dniaj ą c jedynie wielko ść krajowej sprzeda ż y ketchupu zrealizowanej przez przedsi ę biorców obj ę tych badaniem rynkowym przeprowadzonym przez organ antymonopolowy, łą czny udzia ł Agros Nova i Kotlin oscylowa ł w granicach [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 20 za łą cznika nr 1 do decyzji] w 2006 r. oraz [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 21 za łą cznika nr 1 do decyzji] w 2007 r. Podkre ś li ć w tym miejscu nale ż y, ż e na przedmiotowym rynku uczestnicy koncentracji spotykaj ą si ę z istotn ą konkurencj ą ze strony trzech przedsi ę biorców, tj. Unilever S.A., HJ Heinz Polska S.A. i ZPOW Dawtona. W 2006 r. Unilever S.A. osi ą gn ął udzia ł w rynku w wysoko ś ci [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 14 za łą cznika nr 2 do decyzji] , za ś w 2007 r. odpowiednio [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 15 za łą cznika nr 2 do decyzji] Z kolei udzia ł HJ Heinz Polska S.A. w 2006 r. wyniós ł [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 16 za łą cznika nr 2 do decyzji] , a w 2007 r. [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 17 za łą cznika nr 2 do decyzji] . W przypadku ZPOW Dawtona udzia ł rynkowy w 2006 r. wyniós ł [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 18 za łą cznika nr 2 do decyzji] , za ś w 2007 r. odpowiednio [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 19 za łą cznika nr 2 do decyzji] . Udzia ł 20 ż adnego z pozosta ł ych przedsi ę biorców obj ę tych badaniem zarówno w 2006 r., jak i w 2007 r. nie przekroczy ł [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 20 za łą cznika nr 2 do decyzji] w uj ę ciu ilo ś ciowym, jak i warto ś ciowym. W celu oceny stanu koncentracji na krajowym rynku sprzeda ż y ketchupu organ antymonopolowy pos ł u ż y ł si ę tak ż e wska ź nikiem koncentracji (HHI). Poziom koncentracji, mierzony wska ź nikiem Herfindala-Hirshmana (HHI) dla tego rynku w 2006 r. kszta ł towa ł si ę nast ę puj ą co: - wska ź nik HHI przed dokonaniem koncentracji: - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu ilo ś ciowym – HHI =1334,84 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu warto ś ciowym – HHI = 1518,76 - wska ź nik HHI po dokonaniu koncentracji: - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu ilo ś ciowym – HHI = 1497,68 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu warto ś ciowym – HHI = 1859,1 Poziom koncentracji, mierzony wska ź nikiem Herfindala-Hirshmana (HHI) dla tego rynku w 2007 r. kszta ł towa ł si ę nast ę puj ą co: - wska ź nik HHI przed dokonaniem koncentracji: - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu ilo ś ciowym – HHI =1434,56 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu warto ś ciowym – HHI = 1532,12 - wska ź nik HHI po dokonaniu koncentracji: - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu ilo ś ciowym – HHI = 1581,44 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu warto ś ciowym – HHI = 1804,46 Interpretuj ą c powy ż sze warto ś ci wska ź nika HHI mo ż na stwierdzi ć , i ż w latach 2006 - 2007 przed dokonaniem przedmiotowej koncentracji krajowy rynek sprzeda ż y ketchupu, zarówno wed ł ug kryterium sprzeda ż y ilo ś ciowej, jak i warto ś ciowej jest umiarkowanie skoncentrowany – warto ść HHI nie przekracza bowiem 1800. Po realizacji przedmiotowej koncentracji zarówno w 2006 r., jak i w 2007 r. warto ść HHI mierzona ilo ś ci ą sprzeda ż y nie przekracza 1800. Natomiast warto ść HHI wed ł ug kryterium warto ś ci sprzeda ż y zarówno w 2006 r., jak i w 2007 r. nieznacznie przekracza 1800, co wskazuje, i ż rynek ten jest rynkiem wysoce skoncentrowanym. 21 Jednocze ś nie przyrost warto ś ci HHI w 2007 r. wyniós ł 162,8 wed ł ug kryterium ilo ś ciowego i 340,3 wed ł ug kryterium warto ś ciowego. W 2007 r. przyrost warto ś ci HHH wyniós ł odpowiednio 146,9 i 272,3. W tym miejscu nale ż y wskaza ć , i ż taka wysoka warto ść wska ź nika HHI w uj ę ciu warto ś ciowym wynika zarówno z wysokiego udzia ł u, jaki posiada ć b ę dzie Agros Nova po dokonaniu niniejszej transakcji, jak i wysokich udzia ł ów, jakie posiadaj ą g ł ówni konkurenci uczestników koncentracji, tj. Unilever S.A. i HJ Heinz Polska S.A. 3.3. Krajowy rynek sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) koncentratu pomidorowego Wed ł ug wnioskodawcy wielko ść rynku szacowana w oparciu o dane AC Nielsen wynios ł a w 2006 r. 47.338 ton, natomiast w 2007 r. 52.095 ton. Warto ść tego rynku wynios ł a odpowiednio 261.350.802 z ł oraz 307.535.388 z ł . Łą czny udzia ł uczestników planowanej koncentracji w krajowym rynku sprzeda ż y koncentratu pomidorowego, szacowany w oparciu o te dane przekroczy ł w latach 2006-2007 próg 20 %. Udzia ł y rynkowe uczestników planowanej koncentracji i ich najwi ę kszych konkurentów obj ę tych badaniem organu antymonopolowego obrazuje poni ż sza tabela: Tabela nr 5 Udzia ł w rynku w % (kryterium wielko ś ci sprzeda ż y) Udzia ł w rynku w % (kryterium warto ś ci sprzeda ż y) L.p. Przedsi ę biorca 2006 r. 2007 r. 2006 r. 2007 r. 1. Agros Nova 2. Kotlin [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 22 za łą cznika nr 1 do decyzji] 3. ZPOW Dawtona 4. HJ Heinz Polska S.A. [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 21 za łą cznika nr 2 do decyzji] Ź ród ł o: Panel handlu detalicznego AC Nielsen i dane w ł asne uczestników koncentracji oraz dane konkurentów Z ustale ń organu antymonopolowego wynika, ż e powy ż sze dane dotycz ą ce wielko ś ci krajowego rynku sprzeda ż y koncentratu pomidorowego nie oddaj ą jego pe ł nej wielko ś ci. Z badania rynku koncentratu pomidorowego przeprowadzonego przez organ antymonopolowy w trakcie niniejszego post ę powania antymonopolowego wynika, ż e w 2006 r. sprzedano na rynku krajowym co najmniej 37 tys. ton koncentratu pomidorowego o warto ś ci ok. 215,8 mln z ł , a w 2007 r. co najmniej 35,5 tys. ton koncentratu o warto ś ci ok. 222 mln z ł (warto ść sprzeda ż y netto). Wspomniana wielko ść rynku uwzgl ę dnia sprzeda ż 22 koncentratu pochodzenia krajowego zrealizowan ą zarówno przez najwi ę kszych krajowych wytwórców, w tym sprzeda ż uczestników planowanej koncentracji i ich najwi ę kszych konkurentów, takich jak HJ Heinz Polska S.A., ZPOW Dawtona, jak równie ż sprzeda ż 19 mniejszych producentów. Łą cznie badaniem obj ę to 24 przedsi ę biorców. Wyniki badania obrazuje poni ż sza tabela: Udzia ł y rynkowe (w %) w odniesieniu do ilo ś ci oraz warto ś ci sprzeda ż y koncentratu pomidorowego Tabela nr 6 Udzia ł w rynku w % (kryterium wielko ś ci sprzeda ż y) Udzia ł w rynku w % (kryterium warto ś ci sprzeda ż y) L.p. Przedsi ę biorca 2006 r. 2007 r. 2006 r. 2007 r. 1. Agros Nova 2. Kotlin [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 23 za łą cznika nr 1 do decyzji] 3. ZPOW Dawtona 4. HJ Heinz Polska S.A. 5. Rolfroz Sp. z o.o. 6. ZPS Jamar Sp.j. 7. FH Rolnik S.j. 8. FRUKTUS Sp.j. 9. Firma Roleski Sp.j. 10. Unilever S.A. 11. Develey Polska Sp. z o.o. 12. Podravka Polska Sp. z o.o. 13. Firma Bracia Urbanek 14. Pozostali (11 firm) [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 22 za łą cznika nr 2 do decyzji] Z uwagi na brak wiarygodnych danych w zakresie obrotu tym produktem z zagranic ą w latach 2006-2007, szacuj ą c pozycj ę rynkow ą uczestników planowanej koncentracji w wielko ś ci rynku uwzgl ę dniono jedynie wielko ść krajowej sprzeda ż y koncentratu pomidorowego zrealizowan ą przez przedsi ę biorców obj ę tych badaniem. W odniesieniu do tak okre ś lonej wielko ś ci rynku łą czny udzia ł Agros Nova i Kotlin oscylowa ł w granicach 23 [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 24 za łą cznika nr 1 do decyzji] w 2006 r. Natomiast w 2007 r. udzia ł ten wyniós ł [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 25 za łą cznika nr 1 do decyzji] . Podkre ś li ć w tym miejscu nale ż y, ż e na przedmiotowym rynku uczestnicy koncentracji spotykaj ą si ę z istotn ą konkurencj ą ze strony dwóch przedsi ę biorców, tj. HJ Heinz Polska S.A. i ZPOW Dawtona. W 2006 r. HJ Heinz Polska S.A. osi ą gn ęł a udzia ł w rynku w wysoko ś ci [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 23 za łą cznika nr 2 do decyzji] , za ś w 2007 r. udzia ł y te wynios ł y odpowiednio [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 24 za łą cznika nr 2 do decyzji] . Z kolei udzia ł ZPOW Dawtona w 2006 r. wyniós ł [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 25 za łą cznika nr 2 do decyzji] , a w 2007 r. [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 26 za łą cznika nr 2 do decyzji] . Ż aden z pozosta ł ych przedsi ę biorców obj ę tych badaniem organu antymonopolowego nie osi ą gn ął udzia ł u w rynku przekraczaj ą cego [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 27 za łą cznika nr 2 do decyzji] zarówno w uj ę ciu rynku ilo ś ciowym, jak i warto ś ciowym. Analiza struktury konkurencji na tym rynku produktowym wskazuje, ż e uczestnicy koncentracji konkuruj ą z dwoma graczami, którzy stanowi ą istotn ą przeciwwag ę dla po łą czonych Agros Nova i Kotlin, bowiem ka ż dy z nich dysponuje udzia ł em w rynku [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 28 za łą cznika nr 2 do decyzji] łą czny udzia ł uczestników planowanej koncentracji osi ą gni ę ty w 2006 r. i w 2007 r., zarówno pod wzgl ę dem ilo ś ci, jak i warto ś ci sprzedanego koncentratu pomidorowego. W celu oceny stanu koncentracji na krajowym rynku sprzeda ż y koncentratu pomidorowego organ antymonopolowy pos ł u ż y ł si ę tak ż e wska ź nikiem koncentracji (HHI). Poziom koncentracji, mierzony wska ź nikiem Herfindala-Hirshmana (HHI) dla tego rynku w 2006 r. kszta ł towa ł si ę nast ę puj ą co: - wska ź nik HHI przed dokonaniem koncentracji: - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu ilo ś ciowym – HHI =2514,34 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu warto ś ciowym – HHI = 2629,4 - wska ź nik HHI po dokonaniu koncentracji: - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu ilo ś ciowym – HHI = 2657,96 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu warto ś ciowym – HHI = 2830,4 Poziom koncentracji, mierzony wska ź nikiem Herfindala-Hirshmana (HHI) dla tego rynku w 2007 r. kszta ł towa ł si ę nast ę puj ą co: 24 - wska ź nik HHI przed dokonaniem koncentracji: - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu ilo ś ciowym – HHI =2773,04 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu warto ś ciowym – HHI = 2925,58 - wska ź nik HHI po dokonaniu koncentracji: - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu ilo ś ciowym – HHI = 2832,7 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu warto ś ciowym – HHI = 3005,8 Interpretuj ą c powy ż sze warto ś ci wska ź nika HHI mo ż na stwierdzi ć , i ż ju ż przed dokonaniem przedmiotowej koncentracji krajowy rynek sprzeda ż y koncentratu pomidorowego jest rynkiem wysoce skoncentrowanym – warto ść HHI wed ł ug ka ż dego z ww. kryteriów zarówno w 2006 r., jak i w 2007 r. przekracza 2500. Po dokonaniu planowanej koncentracji rynek ten b ę dzie jeszcze bardziej skoncentrowany. Warto ść HHI wed ł ug ka ż dego z ww. kryteriów zarówno w 2006 r., jak i w 2007 r. przekracza 2800. Jednocze ś nie przyrost warto ś ci HHI w 2006 r. wyniós ł wed ł ug kryterium ilo ś ciowego 143,6, a wed ł ug kryterium warto ś ciowego 201. W 2007 r. przyrost warto ś ci HHI wyniós ł odpowiednio 59,66 i 80,22. Jednak ż e nale ż y stwierdzi ć , i ż taka wysoka warto ść wska ź nika HHI wynika z bardzo wysokich udzia ł ów g ł ównych konkurentów Agros Nova i Kotlin, tj. HJ Heinz Polska S.A. i ZPOW Dawtona. 3.4 Krajowy rynek sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) zup gotowych (z wy łą czeniem zup instant) Wed ł ug wnioskodawcy wielko ść rynku szacowana w oparciu o dane AC Nielsen wynios ł a w 2006 r. 8.153 ton, natomiast w 2007 r. 9.303 tony. Warto ść tego rynku wynios ł a odpowiednio 28.298.147 z ł oraz 32.049.668 z ł . Łą czny udzia ł uczestników planowanej koncentracji w krajowym rynku sprzeda ż y zup gotowych, szacowany w oparciu o te dane przekroczy ł w latach 2006-2007 próg 20 %. Udzia ł y rynkowe uczestników planowanej koncentracji i ich najwi ę kszych konkurentów obj ę tych badaniem organu antymonopolowego obrazuje poni ż sza tabela: 25 Tabela nr 7 Udzia ł w rynku w % (kryterium wielko ś ci sprzeda ż y) Udzia ł w rynku w % (kryterium warto ś ci sprzeda ż y) Lp. Przedsi ę biorca 2006 r. 2007 r. 2006 r. 2007 r. 1. Agros Nova 2. Kotlin [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 26 za łą cznika nr 1 do decyzji] 3. WW Ż Profi S.A. 4. Unilever S.A. 5. Kowalewski Sp. z o.o. [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 29 za łą cznika nr 2 do decyzji] Ź ród ł o: Panel handlu detalicznego AC Nielsen i dane w ł asne uczestników koncentracji oraz dane konkurentów Wskaza ć w tym miejscu nale ż y, ż e Kotlin od 2007 r. nie prowadzi produkcji ani sprzeda ż y zup gotowych. Z badania rynku zup gotowych (z wy łą czeniem zup instant) przeprowadzonego przez organ antymonopolowy w trakcie niniejszego post ę powania wynika, ż e w 2006 r. sprzedano na rynku krajowym co najmniej 9,2 tys. ton zup gotowych o warto ś ci ok. 33,8 mln z ł , a w 2007 r. co najmniej 9,1 tys. ton zup gotowych o warto ś ci ok. 31,8 mln z ł (warto ść przychodów netto). Wskazana wielko ść rynku uwzgl ę dnia sprzeda ż zup gotowych pochodzenia krajowego zrealizowan ą przez najwi ę kszych krajowych wytwórców tych produktów, w tym m.in. sprzeda ż uczestników planowanej koncentracji i jej najwi ę kszych konkurentów, takich jak WW Ż Profi S.A., PAMAPOL S.A., Unilever S.A., Kowalewski Sp. z o.o., MISPOL S.A. oraz HJ Heinz Polska S.A. Łą cznie badaniem obj ę to 11 przedsi ę biorców. Wyniki badania rynkowego przeprowadzonego przez organ antymonopolowy obrazuje poni ż sza tabela. Udzia ł y rynkowe (w %) w odniesieniu do ilo ś ci oraz warto ś ci sprzeda ż y zup gotowych Tabela nr 8 Udzia ł w rynku w % (kryterium wielko ś ci sprzeda ż y) Udzia ł w rynku w % (kryterium warto ś ci sprzeda ż y) Lp. Przedsi ę biorca 2006 r. 2007 r. 2006 r. 2007 r. 1. Agros Nova 2. Kotlin [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 27 za łą cznika nr 1 do decyzji] 26 3. WW Ż Profi S.A. 4. Unilever S.A. 5. Kowalewski Sp. z o.o. 6. PAMAPOL S.A. 7. HJ Heinz Polska S.A. 8. Mispol S.A. 9. Pozostali (3) [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 30 za łą cznika nr 2 do decyzji] Z uwagi na brak wiarygodnych danych w zakresie obrotu tym produktem z zagranic ą w latach 2006-2007, uwzgl ę dniaj ą c jedynie wielko ść krajowej sprzeda ż y zup gotowych zrealizowan ą przez przedsi ę biorców obj ę tych badaniem rynkowym, łą czny udzia ł Agros Nova i Kotlin oscylowa ł w granicach [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 28 za łą cznika nr 1 do decyzji] w 2006 r. oraz w granicach [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 29 za łą cznika nr 1 do decyzji] w 2007 r. Podkre ś li ć w tym miejscu nale ż y, ż e na przedmiotowym rynku uczestnicy koncentracji spotykaj ą si ę z istotn ą konkurencj ą ze strony jednego przedsi ę biorcy, tj. WW Ż Profi S.A., która w 2006 r. osi ą gn ęł a udzia ł w rynku w wysoko ś ci [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 31 za łą cznika nr 2 do decyzji] , za ś w 2007 r. udzia ł y te wynios ł y odpowiednio [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 32 za łą cznika nr 2 do decyzji] . Kolejny konkurent, tj. Unilever S.A. osi ą gn ął w 2006 r. udzia ł w wysoko ś ci [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 33 za łą cznika nr 2 do decyzji] , natomiast w 2007 r. udzia ł y wynosz ą ce odpowiednio [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 34 za łą cznika nr 2 do decyzji] . Udzia ł trzeciego konkurenta, tj. Kowalewski Sp. z o.o. w 2006 r. oscylowa ł w granicach [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 35 za łą cznika nr 2 do decyzji] a w 2007 r. udzia ł ten wyniós ł [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 36 za łą cznika nr 2 do decyzji] . Ż aden z pozosta ł ych obj ę tych przez organ antymonopolowy badaniem przedsi ę biorców nie osi ą gn ął udzia ł u w rynku przekraczaj ą cego [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 37 za łą cznika nr 2 do decyzji] zarówno w uj ę ciu ilo ś ciowym, jak i warto ś ciowym. Jak wynika z powy ż szej analizy uczestnicy planowanej koncentracji spotykaj ą si ę na rynku sprzeda ż y zup gotowych z istotn ą konkurencj ą ze strony WW Ż Profi S.A., która to firma w 2007 r. osi ą gn ęł a [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 38 za łą cznika nr 2 do decyzji] do Agros Nova udzia ł w rynku sprzeda ż y zup gotowych pod wzgl ę dem warto ś ciowym. Dodatkowo nale ż y zauwa ż y ć , i ż łą czny udzia ł rynkowy uczestników 27 koncentracji b ę dzie jedynie niewiele wi ę kszy w stosunku do udzia ł u, którym dysponowa ł a Agros Nova na tym rynku. W celu oceny stanu koncentracji na krajowym rynku sprzeda ż y zup gotowych organ antymonopolowy ponownie pos ł u ż y ł si ę wska ź nikiem koncentracji (HHI). Poziom koncentracji, mierzony wska ź nikiem Herfindala-Hirshmana (HHI) dla tego rynku w 2006 r. kszta ł towa ł si ę nast ę puj ą co: - wska ź nik HHI przed dokonaniem koncentracji: - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu ilo ś ciowym – HHI =2775,2 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu warto ś ciowym – HHI = 2490,08 - wska ź nik HHI po dokonaniu koncentracji: - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu ilo ś ciowym – HHI = 2810,64 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu warto ś ciowym – HHI = 2524,98 Poziom koncentracji, mierzony wska ź nikiem Herfindala-Hirshmana (HHI) dla tego rynku w 2007 r. kszta ł towa ł si ę nast ę puj ą co: - wska ź nik HHI przed dokonaniem koncentracji: - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu ilo ś ciowym – HHI = 2495,24 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu warto ś ciowym – HHI = 2229,24 - wska ź nik HHI po dokonaniu koncentracji: - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu ilo ś ciowym – HHI = 2495,24 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu warto ś ciowym – HHI = 2229,24 Jednocze ś nie przyrost warto ś ci HHI w 2006 r. wed ł ug kryterium ilo ś ciowego wyniós ł 35,44, a wed ł ug kryterium warto ś ciowego 34,9. W 2007 r. warto ść HHI pozosta ł a na niezmienionym poziomie. Interpretuj ą c powy ż sze warto ś ci wska ź nika HHI mo ż na stwierdzi ć , i ż zarówno przed dokonaniem przedmiotowej koncentracji, jak i po jej dokonaniu, krajowy rynek sprzeda ż y zup gotowych jest rynkiem wysoce skoncentrowanym – warto ść HHI wg ka ż dego z ww. kryteriów zarówno w 2006 r., jak i w 2007 r. przekracza 2200. Przy czym, w 2007 r. warto ść HHI przed i po dokonaniu koncentracji, zarówno w uj ę ciu ilo ś ciowym, jak i warto ś ciowym pozostaje na niezmienionym poziomie. Jednocze ś nie, jak ju ż wcze ś niej wskazano taka wysoka warto ść wska ź nika HHI wynika, zarówno z wysokiego udzia ł u Agros Nova (Kotlin 28 od 2007 r. nie prowadzi dzia ł alno ś ci na rynku zup gotowych), jak i z wysokiego udzia ł u najwi ę kszego konkurenta tej Spó ł ki, tj. WW Ż Profi S.A. 3.5 Krajowy rynek sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) sosów gotowych (z wy łą czeniem sosów instant) Wed ł ug wnioskodawcy wielko ść rynku szacowana w oparciu o dane AC Nielsen wynios ł a w 2006 r. 12.924 ton, natomiast w 2007 r. 16.219 tony. Warto ść tego rynku wynios ł a odpowiednio 120.216.928 z ł oraz 147.278.526 z ł . Łą czny udzia ł uczestników planowanej koncentracji w krajowym rynku sprzeda ż y sosów gotowych, szacowany w oparciu o te dane przekroczy ł w latach 2006-2007 próg 20 %. Udzia ł y rynkowe uczestników planowanej koncentracji i ich najwi ę kszych konkurentów obj ę tych badaniem organu antymonopolowego obrazuje poni ż sza tabela: Tabela nr 9 Udzia ł w rynku w % (kryterium wielko ś ci sprzeda ż y) Udzia ł w rynku w % (kryterium warto ś ci sprzeda ż y) Lp. Przedsi ę biorca 2006 r. 2007 r. 2006 r. 2007 r. 1. Agros Nova 2. Kotlin [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 30 za łą cznika nr 1 do decyzji] 3. HJ Heinz Polska S.A. 4. Unilever S.A. [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 39 za łą cznika nr 2 do decyzji] Ź ród ł o: Panel handlu detalicznego AC Nielsen i dane w ł asne uczestników koncentracji oraz dane konkurentów Z badania rynku sosów gotowych (z wy łą czeniem sosów instant) przeprowadzonego przez organ antymonopolowy w trakcie niniejszego post ę powania wynika, ż e w 2006 r. sprzedano na rynku krajowym co najmniej ok. 23 tys. ton sosów gotowych o warto ś ci ok. 130 mln z ł , a w 2007 r. co najmniej ok. 28 tys. ton sosów gotowych o warto ś ci ok. 161 mln z ł (warto ść sprzeda ż y netto). Badaniem obj ę to 23 przedsi ę biorców sprzedaj ą cych sosy gotowe na rynku krajowym w latach 2006-2007. Wyniki tego badania obrazuje poni ż sza tabela. 29 Udzia ł y rynkowe (w %) w odniesieniu do ilo ś ci oraz warto ś ci sprzeda ż y sosów gotowych Tabela nr 10 Udzia ł w rynku w % (kryterium wielko ś ci sprzeda ż y) Udzia ł w rynku w % (kryterium warto ś ci sprzeda ż y) Lp. Przedsi ę biorca 2006 r. 2007 r. 2006 r. 2007 r. 1. Agros Nova 2. Kotlin [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 31 za łą cznika nr 1 do decyzji] 3. HJ Heinz Polska S.A. 4. Unilever S.A. 5. Fanex Ż era ń Sp. z o.o. 6. GPH Folwark 7. ZPOW Dawtona 8. Fima Roleski 9. Develey Polska Sp. z o.o. 10. ZPS Jamar Sp.j. 11. Rieber Foods Polska 12. MISPOL S.A. 13. North Coast S.A. 14. Reypol-Reymak 15. ZPOiW Motyl Sp.j. 16. Pozostali (10 firm) [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 40 za łą cznika nr 2 do decyzji] Z przeprowadzonego badania wynika, i ż Agros Nova pozostawa ł a w latach 2006-2007 liderem na rynku sosów gotowych. Spó ł ka ta w 2006 r. osi ą gn ęł a udzia ł w rynku na poziomie [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 32 za łą cznika nr 1 do decyzji] , za ś w 2007 r. udzia ł Agros Nova wyniós ł [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 33 za łą cznika nr 1 do decyzji] . W tym czasie udzia ł Kotlin nie przekroczy ł progu [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 34 za łą cznika nr 1 do decyzji] . Najwi ę kszy konkurent uczestników planowanej koncentracji, tj. HJ Heinz Polska S.A., osi ą gn ął w 2006 r. udzia ł w rynku w wysoko ś ci [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 41 za łą cznika nr 2 do decyzji] . W 2007 r. udzia ł tej spó ł ki wyniós ł [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 42 za łą cznika nr 2 do decyzji] . Udzia ł kolejnego konkurenta na rynku sosów gotowych, tj. Unilever S.A., w 2006 r. wyniós ł [tajemnica 30 przedsi ę biorstwa – pkt 43 za łą cznika nr 2 do decyzji] , za ś w 2007 r. odpowiednio [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 44 za łą cznika nr 2 do decyzji]. Kolejne miejsca zajmuj ą przedsi ę biorcy, którzy uzyskali udzia ł y w rynku od [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 45 za łą cznika nr 2 do decyzji] , tj. Fanex Ż era ń , GPH Folwark, ZPOW Dawtona, Firma Roleski, Develey Polska Sp. z o.o. Udzia ł ż adnego z pozosta ł ych 16 przedsi ę biorców obj ę tych badaniem nie przekroczy ł progu [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 46 za łą cznika nr 2 do decyzji] . Struktura konkurencji na krajowym rynku sprzeda ż y sosów gotowych wskazuje, i ż zdecydowanym liderem tego rynku jest Agros Nova, a oprócz tej Spó ł ki tylko jeden przedsi ę biorca, tj. HJ Heinz Polska S.A., uzyska ł udzia ł w rynku przekraczaj ą cy próg [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 47 za łą cznika nr 2 do decyzji] . Pi ę ciu z obj ę tych badaniem przedsi ę biorców uzyska ł o udzia ł w rynku w granicach od [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 48 za łą cznika nr 2 do decyzji] . Natomiast udzia ł pozosta ł ych 5 przedsi ę biorców obj ę tych badaniem nie przekroczy ł progu [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 49 za łą cznika nr 2 do decyzji]. Łą czny udzia ł uczestników planowanej transakcji oscyluje w granicach [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 35 za łą cznika nr 1 do decyzji] . Nale ż y jednak zauwa ż y ć , i ż łą czny udzia ł rynkowy uczestników koncentracji b ę dzie [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 36a za łą cznika nr 1 do decyzji] ni ż udzia ł , którym dysponowa ł a Agros Nova na tym rynku. W celu oceny stanu koncentracji na krajowym rynku sprzeda ż y sosów gotowych organ antymonopolowy ponownie pos ł u ż y ł si ę wska ź nikiem koncentracji (HHI). Poziom koncentracji, mierzony wska ź nikiem Herfindala-Hirshmana (HHI) dla tego rynku w 2006 r. kszta ł towa ł si ę nast ę puj ą co: - wska ź nik HHI przed dokonaniem koncentracji: - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu ilo ś ciowym – HHI = 1589,4 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu warto ś ciowym – HHI = 1849,9 - wska ź nik HHI po dokonaniu koncentracji: - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu ilo ś ciowym – HHI = 1646,64 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu warto ś ciowym – HHI = 1912,9 Poziom koncentracji, mierzony wska ź nikiem Herfindala-Hirshmana (HHI) dla tego rynku w 2007 r. kszta ł towa ł si ę nast ę puj ą co: - wska ź nik HHI przed dokonaniem koncentracji: 31 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu ilo ś ciowym – HHI = 1605,78 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu warto ś ciowym – HHI = 1776,54 - wska ź nik HHI po dokonaniu koncentracji: - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu ilo ś ciowym – HHI = 1632,1 - wed ł ug sprzeda ż y w uj ę ciu warto ś ciowym – HHI = 1804,7 Interpretuj ą c powy ż sze warto ś ci wska ź nika HHI mo ż na stwierdzi ć , i ż przed dokonaniem przedmiotowej koncentracji krajowy rynek sprzeda ż y sosów gotowych wg kryterium ilo ś ciowego jest rynkiem umiarkowanie skoncentrowanym, za ś wg kryterium warto ś ciowego jest rynkiem wysoce skoncentrowanym – warto ść HHI przekracza 1800. W 2007 r. rynek ten jest rynkiem umiarkowanie skoncentrowanym, zarówno wg kryterium ilo ś ciowego, jak i warto ś ciowego. Warto ść HHI nie przekracza 1800. Po dokonaniu planowanej koncentracji zarówno w 2006 r., jak i 2007 r. rynek ten pozostaje rynkiem umiarkowanie skoncentrowanym wg kryterium ilo ś ciowego oraz rynkiem wysoce skoncentrowanym wg kryterium warto ś ciowego. Podkre ś li ć jednak nale ż y, i ż w 2007 r. przyrost warto ś ci HHI wyniós ł jedynie 28,16, natomiast w 2006 r. wyniós ł 63. 4. Bariery wej ś cia Jak wskaza ł a Agros Nova rynki d ż emów, koncentratów pomidorowych, ketchupów oraz da ń gotowych znajduj ą si ę w fazie dojrza ł ej. Z kolei rynek zup i sosów gotowych – w fazie rozwijaj ą cej si ę . Rynki te charakteryzuje relatywnie wysoki poziom konsumpcji per capita, porównywalny do ś redniego poziomu spo ż ycia w krajach Unii Europejskiej lub nawet wy ż szy. Pod wzgl ę dem dynamiki przewiduje si ę nieznaczny wzrost konsumpcji na rynkach da ń gotowych, ketchupów, oraz sosów gotowych, stymulowany przez g ł ównych uczestników rynku (sosy gotowe – Heinz oraz Lever, ketchupy – Heinz, dania gotowe – Heinz, Agros Nova), dla których rynki te znajduj ą si ę na pozycji strategicznej i/lub wi ążą si ę z wysok ą mar ż owo ś ci ą . Najwi ę ksze zmiany b ę d ą dotyczy ć struktury rynków, których oferta produktowa w porównaniu do oferty obserwowanej na rynkach zagranicznych jest relatywnie mniej zró ż nicowana. Dla rynków d ż emów, koncentratów pomidorowych oraz zup gotowych przewiduje si ę tendencj ę spadkow ą . Czynniki determinuj ą ce ró ż ni ą si ę w zale ż no ś ci od rynku i s ą to: - rynek d ż emów: wzrost rynku kategorii substytucyjnych, 32 - rynek koncentratów pomidorowych: spadek cz ę stotliwo ś ci konsumpcji, - zupy gotowe: silnie rozwini ę ty rynek zup w proszku (nie obserwuje si ę substytuowania zupami w p ł ynie). Zmiany w preferencji zale ż ne s ą w du ż ym stopniu od dost ę pno ś ci produktów, marki, ceny oraz impulsów promocyjnych. Ocenia si ę , ż e z punktu widzenia kszta ł towania popytu na analizowanych rynkach wi ę ksze znaczenie ma dost ę pno ść oferty ni ż jej szeroko ść , co wi ąż e si ę ze stosunkowo niskim zapotrzebowaniem odbiorcy na du żą wariantowo ść (np. smaki, wielko ś ci opakowa ń ). Obserwuje si ę jednak rosn ą ce znaczenie szeroko ś ci oferty ze wzgl ę du na silny trend indywidualizacji potrzeb/fragmentaryzacji odbiorcy. Wed ł ug Agros Nova na rynkach producentów uczestnicz ą cych w niniejszej koncentracji nie wyst ę puj ą umowy o wy łą czn ą dystrybucj ę oraz inne rodzaje umów d ł ugoterminowych. Poni ż sza tabela przedstawia wej ś cia przedsi ę biorców na rynki w ł a ś ciwe, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym, jakie mia ł y miejsce w ci ą gu ostatnich 5 lat mia ł y wed ł ug danych przekazanych przez wnioskodawc ę . Tabela nr 11 Produkt Przedsi ę biorca marka rok wej ś cia na rynek udzia ł rynkowy warto ś ciowo (1 rok po wej ś ciu) D ż emy - - - - Ketchupy - - - - koncentraty pomidorowe - - - - dania gotowe Agros Nova Ł owicz 2007 11,0% sosy gotowe Unilever S.A. Knorr 2004 16,0% zupy gotowe Profi S.A. Profi 2002/2003 brak danych Obecnie, w analizowanych rynkach uczestnicz ą ju ż najwi ę ksi producenci ż ywno ś ci i dlatego w ocenie Agros Nova nie przewiduje si ę powa ż niejszych wej ść na rynek przedsi ę biorstw zagranicznych. 33 Potencjalnie, na rynek da ń gotowych mo ż e wej ść Sara Lee – obecna w Polsce w sektorze chemii gospodarczej. Spo ś ród przedsi ę biorców krajowych, na rynek da ń gotowych mo ż e wej ść Maspex, wykorzystuj ą c potencja ł marki Lubella. Pewn ą barier ą wej ś cia na analizowane rynki mo ż e by ć relatywnie du ż e skoncentrowanie obecnych uczestników rynku, komodytyzacja marek i wzrost znaczenia marki w ł asnej, maj ą ce bezpo ś redni wp ł yw na koszt wej ś cia. Dodatkowy czynnik (g ł ównie dla potencjalnych przedsi ę biorców zagranicznych) to aktywizacja i wielko ść innych rynków konsumenckich takich jak Rosja, kraje Azjatyckie (Chiny, Indie), Ameryka Po ł udniowa (Brazylia). Ca ł kowity koszt szacunkowy wej ś cia na rynek jest zale ż ny od strategii przedsi ę biorcy (celów biznesowych i planu marketingowego) oraz wymaga kompleksowej analizy z uwzgl ę dnieniem specyfiki przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w rynku oraz okre ś lenia specyfiki przypadku przedsi ę biorcy wchodz ą cego na rynek. Na podstawie dotychczasowych do ś wiadcze ń , koszt ten Agros Nova szacuje – w przypadku wej ś cia z pe ł nym wsparciem marketingowym – na poziomie od [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 36b za łą cznika nr 1 do decyzji] przy wej ś ciu biernym. W obu przypadkach zak ł ada si ę sta ł e koszty operacyjne, które mog ą wej ść w koszty przedsi ę biorcy wchodz ą cego na rynek bez zbudowanego zaplecza operacyjnego. Jak wskaza ł wnioskodawca wszelkie bariery prawno-administracyjne wej ś cia na rynki w ł a ś ciwe w przedmiotowej sprawie przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji maj ą charakter ogólny, w ł a ś ciwy dla produkcji oraz obrotu produktami spo ż ywczymi. Nie istniej ą ż adne ograniczenia szczególne zwi ą zane z wej ś ciem na analizowane rynki. Wskaza ć jednak ż e nale ż y, ż e wszystkie zak ł ady przetwórcze, w tym tak ż e zajmuj ą ce si ę przetwórstwem owoców i warzyw, s ą zobowi ą zane do przestrzegania wspólnych dla Unii Europejskiej zasad ochrony ś rodowiska, bezpiecze ń stwa zdrowotnego ż ywno ś ci i higieny produkcji. Ponadto konieczne jest przestrzeganie unijnych wymogów jako ś ci handlowej niektórych przetworów, w tym m.in. d ż emów, konfitur, marmolad i powide ł ś liwkowych. Produkty wytwarzane przez liderów poszczególnych segmentów rynków produktowych w ł a ś ciwych dla niniejszej koncentracji spe ł niaj ą ju ż unijne standardy, w szczególno ś ci w zakresie jako ś ci handlowej, jak i bezpiecze ń stwa ż ywno ś ci. Dostosowanie do wymogów ochrony ś rodowiska i bezpiecze ń stwa zdrowotnego ż ywno ś ci mo ż e stanowi ć barier ę dla licznych s ł abszych ekonomicznie i organizacyjnie mniejszych producentów, dysponuj ą cych mniejszymi ś rodkami finansowymi. 34 W odniesieniu do patentów, know-how, czy praw wy łą cznych w obszarze w ł asno ś ci intelektualnej, wszelkie ograniczenia wynikaj ą z obowi ą zuj ą cego w tym zakresie prawodawstwa. Ka ż dy z przedsi ę biorców uczestnicz ą cych w koncentracji jest w posiadaniu wy łą cznych praw w zakresie nazw znaków towarowych marek oraz identyfikacji korporacyjnej. Znaczenie korzy ś ci skali dla produkcji na rynkach, na które koncentracja wywiera wp ł yw mo ż na okre ś li ć jako generyczne, w ł a ś ciwe dla operacji rynków dóbr szybkozbywalnych. Dost ę p do ź róde ł zaopatrzenia, w tym dost ę pno ść surowców okre ś la si ę jako w ł a ś ciwe dla obrotu wolnorynkowego. Je ś li obserwuje si ę jakie ś ograniczenia, to wynikaj ą one z przyczyn niezale ż nych od uczestników rynku, czy ogranicze ń prawno-administracyjnych i s ą zwi ą zane np. z kl ę sk ą urodzaju. Ka ż dy z przedsi ę biorców mo ż e korzysta ć ze ź róde ł dost ę pnych globalnie (obce rynki, po ś rednicy, gie ł dy towarowe). Ze wzgl ę du na rosn ą c ą konkurencyjno ść rynku, jak równie ż wymagania odbiorców produktów, prace badawczo-rozwojowe na rynkach w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw, maj ą w ocenie Agros Nova ogromne znaczenie. Zakres prac badawczo–rozwojowych jest zró ż nicowany w zale ż no ś ci od stopnia zaanga ż owania w danym rynku, planu marketingowego oraz zwi ą zanego z nim poziomu inwestycji. Ze wzgl ę du na relatywnie niskie wymagania technologiczne dla produktów na rynkach w ł a ś ciwych, na które koncentracja wywiera wp ł yw, rozwój technologiczny obserwuje si ę g ł ównie w obszarze logistyki ł a ń cucha dostaw, gdzie odczuwalna jest najwi ę ksza presja rynku oraz ta wynikaj ą ca z rozwoju skali przedsi ę biorstw. Dotyczy to g ł ównie ci ą g ł ego usprawniania systemów p ł ynno ś ci informacji i kontroli procesów. W ocenie Agros Nova analizowane rynki nie s ą rynkami innowacyjnymi; przedsi ę biorcy koncentruj ą si ę g ł ównie na stymulowaniu popytu dla produktów oferty podstawowej. Rynki te s ą obecnie na etapie innowacji inkrementalnych (rozszerzanie linii produktowych). W ci ą gu ostatnich pi ę ciu lat nie odnotowano znacz ą cych innowacji rynkowych, a te, które mo ż na uzna ć za takowe, zosta ł y negatywnie zweryfikowane przez rynek (np. czekod ż emi – marka „ Ł owicz”, dania gotowe na tackach – Mispol S.A.). Analizowane rynki ze wzgl ę du na specyfik ę odbiorcy produktów postrzegane s ą jako ryzykowne z punktu widzenia zwrotu z inwestycji i uznaje si ę je jako nie gotowe na strategie innowacyjne. 35 B) Przedmiotowa koncentracja nie wywiera wp ł ywu na ż aden rynek w uk ł adzie wertykalnym . W niniejszej sprawie nie istnieje rynek b ę d ą cy rynkiem poprzedniego, b ą d ź nast ę pnego szczebla obrotu, na którym udzia ł bezpo ś rednich uczestników koncentracji, jak równie ż innych przedsi ę biorców nale żą cych do ich grup kapita ł owych, przekracza 30%. C) Przedmiotowa koncentracja nie wywiera wp ł ywu na ż aden rynek w uk ł adzie konglomeratowym . W niniejszej sprawie nie zidentyfikowano rynków, na które koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie konglomeratowym, gdy ż ż aden z uczestników koncentracji nie dysponuje udzia ł em w jakimkolwiek rynku, na którym prowadzi dzia ł alno ść , przekraczaj ą cym próg 40 %. Ocena skutków planowanej koncentracji Przepis art. 18 ustawy antymonopolowej stanowi, i ż Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, w wyniku której konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku, przez któr ą rozumie si ę , zgodnie z art. 4 pkt 10 tej ustawy, pozycj ę przedsi ę biorcy, która umo ż liwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w ł a ś ciwym przez stworzenie mu mo ż liwo ś ci dzia ł ania w znacznym zakresie niezale ż nie od konkurentów, kontrahentów oraz konsumentów; domniemywa si ę , ż e przedsi ę biorca ma pozycj ę dominuj ą c ą , je ż eli jego udzia ł w rynku przekracza 40%. Podstawowym celem post ę powania antymonopolowego w sprawach koncentracji jest ustalenie, czy w wyniku zrealizowania zamierzonej transakcji dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na rynku w ł a ś ciwym. Przyk ł adem takiego istotnego ograniczenia konkurencji jest powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej. Nale ż y jednak ż e podkre ś li ć , ż e o ile powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej b ę dzie zawsze prowadzi ł o do ograniczenia konkurencji na rynku, to do ograniczenia konkurencji mo ż e doj ść tak ż e w przypadkach, kiedy w wyniku koncentracji nie powstaje lub nie umacnia si ę pozycja dominuj ą ca. Samo stwierdzenie „istotne ograniczenie konkurencji” wykracza zatem poza kwesti ę dominacji i ma szersze znaczenie. Obejmuje bowiem sytuacje, kiedy w wyniku dokonanej koncentracji konkurencja zostaje powa ż nie ograniczona, a nie wi ąż e si ę to z powstaniem pozycji dominuj ą cej – mo ż e to mie ć miejsce przyk ł adowo na rynkach oligopolistycznych. 36 Powo ł any przepis wskazuje, ż e to intensywno ść ograniczenia konkurencji b ę dzie determinowa ł a tre ść rozstrzygni ę cia organu antymonopolowego. Przedmiotowa koncentracja wywiera wp ł yw w uk ł adzie horyzontalnym na nast ę puj ą ce rynki w ł a ś ciwe: 1. krajowy rynek sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) d ż emów, 2. krajowy rynek sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) ketchupu, 3. krajowy rynek sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) koncentratu pomidorowego, 4. krajowy rynek sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) zup gotowych (z wy łą czeniem zup instant), 5. krajowy rynek sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) sosów gotowych (z wy łą czeniem sosów instant). Analiza skutków niniejszej koncentracji wykaza ł a, i ż w wyniku jej realizacji dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na krajowym rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) d ż emów. Uzasadniaj ą c powy ż sze nale ż y wskaza ć , i ż łą czny udzia ł uczestników koncentracji w tym rynku kszta ł towa ł si ę na poziomie [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 37 za łą cznika nr 1 do decyzji] i [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 38 za łą cznika nr 1 do decyzji] . Łą czny udzia ł uczestników koncentracji w tym rynku jest zatem wy ż szy od udzia ł u, z którym ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wi ąż e domniemanie posiadania pozycji dominuj ą cej (40%). Podkre ś li ć w tym miejscu nale ż y równie ż , i ż przedmiotowa transakcja dotyczy nabycia trzeciego co do wielko ś ci uczestnika rynku sprzeda ż y d ż emów. Dodatkowo nale ż y zauwa ż y ć , i ż najwi ę kszy konkurent uczestników koncentracji, tj. Stovit Group Sp. z o.o., posiada w tym rynku udzia ł na poziomie [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 50 za łą cznika nr 2 do decyzji] . Udzia ł w rynku najwi ę kszego konkurenta uczestników koncentracji jest zatem co najmniej [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 51 za łą cznika nr 2 do decyzji] w uj ę ciu ilo ś ciowym, i ponad [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 52 za łą cznika nr 2 do decyzji] w uj ę ciu warto ś ciowym. Pozostali przedsi ę biorcy prowadz ą cy dzia ł alno ść na tym rynku tacy jak np.: Materne Polska Sp. z o.o., Prospona Sp. z o.o., POiW Lubawa, ZPS Jamar Sp.j., Scandic Food Sp. z o.o., POiW Anna, POiW Gomar oraz Stoczek Sp. z o.o., dysponuj ą ju ż nieporównywalnie mniejszymi udzia ł ami w tym rynku w porównaniu z uczestnikami planowanej koncentracji ( ż aden z nich w zasadzie nie przekracza progu [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 53 za łą cznika nr 2 do decyzji] . Ż aden z nich nie b ę dzie zatem stanowi ł istotnej przeciwwagi rynkowej dla pozycji Agros Nova. 37 O tym, i ż w wyniku realizacji przedmiotowej koncentracji dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na krajowym rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) d ż emów, ś wiadczy równie ż porównanie kszta ł towania si ę wska ź ników HHI sprzed i po dokonaniu koncentracji. Po dokonaniu planowanej koncentracji warto ść HHI wed ł ug obu kryteriów, zarówno w 2006 r., jak i w 2007 r. przekracza 2400, przy czym bior ą c pod uwag ę kryterium warto ś ci sprzeda ż y warto ść HHI przekracza 3000. Wzrost wska ź nika HHI na tym rynku, jaki nast ą pi ł w wyniku przedmiotowej koncentracji, wyniós ł w 2006 r. wed ł ug ilo ś ci sprzeda ż y 766, a wed ł ug warto ś ci sprzeda ż y 950. W 2007 r. warto ść HHI wzros ł a odpowiednio o 603 i 766. W tym miejscu nale ż y wskaza ć , i ż przyrost taki nie mo ż e zosta ć uznany za nieistotny. 3 O tym, i ż w wyniku przedmiotowej koncentracji dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na krajowym rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) d ż emów wskazuje równie ż fakt, ż e d ż emy marki Agros Nova i Kotlin nale żą do najcz ęś ciej spo ż ywanych tego rodzaju produktów w Polsce. Z informacji pochodz ą cej z portalu FMCG.pl (z badania TGI MillwardBrown SMG/KRC, lipiec 2007 – czerwiec 2008) wynika, ż e d ż emy produkowane pod mark ą „ Ł owicz” nale żą do najcz ęś ciej spo ż ywanych (59,8 %). Na drugim miejscu uplasowa ł y si ę d ż emy produkowane pod mark ą „Kotlin” (11,2 %), a na trzecim d ż emy marki „Sorella” – obie te marki nale żą do Kotlina. Kolejna marka to „Mi ę dzychód”, nale żą ca do HJ Heinz Polska S.A. (5,5 %). W dalszej kolejno ś ci znalaz ł y si ę marki: „Fruktus” (4,8 %), „Materne” (3,5 %), „Stoczek” (1,9 %), „Andros” (1,8 %), „Stovit” (1,8 %) oraz „Vortumnus” (1,5 %). Powy ż sze oznacza, i ż ustabilizowane na rynku marki produktów d ż emowych uczestników niniejszej koncentracji u ł atwia ć b ę d ą utrzymywanie przewagi nad konkurentami. Nadmieni ć równie ż nale ż y, ż e w ostatnich latach na krajowym rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) d ż emów nie pojawi ł si ę ż aden znacz ą cy konkurent. Struktura tego rynku i pozycja rynkowa konkurentów Agros Nova i Kotlin wyra ź nie wskazuje, i ż po łą czenie Agros Nova i Kotlin ograniczy i tak ju ż rozproszon ą konkurencj ę na tym rynku. Reasumuj ą c nale ż y stwierdzi ć , i ż realizacja przedmiotowej koncentracji doprowadzi do istotnego ograniczenia konkurencji na krajowym rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) d ż emów. Analiza skutków niniejszej koncentracji nie wykaza ł a natomiast zagro ż e ń wynikaj ą cych z realizacji planowanej transakcji w odniesieniu do krajowego rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) ketchupu. Na rynku tym łą czny udzia ł Agros Nova i Kotlin 3 Np. zgodnie z pkt 20 Wytycznych w sprawie oceny horyzontalnego po łą czenia przedsi ę biorstw na mocy rozporz ą dzenia Rady w sprawie kontroli koncentracji przedsi ę biorstw (2004/C 31/03), nie wydaje si ę mo ż liwe, aby Komisja zidentyfikowa ł a problemy zwi ą zane z konkurencj ą horyzontaln ą w przypadku po łą czenia, kiedy wska ź nik koncentracji HHI po po łą czeniu wynosi powy ż ej 2000 za ś delta poni ż ej 150. 38 wynosi ł [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 39 za łą cznika nr 1 do decyzji] w 2006 r. oraz [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 40 za łą cznika nr 1 do decyzji] w 2007 r. Wspomniane udzia ł y rynkowe dalekie s ą od tych, z którymi ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wi ąż e domniemanie posiadania pozycji dominuj ą cej (40%). Podkre ś li ć w tym miejscu równie ż nale ż y, ż e na przedmiotowym rynku uczestnicy koncentracji spotykaj ą si ę z istotn ą konkurencj ą zw ł aszcza ze strony dwóch przedsi ę biorców, tj. Unilever S.A. i HJ Heinz Polska S.A., którzy dysponowali w 2007 r. [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 54 za łą cznika nr 2 do decyzji] udzia ł ami w rynku sprzeda ż y ketchupu w uj ę ciu warto ś ciowym. Z powy ż szych wzgl ę dów w ocenie organu antymonopolowego konkurencja na przedmiotowym rynku nie zostanie w istotny sposób ograniczona. Analiza skutków niniejszej koncentracji nie wykaza ł a równie ż , i ż w wyniku jej realizacji dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na krajowym rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) koncentratu pomidorowego. Łą czny udzia ł uczestników koncentracji na tym rynku oscylowa ł w granicach [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 41 za łą cznika nr 1 do decyzji] w 2006 r. Natomiast w 2007 r. udzia ł ten wyniós ł [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 42 za łą cznika nr 1 do decyzji] . Udzia ł y te s ą dalekie od tych, z którymi ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wi ąż e domniemanie posiadania pozycji dominuj ą cej (40%). Analiza udzia ł ów rynkowych najwi ę kszych konkurentów Agros Nova i Kotlin na tym rynku wskazuje, ż e uczestnicy koncentracji spotykaj ą si ę z istotn ą konkurencj ą ze strony dwóch przedsi ę biorców, tj. HJ Heinz Polska S.A. i ZPOW Dawtona, z łą czn ą sprzeda żą ketchupu, zarówno w uj ę ciu ilo ś ciowym, jak i warto ś ciowym, stanowi ą c ą ponad [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 55 za łą cznika nr 2 do decyzji] tego rynku (w tym HJH Heinz S.A. [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 56 za łą cznika nr 2 do decyzji] , ZPOW Dawtona odpowiednio [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 57 za łą cznika nr 2 do decyzji] ). Przedsi ę biorcy ci b ę d ą zatem stanowi ć istotn ą przeciwwag ę dla Agros Nova po przej ę ciu kontroli nad Kotlin, bowiem ka ż dy z tych konkurentów dysponuje [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 58 za łą cznika nr 2 do decyzji] udzia ł em w rynku od łą cznego udzia ł u uczestników koncentracji. Z powy ż szych wzgl ę dów nale ż y uzna ć , i ż niniejsza koncentracja nie spowoduje istotnego ograniczenia konkurencji na tym rynku w ł a ś ciwym. Równie ż w przypadku krajowego rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) zup gotowych (z wy łą czeniem zup instant) brak jest podstaw do stwierdzenia, i ż w wyniku przedmiotowej koncentracji dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji. Łą czny udzia ł uczestników koncentracji w krajowym rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) zup gotowych (z wy łą czeniem zup instant) oscylowa ł w granicach [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 43 za łą cznika nr 1 do decyzji] w 2006 r. oraz w granicach [tajemnica 39 przedsi ę biorstwa – pkt 44 za łą cznika nr 1 do decyzji] w 2007 r. Uczestnicy planowanej koncentracji spotykaj ą si ę na tym rynku z istotn ą konkurencj ą ze strony WW Ż Profi S.A., która to firma w 2007 r. osi ą gn ęł a [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 59 za łą cznika nr 2 do decyzji] do Agros Nova udzia ł w rynku sprzeda ż y zup gotowych pod wzgl ę dem warto ś ciowym. Ponadto z uwagi na [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 45 za łą cznika nr 1 do decyzji] udzia ł Kotlin w rynku sprzeda ż y zup gotowych w 2006 r. oraz fakt, i ż Spó ł ka ta od 2007 r. zaprzesta ł a produkcji i sprzeda ż y zup gotowych, realizacja planowanej koncentracji pozostanie bez wp ł ywu na konkurencj ę w tej kategorii produktu. Po koncentracji rynek sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) zup gotowych (z wy łą czeniem zup instant) pozostanie rynkiem skoncentrowanym w r ę ku tych samych przedsi ę biorców, tj. Agros Nova i WW Ż Profi S.A. Struktura konkurencji na tym rynku produktowym nie ulegnie ż adnej istotnej zmianie po dokonaniu koncentracji, na co wskazuje równie ż analiza zmian poziomu koncentracji mierzonego wska ź nikiem HHI, którego przyrost w 2006 r. nie przekracza wielko ś ci 35, a w 2007 r. pozostaje na niezmienionym poziomie. W ocenie organu antymonopolowego w wyniku niniejszej koncentracji nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na krajowym rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) sosów gotowych (z wy łą czeniem sosów instant). Łą czny udzia ł uczestników koncentracji w tym rynku w 2006 r. oscylowa ł w granicach [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 46 za łą cznika nr 1 do decyzji] w 2006 r. i [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 47 za łą cznika nr 1 do decyzji] w 2007 r., a wi ę c nie przekracza ł progu, z którymi ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów wi ąż e domniemanie posiadania pozycji dominuj ą cej (40 %). Wskaza ć równie ż nale ż y, ż e wielko ść sprzeda ż y zrealizowana na tym rynku przez Kotlin, która pozwoli ł a temu przedsi ę biorcy osi ą gn ąć udzia ł w rynku na poziomie nieprzekraczaj ą cym progu [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 48 za łą cznika nr 1 do decyzji], nie wp ł ynie w istotny sposób na zmian ę pozycji rynkowej Agros Nova. Po realizacji przedmiotowej transakcji Agros Nova pozostanie liderem krajowego rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) sosów gotowych (z wy łą czeniem sosów instant). Z powodu jednak [tajemnica przedsi ę biorstwa – pkt 49 za łą cznika nr 1 do decyzji] udzia ł u osi ą gni ę tego w tym rynku przez Kotlin, brak jest podstaw do stwierdzenia, i ż konkurencja na tym rynku w ł a ś ciwym zostanie istotnie ograniczona w wyniku realizacji przedmiotowej koncentracji. Wskaza ć tak ż e nale ż y, i ż w rozpatrywanej sprawie nie wyst ę puj ą rynki, na które planowana koncentracja wywiera ł aby wp ł yw w uk ł adzie wertykalnym b ą d ź w uk ł adzie konglomeratowym. 40 Maj ą c na wzgl ę dzie powy ż sze ustalenia, w szczególno ś ci fakt, i ż zrealizowanie niniejszego zamiaru koncentracji doprowadzi do istotnego ograniczenia konkurencji na krajowym rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) d ż emów organ antymonopolowy uzna ł , i ż przedmiotowa koncentracja nie spe ł nia przes ł anek okre ś lonych w art. 18 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Tym samym wydanie decyzji zezwalaj ą cej na dokonanie tej koncentracji w oparciu o powy ż szy przepis nie jest, w ocenie organu antymonopolowego, mo ż liwe. Organ antymonopolowy rozwa ż y ł zatem zastosowanie w przypadku przedmiotowej koncentracji art. 19 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Stosownie do tre ś ci tego artyku ł u Prezes Urz ę du wydaje zgod ę na dokonanie koncentracji, gdy - po spe ł nieniu przez przedsi ę biorców zamierzaj ą cych dokona ć koncentracji okre ś lonych warunków - konkurencja na rynku nie zostanie istotnie ograniczona, w szczególno ś ci przez powstanie lub umocnienie pozycji dominuj ą cej na rynku. Prezes Urz ę du mo ż e na przedsi ę biorc ę lub przedsi ę biorców zamierzaj ą cych dokona ć koncentracji na ł o ż y ć obowi ą zek lub przyj ąć ich zobowi ą zanie, w szczególno ś ci do: 1) zbycia ca ł o ś ci lub cz ęś ci maj ą tku jednego lub kilku przedsi ę biorców, 2) wyzbycia si ę kontroli nad okre ś lonym przedsi ę biorc ą lub przedsi ę biorcami, w szczególno ś ci przez zbycie okre ś lonego pakietu akcji lub udzia ł ów, lub odwo ł ania z funkcji cz ł onka organu zarz ą dzaj ą cego lub nadzorczego jednego lub kilku przedsi ę biorców, 3) udzielenia licencji praw wy łą cznych konkurentowi, okre ś laj ą c w drodze decyzji termin spe ł nienia tych warunków. Warunki, które mog ą by ć na ł o ż one na przedsi ę biorc ę lub przedsi ę biorców w decyzji wyra ż aj ą cej zgod ę na dokonanie koncentracji, nie s ą w tre ś ci omawianego artyku ł u wymienione w sposób wyczerpuj ą cy, co wyra ź nie wynika z u ż ytego przez ustawodawc ę zwrotu „w szczególno ś ci”. Wskazane w tym przepisie warunki s ą jedynie przyk ł adowe, co oznacza, ż e stosownie do okoliczno ś ci mog ą one przyjmowa ć ró ż n ą tre ść 4 . W ka ż dym jednak przypadku realizacja ich powinna doprowadzi ć do stanu, w którym koncentracja nie b ę dzie ź ród ł em istotnego ograniczenia konkurencji na rynku. W dniu 23 stycznia 2009 r. Agros Nova wnios ł a o wyra ż enie zgody na dokonanie przedmiotowej koncentracji pod warunkiem zobowi ą zania Agros Nova do zbycia przez 4 E. Modzelewska - W ą chal, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów. Komentarz, Warszawa 2002 r., s. 167. 41 podmioty wchodz ą ce w sk ł ad grupy kapita ł owej Agros Nova na rzecz przedsi ę biorcy nienale żą cego do grupy kapita ł owej Agros Nova w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów : 1. obu linii produkcyjnych s ł u żą cych do produkcji d ż emów pod mark ą „Sorella”, zlokalizowanych obecnie w zak ł adzie produkcyjnym w Kotlinie, oraz 2. praw do znaków towarowych „Sorella” (wykorzystywanych obecnie przez Kotlin do oznaczania produkowanych przez t ę Spó ł k ę d ż emów), wraz z recepturami do produkcji d ż emów pod mark ą „Sorella”, w terminie 18 miesi ę cy od dnia wydania przez Prezesa Urz ę du zgody na przej ę cie przez Agros Nova kontroli nad Kotlin. W ocenie organu antymonopolowego przedstawiona przez Agros Nova propozycja nie dawa ł a jednak gwarancji, i ż po spe ł nieniu tego warunku konkurencja na krajowym rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) d ż emów nie zostanie istotnie ograniczona w wyniku dokonania tej koncentracji. Uzasadniaj ą c powy ż sze twierdzenie nale ż y przede wszystkim wskaza ć , i ż przyj ę cie zobowi ą zania w zaproponowanej przez Agros Nova Sp. z o.o. formie nie ogranicza ł oby mo ż liwo ś ci zbycia ww. linii produkcyjnych oraz praw do znaków towarowych „Sorella” wraz ze stosownymi recepturami jako odr ę bnych aktywów. W ocenie organu antymonopolowego jedynie zbycie ca ł ego pakietu aktywów na rzecz tego samego inwestora pozwoli ł oby na zachowanie struktury krajowego rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) d ż emów zbli ż onej do tej sprzed dokonania koncentracji. Ponadto przysz ł y nabywca ww. pakietu aktywów powinien prowadzi ć w oparciu o te aktywa dzia ł alno ść produkcyjn ą na terytorium Polski. Zbyt ogólne wskazanie wymogów co do przysz ł ego nabywcy tych aktywów – okre ś lonego jako dowolnego przedsi ę biorcy, nie nale żą cego jedynie do grupy Agros Nova Sp. z o.o. – powodowa ł oby, ż e zbycie tych aktywów mog ł oby nast ą pi ć na rzecz dowolnego nabywcy, w tym równie ż nabywcy nie daj ą cego gwarancji prowadzenia i rozwijania dzia ł alno ś ci na terytorium Polski. Powy ż sze oznacza ł o, ż e realizacja przedmiotowej transakcji z zastrze ż eniem zobowi ą zania w wariancie zaproponowanym przez Agros Nova, mo ż liwa by ł aby równie ż na rzecz przedsi ę biorcy, który nie b ę dzie prowadzi ł dzia ł alno ś ci w oparciu o te aktywa na terytorium Polski. W takim natomiast przypadku, na ł o ż ony warunek z oczywistych wzgl ę dów nie spowodowa ł by, i ż konkurencja na krajowym rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) d ż emów nie zosta ł aby istotnie ograniczona. Dodatkowo organ antymonopolowy uzna ł , i ż konieczne jest równie ż czasowe pozbawienie Agros Nova prawa do pos ł ugiwania si ę znakiem towarowym „Kotlin” przy 42 sprzeda ż y d ż emów w okresie po sprzeda ż y ww. pakietu aktywów niezale ż nemu inwestorowi. Agros Nova nie powinna mie ć bowiem mo ż liwo ś ci wykorzystywania znaku towarowego „Kotlin” w celu konkurowania z nabywc ą ww. pakietu na krajowym rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) d ż emów w okresie rozpoczynania i rozwijania dzia ł alno ś ci przez nabywc ę ww. pakietu. Taki okres, zdaniem organu antymonopolowego, powinien wynosi ć co najmniej 3 lata od sprzeda ż y ww. pakietu. Przy nak ł adaniu zobowi ą za ń w przedmiotowej sprawie w ocenie organu antymonopolowego nale ż a ł o równie ż zapewni ć , aby w okresie od przej ę cia przez Agros Nova kontroli nad Kotlin do chwili sprzeda ż y ww. pakietu nie dosz ł o do istotnego os ł abienia rozpoznawalno ś ci marki „Sorella”. Konieczne by ł oby w tym celu zapewnienie w okresie od przej ę cia przez Agros Nova kontroli nad Kotlin do chwili wyzbycia si ę praw do ww. pakietu sprzeda ż y d ż emów pod mark ą „Sorella” na pewnym minimalnym poziomie. Taki poziom powinien odpowiada ć co najmniej 70 % ś redniej sprzeda ż y d ż emów pod mark ą „Sorella” zrealizowanej w okresie 2 lat poprzedzaj ą cych dokonanie koncentracji (warto ś ciowo lub ilo ś ciowo). W tym celu konieczne by ł oby równie ż zobowi ą zanie Agros Nova do ponoszenia w okresie od przej ę cia przez Agros Nova kontroli nad Kotlin do chwili sprzeda ż y ww. pakietu, wydatków na promocj ę i reklam ę d ż emów pod mark ą „Sorella” na poziomie analogicznym do ś rednich wydatków na promocj ę i reklam ę ponoszonych w tym celu przez Kotlin w okresie 2 lat poprzedzaj ą cych koncentracj ę . Dodatkowo, w celu u ł atwienia nabywcy ww. pakietu aktywów rozpocz ę cia dzia ł alno ś ci w oparciu o te aktywa na krajowym rynku sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) d ż emów powinna mu zosta ć udost ę pniona lista podmiotów, do których by ł a prowadzona przez Kotlin sprzeda ż d ż emów wraz z informacjami na temat warto ś ci sprzeda ż y do poszczególnych podmiotów. W odniesieniu natomiast do zaproponowanego przez Agros Nova terminu na realizacj ę warunku, organ antymonopolowy uzna ł , i ż okres 18 miesi ę cy – bior ą c pod uwag ę aktywa przeznaczone do sprzeda ż y, jak równie ż obecn ą sytuacj ę gospodarcz ą – jest uzasadniony. Maj ą c na uwadze powy ż sze argumenty, Prezes Urz ę du pismem z dnia 20 lutego 2009 r., zgodnie z tre ś ci ą art. 95 ust. 2 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , poinformowa ł Agros Nova, i ż rozwa ż a wydanie na podstawie art. 19 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów zgody na planowan ą koncentracj ę pod warunkiem: 1) doprowadzenia do trwa ł ego i nieodwracalnego wyzbycia si ę przez Agros Nova lub innych przedsi ę biorców wchodz ą cych w sk ł ad grupy kapita ł owej w rozumieniu art. 4 43 pkt 14 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , do której nale ż y Agros Nova, pakietu aktywów obejmuj ą cych: a) obie linie produkcyjne b ę d ą ce w ł asno ś ci ą Kotlin s ł u żą ce do produkcji d ż emów zlokalizowane obecnie w zak ł adzie produkcyjnym w Kotlinie, b) prawa do znaków towarowych „Sorella” wykorzystywanych obecnie przez Kotlin do oznaczania produkowanych przez t ę Spó ł k ę d ż emów wraz z udost ę pnieniem receptur do produkcji d ż emów pod mark ą „Sorella”, w terminie do dnia 31 sierpnia 2010 r. Wyzbycie si ę powy ż szego pakietu aktywów mo ż e nast ą pi ć wy łą cznie na rzecz jednego, niezale ż nego inwestora, nie nale żą cego do grupy kapita ł owej w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , do której nale ż y Agros Nova. Ponadto inwestor ten musi, przed nabyciem ww. pakietu aktywów, zosta ć zaakceptowany przez Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Prezes Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów mo ż e odmówi ć akceptacji - w terminie 21 dni od przedstawienia mu informacji na temat ww. inwestora - je ż eli inwestor ten nie b ę dzie dawa ł gwarancji prowadzenia w oparciu o ww. pakiet aktywów dzia ł alno ś ci produkcyjnej d ż emów na terytorium Polski, 2) doprowadzenia do zaniechania przez Agros Nova oraz innych przedsi ę biorców wchodz ą cych w sk ł ad grupy kapita ł owej w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , do której nale ż y Agros Nova, sprzeda ż y (wprowadzania do obrotu) d ż emów pod mark ą „Kotlin” przez okres 3 lat od dnia sprzeda ż y pakietu aktywów, o których mowa w pkt. 1, 3) utrzymania przez Agros Nova lub innych przedsi ę biorców wchodz ą cych w sk ł ad grupy kapita ł owej w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , do której nale ż y Agros Nova, w okresie od przej ę cia przez Agros Nova kontroli nad Kotlin do chwili wyzbycia si ę pakietu aktywów, o których mowa w pkt. 1, sprzeda ż y d ż emów pod mark ą „Sorella” na terytorium Polski na poziomie co najmniej 70 % ś redniej sprzeda ż y d ż emów pod t ą mark ą zrealizowanej przez Kotlin w roku 2007 i roku 2008 na terytorium Polski (bior ą c pod uwag ę warto ść lub ilo ść sprzeda ż y). W celu obliczenia minimalnego poziomu sprzeda ż y d ż emów pod mark ą „Sorella” na terytorium Polski nale ż y ustali ć ś redni ą sprzeda ż przypadaj ą c ą na jeden dzie ń w latach 2007-2008 (wybór kryterium ilo ś ciowego lub warto ś ciowego nale ż y do Agros Nova). Nast ę pnie otrzymany wynik nale ż y pomno ż y ć przez liczb ę dni zawartych w okresie od przej ę cia przez Agros Nova kontroli nad Kotlin do chwili wyzbycia si ę pakietu aktywów, o 44 których mowa w pkt 1. Sprzeda ż d ż emów pod mark ą „Sorella” nie powinna by ć mniejsza ni ż 70 % otrzymanej w ten sposób wielko ś ci, 4) utrzymania przez Agros Nova lub innych przedsi ę biorców wchodz ą cych w sk ł ad grupy kapita ł owej w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów , do której nale ż y Agros Nova, w okresie od przej ę cia przez Agros Nova kontroli nad Kotlin do chwili sprzeda ż y pakietu aktywów, o których mowa w pkt 1, wydatków poniesionych na reklam ę i promocj ę d ż emów marki „Sorella” na poziomie wydatków poniesionych na reklam ę i promocj ę d ż emów marki „Sorella” przez Kotlin w latach 2007-2008. W celu obliczenia minimalnych wydatków na reklam ę i promocj ę d ż emów marki „Sorella” nale ż y ustali ć ś rednie wydatki przypadaj ą ce na ten cel na jeden dzie ń w latach 2007-2008. Nast ę pnie otrzymany wynik nale ż y pomno ż y ć przez liczb ę dni zawartych w okresie od przej ę cia przez Agros Nova kontroli nad Kotlin do chwili wyzbycia si ę pakietu aktywów, o których mowa w pkt. 1. Wydatki na reklam ę i promocj ę d ż emów marki „Sorella” nie powinny by ć mniejsze ni ż otrzymana w ten sposób wielko ść , 5) udost ę pnienia przez Agros Nova nabywcy pakietu aktywów, o których mowa w pkt. 1, listy podmiotów, z którymi Kotlin mia ł zawarte umowy na sprzeda ż d ż emów pod mark ą „Sorella” w okresie ostatnich 2 lat poprzedzaj ą cych sprzeda ż tych aktywów wraz z informacjami na temat warto ś ci sprzeda ż y d ż emów do poszczególnych podmiotów. Przedstawiony powy ż ej warunek zdaniem organu antymonopolowego umo ż liwi zachowanie struktury krajowego rynku sprzeda ż y d ż emów sprzed dokonania koncentracji. Organ antymonopolowy uzna ł zatem, i ż taki warunek spowoduje, ż e realizacja przedmiotowej koncentracji nie spowoduje istotnego ograniczenia konkurencji na krajowym rynku sprzeda ż y d ż emów. Jednocze ś nie Prezes Urz ę du poinformowa ł wnioskodawc ę , i ż rozwa ż a na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów na ł o ż enie na Agros Nova tak ż e obowi ą zku: 1) informowania Prezesa Urz ę du przez Agros Nova o wielko ś ci sprzeda ż y d ż emów pod mark ą „Sorella” na terytorium Polski i wielko ś ci wydatków ponoszonych na reklam ę i promocj ę d ż emów marki „Sorella” oraz o etapach realizacji pozosta ł ych cz ęś ci warunku za ka ż de pe ł ne 3 miesi ą ce, jakie up ł yn ą od wydania decyzji w przedmiotowej sprawie do chwili wyzbycia si ę pakietu aktywów, o których mowa w pkt. 1, w terminie nie d ł u ż szym ni ż 20 dni po up ł ywie ka ż dego ww. okresu 3 miesi ę cy, 45 2) dostarczenia informacji o sposobie realizacji warunku w cz ęś ci, o której mowa w: - pkt 1, 3, 4 i 5 - w terminie nie d ł u ż szym ni ż 30 dni od dnia jego wykonania, nie pó ź niej jednak ni ż do dnia 30 wrze ś nia 2010 r., - pkt 2 - w terminie nie d ł u ż szym ni ż 30 dni po up ł ywie 3 lat od okresu, w którym nast ą pi sprzeda ż pakietu aktywów, o których mowa w pkt. 1, nie pó ź niej jednak ni ż do dnia 30 wrze ś nia 2013 r. Powy ż sze obowi ą zki informacyjne s ą przede wszystkim konsekwencj ą stosunkowo d ł ugiego okresu, jaki Prezes Urz ę du udzieli ł Agros Nova na wykonanie warunku. Organ antymonopolowy powinien dysponowa ć w tym okresie wiedz ą , jakie kroki podejmuje Agros Nova w celu realizacji warunku. Prezes Urz ę du powinien zosta ć równie ż poinformowany o realizacji warunku. Przedstawione powy ż ej obowi ą zki informacyjne umo ż liwiaj ą natomiast Prezesowi Urz ę du zarówno bie żą ce monitorowanie realizacji warunku, jak równie ż zobowi ą zuj ą Agros Nova do poinformowania organu antymonopolowego o wykonaniu warunku. Pismem z dnia 20 lutego 2009 r. Agros Nova w ca ł o ś ci i bez dodatkowych zastrze ż e ń zaakceptowa ł a zaproponowany przez Prezesa Urz ę du warunek. W tym miejscu organ antymonopolowy chcia ł by równie ż wskaza ć , i ż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e uchyli ć decyzje, o których mowa w art. 19 ust. 1 tej ustawy, je ż eli przedsi ę biorcy nie spe ł niaj ą m.in. warunków, o których mowa w art. 19 ust. 2 i 3 tej ustawy. Ponadto w takim przypadku, je ż eli koncentracja zosta ł a ju ż dokonana, a przywrócenie konkurencji na rynku nie jest mo ż liwe w inny sposób, Prezes Urz ę du mo ż e, w drodze decyzji, okre ś laj ą c termin jej wykonania na warunkach okre ś lonych w decyzji, nakaza ć w szczególno ś ci: 1. podzia ł po łą czonego przedsi ę biorcy na warunkach okre ś lonych w decyzji; 2. zbycie ca ł o ś ci lub cz ęś ci maj ą tku przedsi ę biorcy; 3. zbycie udzia ł ów lub akcji zapewniaj ą cych kontrol ę nad przedsi ę biorc ą lub przedsi ę biorcami lub rozwi ą zanie spó ł ki, nad któr ą przedsi ę biorcy sprawuj ą wspóln ą kontrol ę . Niezale ż nie od wskazanych powy ż ej ś rodków strukturalnych, zgodnie z art. 107 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Prezes Urz ę du mo ż e na ł o ż y ć na przedsi ę biorców, w drodze decyzji, kar ę pieni ęż n ą w wysoko ś ci stanowi ą cej równowarto ść do 10 000 euro za ka ż dy dzie ń zw ł oki w wykonaniu decyzji wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 tej ustawy. Kar ę pieni ęż n ą nak ł ada si ę , licz ą c od daty wskazanej w decyzji. 46 Reasumuj ą c Prezes Urz ę du postanowi ł wyda ć zgod ę na dokonanie przedmiotowej koncentracji, uzale ż niaj ą c j ą od spe ł nienia przez Agros Nova warunku okre ś lonego w pkt. I sentencji niniejszej decyzji. Po spe ł nieniu przez Agros Nova ww. warunku w wyniku planowanej koncentracji nie dojdzie do istotnego ograniczenia konkurencji na krajowym rynku sprzeda ż y d ż emów. A zatem planowana koncentracja spe ł nia przes ł anki okre ś lone w art. 19 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów . Jednocze ś nie Prezes Urz ę du postanowi ł na ł o ż y ć na Agros Nova na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów obowi ą zki informacyjne, okre ś lone w pkt. II sentencji. W zwi ą zku z powy ż szym orzeczono, jak w sentencji. Stosownie do tre ś ci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w zwi ą zku z art. 479 28 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks post ę powania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.) – od niniejszej decyzji przys ł uguje odwo ł anie do S ą du Okr ę gowego w Warszawie – S ą du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, za po ś rednictwem Prezesa Urz ę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie dwutygodniowym od dnia jej dor ę czenia. Ma ł gorzata Krasnod ę bska-Tomkiel O trzymuje: 1 . Agros Nova Sp. z o.o. z siedzib ą w Warszawie za po ś rednictwem pe ł nomocnika Pana Krzysztofa Kowalczyka Kancelaria Prawnicza Doma ń ski Zakrzewski Palinka Spó ł ka komandytowa Rondo ONZ 1 00-124 Warszawa (decyzja wraz z za łą cznikiem nr 1) 2. a/a (decyzja wraz z za łą cznikiem nr 1 i za łą cznikiem nr 2)