DNR-103/2013

PREZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTÓW DNR-70-9( 24 )/13/TN Warszawa, dnia 17 października 2013 r. DECYZJA DNR-1/103/2013 1. Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) oraz w związku z art. 26 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97, Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej ogólnego bezpieczeństwa Ŝaluzji drewnianej weneckiej, kolor szary, 50x175, INSPIRE, kod EAN 3276004142795, wprowadzonej na rynek przez przedsiębiorcę „Leroy-Merlin Polska” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nr DNR-1/86/2013 z dnia 30 sierpnia 2013 r., Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: a) uchyla pkt 1 lit. a i c zaskarŜonej decyzji, b) w pkt 3 zaskarŜonej decyzji uchyla karę pienięŜną i w tym zakresie nakłada na przedsiębiorcę „Leroy-Merlin Polska” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie karę pienięŜną w wysokości 4 000 zł (słownie: cztery tysiące złotych), płatną do budŜetu państwa, za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa. 2. W pozostałym zakresie utrzymuje zaskarŜoną decyzję w mocy. 2 Uzasadnienie Pismem z dnia 9 września 2013 r. przedsiębiorca „Leroy-Merlin Polska” spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie (zwany dalej „stroną postępowania”) złoŜył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (zwanego dalej „Prezesem UOKiK”) nr DNR- 1/86/2013 z dnia 30 sierpnia 2013 r. W zaskarŜonej decyzji Prezes UOKiK uznał, Ŝe Ŝaluzje drewniane weneckie, kolor szary, 50x175, INSPIRE, kod EAN 3276004142795 (zwane dalej „Ŝaluzjami”) ze względu na niedołączenie środków umoŜliwiających trzymanie sznurka poza zasięgiem dzieci lub urządzenia zabezpieczającego sznurek, nie są bezpieczne i na podstawie art. 24 ust. 4 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. b i c ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. Nr 229, poz. 2275, Dz. U. Nr 229, poz. 2275, z 2007 r. Nr 35, poz. 215, z 2008 r. Nr 157, poz. 976, z 2009 r. Nr 18, poz. 97 i Nr 20, poz. 106 oraz z 2011 r. Nr 63, poz. 322 i Nr 102, poz. 586), zwanej dalej „ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów”, nakazał stronie postępowania wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez Ŝaluzje niewprowadzone na rynek, natychmiastowe wycofanie produktów juŜ wprowadzonych na rynek oraz ostrzeŜenie konsumentów o zagroŜeniu stwarzanym przez Ŝaluzje w trzech wydaniach dziennika (gazety) o zasięgu ogólnopolskim. Ponadto, na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, Prezes UOKiK nałoŜył na stronę postępowania karę pienięŜną w wysokości 5 000 zł. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona postępowania zwróciła się o uchylenie zaskarŜonej decyzji oraz wydanie decyzji uwzględniającej informacje i dowody przedstawione Prezesowi UOKiK pismem z dnia 30 sierpnia 2013 r. (wpłynęło do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniu 4 września 2013 r.). W uzasadnieniu wniosku strona postępowania podniosła, Ŝe Prezes UOKiK, wydając zaskarŜoną decyzję, nie dysponował informacjami i dowodami nadesłanymi przy piśmie z dnia 30 sierpnia 2013 r. W piśmie tym strona postępowania poinformowała, Ŝe zakupiła elementy umoŜliwiające trzymanie sznura od Ŝaluzji poza zasięgiem dzieci oraz wysłała je do wszystkich swoich sklepów wraz z instrukcją poprawnego montaŜu. Na dowód powyŜszego strona postępowania przedstawiła fakturę zakupu urządzeń zabezpieczających oraz jeden egzemplarz tego urządzenia wraz ze wzorem instrukcji jego montaŜu. Strona postępowania wskazała, Ŝe poinformowała nabywców Ŝaluzji o zagroŜeniu stwarzanych przez Ŝaluzje: drogą elektroniczną (w przypadku klientów posiadających kartę lojalnościową), pisemnie (w przypadku dystrybutorów) oraz poprzez wywieszenie ogłoszenia w punkcie 3 informacyjnym i na dziale handlowym sklepów (w przypadku klientów dokonujących zakupu na podstawie paragonu). Jako dowody strona postępowania przedstawiła zestawienia klientów posiadających kartę lojalnościową (wraz z oświadczeniem nadesłanym przez jednego z nich), listę dystrybutorów oraz wzór informacji zamieszczonej w punktach handlowych. Ponadto strona postępowania oświadczyła, Ŝe informacje o zagroŜeniu stwarzanym przez Ŝaluzje oraz o moŜliwości bezpłatnego nabycia urządzenia zabezpieczającego umieściła na stronie internetowej (www.leroymerlin.pl) oraz w gazecie, na dowód czego przedstawiła kopię ogłoszenia opublikowanego w dniu 3 czerwca 2013 r. w gazecie o zasięgu ogólnopolskim. Strona postępowania wyjaśniła równieŜ, Ŝe gromadzenie dowodów było utrudnione i czasochłonne, a w konsekwencji z opóźnieniem przesłała je Prezesowi UOKiK. Pismem z dnia 19 września 2013 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, Ŝe przekazana przez nią kopia ogłoszenia zamieszczonego w dniu 3 czerwca 2013 r. w gazecie o zasięgu ogólnopolskim nie moŜe zostać uznana za dowód z uwagi na niespełnianie wymogów określonych w art. 22a ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów i wezwał do ponownego przekazania ww. ogłoszenia w formie określonej w tym przepisie. Jednocześnie Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Pismem z dnia 2 października 2013 r. strona postępowania przekazała powyŜsze ogłoszenie spełniające wymogi określone w art. 22a ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Prezes UOKiK ustalił i stwierdził: Zadaniem organu odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie sprawy i ocena materiału dowodowego, przy uwzględnieniu stanu faktycznego stwierdzonego w czasie wydania decyzji przez organ w pierwszej instancji, jak i zmiany stanu faktycznego, które zaszły pomiędzy wydaniem decyzji przez organ I instancji, a wydaniem decyzji przez organ odwoławczy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2009 r., II OSK 1565/08). PowyŜsze stanowisko Sądu nie traci na aktualności takŜe w przypadku postępowania administracyjnego prowadzonego przez Prezesa UOKiK na podstawie przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, w którym to postępowaniu funkcję odwołania pełni wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W istocie bowiem w postępowaniu w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy organ powinien rozpatrzyć sprawę na nowo 4 w jej całokształcie, nie ograniczając się jedynie do rozpatrzenia zarzutów strony podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, badając zarówno jej zgodność z prawem, jak celowość i słuszność rozstrzygnięcia. We wniosku z dnia 9 września 2013 r. strona postępowania zakwestionowała w całości decyzję Prezesa UOKiK nr DNR-1/86/2013 z dnia 30 sierpnia 2013 r. W związku z tym, Prezes UOKiK w toku niniejszego postępowania ponownie dokonał analizy całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Prezesa UOKiK nr DNR-1/86/2013 z dnia 30 sierpnia 2013 r. było ustalenie, czy Ŝaluzje spełniają ogólne wymagania bezpieczeństwa. Badania organoleptyczne przeprowadzone przez inspektorów Inspekcji Handlowej wykazały, Ŝe do Ŝaluzji nie dołączono środków umoŜliwiających trzymanie sznurka poza zasięgiem dzieci lub urządzenia zabezpieczającego sznurek lub łańcuszek kulkowy przed zadzierzgnięciem pętli, co stwarza zagroŜenie zaciśnięcia sznurka na szyi dziecka i moŜe doprowadzić do jego uduszenia. Strona postępowania początkowo kwestionowała ww. wyniki badań, nie przedstawiła jednak Ŝadnych dowodów potwierdzających, Ŝe Ŝaluzje są produktem bezpiecznym. Mając na uwadze powyŜsze, Prezes UOKiK stwierdził, Ŝe Ŝaluzje nie są bezpieczne i nałoŜył na stronę postępowania obowiązki określone w art. 24 ust. 4 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b i c ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów oraz - na podstawie art. 33a ust. 2 pkt 2 tej ustawy - karę pienięŜną w wysokości 5 000 zł. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona postępowania zwróciła się o ponowne rozstrzygnięcie przy uwzględnieniu informacji i dowodów podjęcia działań wobec Ŝaluzji, przedstawionych przez nią pismem z dnia 30 sierpnia 2013 r. Odnosząc się do powyŜszego wniosku Prezes UOKiK w pierwszej kolejności pragnie zauwaŜyć, Ŝe strona postępowania nie kwestionuje oceny bezpieczeństwa dokonanej przez organ nadzoru. Ponadto powyŜsze informacje i dowody zostały przekazane znacznie później niŜ w terminie zaproponowanym przez stronę postępowania. W piśmie z dnia 13 maja 2013 r. strona postępowania zadeklarowała bowiem podjęcie działań wobec Ŝaluzji oraz zwróciła się o przedłuŜenie terminu na przedstawienie dowodów w tym zakresie do dnia 31 lipca 2013 r., na co Prezes UOKiK wyraził zgodę. Mimo to, strona postępowania zarówno w zadeklarowanym przez siebie terminie, jak równieŜ przez kolejny miesiąc - do momentu wydania zaskarŜonej decyzji - nie przekazała Ŝadnych dowodów, nie wniosła o przedłuŜenie terminu na ich przedstawienie, nie informowała nawet o podjęciu jakichkolwiek działań. Biorąc pod uwagę fakt, Ŝe postępowanie było prowadzone przez cztery miesiące, a termin na przekazanie dowodów był przedłuŜany dwukrotnie (w tym jeden termin został wyznaczony 5 na wyraźną prośbę strony postępowania), w opinii Prezesa UOKiK strona postępowania miała wystarczająco duŜo czasu, aby przedstawić dowody potwierdzające wyeliminowanie zagroŜeń stwarzanych przez Ŝaluzje. Przechodząc do analizy informacji i dowodów nadesłanych do UOKiK pismem z dnia 30 sierpnia 2013 r., naleŜy podkreślić, Ŝe stanowią one jedynie część dowodów wnioskowanych przez Prezesa UOKiK i nie są wystarczające do uznania, Ŝe strona postępowania przez wydaniem zaskarŜonej decyzji wyeliminowała zagroŜenia stwarzane przez Ŝaluzje. Dowody, o jakie wnioskował Prezes UOKiK, zostały wyszczególnione juŜ w piśmie informującym o wszczęciu niniejszego postępowania (z dnia 11 lutego 2013 r.) oraz powtórzone w kolejnych pismach z dnia 26 kwietnia, 29 maja oraz 21 sierpnia 2013 r. Mimo to, strona postępowania, w przypadku Ŝaluzji wprowadzonych na rynek, nie przedstawiła dowodów potwierdzających poinformowanie dystrybutorów o stwarzanym przez nie zagroŜeniu albo oświadczeń tych przedsiębiorców o dołączeniu do posiadanych Ŝaluzji urządzeń zabezpieczających albo oświadczeń o nieposiadaniu kwestionowanych produktów. Nie dysponując powyŜszymi dowodami, Prezes UOKiK nie moŜe uznać, Ŝe strona postępowania – jeszcze przed wydaniem zaskarŜonej decyzji - wyeliminowała zagroŜenia stwarzane przez Ŝaluzje wprowadzone na rynek. W związku z tym, brak jest podstaw do uchylenia zaskarŜonej decyzji w zakresie obowiązku nałoŜonego na podstawie art. 24 ust. 4 pkt 2 lit. b ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarŜoną decyzję, albo 2) uchyla zaskarŜoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Materiał dowodowy, którym dysponował Prezes UOKiK w chwili wydania zaskarŜonej decyzji nr DNR-1/86/2013 z dnia 30 sierpnia 2013 r., uzasadniał nałoŜenie na stronę postępowania obowiązków określonych w art. 24 ust. 4 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. c ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Niemniej jednak, organ nadzoru wziął pod uwagę przekazane przez stronę postępowania informacje i dowody. W przypadku Ŝaluzji, które nie zostały wprowadzone na rynek, strona postępowania przedstawiła fakturę zakupu elementów 6 umoŜliwiających trzymanie sznura od Ŝaluzji poza zasięgiem dzieci oraz jeden egzemplarz tego urządzenia wraz ze wzorem instrukcji jego montaŜu, ponadto poinformowała, Ŝe elementy te wysłała do wszystkich swoich sklepów w celu dołączenia ich do Ŝaluzji. Natomiast wobec Ŝaluzji, które zostały wprowadzone na rynek, Prezes UOKiK wziął pod uwagę w szczególności ogłoszenie zamieszczone w dniu 3 czerwca 2013 r. w dzienniku (gazecie) o zasięgu ogólnopolskim i wzór ogłoszenia umieszczonego w punktach handlowych, a takŜe informację o umieszczeniu na stronie internetowej stosownego ostrzeŜenia. Prezes UOKiK zweryfikował to oświadczenie i stwierdził, Ŝe na stronie internetowej strony postępowania, w dniu 16 sierpnia 2013 r., zostało zamieszczone ostrzeŜenie o następującej treści: „ OstrzeŜenie – dotyczy śaluzji drewnianej INSPIRE 27 MM 50/175 szary dąb, nr referencyjny 44134524, EAN 3276004142795. Informujemy, Ŝe z uwagi na brak dołączonego do produktu elementu umoŜliwiającego trzymanie sznura poza zasięgiem dzieci produkt moŜe być dla nich niebezpieczny. Mając to na uwadze, firma Leroy Merlin Polska sp. z o.o. postanowiła wyposaŜyć ww. Ŝaluzje w element zabezpieczający wraz z instrukcją jego montaŜu. W przypadku, gdy posiadacie Państwo Ŝaluzję drewnianą Inspire ref 44134524, prosimy o kontakt w celu bezpłatnego odebrania elementu zabezpieczającego lub zwrotu produktu ”. Mając na uwadze powyŜsze, Prezes UOKiK uznał, Ŝe działania podjęte przez stronę postępowania wobec Ŝaluzji posiadanych na jej stanie magazynowym oraz działania podjęte w celu ostrzeŜenia konsumentów o zagroŜeniach stwarzanych przez Ŝaluzje były wystarczające i przemawiają za uchyleniem obowiązków określonych w art. 24 ust. 4 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 lit. c ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Ponadto Prezes UOKiK, po dokonaniu ponownej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, uznał, Ŝe nie dysponuje informacjami i dowodami, które w sposób jednoznaczny wskazywałyby, Ŝe jedyna reklamacja – o jakiej poinformowała go strona postępowania - miała związek z niedołączeniem do Ŝaluzji środków umoŜliwiających trzymanie sznurka poza zasięgiem dzieci lub urządzenia zabezpieczającego sznurek. Dlatego teŜ organ nadzoru uznał, Ŝe reklamacja ta nie powinna być brana pod uwagę jako okoliczność obciąŜająca przy określaniu wysokości nałoŜonej kary pienięŜnej i zmniejszył karę do wysokości 4 000 zł. Dokonując analizy nałoŜonej kary pienięŜnej wskazać naleŜy, Ŝe podstawą do jej nałoŜenia było wprowadzenie na rynek produktów niespełniających wymagań bezpieczeństwa, tj. Ŝaluzji. Wprowadzając te produkty na rynek, strona naruszyła art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, zgodnie z którym producent jest zobowiązany wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Naruszenie tego przepisu, zgodnie z 7 art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, upowaŜnia Prezesa UOKiK do nałoŜenia na producenta kary pienięŜnej w wysokości do 100 000 zł. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, Ŝe wprowadzone na rynek przez stronę postępowania Ŝaluzje nie są bezpieczne, w związku z czym Prezes UOKiK był uprawniony do nałoŜenia kary pienięŜnej na podstawie ww. przepisu. W zaskarŜonej decyzji Prezes UOKiK w sposób szczegółowy i wyczerpujący wskazał na okoliczności, jakimi kierował się przy ustalaniu wysokości kary pienięŜnej. Po pierwsze, działalność strony postępowania ma charakter profesjonalny (zawodowy), co oznacza, Ŝe konsumenci mają prawo oczekiwać, iŜ wprowadzane przez tego przedsiębiorcę na rynek produkty będą spełniały wymagania bezpieczeństwa. Jako okoliczność obciąŜającą Prezes UOKiK uznał teŜ, Ŝe działalność związana z Ŝaluzjami jest jednym z głównych przedmiotów działalności strony postępowania, poniewaŜ zajmuje się ona sprzedaŜą produktów słuŜących do wystroju wnętrz, w tym produktów do dekoracji okien. Na niekorzyść strony postępowania wpływa równieŜ fakt, Ŝe Ŝaluzje stwarzają zagroŜenie dla zdrowia i Ŝycia dzieci, które zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów stanowią kategorię konsumentów podlegającą szczególnej ochronie. Ponadto przy ustalaniu wysokości kary kryterium pomocniczym była korzyść majątkowa w wysokości 16 738,14 zł, uzyskana przez stronę postępowania ze sprzedaŜy 186 Ŝaluzji. NaleŜy podkreślić, Ŝe nałoŜona na stronę postępowania kara pienięŜna stanowi zaledwie 4 % maksymalnego wymiaru kary, wynoszącego - zgodnie z ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów - 100 000 zł. Mając na uwadze powyŜsze, kara pienięŜna w wysokości 4 000 zł nałoŜona przez Prezesa UOKiK na stronę postępowania jest adekwatna i nie przekracza stopnia jego zawinienia - uwzględnia w naleŜyty sposób okoliczności stwierdzonego naruszenia przepisów ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Mając powyŜsze na względzie, Prezes UOKiK orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 33a ust. 5 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, karę pienięŜną naleŜy uiścić w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji Prezesa UOKiK na konto Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: NBP O/O Warszawa 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000. 8 Pouczenie: Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) od niniejszej decyzji przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zgodnie z art. 53 § 1 w związku z art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę naleŜy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Otrzymuje: pełnomocnik strony postępowania z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Zastępca Dyrektora Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka