DNR-12/2022

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów Departament Nadzoru Rynku pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 14 35 < faks 22 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl P REZES URZĘDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUM ENTÓW TOMASZ CHRÓSTNY DNR - 1.720. 52 .202 1 . IM Warszawa, 08 marca 202 2 r. DECYZJA DNR - 1/ 1 2 /202 2 Na podstawie: 1) art. 24 ust.14 pkt 3 ustawy z 12 grudnia 2003 r. o ogólnym b ezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 20 21 poz. 222 ) , po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z urzędu w sprawie ogólnego bezpieczeństwa brytfanny żaroodpornej z dwoma uchwytami, kod EAN 5907508101602 , wprowadzonej na rynek przez ALTOM spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka koma ndytowa z siedzibą w Gnieźnie , Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza postępowanie admin istracyjne jako bezprzedmiotowe; 2) art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 202 1 poz. 735 , z późn. zm.) w zw. z art. 33a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2021 r. poz. 222) Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza postępowanie w zakresie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa jako bezprzedmiotowe. 2 Uzasadnienie Pismem z 7 października 2021 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej przekazał Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej jako: „Prezes UOKiK”) protokół wraz z aktami kontroli nr ZS.8361.215.2021 dotyczący brytfanny żaroodporn ej z dwoma uchwytami, kod EAN 5907508101602 (dalej jako: „brytfann a ”), wprowadzonej na rynek przez przedsiębiorcę ALTOM spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w Gnieźnie. Kwestionowany produkt to prostokątne naczynie szklane o wymiarach 32,5 x 18,7 x 5,5 cm i pojemności 1,5 l , z uchwyt ami ułatwiają c ymi wkładanie i wyciąganie go z piekarnika. Do naczynia dołączona jest instrukcja użytkowania oraz etykieta, na której umieszczono m.in. następujące informacje : „Altom Desing”, bry tfanna żaroodporna z dwoma uchwytami 39 x 22,5 x 5,5 cm, kod EAN:5907508101602, nazwę i adres dystrybutora: ALTOM sp. z o.o. sp.k., ul. Roosvelta 116a, 62 - 200 Gniezno; wytrzymałość cieplna: +400 °C / - 40 °C ; symbole piekarnika, lodówki, kuchenki mikrofalowej, zamrażarki i zmywarki oraz piktogram informujący o możliwości kontaktu produktu z żywnością. Inspektorzy reprezentujący Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w toku kontroli przeprowadzonej w salonie AGATA w Nowym Sączu pobrali próbkę brytfanny żaroodpornej i przekazali ją do laboratorium Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Ceramiki i Materiałów Budowlanych z siedzibą w Krakowie (Oddział Ceramiki i Betonów w Warszawie) w celu przeprowadzenia badań laboratoryjnych na zgodność z wymagan iami określonymi w pkt. 6.1.7 normy PN - EN 138 3 4+A1:2009 Naczynia kuchenne. Naczynia użytkowane w tradycyjnych piekarnikach domowych (dalej jako: „norma”). Z przekazanego sprawozdania z badań Nr 1 60 /P/LB z 14 września 2 021 r . wynika , że produkt nie spełnia wymagań bezpieczeństwa w zakresie wskazanym w 6.1.7 normy, gdyż przy różnicy temperatur ∆t =180°C (temperatura pieca t 1 =200 °C , temperatura wody t 2 = 20 °C ) wszystkie trzy sztuki naczynia (wielkość próbki) popękały. W związku z powyższym , Prezes UOKiK uznał za zasadne wszczęcie w tej sprawie postępowania administracyjnego na podstawie ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów (Dz. U. z 2021 r. poz. 222) (dalej jako: „ustawa o ogólnym bezpieczeństwie produktów”) . Zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 20 21 r. poz. 735 z późn. zm. ) (dalej jako: „Kodeks postępowania administracyjnego”), pismem z 29 pa ździernika 2021 r. Prezes UO KiK 3 poinformował przedsiębiorcę ALTOM spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w Gnieźnie (dalej jako: ,,strona postępowania”) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa brytfanny , wyznaczając przedsię biorcy termin 14 dni na zajęcie stanowiska w sprawie. Jednocześnie Prezes UOKiK zwrócił się do strony postępowania z prośbą o określenie jej roli w obrocie kwestionowanym produktem, przedstawienie listy dystrybutorów ze wskazaniem ilości produktów dostarcz onych każdemu z nich oraz średniej cen y sprzedaży, a także przekazanie informacji na temat wypadków konsumenckich oraz ewentualnych skarg lub reklamacji dotyczących brytfanny. Prezes UOKiK odniósł się również do stanowiska strony postępowania przedstawione go w piśmie z 1 października 2021 r., skierowan ym do Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w Krakowie . W piśmie tym strona podniosła, że badanie naczyń zostało wykonane tylko na próbie 3 sztuk produktu i jego wynik może się odnosić wyłącznie do prze badanych egzemplarzy, podczas gdy ona dysponuje pozytywnymi wynikami badań przeprowadzonymi na 10 sztukach brytfanny . Prezes UOKiK wskazał stronie postępowania , że zakres badań laboratoryjnych przeprowadzonych w toku kontroli inspektorów Inspekcji Handlowe j obejmował sprawdzenie zgodności brytfanny z wymaganiami pkt. 6.1.7 normy, tj. w zakresie odporności na szok cieplny materiałów kruchych. W tym punkcie normy wskazano, że naczynia powinny być poddane badaniom zgodnie z metodą B opisaną w pkt 6.2 normy PN - EN 1183 - 2000 Materiały i wyroby przeznaczone do kontaktu z produktami spożywczymi. Metody badania szoku termicznego i odporności na szok termiczny (dalej jako : „norma PN - EN 1183 : 2000 ”) , a badanie należy przeprowadzić na trzech próbkach przy różnicy temperatur ∆t=180°C, tak , jak to miało miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy . Tym samym organ nadzoru uznał, że stanowisko strony postępowania nie znajduje uzasadnienia. Pismem z 22 listopada 2021 r. strona postepowania przedłożyła faktury zakupu 36 30 egzemplarzy brytfanny żaroodpornej od chińskiego przedsiębiorcy, zestawie nie sprzedaży z listą dystrybutorów oraz nabywców indywidualnych, jak również zestawienie reklamacji, które głównie dotyczyły uszkodzeń mechanicznych. Ponadto strona postępowania o świadczyła, iż cała partia produktu wykonana jest z tego samego materiału szklanego i wykazuje takie same właściwości oraz że partia ta była wytwarzana w oparciu o taki e same technologie produkcyjne. Na poparcie swoje go stanowiska strona przedłożyła raport z badań laboratoryjnych nr 152/P/LB/2019 z 9 września 2019 r. oraz raport z badań No.: QDHL1904005999CW z 12 kwietnia 2019 r. , raport z badań nr (6621)152 - 1734 z 11 czerwca 2021 r. przesłan e jej przez chińskiego wytwórcę brytfanny. Wskazała również, iż załączone badania laboratoryjne z 9 września 2019 r. dotyczą tego samego produktu, co produkt będący przedmiotem 4 postępowania, jedynie oznaczenie przy zlec e niu badania nie było identycznym odwzorowaniem nazwy produktu. Pismem z 1 grudnia 2021 r. Prezes UO KiK poinformował stronę postępowania , iż podtrzymuje swoje stanowisko dotyczące oceny bezpieczeństwa brytfanny i wobec sprzecznych wyników badań laboratoryjnych , a także odmiennych ocen bezpieczeństwa produktu, może ona wystąpić z wnioskiem o przebadanie próbki rozjemczej . W tym samy m piśmie wezwał przedsiębiorcę d o przedłożeni a tłumaczenia przysięgłego na język polski raportu z badań nr No.: QDHL1904005999CW z 12 kwietnia 2019 r. W odpowiedzi na powyższe , pismem z 13 grudnia 2021 r. strona postepowania wn iosła o przebada nie próbki rozjemczej brytfanny. Jednocześnie poinformowała , iż przed wprowadzeniem do obrotu przedmiotowego produktu otrzymała sprawozdanie z badań potwierdzające zgodność produktu z normą, a następnie , w chwili otrzymania zakupionych nacz yń, zleci ła przeprowadzenie kolejnych badań w akredytowan ym laboratorium (na 10 próbkach) , które to badania r ównież potwierdziły zgodność brytfanny z normą. Strona postępowania przedłożyła również wnioskowane tłumaczeni e przysięgłe raportu z badań nr No.: QDHL1904005999CW z 12 kwietnia 2019 r. Wobec powyższego, postanowieniem z 27 stycznia 2022 r. Prezes UOKiK postanowił przeprowadzić dowód z opinii biegłego, tj. Laboratorium Badawczego TÜV Rheinland Polska sp. z o.o. w celu ustalenia, czy produkt spełnia w ymagania bezpieczeństwa w zakresie wskazanym w pkt 6.1.7 normy , z wykorzystaniem metody badawczej określonej w punkcie 6.2 normy PN - EN 1183:2000 . Jednocześnie, pismem z 27 stycznia 2022 r. Prezes UOKiK zwrócił się z prośbą do Małopolskiego Wojewódzkiego I nspektora Inspekcji Handlowej o zwolnienie próbki rozjemczej brytfanny w celu przekazania jej do badań laboratoryjnych. W dniu 10 lutego 2022 r. Prezes UOKiK otrzymał od laboratorium TÜV Rheinland Polska sp. z o. o. informację, z której wynika, że jeden z trzech egzemplarzy brytfanny, które stanowią próbkę rozjemczą, uległ pęknięciu w trakcie transportu do laboratorium . Pismem z 16 lutego 2022 r. Prezes UOKiK poinformował stronę postępowania, iż w związku z tym, że zakres badań laboratoryjnych, które miały być przeprowadzone na próbce rozjemczej produktu , obejmował sprawdzenie zgodności z wymaganiami pkt. 6.1.7 normy , a p unkt ten odsyła do metod y B opisan ej w pkt . 6.2 normy PN - EN 1183 - 2000, zgodnie z którą badanie należy przeprowadzić na trzech egzempl arzach pr zy różnicy temperatur ∆t=180°C, nie jest możliwe przeprowadzenie badania próbki rozjemczej produktu zabezpieczonej zgodnie z procedurą określoną w ustawie o ogólnym bezpieczeństwie produktów . W tym samym piśmie 5 organ nadzoru poinformował stronę po stępowania o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonymi aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona nie skorzystała z przysługujących jej praw. Prezes UOKi K ustalił i stwierdził : Przedsiębiorca ALTOM spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w Gnieźnie wprowadził brytfannę żaroodporną z dwoma uchwytami, kod EAN 5907508101602 na rynek i jest jej producentem w rozumieniu art. 3 p kt 2 lit b) ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zgodnie z tym przepisem, za producenta uznaje się przedstawiciela wytwórcy, a jeżeli wytwórca nie wyznaczył przedstawiciela – importera produktu, w przypadkach gdy wytwórca nie prowadzi działalności w Unii Europejskiej lub na terytorium państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. W skład materiału dowodowego wchodzą faktury potwierdzające, iż strona postępowania zakupiła bryt fanny od chińskiego przedsiębiorcy . Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, producent jest zobowiązany wprowadzać na rynek wyłącznie produkty bezpieczne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, pro duktem bezpiecznym jest produkt, który w zwykłych lub innych, dających się w sposób uzasadniony przewidzieć warunkach jego używania, z uwzględnieniem czasu korzystania z produktu, a także, w zależności od rodzaju produktu, sposobu uruchomienia oraz wymogów instalacji i konserwacji, nie stwarza żadnego zagrożenia dla konsumentów lub stwarza znikome zagrożenie, dające się pogodzić z jego zwykłym używaniem i uwzględniające wysoki poziom wymagań dotyczących ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Zgodnie z art. 5 us t. 1 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, produkt, który nie spełnia wymagań określonych w art. 4 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów, nie jest produktem bezpiecznym. Podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ogólnego bezpieczeństwa brytfanny był y badania laboratoryjne, zgodnie z którymi produkt nie spełnia wymagań bezpieczeństwa w zakresie wskazanym w pkt . 6.1.7 normy, gdyż przy różnicy temperatur ∆t =180°C (temperatura pieca t 1 = 200°C, temperatura wody t 2 = 20°C) wszystkie trzy sztuki naczynia (wielkość próbki) uległy uszkodzeniu, tj. popękały. Zgodnie z oceną inspektorów Inspekcji Handlowej, p owyższa nieprawidłowość stw arza ryzyko poparzenia 6 konsumentów użytkujących te produkty , a zagrożenie związane z ich użytkow aniem określili na poziomie średnim. Mając na uwadze wyniki badania laboratoryjnego Prezes UOKiK uznał, iż niezbędne jest wyjaśnienie tej sprawy w drodze postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 24 ust. 14 pkt 3 ustawy o ogólnym bezpieczeństwie pr oduktów, Prezes UOKiK wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, jeśli postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W toku postępowania jego strona zakwestionowała ocenę bezpieczeństwa brytfanny twierdząc, że produkt spełnia wymagania bezpiecz eństwa określone w pkt 6.1.7 normy i przedstawiła wyniki badań laboratoryjnych , z czego tylko jedne potwierdza ły spełnienie przez produk t wymagań ww. normy. Dodatkowo strona postępowania wniosła o przebadanie próbki rozjemczej i dokonanie ponownej oceny bezpieczeństwa produktu. Z uwagi na to, iż z zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc także dopuszczenia nowych dowod ów, jeśli przyczynią się one do wyjaśnienia sprawy (vide wyrok NSA OZ w Lublinie z 26 marca 1999 r., I SA/Lu 130/98), Prezes UOKiK w oparciu o wniosek strony, uznał z a zasadne przeprowadzenie ponownej analizy bezpieczeństwa produktu będącego przedmiotem po stępowania , poprzez przeprowadzenie badań w innym l aboratorium , zgodnie z procedurą obowiązującą w przepisach ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów . Zgodnie z art. 18 ust. 1a tej ustawy, powyższej oceny dokonuje się w oparciu o trzy próbki produktu, p obrane przez inspektorów Inspekcji Handlowej. Natomiast , zgodnie z art. 18 ust. 1b ustawy o ogólnym bezpieczeństwie produktów próbka rozjemcza może być poddana badaniom na wniosek strony . Z uwagi na okoliczność, że podczas transportu próbki rozjemczej do laboratorium jed no z trzech naczyń uległo zniszczeniu, a badanie – zgodnie z normą – musi być przeprowadzone na trzech egzemplarzach produktu, Prezes UOKiK uznał, że przeprowadzenie badań próbki rozjemczej nie jest możliwe. N ależy zakwalifikować to jako pr zyczynę przedmiotową uniemożliwiającą przeprowadzenie ponownych badań laboratoryjnych produktu , a następnie weryfikację, czy spełnia on wymagania bezpieczeństwa. Mając na względzie powyższe Prezes UOKiK nie jest w stanie odnieść się do stanowiska prezentowanego przez stronę postępowania w zakresie spełniania przez produkt wymagań bezpieczeństw a. W obec tego, korzystając z art. 81a Kodeksu postępowania administracyjnego postanowił orzec na korzyść strony postepowania i umarzył postępowanie administ racyjne w tym zakresie jako bezprzedmiotowe. Jednocześnie, Prez es UOKiK umorzył postępowanie w 7 zakresie nałożenia kary za wprowadzenie na rynek produktu niespełniającego wymagań bezpieczeństwa również jako bezprzedmiotowego, gdyż w świetle prawa materialn ego i ustalonego stanu faktycznego brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Uszkodzenie próbki rozjemczej uniemożliwiło organowi weryfikację bezpieczeństwa produktu będącego przedmiotem postępowania. Zgodnie z art. 105 § 1 pkt 1 Kodeks u postępowania administracyjnego, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przyczyny bezprzedmi otowości mogą zaistnieć zarówno przed wszczęciem postępowania, jak i pojawić się po jego wszczęciu oraz mogą być różnorodnej natury. Dzieli się je na podmiotowe i przedmiotowe, te ostatnie zaś na spowodowane faktami naturalnymi lub zdarzeniami prawnymi. Ty m samym bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., może wynikać z bardzo różnorodnych przyczyn, ich katalog nie jest zamknięty (vide wyrok WSA w Łodzi z 27 października 2016 r., II SA/Łd 416/16). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się wyraźnie, że bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych, ale zawsze oznacza to brak przedmiotu postępowania (vide wyrok WSA w Lublinie z 4 listopada 2009 r., I SA/Lu 451/09). Inaczej mówiąc, brak podstaw prawnych lub faktycznych, materialnych lub procesowych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy powoduje brak przedmiotu postępowania (vide wyrok WSA w Warszawie z 18 października 2016 r., II SA/Wa 850/16). W związku z powy ższym, Prezes UOKiK orzekł, jak w sentencji. Pouczenie: 1) Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 202 1 r. poz. 735 z późn. zm. ) , w związku z art. 26 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpiecz eństwie produktów (Dz. U. z 2021 r. poz. 222 ), strona postępowania może w terminie 14 dni od dnia doręczenia 8 decyzji, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzen ie sprawy. 2) Na podstawie art. 52 § 3, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ) strona postępowania może wnieść skargę do Wojewó dzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, bez skorzystania z prawa do zwrócenia się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku sk orzystania z ww. uprawnienia, zgodnie z art. 233 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 poz. 2193 z późn. zm.), strona postępowania zobowiązana jest uiścić wpis stały, który wynosi 200 zł. Zgodnie z § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szcz egółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wpis uiszcza się gotówką do kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie lub na rachunek bankowy tego Sądu, wskazując tytuł wpłaty oraz rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany. 3) Na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 244 § 1, art. 245 § 1 i art. 246 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ) , stronie postępowania składającej skargę na decyzję Prezesa Urzędu O chrony Konkurencji i Konsumentów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przysługuje możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania sądowoadministracy jnego lub w jego toku, polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz ustanowieniu adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Wymogi formalne wniosku określone zostały w art. 252 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 4) Na podstawie art. 127a § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 202 1 r. poz. 735 z późn. zm. ) , w trakcie biegu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona postępowania może zrzec się prawa do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wobec Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji 9 i Konsumentów, który wydał decyzję. Z dniem doręczenia Prezesowi Urzędu Ochrony Ko nkurencji i Konsumentów oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzja staje się ostateczna i prawomocna z up. PREZESA Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTOR A Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka /podpis elektroniczny/