DNR-1-40/2024

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Departament Nadzoru Rynku pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 1 P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY Warszawa, 21 października 2024 r. DNR - 1.720.28.2024 .KS DECYZJA nr DNR - 1 / 40 /2024 Na podstawie: 1) art. 24 ust. 4 pkt 2 lit. b w związku z art. 1 0 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 oraz art. 13 ustawy z 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2021 r. poz. 222 ; dalej jako: „ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów” ) oraz w zw iązku z § 3 rozporzą dzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie wprowadzenia środków przewidzianych przepisami o ogólnym bezpieczeństwie produktów w odniesieniu do noży bijakowych do ręcznych przenośnych kos do zarośli (Dz. U. poz. 852), po przeprowadzeniu postępo wania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktu : tarcza do kosy 6 ostrzy, kod EAN: 5904238413098, wprowadzonego na rynek przez przedsiębiorcę Paulinę Stołek, prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą VERGIONIC Paul ina Stołek z siedzibą w Piotrkowie Trybunalskim, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdza, że produkt ten nie jest bezpieczny i nakazuje temu przedsiębiorcy wycofanie produktu z rynku ; 2) art. 24 ust. 12 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produ któw , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów zobowiązuje przedsiębiorcę Paulinę Stołek, prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą VERGIONIC Paulina Stołek z siedzibą w Piotrkowie Trybunalskim do przekazania dowodów wykonania pkt. 1) decyzji w t erminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji ; 3) art. 33a ust. 2 pkt 2 w związku z art. 10 ust. 1 i art. 13 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów oraz w zw. z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie wprowadzenia środkó w przewidzianych przepisami o ogólnym bezpieczeństwie produktów w odniesieniu do noży bijakowych do ręcznych przenośnych kos do zarośli (Dz. U. poz. 852), za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa , tj. tarcz y do kosy 6 ostrzy, kod EAN: 5904238413098 , którego Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Departament Nadzoru Rynku pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 2 wprowadzanie na rynek jest zakazane, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nakłada na przedsiębiorcę Paulinę Stołek, prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą VERGIONIC Paulina Stołek z siedzi bą w Piotrkowie Trybunalskim, karę pieniężną w wysokości 15 000 zł (słownie: piętnaście tysięcy złotych 00/100), płatną do budżetu państwa. Uzasadnienie 22 lutego 2024 r. nóż bijakowy do ręcznych przenośnych kos do zarośli : tarcza do kosy 6 ostrzy, kod EAN : 5904238413098 (dalej: „produkt” lub „nóż bijakowy”) został notyfikowany w unijnym systemie szybkiej wymiany informacji o produktach niebezpiecznych Safety Gate RAPEX pod numerem A12/00460/24 (DK/00093/24) przez organ nadzoru z Danii. Tarcza do kosy 6 o strzy, kod EAN: 5904238413098 składa się z kilku połączonych ze sobą metalowych części , przeznaczon a jest do przenośnych ręcznych kos do zarośli . Bezpośrednio na plastikowym opakowaniu produktu umieszczone są następujące dane: VERGIONIC® Tarcza do kosy 6 o strzy; 25,4 mm; 6 ostrzy długości 7 cm; stal nierdzewna. Kod EAN na odwrocie opakowania noża bijakowego wskazuje, że ten przedsiębiorca jest odpowiedzialny za wprowadzenie produktu na rynek. Produkt ten spełnia definicję noża bijakowego do ręcznych przenoś nych kos do zarośli, określoną w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2012 r. w sprawie wprowadzenia środków przewidzianych przepisami o ogólnym bezpieczeństwie produktów w odniesieniu do noży bijakowych do ręcznych przenośnych kos do zarośli (Dz. U. poz. 852 ; dalej: „rozporządzenie Rady Ministrów”). W świetle tej definicji przez noże bijakowe do ręcznych przenośnych kos do zarośli należy rozumieć uderzeniowo tnące podzespoły do tych kos, składające się z co najmniej dwóch metalowych części (w szczególności łańcuchów, noży lub szczotek), połączonych z głowicą obrotową lub dyskiem. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów, od dnia wejścia w życie rozporządzenia, tj. od 26 lipca 2012 r., wprowadzanie na rynek noży bijakowych do ręcznych przenoś nych kos do zarośli jest zakazane. Zgodnie z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2021 r. poz. 222; dalej: „ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów”) , organ nadzoru może wszcząć z urzędu postępowanie, jeżeli z innych dostępnych informacji, w szczególności z powiadomienia przekazanego przez organy kraju członkowskiego Unii Europejskiej (w tym wypadku Danii ) wynika, że produkt może nie być bezpieczny. Zgod nie z art. 20 ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, powiadomienie, o którym mowa w ust. 3, jest dowodem w sprawie. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Departament Nadzoru Rynku pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 3 W przypadku noży bijakowych do ręcznych przenośnych kos do zarośli, metalowe części i ich połączenia, wchodząc w kontakt z kamie niami, skałami lub innymi napotkanymi przeszkodami, są wystawione na powtarzające się silne naprężenia mechaniczne, na skutek czego mogą ulec uszkodzeniu i zostać wyrzucone z dużą prędkością, a osłony zamontowane w tego typu nożach nie są w stanie zapewnić ochrony przed tym ryzykiem. Stwarza to poważne zagrożenie dla zdrowia i życia konsumentów , a w przeszłości zdarzały się wypadki śmiertelne podczas użytkowania tego typu produktów (np. w Wielkiej Brytanii ). Z ustaleń inspektorów reprezentujących Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej , którzy przed wszczęciem niniejszego postępowania przeprowadzili kontrolę u przedsiębiorcy Pauliny Stołek w celu ustalenia jej roli w obrocie tym produkt em , wynika, że jest ona importerem tarczy do kosy 6 ostrzy , kod EAN: 5904238413098, która została przez nią zakupiona od chińskiego wytwórcy w łącznej liczbie 7 000 sztuk. Nóż bijakowy był sprzedawany kontrahentom na podstawie faktur (4 950 sztuk) oraz na podstawie paragonów (1 202 sztuki). Łącznie kontrahenci na byli 6 152 sztuki produktu, a na stanie magazynowym strony postępowania pozostało 848 sztuk. Strona postępowania wskazała także, że produkt sprzedawany był w przedziale cenowym 7,53 zł - 9,41 zł netto. Mając to na uwadze, Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: „Prezes UOKiK” bądź „organ nadzoru”) uznał za zasadne wszczęcie w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kod eks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: „Kodeks postępowania administracyjnego”), pismem z 2 maja 2024 r. Prezes UOKiK powiadomił przedsiębiorcę Paulinę Stołek, prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą VERGIONIC Paulina St ołek z siedzibą w Piotrkowie Trybunalskim (dalej: „strona postępowania”) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa noża bijakowego oraz w sprawie nałożenia na tego przedsiębiorcę kary pieniężnej za wprowadzenie n a rynek produktu niespełniającego ogólnych wymagań bezpieczeństwa. W tym samym piśmie Prezes UOKiK wezwał stronę postępowania do przekazania informacji na temat liczby ewentualnych skarg lub reklamacji dotyczących produktu oraz przekazania oświadczenia, że nie będzie ona w przyszłości wprowadzać na rynek tego produktu. Odpowiadając pismem z 9 maja 2024 r., strona postępowania oświadczyła, że nie otrzymała skarg ani reklamacji na ten produkt oraz zadeklarowała, że nie będzie wprowadzała w przyszłości tych pr oduktów na rynek. Postanowieniem z 20 maja 2024 r., wydanym na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK wyznaczył stronie postępowania termin 30 dni na wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez nóż bijakowy i przedstawienie dowodów p otwierdzających podjęte w tym celu działania, jak również wskazał jakiego Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Departament Nadzoru Rynku pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 4 rodzaju działania należy podjąć oraz jakie dowody na ich potwierdzenie należy przedstawić. W związku z informacją o powiadomieniu kontrahentów o konieczności wycofania kwestionowaneg o noża bijakowego z rynku lub potwierdzenia braku w ofercie tego produktu, organ nadzoru wskazał, że fakt odebrania produkt u od dystrybutorów powinien zostać potwierdzony fakturami korygującymi , a w przypadku przedsiębiorców, którzy nie posiadają go w ofercie handlowej – ich oświadczeniami o nieposiadaniu produktu na stanie magazynowym. Ponadto w związku z faktem, że produkt był sprzedawany również detalicznie , organ nadzoru wskazał na potrzebę zamieszczenia na stronie internetowej przedsiębiorcy ostrze żenia dla konsumentów z informacją o zakazie używania oraz możliwości zwrotu posiadanych sztuk noż a bijakow ego . Prezes UOKiK wskazał również, że w przypadku egzemplarzy noż a bijakow ego zwróconych przez dystrybutorów oraz konsumentów, strona postępowania po winna przedstawić dowody potwierdzające ich zniszczenie (np. protokół zniszczenia, fakturę za usługę utylizacji) albo zwrot do dostawcy (np. w postaci faktury korygującej). Pismem z 18 czerwca 2024 r. strona postępowania przekazała oświadczenia od 9 dystry butorów - od jednego o nieposiadaniu produktu, od 8 dystrybutorów informację o liczbie posiadanych sztuk produktu , a także faktury korygujące wskazujące na zwrot łącznie 281 sztuk noża bijakowego. Ponadto strona postępowania przekazała potwierdzenie skierowania do 34 dystrybutorów zapytania o liczbę posiadanych egzemplarzy produktu. Strona postępowania wskazała jednoc ześnie, że stan magazynowy po wycofaniu produkt u z rynku i zebraniu zwrotów od kontrahentów wyniósł łącznie 1 129 sztuk, które zostały prze znaczone do zniszczenia . Strona dołączyła również dokumentację zdjęciową oraz dokument potwierdzający przekazanie tow aru do utylizacji. Strona postępowania przekazała także wydruk ogłoszenia dla konsumentów ze swojej strony internetowej. Pismem z 1 sierpnia 2024 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o jej uprawnieniach wynikających z art. 10 Kodeksu postępow ania administracyjnego. Strona nie skorzystała z przysługujących jej praw. Pismem z 6 września 2024 r. , w związku z nieprzekazaniem przez stronę postępowania oświadczeń 25 dystrybutorów o stanie magazynowym produktu, Prezes UOKiK wezwał ją do niezwłocznego podjęcia próby kontaktu z tymi podmiotami w celu ustalenia licz b y sztuk noża bijakowego znajdujących się na ich stanie magazynowym oraz poinformowaniu o zakazie udostępniania tego produktu. Odpowiadając, strona postępowania oświ adczyła, że podjęła kolej n ą próbę kontaktu z podmiotami w celu uzyskania informacji o liczb ie sztuk produktu znajdując ych się na stanie magazynowym kontrahentów , a także poinformowała ich o zakazie udostępniania go . Jako dowód strona postępowania przedstaw iła treść wysłanego pisma wraz z potwierdzeni ami Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Departament Nadzoru Rynku pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 5 jego nadania do 23 kontrahentów , a także informację o 2 podmiotach, które nie prowadzą już działalności gospodarczej, załączając przy tym wydruki z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Paulina Stołek, prowadząc a działalność gospodarczą pod firmą VERGIONIC Paulina Stołek z siedzibą w Piotrkowie Trybunalskim wprowadził a nóż bijakowy będący przedmiotem postępowania na rynek i pełni rolę jego producenta w rozumieniu art . 3 pkt 2 lit. b ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z tym przepisem, za producenta uznaje się m.in. importera produktu, w przypadkach gdy wytwórca nie prowadzi działalności w Unii Europ ejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Z akt kontroli przeprowadzonej przez inspektorów reprezentujących Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekc ji Handlowej wynika, że strona postępowania zakupiła 7 000 sztuk noż a bijakow ego bezpośrednio od chińskiego wytwórcy i przekazała potwierdzającą ten fakt fakturę zakupu. Ponadto oznakowanie produktu: „ VERGIONIC® Tarcza do kosy 6 ostrzy” oraz kod EAN: 5904238413098, umieszczony na produkcie i zweryfikowany przez Prezesa UOKiK za pomocą wyszukiwarki GS1, wskazują na tego przedsiębiorcę jako na podmiot odpowiedzialny za wprowadzenie produktu na rynek. W związku z t ym, spełnione zostały przesłanki do uznan ia przedsiębiorcy Pauliny Stołek, prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą VERGIONIC Paulina Stołek z siedzibą w Piotrkowie Trybunalskim za producenta w rozumieniu art. 3 pkt 2 lit. b ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent zobowiązany jest wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych , dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt, któ ry nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, nie jest produktem bezpiecznym. Powołując się na art. 20 ust. 3 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, organ nadzoru może wszcząć z urzędu postępowanie, jeżeli z innych dostępnych informacji, w szczególności z powiadomienia przekazanego przez organy państwa członkowskiego Unii Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Departament Nadzoru Rynku pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 6 Europejskiej (w tym przypadku Danii) wynika, że produkt może nie być bezpieczny. Zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, powiadomienie, o którym mowa w ust. 3 , jest dowodem w sprawie. Nóż bijakowy, będący przedmiotem niniejszego postępowania, został notyfikowany w unijnym systemie szybkiej wymiany informacj i o produktach niebezpiecznych Safety Gate RAPEX pod numerem A12/00460/24 (DK/00093/24) przez organ nadzoru z Danii. Produkt ten spełnia definicję noża bijakowego do ręcznych przenośnych kos do zarośli, określoną w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów. W św ietle tej definicji przez noże bijakowe do ręcznych przenośnych kos do zarośli należy rozumieć uderzeniowo tnące podzespoły do tych kos, składające się z co najmniej dwóch metalowych części (w szczególności łańcuchów, noży lub szczotek), połączonych z głow icą obrotową lub dyskiem. Zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów, od dnia wejścia w życie rozporządzenia, tj. od 26 lipca 2012 r., wprowadzanie na rynek noży bijakowych do ręcznych przenośnych kos do zarośli jest zakazane. Rozporządzenie Rady Ministró w stanowi wykonanie decyzji Komisji Europejskiej 2012/32/UE z dnia 19 stycznia 2012 r. zobowiązującej państwa członkowskie do zakazania wprowadzania do obrotu noży bijakowych do ręcznych przenośnych kos do zarośli (Dz. Urz. UE L 18 z 21.01.2012 r., str. 5) . Mając na uwadze te ustalenia, Prezes UOKiK uznał, że nóż bijakowy do ręcznych przenośnych kos do zarośli: tarcza do kosy 6 ostrzy, kod EAN: 5904238413098 - jako produkt, którego wprowadzanie na rynek jest zakazane , ze względu na poważne zagrożenie dla z drowia i życia konsumentów - nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i nie jest bezpieczny. Przedsiębiorca będący stroną niniejszego postępowania nie zakwestionował tych ustaleń i po wszczęciu postępowania podjął działania naprawcze mające na celu wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez produkt. Ze zgromadzonego materiału dowodowego oraz wyjaśnień strony postępowania wynika, że zakupiła od chińskiego dostawcy 7 000 sztuk noża bijakowego, a następnie w 202 2 r. wprowadziła ten produkt n a rynek . Nóż bijakowy był sprzedawany kontrahentom na podstawie faktur (4 950 sztuk) oraz na podstawie paragonów fiskalnych (1 202 sztuki). Łącznie kontrahenci nabyli 6 152 sztuki produktu, a na stanie magazynowym strony postę powania pozostało 848 sztuk. Strona postępowania wskazała, że produkt sprzedawany był w przedziale cenowym 7,53 zł - 9,41 zł netto. W toku niniejszego postępowania strona postępowania przekazała faktury korygujące potwierdzające odbiór łącznie 281 sztuk pr odukt u od 8 dystrybutorów oraz oświadczenie o nieposiadaniu kwestionowan ego noż a bijakow ego od 1 dystrybutora. Strona postępowania przekazała również wydruk potwierdzający zamieszczenie na jej stronie internetowej Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Departament Nadzoru Rynku pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 7 ostrzeżenia skierowanego do konsumentów. J ak zadeklarowała, egzemplarze noża pozostające na jej stanie (848 sztuk) oraz wycofane z rynku (281 sztuk) zostały zutylizowane (łącznie 1 129 sztuk), co potwierdza załączony do akt sprawy dokument zlecenia zniszczenia towaru profesjonalnemu podmiotowi ora z dokumentacja fotograficzna. Jednocześnie strona postępowania wskazała, że nie otrzymała żadnych skarg ani reklamacji dotyczących produktu a także oświadczyła, że nie będzie w przyszłości wprowadzała na rynek noży bijakowych. Dodatkowo, w kolejnym piśmie strona postępowania oświadczyła, że ponownie podjęła próbę kontaktu z podmiotami, które nie odpowiedziały na zapytanie o liczbę sztuk produktu znajdujących się na stanie magazynowym a także poinformowała ich o zakazie udostępniania produktu. Jako dowód, st rona postępowania przedstawiła treść wysłanego pisma wraz z potwierdzeniami nadania pism do 23 kontrahentów . Jednocześnie przekazała informację o 2 podmiotach, które nie prowadzą już działalności gospodarczej, załączając przy tym wydruki z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. W przypadku stwierdzenia, że produkt nie jest bezpieczny, Prezes UOKiK stosuje środki określone w art. 24 ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 24 ust. 10 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, środki mogą być stosowane wyłącznie w celu odwrócenia niebezpieczeństwa oraz zapewnienia ochrony zdrowia i życia konsumentów. Środki te można stosować pojedynczo lub łącznie, w zależności od zakresu i rodzaju stwierdzony ch niezgodności z wymaganiami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktu, jak również zagrożenia stwarzanego przez produkt. Ze względu na okoliczność, że ten produkt jest zakazan y na terenie Unii Europejskiej, zasadne jest natychmiastowe wycofanie go z r ynku. W tym celu należy odebrać produkty od 2 3 dystrybutorów, w przypadku których strona postępowania nie przekazała dowodów w postaci faktur korygujących albo oświadczeń o nieposiadaniu. Egzemplarze t arcz y do kosy 6 ostrzy, kod EAN: 5904238413098 , które z najdują się w posiadaniu dystrybutorów, należy od nich odebrać, na dowód czego należy przekazać faktury korygujące. W przypadku dystrybutorów, którzy nie posiadają tych produktów na stanie – należy przedstawić ich oświadczenia o nieposiadaniu produkt u . Egz emplarze produktu zwrócone przez kontrahentów należy zniszczyć, co powinno być potwierdzone fakturą za usługę utylizacji albo protokołem zniszczenia wraz z dokumentacją fotograficzną. Termin wyznaczony przez organ nadzoru na przekazanie tych dowodów to 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji . Zastosowany przez Prezesa UOKiK środek określony w art. 24 ust. 4 pkt 2 lit. b ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów jest adekwatny do zagrożenia stwarzanego przez produkt: tarcz a do kosy 6 ostrzy, kod EAN: 5904238413098 . Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Departament Nadzoru Rynku pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 8 Jednocześnie, z uwagi na stwierdzenie przez Prezesa UOKiK, że noże bijakowe – jako produkt , któr ego wprowadzanie na rynek jest zakazane – nie jest produkt em bezpiecznym, wprowadzający go na rynek przedsiębiorca Paulin a Stołek, prowadząc a działalność gospodarczą pod firmą VERGIONIC Paulina Stołek z siedzibą w Piotrkowie Trybunalskim naruszył a obowiązek określony w art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, co wyczerpuje przesłanki określone w art. 33a ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy. Z uwagi na brak uregulowania przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w ustawie o ogólnym bezpieczeństwie produktów, stosownie do przepisu art. 26 ustawy, w zakresie nieuregulowanym w niej, do postępowania w sprawie ogólnego bezpieczeńs twa produktu stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 189f § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaj e na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publ icznej i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Przesłanka przewidziana przepisem określonym w art. 189f § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołuje się do dwóch warunków, które muszą być spełnione łącznie. Po pierwsze, waga naruszenia prawa musi być znikoma, a po drugie, strona musi zaprzestać naruszenia prawa najpóźniej w toku postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Powołując się na prezentowane w doktrynie sta nowisko („Nowe instytucje” Gajewski 2017, wyd. 1, Legalis), przez wagę naruszenia prawa należy rozumieć istotność, skalę skutków społeczno - gospodarczych, które zostały przez nie wywołane, oraz znaczenie naruszonego obowiązku administracyjnoprawnego z punkt u widzenia systemu prawa; działalności, na której regulację prawną się on składa; oraz dóbr, których ochronie służy. O tym więc, że waga naruszenia prawa jest znikoma będzie można powiedzieć wówczas, gdy wywołane przez nie skutki są niewielkie, czyli dotkn ęły małej liczby podmiotów i nie zaburzyły przebiegu procesów społeczno - gospodarczych, a jednocześnie – nie wiązało się ono z unicestwieniem lub znaczną ingerencją w dobro chronione daną sankcją i nie miało istotnego wpływu na całościową ocenę zgodności z prawem działalności, której częścią regulacji jest złamany obowiązek administracyjnoprawny. W niniejszej sprawie Prezes UOKiK uznał, że przesłanka znikomego naruszenia prawa nie znajduje zastosowania. Strona postępowania od 2022 r. wprowadziła na rynek 6 152 sztuki produktu, którego wprowadzanie na rynek Unii Europejskiej jest zakazane od 2012 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Departament Nadzoru Rynku pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 9 M etalowe części noży bijakowych i ich połączenia, wchodząc w kontakt, np. z kamieniami, skałami lub innymi przeszkodami, są wystawione na powtarzające się napręże nia mechaniczne, na skutek czego mogą ulec uszkodzeniu i zostać wyrzucone z dużą prędkością. Stwarza to poważne zagrożenie dla użytkowników. Osłony zamontowane w tego typu nożach nie są w stanie zapewnić ochrony przed tym ryzykiem . Należy zatem uznać, że z asięg naruszenia był znaczny, strona postępowania sprzedawała bowiem nóż bijakowy, zarówno dystrybutorom , jak i bezpośrednio konsumentom , narażając tym samym konsumentów na poważne ryzyko stwarzane przez produkt zakazany na terenie Unii Europejskiej. W ram ach działań mających na celu wyeliminowanie zagrożeń stwarzanych przez produkt, strona postępowania wycofała z rynku 1 129 sztuk, natomiast u konsumentów wciąż pozostaje bardzo duża liczba jego egzemplarzy (tj. 5 871 sztuk) . Reasumując, dobro chronione jak im jest zdrowie i życie konsumentów zostało w znaczący sposób naruszone. Prezes UOKiK uznał, że co prawda strona postępowania wstrzyma ła sprzedaż i podję ła pewne działania mające na celu wycofanie produktu z rynku, jednak drugi warunek – przesłanka znikom ej wagi naruszenia prawa – nie znajduje w tej sprawie zastosowania. Skoro warunki z przesłanki wskazanej w art. 189f § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego muszą być spełnione łącznie, a warunek znikomości, jak zostało to wykazane powyżej, nie zachodzi , zatem odstąpienie od nakładania kary na podstawie tej przesłanki i poprzestanie na pouczeniu, nie jest możliwe. Również odstąpienie od nałożenia kary na podstawie drugiej z przesłanek wymienionych w przepisie nie jest możliwe, ponieważ Prezes UOKiK nie d ysponuje wiedzą na temat uprzedniego nałożenia na stronę postępowania prawomocną decyzją administracyjnej kary pieniężnej za to samo zachowanie przez inny uprawniony organ administracji publicznej. Strona postępowania również nie informowała organu o takie j okoliczności. Ostatnia z przesłanek odstąpienia od kary i poprzestania na pouczeniu została sformułowana w art. 189f § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z § 2 tego przepisu i wiąże się z wydaniem postanowienia. W toku postępowania Preze s UOKiK nie wydał postanowienia na podstawie art. 189f § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem na podstawie tej przesłanki nie mogło dojść do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. Zgodnie z art. 3 3a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa, Prezes UOKiK może nałożyć na producenta karę pieniężną w wysokości do 100 000 zł. Kary pieniężne nakładane przez Prezesa UOKiK na producentów na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów mają charakter fakultatywny. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Departament Nadzoru Rynku pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 10 Nakładanie ich – względnie samo zagrożenie nimi – stanowi istotny instrument, który ma na celu przyczynienie się do przestrzegan ia przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów przez te podmioty. Kara pieniężna nakładana przez organ nadzoru ma charakter represyjno – wychowawczy i jest nakładana oraz wykonywana w celu zachowania i przestrzegania obowiązującego porządku prawnego . Ma ona na celu prewencję, tj. zapobieganie tego rodzaju naruszeniom ustawy w przyszłości, jak również represję, czyli ma stanowić odczuwalną dolegliwość za jej naruszenie. Ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów nie zawiera zamkniętego katalogu przesł anek, od których uzależniona jest wysokość kar nakładanych na przedsiębiorców. Art. 33a ust. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie stanowi, że wysokość kary ustala się uwzględniając w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków. Możliwość za stosowania dolegliwości finansowej nie jest uzależniona od wyeliminowania przez producenta zagrożenia stwarzanego przez produkt, od podjęcia współpracy ani od braku wiedzy o tym, że wprowadzony na rynek produkt nie jest bezpieczny. Biorąc pod uwagę powyższ e, przy ustalaniu wysokości kary organ nadzoru uwzględnił w szczególności stopień oraz okoliczności naruszenia obowiązków przez stronę postępowania. Działalność strony postępowania ma charakter profesjonalny (zawodowy), co oznacza, że konsumenci mają prawo oczekiwać, iż produkty wprowadzane przez nią na rynek będą spełniały wymagania bezpieczeństwa. Nie ulega wątpliwości, że od osoby prowadzącej działalność gospodarczą w określonej dziedzinie należy oczekiwać znajomości przepisów prawnych regulujących tę dz iałalność, w stopniu wystarczającym do jej poprawnego prowadzenia ( vide wyrok NSA OZ w Gdańsku z 29 listopada 2000 r., I SA/Gd 1185/98. Każda osoba przystępująca bowiem do prowadzenia działalności gospodarczej winna być zorientowana w przepisach prawnych r egulujących tę działalność) . W niniejszym postępowaniu za okoliczność obciążającą stronę postępowania Prezes UOKiK uznał fakt, że strona postępowania wprowadziła na rynek produkt, który na mocy decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej 2012/32/UE z dnia 19 stycznia 2012 r. jest zakazany w Unii Europejskiej. Noże bijakowe stwarzają poważne zagrożenie dla zdrowia i życia użytkujących je konsumentów, a w przeszłości zdarzały się wypadki śmiertelne w związku z używaniem kosiarek z zamontowanymi nożami bijakowym i (Wielka Brytania). Metalowe części noży bijakowych i ich połączenia, wchodząc w kontakt z kamieniami, skałami lub innymi przeszkodami, są wystawione na powtarzające się silne naprężenia mechaniczne, na skutek czego mogą ulec uszkodzeniu i zostać wyrzucon e z dużą prędkością, a osłony zamontowane w tego typu nożach nie są w stanie zapewnić ochrony przed tym ryzykiem. Dodatkowo należy podkreślić, że u konsumentów wciąż znajd uje się 5 871 sztuk niebezpiecznego noża bijakowego, przez co cały czas są oni narażeni na poważne ryzyko Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Departament Nadzoru Rynku pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 11 stwarzane przez ten produkt. Nadmienić należy, że decyzja wykonawcza Komisji Europejskiej 2012/32/UE z dnia 19 stycznia 2012 r. oraz wykonujące ją rozporządzenie R ady Ministrów z dnia 13 lipca 2012 r. funkcjonują od dłuższego czasu (tj. od 2012 r.), w związku z czym strona postępowania, jako profesjonalny uczestnik obrotu gospodarczego, miała dość czasu, a by zapoznać się z zakazem wprowadzania na rynek tego typu pro duktów. Ponadto wskazać należy na znaczny okres naruszenia przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów przez stronę postępowania , bowiem kwestionowan y n óż bijakow y , jak wskazano powyżej, zostały wprowadzone na rynek w 2022 r. Co więcej, oprócz ry nku krajowego, produkty wprowadzane były także na rynek europejski , o czym świadczy notyfik acja w unijnym systemie szybkiej wymiany informacji o produktach niebezpiecznych Safety Gate RAPEX przez organ nadzoru z Danii. Dodatkowo, stronie postępowania uda ło się wycofać z rynku tylko 281 sztuk noża bijakowego (zwroty od dystrybutorów), a 848 sztuk wycofano z magazynu strony postępowania , co oznacza, że u konsumentów wciąż znajd uje się aż 5 871 sztuk produktu , przez co nadal są oni narażeni na poważne ryzyko . Na niekorzyść strony postępowania Prezes UOKiK potraktował także okoliczność, że przedstawiła ona tylko część dowodów wycofania produktu od dystrybutorów. Dopiero bowiem na wyraźne wezwanie Prezesa UOKiK (pismo z 6 września 2024 r.) strona pr zedstawiła t reść wysłanego pi sma wraz z potwierdzeniami nadania do 23 kontrahentów, a także informację o 2 podmiotach, które nie prowadzą już działalności gospodarczej , załączając przy tym wydruki z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Jednoc ześnie wskazać należy, że do dnia wydania niniejszej decyzji strona postępowania nie przekazała informacji o stanie magazynowym produktu od żadnego z 23 dystrybutorów, nie przekazała także oświadczeń o ewentualnym nieposiadaniu produktu od żadnego z tych p odmiotów. Prezes UOKiK zwraca również uwagę, że strona postępowania – jako producent , którym w rozumieniu ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów jest również importer – jest odpowiedzialna za produkt, który wprowadziła na rynek, a w tym przypadku – produkt, który jest zakazany w Unii Europejskiej. W opinii Prezesa UOKiK działania podejmowane przez stronę postępowania nie mogą zostać uznane za wystarczające do umorzenia postępowania , gdyż na 34 dystrybutorów przekazała wymagane dowody od zaledwie 9 kontrahentów . Za okoliczność łagodzącą Prezes UOKiK uznał natomiast brak wcześniejszych postępowań z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów wobec strony postępowania. W postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, przy określeniu wysokości kary pieniężnej kryterium pomocniczym jest wysokość korzyści majątkowej osiągniętej przez stronę postępowania ze sprzedaży produktów będących j ego przedmiotem. Korzyść osiągniętą ze sprzedaży stanowi iloczyn sprzedanych Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Departament Nadzoru Rynku pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 12 produktów, które nie spełniają ogólnych wymagań bezpieczeństwa (5 871 sztuk) i średniej ceny sprzedaży uzyskanej przez stronę postępowania. W związku z faktem, że zgodnie z oświad czeniem s trony postępowania , produkt sprzedawany był w przedziale cenowym 7,53 zł - 9,41 zł (a więc średnio 8,47 zł), ustalona w ten sposób korzyść majątkowa ze sprzedaży zakazanego noża bijakowego wyniosła 49 727,37 zł. Przy określaniu korzyści majątkowej Prezes UOKiK uwzględnił fakt przekazania przez stronę postępowania dowodów potwierdzających zniszczenie 1 129 sztuk produktu (tj. 281 sztuk noża bijakowego wycofan ych od dystrybutorów i 848 sztuk wycofanych z magazynu strony postępowania). Podkreślić nal eży, że strona postępowania nie wskazała, że istnieją jakiekolwiek warunki osobiste, tj. sytuacja materialna, rodzinna, zdrowotna lub zawodowa, które mogłyby wpłynąć na treść rozstrzygnięcia wydanego w niniejszym postępowaniu . Wymierzając karę w wysokości 15 000 (słownie: piętnaście tysięcy złotych 00/100), Prezes UOKiK uwzględnił wagę naruszenia przez stronę postępowania przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, Prezes UOKiK uznał, że kara określona w sentencji niniejszej decyzji jest adekwatna do stwierdzonych naruszeń. Organ nadzoru uznał za celowe wymierzenie kary pieniężnej, która w okolicznościach niniejszej sprawy spełni swój skutek prewencyjno - represyjny i skłoni przedsiębiorcę do nienaruszani a w przyszłości przepisów z zakresu ogólnego bezpieczeństwa produktów. Zgodnie z art. 33a ust. 5 i 7 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, karę pieniężną w wysokości 15 000 zł (sło wnie: piętnaście tysięcy złotych 00/100) należy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. Niniejsza decyzja, zgodnie z art. 25 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, stanowi podstawę wpisu do prowadzonego przez Prezesa UOKiK rejestru produktów niebezpiecznych. Zgodnie z § 4 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w s prawie szczegółowego sposobu prowadzenia rejestru produktów niebezpiecznych (Dz. U. Nr 87, poz. 814), organ nadzoru dokonuje wpisu do rejestru z urzędu, niezwłocznie po upływie terminu, od kiedy decyzja stała się ostateczna. Zgodnie z art. 30 ust. 4 pkt 1 i ust. 4b pkt 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK usuwa wpis w rejestrze w przypadku gdy osoba zainteresowana udowodni, że wycofano produkt z rynku, jednak nie wcześniej niż w terminie 6 miesięcy od przekazania przez nią dowodów w t ym zakresie. W związku z powyższym, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Departament Nadzoru Rynku pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 13 Pouczenie: 1) Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ) , w związku z art. 26 ust awy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2021 r. poz. 222), strona postępowania może w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne ro zpatrzenie sprawy. 2) Na podstawie art. 52 § 3, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) , strona postępowania może wnieść skargę do Woj ewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, bez skorzystania z prawa do zwrócenia się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. 3) W przypadku skorzystania z uprawnienia wskazanego w pkt 2 niniejszego pouczenia i zakwestionowania rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 lub 2 sentencji decyzji, zgodnie z art. 233 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535), strona postępowania zobowiązana jest uiścić wpis stały, który wynosi 200 zł. 4) W przypadku zakwestionowania rozstrzygnięcia zawartego w pkt 3 sentencji decyzji, zgodnie z art. 233 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 1 rozporząd zenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strona postępowania zobowiązana jest uiścić wpis stosunkowy, którego wysokość zależy od wartości prz edmiotu zaskarżenia i wynosi odpowiednio: a) jeżeli ustalona przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów należność pieniężna wynosi do 10 000 zł – 4 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 100 zł; b) jeżeli ustalona przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów należność pieniężna opiewa na kwotę ponad 10 000 zł do 50 000 zł – 3 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 400 zł; c) jeżeli ustalona przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów należność p ieniężna opiewa na kwotę ponad 50 000 zł do 100 000 zł – 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1 500 zł. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Departament Nadzoru Rynku pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. +48 22 826 14 35 dnr @uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl 14 Zgodnie z § 5 tego rozporządzenia, wpis uiszcza się gotówką do kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie lub na rachun ek bankowy tego Sądu, wskazując tytuł wpłaty oraz rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany. 5) Na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 244 § 1, art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stronie postępowania składającej skargę na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przysługuje moż liwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego lub w jego toku, polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz ustanowieniu adwokata, ra dcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Wymogi formalne wniosku określone zostały w art. 252 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 6) Na podstawie art. 127a § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego w trakcie biegu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona postępowania może zrzec się prawa do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wobec Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który wydał decyzję. Z dniem doręczenia Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzja staje się ostateczna i prawomocna. Katarzyna Bednarz Dyrektor Departamentu Nadzoru Rynku /podpisano elektronicznie/