DNR-136/2021

P REZES URZĘDU OCHRONY KON KURENCJI I KONSUMENT ÓW Urząd Ochrony Konkurencji i Konsume ntów Departament Nadzoru Rynku pl. Powstańców Warszawy 1 < 00 - 950 Warszawa tel. 22 826 14 35 < faks 22 827 03 04 dnr@uokik.gov.pl < www.uokik.gov.pl TOMASZ CHRÓSTNY DNR - 2.7 30 . 55 .20 2 1 . BB Warszawa, 16 lipca 202 1 r. DECYZJA DNR - 2/ 136 /2021 Na podstawie art. 41c ust. 2 pkt 2 w związku z art. 1 ust. 1a pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgod ności (Dz. U. z 201 9 r., poz. 155 ze zm. ) , P rezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów umarza wszczęte z urzędu postępowanie wobec importera - S&GARDEN sp. z o.o. z siedzibą w Trzebiczu i Michała Soboty prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Mi chał Sobota w Trzebiczu, wspólników spółki cywilnej S&GARDEN sp. z o.o. Michał Sobota s.c. , w sprawie wprowadzonej do obrotu pilarki spalinowej GardenX model YD - KW05 - 52 , niezgodn ej z wymaganiami określonymi w § 10 ust. 1 oraz § 29 ust. 1 i 2 rozporządzeni a Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn (Dz. U. Nr 199, poz. 1228) , w związku z wycofaniem wyrobu z obrotu . UZASADNIENIE W toku kontroli przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektorat u Inspekcji Handlowej w Krakowie w sklepie LEROY MERLIN Kraków Wieliczka, należącym do Leroy - Merlin Polska sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (nr akt kontroli – WPR.8361.515.2020, WPR.8361.76.2021) stwierdzono w ofercie handlowej m.in. pilarkę spalinową Gar denX model YD - KW05 - 52 , dalej również „wyrób”, „maszyna”, „pilarka” . Kontrolowany zakupił wyrób za fakturą nr 2866/MAG/09/2020 z 14 września 2020 r. od importera - S&GARDEN sp. z o.o. z siedzibą w Trzebiczu i Michała Soboty prowadzącego działalność gospo darczą pod firmą Michał Sobota w Trzebiczu, wspólników spółki cywilnej S&GARDEN sp. z o.o. Michał Sobota s.c. Jak ustalono, producentem maszyny jest ZHEJIANG SAFUN INDUSTRIAL CO. LTD., Zhejiang, Chiny. 2 W toku kontroli wyrób został poddany badaniom labora toryjnym w Zakładzie Techniki Bezpieczeństwa, Pracownia Zagrożeń Mechanicznych Centralnego Instytutu Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie (sprawozdanie z badań z 26 stycznia 2021 r., wg zlecenia nr 1625/PB - TSB/2020/NB). W wyniku badań p ilarki spalinowej GardenX model YD - KW05 - 52, przeprowadzonych w oparciu o normę PN - EN ISO 11681 - 1:2012 Maszyny dla leśnictwa – Wymagania bezpieczeństwa i badanie pilarek łańcuchowych przenośnych. Część 1: Pilarki łańcuchowe do prac leśnych , stwierdzono naru szenie wymagań zawartych w następujących punktach tej normy: a) pkt 4.2, pkt 4.12.1 – uszkodzenie uchwytu przedniego po badaniach wytrzymałości (odkształcenie plastyczne w pobliżu zamocowań do korpusu), co nie zapewnia pewnego trzymania i prowadzenia pilark i; uszkodzenie uchwytu spowodowało brak możliwości sprawdzenia części jego wymiarów geometrycznych, b) pkt 4.3 – brak możliwości sprawdzenia części wymiarów geometrycznych osłon po badaniu wytrzymałościowym uchwytu przedniego, c) pkt 4.6 – wyłamanie wychwytnika w wyniku badania wytrzymałości w obniżonej temperaturze i brak możliwości sprawdzenia jego wymiaru. A kta z kontroli przekazane zostały do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, dalej: „Prezes UOKiK” celem wszczęcia postępowania administracyjne go na podstawie przepisów ustawy o system ie oceny zgodności . Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, pismem z 15 kwietnia 2 0 2 1 r. Prezes UOKiK zawiadomił importera - S&GARDEN sp. z o.o. z siedz ibą w Trzebiczu i Michała Sobotę prowadzącego działaln ość gospodarczą pod firmą Michał Sobota w Trzebiczu, wspólników spółki cywilnej S&GARDEN sp. z o.o. Michał Sobota s.c. (dalej „strony postępowania”) o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wprowadzon ej do obrotu pilarki spalinowej Ga rdenX model YD - KW05 - 52 , niezgodn ej z wymaganiami określonymi w następujących przepisach rozporządzenia: a) § 10 ust. 1, ze względu na zaprojektowanie i wykonanie pilarki tak, iż nie nadaje się do realizowania swojej funkcji i podczas obsługi stwarza zagrożeni e dla zdrowia i życia użytkownika, b) § 29 ust. 1, ze względu na niedostateczną wytrzymałość mechaniczną uchwytu maszyny, c) § 29 ust. 2, ze względu na nietrwałość użytych materiałów, tj. : wyłamanie wychwytnika. Zważywszy na stwierdzone niezgodności , Prezes UOK iK poinformował strony postępowania, iż niezbędne jest podjęcie działań mając ych na celu wycofanie wyrob u z obrotu 3 oraz powiadomienie konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach maszyn y . Wyjaśnił także, jakie dowody należy przedłożyć na powyższą okolicznoś ć. Dnia 20 maja 2021 r. wpłynęło do U OKiK pismo, w którym strony postępowania poinformowały o wycofaniu z obrotu pilarki spalinowej GardenX model YD - KW05 - 52 oraz powiadomieniu konsumentów o stwierdzonych niezgodnościach. Na okoliczność podjętych działań przedłożone zostały następujące dowody: oświadczenie o wprowadzeniu do obrotu 4 132 sztuk wyrobu wraz z dowodami zakupu, zestawienie sklepów sieci LEROY MERLIN (jedynych odbiorców), zestawienie sklepów ww. sieci wraz z ilością dostarczonych wyrobów – 1 994 sztuki, zestawienie faktur korygujących potwierdzających zwrot 514 sztuk pilarki ze sklepów sieci LEROY MERLIN, oświadczenie o posiadaniu na stanie magazynowym 2 652 sztuk wyrobu (z uwzględnieniem zwrotów), wydruk komunikatu zamieszczonego na stronie inte rnetowej oraz kopia ogłoszenia opublikowanego w Gazecie Polskiej z 13 maja 2021 r., jak również upoważnienie dla pracownika do poświadczania dokumentów za zgodność z oryginałem . W związku z przekazanym materiałem dowodowym, z którego wynikało, iż strony p ostępowania posiadają na stanie magazynowym 2 652 sztuki maszyny stwarzającej zagrożenie dla zdrowia i życia użytkowników, w piśmie z 24 maja 2021 r. Prezes UOKiK zwrócił się do stron postępowania o udzielenie informacji w zakresie sposobu zagospodarowania wskazanej ilości wyrobu bądź złożenie oświadczenia o zaprzestaniu jego udostępniania. W odpowiedzi, pismem z 2 czerwca 2021 r. strony postępowania poinformowały, iż zwróciły się do chińskiego producenta maszyny o zajęcie stanowiska, co do wykrytych wad w yrobu. Otrzymano informac ję, że stwierdzone niezgodności mogą dotyczyć jedynie partii pilarek wyprodukowanych w okresie od grudnia 2019 r. do lipca 2020 r., do produkcji których komponenty pochodziły od innego dostawcy , natomiast produkcja maszyny w okresi e od listopada 2020 r. do stycznia 2021 r. przebiegała prawidłowo i wyrób nie może być wadliwy. Niezależnie od powyższego, strony postępowania przekazały do badań laboratoryjnych pilarkę pochodzącą z zakupu z 24 listopada 2020 r. , uzyskując pozytywny wynik badania (w załączeniu Test Report z 22 kwietnia 2021 r.). Wobec zapewnień producenta , pozytywnego wyniku badań laboratoryjnych wyrobu oraz przeprowadzonej weryfikacji wyrobu według numerów seryjnych wskazujących na datę produkcji, strony postępowania wyst ąpiły z wnioskiem o wyrażenie zgody na dopuszczenie do sprzedaży pilarek spalinowych GardenX model YD - KW05 - 52 , zakupionych na podstawie faktur PL2014 - X z 24 listopada 2020 r. i PL2016 - X z 31 grudnia 2020 r., a także wykorzystanie silników spalinowych pilar ek nabytych na podstawie faktur PL1910 - X 4 z 2 stycznia 2020 r. i PL2005 - X z 10 sierpnia 2020 r. do napraw serwisowych i utylizację części pozostałych po demontażu maszyn . Pismem z 11 czerwca 2021 r. Prezes UOKiK wyjaśnił stronom postępowania, iż prowadzon e postępowanie dotyczy wprowadzonej do obrotu maszyny oznaczonej jako pilarka spalinowa GardenX model YD - KW05 - 52 , zidentyfikowanej według modelu, bez określenia numeru seryjnego. Identyfikacja jedynie według modelu wyrobu występuje również na wszystkich do kumentach zakupu. Ponadto, przeprowadzone działania dobrowolne, w postaci wycofania z obrotu zakwestionowanej pilarki dotyczyły także modelu pilarki bez wskazania poszczególnych numerów seryjnych. W związku z tym, Prezes UOKiK wyjaśnił, że brak jest podsta w do zmiany zakresu postępowania poprzez wyodrębnienie określonej partii wyrobu według numerów seryjnych, jako zgodnej z wymaganiami rozporządzenia, w oparciu o pozytywn e wynik i badań laboratoryjnych wyrobu oraz domniema nie, iż tylko część pilarek spalin owych GardenX model YD - KW05 - 52 może posiadać wadę fabryczną i przyjęte założenie , że są to pilarki zakupione jedynie na podstawie dwóch z czterech przedłożonych faktur zakupu. Zwrócił również uwagę , że pozytywne wyniki badań wyrobu, wykonane na zlecenie st ron postępowania, stanowią dowód w sprawie , ale nie przesądza ją kwestii zgodności wyrobu z wymaganiami rozporządzenia. W sytuacji, gdy strona postępowania kwestionuje wyniki badań laboratoryjnych stanowiących podstawę wszczęcia postępowania, może wystąpić do Prezesa UOKiK z wnioskiem o zbadanie próbki kontrolnej, zabezpieczonej w toku kontroli , jednak w obec podjęcia działań dobrowolnych polegających na wycofaniu wyrobu z obrotu, badanie próbki kontrolnej wydaje się bezzasadne. Ponadto Prezes UOKiK wyjaśnił , iż d ecyzja, czy silniki spalinowe wyrobów zostaną wykorzystane do napraw serwisowych, czy też wyroby zostaną zwrócone do chińskiego wytwórcy celem uzyskania rekompensaty finansowej, pozostawiona zo staje stronom postępowania i nie jest konieczne wnioskowa nie o zgodę Prezesa UOKiK na podjęcie takich działań. Zasadniczą kwestię stanowi natomiast fakt, że w związku z prowadzon ym postępowaniem administracyjn ym wyrób oznaczony jako pilarka spalinowa GardenX model YD - KW05 - 52 nie powinien znajdować się w obrocie jako niezgodny z wymaganiami rozporządzenia i brak jest przesłanek do występowania o zgodę na dopuszczenie do sprzedaży tego modelu pilarki , przy czym nie bez znaczenia jest fakt, iż Prezes UOKiK nie jest organem w którego zakresie działań leży podejmowa nie decyzji dotyczących dopuszczenia wyrobów do sprzedaży na rynku. Mając na względzie powyższe, Prezes UOKiK ponownie zwrócił się do stron postępowania o jednoznaczne wskazanie sposobu zagospodarowania wyrobu znajdującego się na ich stanie magazynowym . 5 W dniu 23 czerwca 2021 r. wpłynęło do UOKiK pismo w którym strony postepowania oświadczyły, iż prowadzone są rozmowy z chińskim producentem pilarki w sprawie zawarcia ugody i uzyskania rekompensaty za wyrób, z powodu braku możliwości jego sprzedaży na polski m rynku. Do pisma załączono oświadczenie, iż 2 652 sztuki pilark i spalinow ej GardenX model YD - KW05 - 52 znajdujące się na stanie magazynowym stron postępowania nie będą udostępniane do obrotu. Przed wydaniem decyzji strona postępowania została powiadomiona o przysługującym jej praw ie do zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałó w oraz zgłoszonych żądań oraz o możliwości przedstawienia stanowiska w sprawie pismem z 24 czerwca 2021 r., jednak z przysługujących uprawnień nie skorzystała. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił i stwierdził: Zgodnie z art. 41a ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności , stroną postępowania jest osoba, która wprowadziła do obrotu lub oddała do użytku wyrób niezgodny z zasadnic zymi, szczegółowymi lub innymi wymaganiami, wobec której postępowanie zostało wszczęte. Stroną postępowania może być także dystrybutor. Według art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności przez wprowadzenie do obrotu należy rozumieć udostępnienie przez producenta, jego upoważnionego przedstawiciela lub importera, nieodpłatnie albo za opłatą, po raz pierwszy na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, wyrobu w celu jego używania lub dystrybucji. Zgodnie z brzmieniem art. 5 pkt 21 ustawy o systemie oceny zgodności , importerem jest osob a fizyczn a lub prawn a albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej , mająca siedzibę na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, która wprowadza do obrotu lub oddaje do użytku wyroby pochodzące z krajów trzecich. S&GARDEN sp. z o.o. z siedzibą w Trzebiczu i Michał S obota prowadząc y działalność gospodarczą pod firmą Michał Sobota w Trzebiczu, wspólni cy spółki cywilnej S&GARDEN sp. z o.o. Michał Sobota s.c. są importer ami pilarki s palinowej GardenX model YD - KW05 - 52 . Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oceny zgodności stanowi, iż wyroby wprowadzane do obrotu lub oddawane do użytku podlegają ocenie zgodności z zasadniczymi wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na pod stawie art. 9 ust. 1 ww. ustawy. 6 W przypadku maszyn , zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 października 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn . Badania laboratoryjne przeprowadzone w Zakładzie Techniki Bezpiec zeństwa, Pracownia Zagrożeń Mechanicznych Centralnego Instytutu Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie wykazały, ż e pilarka spalinowa GardenX model YD - KW05 - 52, nie spełnia wymagań zawartych w pkt 4.2, pkt 4.12.1, pkt 4.3 i pkt 4.6 normy PN - EN ISO 11681 - 1:2012 Maszyny dla leśnictwa – Wymagania bezpieczeństwa i badanie pilarek łańcuchowych przenośnych. Część 1: Pilarki łańcuchowe do prac leśnych . Powyższe uzasadniało wszczęcie przez Prezesa UOKiK postępowania w sprawie wprowadzon ego do obro tu wyrob u niezgodn ego z wymaganiami zawartymi w § 10 ust. 1 oraz § 29 ust. 1 i 2 rozporządzenia . Przepis § 10 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że maszyna powinna być zaprojektowana i wykonana tak, aby nadawała się do realizowania swojej funkc ji oraz mogła być obsługiwana, regulowana i konserwowana, nie stwarzając zagrożeń dla osób wykonujących te czynności w przewidzianych warunkach, z uwzględnieniem możliwego do przewidzenia niewłaściwego użycia. Według § 29 ust. 1 rozporządzenia, poszczegól ne części maszyny i ich połączenia powinny wytrzymać obciążenia występujące podczas użytkowania. Natomiast, zgodnie z § 29 ust. 2 rozporządzenia, trwałość użytych materiałów powinna być dostosowana do rodzaju miejsca pracy maszyny, przewidzianego przez pro ducenta lub jego upoważnionego przedstawiciela, z uwzględnieniem zmęczenia, starzenia, korozji i ścierania materiałów. Prezes UOKiK powiadomił strony postępowania o możliwości podjęcia działań dobrowolnych, wyznaczając termin na ich podjęcie i wskazując dowody, jakie należy przedłożyć na tę okoliczność. W toku prowadzonego postępowania, strony postępowania poinformowały, iż wprowadziły do obrotu 4 132 sztuki maszyny, a do sklepów sieci LEROY MERLIN (jedynych odbiorców) dostarczono 1 994 sztuki wyrobu. Do wody przedstawione przez stron y postępowania, w postaci zestawienia faktur korygujących potwierdzających zwrot 514 sztuk pilarki, oświadczenia o zaprzestaniu udostępniania 2 652 sztuk wyrobu znajdującego się na stanie magazynowym oraz dowody powiadomienia konsumentów o niezgodnościach maszyn y tj.: ogłoszenie opublikowane w prasie ogólnopolskiej i wydruk komunikatu umieszczonego na stronie internetowej , stanowi ą w ocenie Prezesa UOKiK wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że przedmiotow a pilarka nie znajdu je się w obrocie, a użytkownicy zostali powiadomieni o istniejących niezgodnościach . 7 Zgodnie z art. 41 c ust. 2 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o umorzeniu postępo wania, jeżeli stwierdzi, że wyrób zost ał wycofany z obrotu. Według art. 1 ust. 1a pkt 7 ustawy o systemie oceny zgodności , przepisy ustawy stosuje się do maszyn. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji. P o u c z e n i e 1. Na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 129 § 2 ustawy z dni a 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735) w związku z art. 43b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 201 9 r., poz. 155 z późn. zm. ) , strona postępowania m oże w terminie 14 dni od dnia doręczenia, zwrócić się do Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. 2. Na podstawie z art. 52 § 3, art. 53 § 1 i art. 54 § 1 w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) strona może wnieść skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezesa Urzędu Och rony Konkurencji i Konsumentów w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącej niniejszej decyzji, bez skorzystania z prawa do zwrócenia się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku skorzystania z ww. uprawnienia i zakwestio nowania rozstrzygnięcia decyzji, zgodnie z art. 233 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysoko ści oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. , poz. 535 ), strona postępowania zobowiązana jest uiścić wpis stały, który wynosi 200 zł. 3. Na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 244 § 1, art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. ), stronie postępowania składającej skargę na decyzję Prezesa Urzę du Ochrony Konkurencji i Konsumentów do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przysługuje możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, na jej wniosek złożony przed wszczęciem pos tępowania sądowoadministracyjnego lub w jego toku, polegającego na zwolnieniu 8 od kosztów sądowych oraz ustanowieniu adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. 4. Na p odstawie art. 127a § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ), w trakcie biegu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona postępowania może zrzec się prawa do wnies ienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wobec Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który wydał decyzję. Z dniem doręczenia Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do wniesienia wniosku o ponow ne rozpatrzenie sprawy, decyzja staje się ostateczna i prawomocna. Z up. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów ZASTĘPCA DYREKTORA Departamentu Nadzoru Rynku Jadwiga Gunerka /podpisano elektronicznie/